Việt Nam có khuynh hướng có các tập đoàn tư bản cấu kết với nhà nước

19 Tháng Ba 201910:24 CH(Xem: 90)
  • Tác giả :

Việt Nam có khuynh hướng có các tập đoàn tư bản cấu kết với nhà nước

Cổng nhà máy sản xuất xe hơi của tập đoàn Vingroup tại Hải Phòng. 2/2019.
Cổng nhà máy sản xuất xe hơi của tập đoàn Vingroup tại Hải Phòng. 2/2019.
blank AFP

Trong số báo ra ngày 17/3/2019 của tờ VnEconomy, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam được trích lời nói rằng cơ cấu kinh tế của nền kinh tế Việt Nam đang có vấn đề.

Đó là những vấn đề gì?

Trong một Diễn đàn về phát triển kinh tế tư nhân, ông Trần Đình Thiên nhận xét rằng hiện nay các công ty vừa và nhỏ của người Việt không phát triển, bộ phận doanh nghiệp phát triển nhất là các doanh nghiệp thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI).

Trước đó vài ngày, ông cựu Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Ljungreen, viết trên tạp chí YaleGlobal rằng việc thu hút FDI của Việt Nam có vẻ dễ dàng hơn là phát triển những doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, hiện sống tại Hội An, đồng tình với đánh giá của ông Trần Đình Thiên và ông cựu đại sứ Thụy Điển.

Xuất khẩu của Việt Nam hàng năm là có 75 đến 78% là do các công ty nước ngoài. Còn mấy triệu cái doanh nghiệp Việt Nam không được 25% tổng kim ngạch xuất khẩu. Thành ra nền kinh tế Việt Nam nó không có vững, những doanh nghiệp Việt Nam không tham gia tích cực vào việc phát triển kinh tế.”

Ông Bùi Kiến Thành nêu các lý do sau đây làm doanh nghiệm vừa và nhỏ của Việt Nam không phát triển:

Không có nhân sự được đào tạo tốt.

Không tiếp cận được với nguồn vốn vay.

Những doanh nghiệp Việt Nam không tham gia tích cực vào việc phát triển kinh tế.
-Ông Bùi Kiến Thành.

Khó tiếp cận được các cơ sở hạ tầng đất đai.

Ngoài ra theo ông Bùi Kiến Thành, các doanh nghiệp Việt Nam còn phải đối đầu với nạn hối lộ mà các doanh nghiệp FDI không phải chịu.

Một chuyên gia kinh tế khác là ông Nguyễn Huy Vũ hiện làm việc tại Na Uy cho biết:

Các doanh nghiệp nước ngoài đến làm ăn tại Việt Nam thì có sự cam kết giữa hai chính phủ, nếu có chuyện gì xảy ra với chính quyền thì chính phủ của họ can thiệp. Đối với doanh nghiệp Việt Nam thì không có ai can thiệp với chính quyền trung ương cả.”

Ông Nguyễn Huy Vũ dẫn chứng nhiều trường hợp các doanh nghiệp bị cơ quan chức năng tùy tiện áp dụng những biện pháp chế tài, trong đó có vụ lực lượng công an tịch thu vàng bạc đá quí của một doanh nghiệp tại Cần Thơ cách đây không lâu.

Ngay trong các sản phẩm được các doanh nghiệp FDI làm ra tại Việt Nam, theo vị cựu đại sứ Thụy Điển, thành phần do người Việt Nam làm ra hầu như chỉ gói gọn trong lao động giản đơn.

Giáo sư Ngô Vĩnh Long, một nhà quan sát từ Đại Học Maine, Hoa Kỳ, nói với RFA rằng đừng thấy những con số hàng tỉ đô la hàng xuất khẩu của Việt Nam mà lạc quan, vì trong đó phần lớn là các giá trị được làm ra tại nước ngoài.

Ông Bùi Kiến Thành gọi đây là một nền kinh tế tạm nhập tái xuất.

Gần đây có tin cho biết tập đoàn Samsung của Hàn Quốc, nhà đầu tư lớn nhất Việt Nam hiện nay, mở hai trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam.

Xoay quanh sự việc này có hai luồng ý kiến khác nhau.

Bà Phạm Chi Lan, chuyên gia kinh tế sống ở Hà Nội cho biết:

Việt Nam luôn thúc đẩy Samsung làm nhiều hơn nữa, các linh kiện các bộ phẩn tại Việt Nam và các bộ phận nghiên cứu và phát triển. Đấy là những bước triển khai hơn nữa ngoài việc gia công thuần túy của Samsung, rất đáng hoan nghênh.

Nhưng ông Bùi Kiến Thành tỏ ý dè dặt hơn, ông nói rằng phải chờ một thời gian nữa xem có kết quả gì hay không.

Ông Nguyễn Huy Vũ thì nói rằng việc các tập đoàn lớn cho triển trai các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam là khó xảy ra, nếu có thì có thể là họ sẽ cho người của xứ họ vào làm việc để tận dụng việc ưu đãi về thuế của Việt Nam.

Trong thời gian gần đây, xuất hiện tập đoàn Vingroup của “đại gia” Phạm Nhật Vượng tại Việt Nam với nhiều dự án công nghiệp làm cho một số nhà quan sát lạc quan về một bước phát triển mới của kinh tế Việt Nam.

Ông Bùi Kiến Thành nói về những dự án của Vingroup:

Ông Vượng có những việc làm tốt, chuyển từ dịch vụ sang sản xuất xe ô tô. Những công việc của anh Vượng cũng nằm trong khả năng và tiến triển tương đối tốt.”

Tuy nhiên ông cũng nói thêm là phải chờ xem là sự tiến triển đó như thế nào.

Ông Nguyễn Huy Vũ cho rằng muốn phát triển kinh tế tạo ra nhiều giá trị, cần có hai điều kiện, là ý tưởng mới và môi trường kinh doanh thuận lợi, và ông chưa thấy hai điều kiện đó xuất hiện tại Việt Nam.

Nhận xét về những tin tức vừa qua xung quanh các dự án của tập đoàn Vingroup, ông Nguyễn Huy Vũ cho biết:

Trường hợp của Phạm Nhật Vượng giống như Cheabol của Hàn Quốc hay Keiretsu của Nhật Bản. Đó là những tập đoàn lớn cấu kết với nhà nước tổ chức sản xuất đối với những ngành công nghiệp nặng chậm thay đổi, cần vốn lớn của Nhật Bản và Hàn Quốc trong quá khứ.”

Tuy nhiên, trong hoàn cảnh những ngành kinh tế hiện đại thay đổi nhanh chóng, ông Vũ cho rằng Việt Nam chưa có tác nhân mới nào đáng lạc quan.

Trường hợp của Phạm Nhật Vượng giống như Cheabol của Hàn Quốc hay Keiretsu của Nhật Bản. Đó là những tập đoàn lớn cấu kết với nhà nước.
-Ông Nguyễn Huy Vũ.

Bình luận về môi trường kinh doanh của Việt Nam hiện nay bà Phạm Chi Lan cho rằng đã có nhiều sự thay đổi tích cực, vì thế các doanh nhân lớn sẽ không bị những trường hợp đáng tiếc như vụ ông Tăng Minh Phụng bị án tử hình hồi sau đổi mới 1986.

Bà Phạm Chi Lan hoan nghênh những dự án lớn của Vingroup , nhưng mặt khác bà cũng e ngại việc xuất hiện các tập đoàn lớn nhiều tiền của:

Những công ty rất lớn thì sẽ có nhiều ảnh hưởng đến quyết sách của chính phủ. Họ dễ đi lobby để có chính sách có lợi cho họ và bất lợi cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa khác.”

Trong bài viết tổng quát về phát triển kinh tế và chính trị Việt Nam trong thời gian mấy mươi năm qua, ông cựu đại sứ Thụy Điển nhận thấy rằng việc thúc đẩy các doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển cần những nổ lực chính trị lớn.

Ông kết thúc bài viết rằng mặc dù Việt Nam đã thực hiện một đường lối cải cách kinh tế phi cộng sản nhưng cần nổ lực nhiều hơn để đánh thức tiềm năng rất to lớn của Việt Nam.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
"Ở hai nước này, tầng lớp cầm quyền trấn áp mọi thảo luận trong truyền thông do nhà nước kiểm soát, đồng thời truy bức không ngừng nghỉ những nhà báo công dân (citizen-journalists) dám nêu quan điểm bất đồng." Chừng 30 nhà báo chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp bị cầm giữ ở Việt Nam Reporters Sans Frontiers Nhưng Việt Nam có vẻ còn kém Trung Quốc về việc bắt giữ nhà báo chuyên và không chuyên. "Chừng 30 nhà báo chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp bị cầm giữ ở Việt Nam, còn con số gần đông gấp đôi bị giam giữ tại Trung Quốc."
Việt Nam đang bị cai trị bởi hệ thống chính trị độc đảng, và Đảng Cộng sản độc quyền quyết định mọi vấn đề của đất nước thông qua điều 4 Hiến pháp Việt Nam 2013.....các quan chức cộng sản thuộc mọi ngành, mọi cấp khi vi phạm pháp luật thì họ sẽ bị xử lý kỷ luật đảng trước khi bị xử lý theo pháp luật, thậm chí rất nhiều quan chức cộng sản chỉ bị xử lý kỷ luật đảng mà không bị xử lý theo pháp luật như cựu bộ trưởng công thương Vũ Huy Hoàng, cựu thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa, Tất Thành Cang,...
Theo ghi nhận của giới chuyên gia tại Việt Nam, các hình thức xâm hại trẻ em phổ biến bao gồm xâm hại (trừng phạt) thân thể, xâm hại tâm lý/tình cảm, xâm hại tình dục, chứng kiến bạo lực gia đình, sao nhãng, buôn bán trẻ em và lao động trẻ em. Trong các hình thức vừa nêu, tình trạng trẻ em bị xâm hại tình dục và tình trạng trẻ vị thành niên bị bạo hành học đường ở mức báo động trong những năm gần đây.
Một cán bộ tên Lượng, có nói với tôi là, việc đón anh Vinh, nếu chỉ các thành viên gia đình thôi thì chúng tôi sẽ thả anh Vinh ở cổng trại giam. Còn nếu có ‘trống giăng cờ mở’, nói rất là chung chung như thế, thì chúng tôi buộc phải thả anh Vinh theo cách khác, chẳng hạn thả ở quãng đường nào vắng vẻ. -Bà Lê Thị Minh Hà
Cảnh sát cơ động đã được điều về xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, ngoại thành Hà Nội từ tối ngày 14 tháng 4 ngay trước khi người dân xã này làm lễ kỷ niệm 2 năm sự kiện Đồng Tâm khi người dân nơi này bắt giữ 38 cán bộ và cảnh sát cơ động làm con tin liên quan đến tranh chấp đất đai giữa chính quyền địa phương và người dân. Video lan truyền trên mạng vào đêm ngày 14/4 cho thấy nhiều cảnh sát cơ động mặc đồng phục có trang bị áo giáp, khiên và gậy có mặt ở xã Đồng Tâm, trong khi những người dân hỏi tại sao những cảnh sát này lại có mặt tại xã vào thời gian này.
Nếu như nói ‘một cửa-một dấu’ nhưng tôi là người dân trực tiếp đi làm thủ tục giấy tờ thì một chữ, một dấu phết… cũng bị bắt lỗi và bị bắt quay về làm hồ sơ lại. Nhưng nếu một người cò ôm vào 100 cái hồ sơ thì dù có sai, cán bộ tự sửa, in lại và thông qua luôn. Đó là một hình thức của cơ chế. Chủ trương Nhà nước không sai, nhưng người thực thi ở mỗi địa phương vì đời sống của nhân sự trong bộ máy của các ban, ngành có thể gây ra nhũng nhiễu cho người dân.
“Qua đây thấy một điều rất rõ là hệ thống nội bộ pháp luật của Việt Nam có rất nhiều vấn đề không tương thích. Quyền lực giữa trung ương và địa phương có sự mâu thuẫn. Các cơ quan địa phương thường diễn giải theo cách riêng của họ. Các doanh nhân như ông Trịnh Vĩnh Bình đã gặp rất nhiều tai ương trong khi chính quyền trung ương luôn luôn kêu gọi đầu tư và nước ngoài và Việt kiều.”
Tân Hoa Xã vào ngày 7 tháng 4 vừa qua loan tin cho biết Trung Quốc chuẩn bị đưa giàn khoan dầu khí lớn thứ nhì của nước này có tên Dongfang (Đông Phương) 13-2 CEPB ra lưu vực Yinggehai, hay còn gọi là lòng chảo Quỳnh Hải, nằm ở phía tây bắc Biển Đông, giữa đảo Hải Nam và bờ biển phía Bắc của Việt Nam.....“Khi mà Việt Nam xích gần Hoa Kỳ hơn thì Trung Quốc có cái nhìn không được thiện cảm và an tâm cho lắm, theo cách nhìn của họ.
Trả lời VOA ngay sau khi nhận được thông báo thắng kiện từ Tòa án Quốc tế, triệu phú đã hơn 70 tuổi xúc động nói: “Qua hơn 20 năm tranh đấu để đòi lại công lý, tôi thấy con đường Tòa án Quốc tế là rất tốt. Họ rất công tâm. Họ xử trắng ra trắng, đen ra đen. Cho nên về mặt luật pháp, công lý thì vụ này là rất rõ ràng. Tòa án đã cho mình thấy là những gì mình trông đợi ở Tòa án để cảnh báo chính phủ Việt Nam về những việc làm sai trái của họ, những gì đang xảy ra hằng ngày ở Việt Nam và vẫn đang tiếp tục xảy ra, thì họ phải điều chỉnh lại”.
Chính quyền không có cách xử lý nào khác nữa hết. Tại vì đất đai không chỉ liên quan đến chính sách không mà nó còn liên quan đến quyền lợi của lợi ích nhóm. Từ Bắc đến Nam chỗ nào cũng có. Từ thành phố lớn cho đến những địa phương nhỏ, chỗ nào cũng dính dáng đến lợi ích nhóm hết sức chồng chéo và phức tạp. Không thể nào giải quyết rốt ráo về lợi ích nhóm và tham nhũng được...Và điều này sẽ gây ra tác hại đối với chính quyền rất nhiều, khiến cho lòng dân vốn dĩ đã bất mãn rồi thì càng bất mãn sâu hơn và nặng nề hơn
Bảo Trợ