Vì sao đêm tân hôn lại gọi là ‘động phòng hoa chúc’?

23 Tháng Mười Một 20183:14 SA(Xem: 1360)

Người ta vẫn thường dùng chữ “động phòng hoa chúc” để nói về đêm đầu tiên của đôi vợ chồng. Động phòng thì ai cũng hiểu nhưng vì sao lại là “hoa chúc” chứ không phải hoa nào đó khác? 

Trong văn hóa truyền thống Trung Nguyên, bó đuốc chưa đốt thì được gọi là “tiêu”. Đuốc châm lửa cầm tay gọi là “chúc”. Đuốc lớn đóng cọc xuống đất mà đốt thì gọi là “đình liệu”. Lệ xưa tại Trung Nguyên đời nhà Chu, khi đầu canh năm, vào lúc vua sắp ra thị triều, thì ở trước điện đình thường có cho bày hai hàng nến sáp, hoặc đuốc để thắp sáng đường cho bá quan văn võ vào triều.

Bước sang thời Lục triều và đời nhà Đường, nhà Tống dân gian có tục đốt hoa chúc trong lễ kết hôn. Bởi thế về sau này, để chỉ sự việc ai đó chính thức kết hôn, người ta thường dùng hình ảnh: “Hoa chúc”.

Hoa chúc thời lục triều và đời Đường không biết có phải là người ta dùng bó đuốc có kết hoa ở ngoài cho đẹp không? Riêng về đời Tống thì “Hoa chúc” được dùng vừa là bó đuốc có kết hoa, lại vừa có thể là nến sáp hoa. Trong sách “Mộng lương lục” đời Tống thấy có ghi chép như sau: “Cô dâu xuống xe, mấy con hát cầm đuốc làm bằng cuống hoa sen đi trước đưa đường”.

Sách “Qui điền lục” của u Dương Tu đời Tống cũng có viết rằng: “Ở Đằng Châu có thứ hoa lạp chúc (thứ nến làm bằng sáp hoa) nổi tiếng nhất, ở Kinh đô cũng không chế nổi”.

Sang đến thời cận đại thì người Trung Hoa đều hiểu “chúc” là nến, chứ không hiểu là đuốc như thời cổ, bởi khi đó công nghệ làm nến sáp (đèn cầy) đã rất phát triển rồi. Cũng bởi thế mà về sau này nghĩa của từ đuốc hoa, hoa chúc dần dần có các biến thể khác nữa như: nến hoa, đèn hoa… còn trong thơ xưa thì hình ảnh ‘hoa chúc’ là được dùng khá phổ biến, ví như:

“Động phòng hoa chúc dạ, 
Kim bảng quải danh thì”…

“Động phòng hoa chúc” là thành ngữ thường được dùng để chỉ đêm động phòng đầu tiên của tân lang và tân nương. Trong căn phòng hạnh phúc ấy bao giờ cũng có đèn nến dùng để đốt vào đêm tân hôn. Sau này Dũ Tín, một thi hào đời Nam Bắc triều cũng có câu: “Động phòng hoa chúc minh”, nghĩa là: “Phòng kín đuốc hoa sáng”.

Hình ảnh “Hoa chúc” trong đêm tân hôn có nguồn gốc từ đâu?
Đèn nến đã là thứ không thể thiếu trong đêm tân hôn. (Ảnh: youtube.com)

Trong tác phẩm “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, khi diễn tả hành động thô bỉ cục xúc, và sau đó là thái độ ghẻ lạnh của tay chơi Mã Giám Sinh đối với Kiều, sau cuộc truy hoan, đại thi hào có viết:

“Tiếc thay một đóa trà mi, 
Con ong đã tỏ đường đi lối về!

Một cơn mưa gió nặng nề, 
Thương gì đến ngọc, tiếc gì đến hương.

Đêm xuân một giấc mơ màng, 
Đuốc hoa để đó mặc nàng nằm trơ”.

Mặc dù họ Mã không dám nhận Kiều là vợ vì sợ Tú Bà, nhưng Kiều là thiếu nữ xuân thì, cái đêm định mệnh ấy là đêm đầu tiên để thay đổi con người và cuộc đời của nàng sang một giai đoạn khác, cũng là một đêm đầy tủi nhục mà Thúy Kiều bắt đầu và bắt buộc phải làm cái việc như vợ chồng với Mã Giám Sinh – người đã bỏ tiền ra mua nàng. Có lẽ do đó mà trong đoạn thơ này Nguyễn Du mới dùng đến hình ảnh “đuốc hoa”.

Lại nói sau này khi Kiều đã được đoàn tụ với gia đình sau 15 năm lưu lạc, Kim Trọng xin Kiều cùng chàng kết tóc xe tơ những mong chuyện xưa ‘gương vỡ lại lành’ thì Kiều đã bẽ bàng mà từ chối bằng những đạo lý như sau:

“Chữ trinh đáng giá nghìn vàng, 
Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa!”

Và lý do mà nàng đưa ra tiếp sau đó là:

“Thiếp từ ngộ biến đến giờ, 
Ong qua bướm lại đã thừa xấu xa.

Bấy chầy gió táp mưa sa, 
Mấy trăng cũng khuyết, mấy hoa cũng tàn!

Còn chi là cái hồng nhan, 
Đã xong thân thế, còn toan nỗi nào?” …

Cũng bởi phận số và hoàn cảnh éo le đến nhường ấy cho nên Thúy Kiều mới ngậm ngùi mà tỏ bày với ‘người xưa’:

“Nghĩ mình chẳng hổ mình sao? 
Dám đem trần cấu dự vào bố kinh! 
Đã hay chàng nặng vì tình, 
Trông hoa đèn chẳng thẹn mình lắm ru?”

Cái ý: “Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa”, và “Trông hoa đèn chẳng thẹn mình lắm ru?”, mà Kiều muốn nói ở đây là: dù cho chàng Kim còn nặng lòng yêu nàng, nhưng nếu nàng bằng lòng lấy chàng, thì rồi đây đêm động phòng, nhìn đuốc hoa hay hoa đèn (đèn hoa) kia chẳng là hổ thẹn lắm ru!… Cũng bởi thế cho nên Kiều mới quyết chí tỏ lòng mà rằng:

“Từ nay khép cửa phòng thu, 
Chẳng tu thì cũng như tu mới là”.

Đường Tân (Tổng hợp) ĐKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Vào một buổi sáng thời gian gần đây trên Đảo Shodoshima, Nhật Bản, thế hệ thứ năm trong gia đình làm xì dầu này mở cửa nhà kho gỗ của gia đình để lộ ra 68 thùng lớn làm bằng gỗ tuyết tùng phong kín trong lớp vỏ phủ đầy nấm mốc.
Trong kỷ nguyên phim câm, những phim của Lois Weber đã đi trước thời đại một cách choáng váng - và cũng hết sức được khán giả ưa chuộng. Bà viết, đạo diễn, sản xuất và đôi khi còn xuất hiện trong phim. Vào năm 1916, bà trở thành giám đốc phim trường được trả lương cao nhất ở Mỹ, tính gộp cả các giám đốc là nam giới lẫn phụ nữ.
Tại Ai Cập, các Pharaông là hiện thân của quyền lực tối cao của các vị vua trên mặt đất. Họ được biết đến với sự giàu có, hùng mạnh và cuộc đời nhiều bí ẩn mà cho tới ngày nay vẫn chưa được giải đáp.
Hồn ma Bell Truyện kinh dị về hồn ma Bell (Bell Witch) lan truyền khắp bang Tennessee và nước Mỹ bắt nguồn từ gia đình John Bell. Sau khi chuyển đến thị trấn Adams, phía bắc hạt Roberson, bang Tennessee sinh sống, ông Bell và con trai đi săn và vô tình nhìn thấy một sinh vật đáng sợ nhưng không kịp bắn. Hồn ma bell Hồn ma trong gia đình nhà Bell. Kể từ đó, gia đình Bell bắt đầu chuỗi ngày ám ảnh với những âm thanh ghê rợn, với giọng nói thì thầm, yếu ớt hay bóng người bí ẩn lượn lờ phía đầu giường hoặc trên tường. Cuối cùng, bi kịch đã xảy ra khi hồn ma đáng sợ này tấn công Betsy, con gái của John Bell và vị linh mục được mời tới làm lễ.
Ít ai ngờ giữa chốn Sài Gòn phồn hoa vẫn tồn tại một làng nghề với truyền thống đúc lư đồng từ trên 100 năm qua. Đúc lư đồng thủ công là công việc khá vất vả, phải trải qua nhiều công đoạn, đòi hỏi người thợ không chỉ có kỹ thuật cao mà còn khéo léo, tỉ mỉ và kiên trì trong mỗi khâu.
Paris mang dáng dấp hiện đại như ngày nay, với những đại lộ trải dài, rộng thênh thang, những công trình kiến trúc hoành tráng, không gian xanh rải rác khắp nơi … là thành quả 17 năm quy hoạch của nam tước Haussmann, từ năm 1853 đến năm 1870, dưới triều hoàng đế Napoléon III, thời Đệ Nhị Đế Chế Pháp. Haussmann đã tạo cho Paris một dấn ấn riêng hiếm có. « Paris Haussmannien », tạm dịch là « Paris theo phong cách Haussmann » đã góp phần không nhỏ đưa Paris lên tầm thành phố tráng lệ nhất thế giới.
khi ông xuất hiện tại hội nghị Paris tháng Sáu năm 1919, phân phát bản kiến nghị cho các đại biểu tham dự, mọi người thấy khó chấp nhận ông ấy như một nhân vật ngang hàng với những người nổi tiếng như Phan Chu Trinh hay Phan Văn Trường.
Người Mỹ bản địa là một phần của lịch sử Châu Mỹ. Thời đại huy hoàng của họ đã qua từ lâu, nhưng thật may, nhiếp ảnh gia người Mỹ Edward S. Curtis với 20 năm hành trình để chụp ảnh của hơn 80 bộ lạc, đã lưu lại rất nhiều ký ức về một lịch sử gần như đã bị lãng quên.
Nhiều người cứ ngỡ rằng nhà tắm công cộng không còn tồn tại ở Paris. Nhưng thực ra, hiện tại thủ đô nước Pháp vẫn còn 17 nhà tắm công cộng, mỗi năm đón tiếp hơn 1 triệu lượt người sử dụng. Những người tới đây, không chỉ có người vô gia cư, mà còn có nhiều sinh viên, người làm công ăn lương, người hưu trí …
Có một mẹo vặt đi du lịch, ngay trước mắt bạn - nhưng có thể bạn không biết đến. Mẹo này có thể giúp bạn tiết kiệm rất nhiều tiền vé máy bay. Và các công ty hàng không đang tìm đủ cách để loại bỏ tuyệt đối mẹo vặt này. Đó là chiêu "bỏ ngang chuyến bay", cụ thể thế này: Giả dụ có ai đó muốn bay từ Boston đến Houston, nhưng giá vé máy bay quá đắt. Thế là người đó mua vé bay từ Boston đến Las Vegas, mà trong hành trình sẽ có chặng dừng tại Houston, vì vé này rẻ hơn vé bay trực tiếp từ Boston đến Houston.
Bảo Trợ