Ngôi Làng Cổ Của Những Người Thấp Bé Ở Iran

26 Tháng Bảy 20192:12 CH(Xem: 353)
  • Tác giả :

Ngôi làng cổ của những người thấp bé ở Iran

Trong số khoảng 200 ngôi nhà ở Makhunik thì 70 hoặc 80 chỉ cao 1,5 đến 2m.Bản quyền hình ảnhMOHAMMAD M. RASHED
Image captionTrong số khoảng 200 ngôi nhà ở Makhunik thì 70 hoặc 80 chỉ cao 1,5 đến 2m.

Trong phần đầu của cuốn sách ‘Những Cuộc Phiêu Lưu của Gulliver’ của Jonathan Swift, Lemuel Gulliver trôi dạt vào bờ biển đảo Lilliput, nơi ông gặp những người Lilliput, chỉ cao hơn 15 cm một chút.

Trong khi người Lilliput chỉ là sự tưởng tượng thì một làng có thể so sánh được đã tồn tại ở phía cực Đông của Iran. Cho đến khoảng một thế kỷ trước, một số cư dân của Makhunik, một ngôi làng 1500 năm tuổi cách biên giới Afghanistan khoảng 75 km, chỉ cao 1 mét, khoảng 50 cm thấp hơn chiều cao trung bình người thời đó.

Năm 2005, người ta tìm thấy một xác ướp có chiều dài 25cm trong khu vực này. Khám phá này gợi niềm tin rằng góc xa xôi của Iran này, bao gồm 13 ngôi làng, kể cả làng Makhunik, từng là nơi sinh sống của một ‘thành phố người lùn’ cổ xưa. Mặc dù các chuyên gia đã xác định xác ướp thực sự là một đứa trẻ sơ sinh đã chết cách đây 400 năm, nhưng họ vẫn cho rằng các thế hệ trước đây của cư dân ở Makhunik thực sự thấp hơn bình thường.

Sự suy dinh dưỡng góp phần đáng kể cho sự thiếu hụt chiều cao của người dân ở Makhunik. Việc chăn nuôi động vật là khó khăn trong vùng khô cằn, hoang vắng này, và củ cải, ngũ cốc, lúa mạch và trái cây giống trái trà là (gọi là jujube) là vẻn vẹn những thứ trồng được. Dân ở Makhunik sống dựa vào các món ăn chay đơn giản như kashk-beneh (làm từ nước sữa và một loại hạt dẻ cười vùng núi) và món pokhteek (hỗn hợp của sữa và củ cải khô).

Cho đến khoảng 100 năm trước đây, một số cư dân làng Makhunik chỉ cao có 1 métBản quyền hình ảnhMOHAMMAD M. RASHED
Image captionCho đến khoảng 100 năm trước đây, một số cư dân làng Makhunik chỉ cao có 1 mét

Có thể nói rằng sự khác thường về chế độ ăn uống đáng ngạc nhiên nhất lại là sự coi kinh trà (mà trà là một trong những điểm đặc trưng của ẩm thực và sự hiếu khách của Iran).

“Khi còn là một đứa trẻ, không một ai uống trà. Nếu ai đó uống trà thì người ta bảo đó là người nghiện,” Ahmad Rahnama kể lại, nói rằng khuôn mẫu là người nghiện thuốc phiện luôn uống rất nhiều trà. Người dân Makhunik 61 tuổi này điều hành một viện bảo tàng về kiến trúc lịch sử và lối sống truyền thống của làng Makhunik.

Vào giữa thế kỷ 20, việc xây dựng đường xá và sự gia tăng của xe cộ đã cho phép cư dân Makhunik tiếp cận với các thành phần có ở các vùng khác của Iran, như gạo và gà.

“Khi các xe cộ đến, người dân có thể mang thức ăn từ các thị trấn gần đó, do vậy có nhiều thức ăn hơn là chỉ có kashk-beneh và bánh mì,” Rahnam nói.

Mặc dù hầu hết 700 cư dân ở Makhunik nay đều có chiều cao trung bình, nhưng những ký ức về kích thước thấp bè của tổ tiên họ vẫn lưu truyền. Trong số khoảng 200 ngôi nhà bằng đá và đất sét tạo nên ngôi làng cổ xưa này thì 70 hoặc 80 ngôi nhà là đặc biệt thấp, từ 1,5 đến 2m, trần của một số nhà chỉ cao 1,4m.

Một số người tin rằng làng Makhunik từng là “thành phố của người lùn".Bản quyền hình ảnhMOHAMMAD M. RASHED
Image captionMột số người tin rằng làng Makhunik từng là “thành phố của người lùn".

Cúi lom khom, tôi đi theo Rahnama vào một trong những ngôi nhà của người Lilliput của Makhunik, tránh đầu qua cửa gỗ nằm ở phía nam của ngôi nhà để hứng được nhiều ánh sáng hơn và để bảo vệ căn phòng duy nhất của ngôi nhà khỏi những cơn gió mạnh từ phía bắc. Tôi vào tới nơi sinh hoạt chung nhỏ được gọi là ‘phòng ngồi’, tên gọi rất thích hợp vì tôi buộc phải ngồi do trần nhà thấp. Diện tích rộng 10-14 m2 này gồm có kandik (nơi cất giữ các loại hạt và lúa mì), một karshak (lò đất sét để nấu nướng) và một nơi để ngủ.

Việc xây dựng những ngôi nhà nhỏ bé này không phải là dễ dàng, Rahnama nói, và tầm vóc thấp của cư dân không phải là lý do duy nhất để xây nhà nhỏ hơn. Những động vật nuôi đủ lớn để kéo xe là khan hiếm, nghĩa là người dân địa phương phải vận chuyển vật tư xây dựng bằng tay mỗi lần hàng km. Những ngôi nhà nhỏ cần ít vật liệu hơn, và do đó ít công sức hơn. Ngoài ra, mặc dù chen chúc, những ngôi nhà nhỏ này dễ dàng sưởi ấm và làm mát hơn các nhà lớn, và dễ hòa trộn hơn vào cảnh quan, làm cho kẻ xâm lược, nếu có, khó phát hiện hơn.

Cuộc sống trong làng hiện vẫn không dễ dàng; nông nghiệp từng có nay đã sút giảm trong những năm gần đây do hạn hán, buộc các cư dân trẻ phải đi tìm việc nơi khác.

“Ngày nay, những người trẻ tuổi đi đến các thành phố lân cận để làm việc và mang về tiền bạc và thực phẩm. Các phụ nữ làm một số đồ dệt, nhưng ngoài việc đó không có công việc làm,” Rahnama nói. Trong khi đó, những người cao tuổi phải dựa nhiều vào trợ cấp của chính phủ.

Mặc dù những hoàn cảnh khó khăn, Rahnama hy vọng rằng sự quan tâm đến kiến trúc độc đáo của làng sẽ thu hút du khách và du lịch sẽ tạo ra nhiều việc làm và kinh doanh. Tuy nhiên lúc này ‘nó chỉ thế này thôi,” ông nói với nụ cười cam phận.

“Nhưng,” ông nói thêm, cười lạng lẽ, “bây giờ mọi việc tốt hơn trước đây. Trước đây người dân thấp và chắc nịch, bây giờ họ cao và mảnh dẻ."

Bài tiếng Anh trên BBC Travel
T
heo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tại sao loài ngựa vằn lại có sọc Yao-Hua Law BBC Future
Khu vực Bắc Mỹ Châu nổi tiếng có năm hồ nước ngọt lớn, thường được người Việt biết qua cái tên “ngũ đại hồ” gồm có Lakes Superior, Michigan, Huron, Erie, và Ontario. Trong số đó Lake Ontario là hồ có diện tích nhỏ nhất trong năm hồ, nhưng về dung lượng nước thì lại được xếp vào hạng thứ tư trong nhóm. Hồ nằm về phía Đông của lục địa Bắc Mỹ và tuôn chảy ra biển Atlantic qua con sông Saint Lawrence. Ngoài ra, hồ Ontario cũng là đường biên giới phân chia giữa tiểu bang New York của Mỹ và tỉnh Ontario của Canada. Điểm đặc biệt hồ Ontario cũng là thượng nguồn của đầu sông St. Lawrence, một con sông có độ dài gần 1,200 cây số chảy từ hồ Ontario tuôn đổ ra biển Atlantic Ocean. Cũng giống như hồ Ontario, con sông St. Lawrence cũng chính là đường phân chia biên giới của Mỹ và Canada.
Vào sáng ngày 17/03, giới yêu nhạc Việt Nam nhận thêm một tin buồn: nữ ca sĩ Thái Thanh đã về cõi vĩnh hằng tại miền Nam Cali trong tình thương yêu của con cháu, gia đình, hưởng thọ 86 tuổi. Như vậy là Tiếng Chim Thanh đã chính thức vượt khái niệm thời gian để sống với đời sống không có tuổi tác trong lòng hàng triệu người ngưỡng mộ. Tiếng Chim Thanh là cách gọi riêng của nhạc sĩ Phạm Duy đối với giọng hát gắn liền với nhiều ca khúc bất tử của ông. Còn Tiếng Hát Vượt Thời Gian là biệt danh của nhà văn Mai Thảo, sau này cũng gắn liền với cái tên Thái Thanh như một định ngữ chính xác nhất dành cho tiếng hát của bà. Có thể nói rằng, cũng giống như nhạc sĩ Phạm Duy trong giới sáng tác ca khúc, giọng hát của ca sĩ Thái Thanh có chỗ đứng độc nhất vô nhị trong giới ca sĩ Việt Nam của mọi thời đại. Mọi sự so sánh đều khập khiễng.
Bài hát là những lời nhớ thương da diết của một cô gái gửi đến người yêu của mình – sống ở thành phố Scarborough, Ai Len. Họ đã chia tay nhau, và giờ đây – ở một nơi xa rất xa – cô gái hát cho chàng trai nghe. Nàng đưa ra những công việc “không thể thực hiện” cho chàng, nếu thực hiện được thì “chàng sẽ mãi là tình yêu chân thành của tôi”.
Đa số người Việt đều có thể lúc này lúc khác thốt ra vài câu có vần có điệu nào đó. Không xét đến nội dung, nhưng nó làm nhiều người phải nhắc lại câu cảm thán đã lưu truyền từ rất lâu "Tộc Việt quả là dân tộc thi sĩ". Dĩ nhiên, họ nhắc lại với nhiều sắc thái khác nhau, trong đó bông đùa hay châm biếm cũng không hiếm thấy.
Hòn đảo Ikaria ở Hy Lạp không chỉ nổi tiếng vì sở hữu vẻ đẹp yên bình với nước biển xanh ngọc mà còn bởi cư dân trên đảo có tuổi thọ trung bình rất cao. Có khoảng 10,000 người sinh sống trên đảo, trung bình họ có tuổi thọ cao hơn mức trung bình của Mỹ từ 8-10 tuổi. Tỷ lệ những người có tuổi thọ trên 90 của hòn đảo này cao gấp 10 lần so với công dân các nước châu Âu. Không chỉ vậy, người dân nơi đây có tỷ lệ mắc bệnh ung thư và bệnh tim, trầm cảm, mất trí nhớ thấp hơn hẳn, họ khỏe mạnh cả khi đã già.
Người Bắc Âu có thể nói là những người “biết sống” bậc nhất trên thế giới này. Họ sống tự nhiên, đơn giản, hạnh phúc – chính là những điều mà con người hiện đại mong muốn hướng tới. Nếu để ý một chút, chúng ta sẽ nhận thấy, các quốc gia ở Bắc Âu không có nhà cao tầng, người dân ăn mặc rất mộc mạc, đi những chiếc xe cũ kỹ và ăn những món ăn đơn giản. Sau 7 giờ tối, gần như trên đường đều rất yên ắng, không có cuộc sống “xa hoa trụy lạc” vào ban đêm, cũng không có những dịch vụ cao cấp lãng phí kích thích thần kinh con người. Vậy, hạnh phúc của những người dân Bắc Âu đến từ đâu?
Các thủy thủ Hoa Kỳ cùng Đô đốc Aquilino và Đại sứ Kritenbrink đã thăm trẻ em tại Trung tâm từ thiện và bảo vệ trẻ em -. Hải quân mỹ đến nha trang hát bài nối vòng tay lớn -Jan 20, 2019/ Cận cảnh lính hải quân tàu sân bay Mỹ thăm Trung tâm Hướng nghiệp Từ thiện tại Đà Nẵng Mar 8, 2020
Dịch viêm phổi Vũ Hán Covid 19 lan rộng trên toàn thế giới không khỏi làm người ta nhớ tới dịch cúm Tây Ban Nha (Spanish flu) quét qua thế giới trong thế kỷ trước. Chỉ trong khoảng thời gian rất ngắn, nó đã sát hại hàng chục triệu người trên hành tinh, vượt qua mọi căn bệnh truyền nhiễm quy mô lớn trong lịch sử bao gồm cả Dịch Cái chết đen thời trung cổ. Đợt dịch năm 1918 này đã cướp đi sinh mạng của gần 700.000 người Mỹ, trong đó có Frederick Trump, ông nội của đương kim Tổng thống Mỹ. Theo Sanli News, dịch cúm Tây Ban Nha có thể được chia thành ba đợt: đợt đầu tiên xảy ra vào mùa xuân năm 1918, đợt thứ hai xảy ra vào mùa thu năm 1918 và đợt thứ ba xảy ra vào mùa đông năm 1919 đến mùa xuân năm 1920. Đợt dịch xảy ra vào mùa thu năm 1918 có tỷ lệ tử vong cao nhất đã giết chết 200.000 người Mỹ chỉ trong tháng 1
Hầu hết mọi người chưa từng nghe nói đến Transnistria, vùng lãnh thổ ly khai khỏi Moldova nằm men theo đường biên giới với Ukraine. Và chính điều này phần nào gây nên sức hấp dẫn đáng để ghé thăm. Vào lúc bình minh mới rạng, mặt trời le lói chiếu trên các khu chung cư xây từ thời Xô Viết, thì trước các hàng rào chắn dọc theo Quảng trường Suvorov ở trung tâm Tiraspol đã có ba hàng dài các gia đình ăn mặc đẹp đẽ trong các bộ trang phục dành cho ngày Chủ Nhật (mà trong năm 2019 thì hôm đó là ngày thứ Hai).
Bảo Trợ