Luật Trưng Cầu Ý Dân Ở Việt Nam: Khi Nào Áp Dụng? - Căn cứ vào đâu để nói 'Dân đồng ý'

13 Tháng Mười 201812:27 SA(Xem: 64)
  • Tác giả :

Luật Trưng cầu Ý dân ở Việt Nam: Khi nào áp dụng?

Trưng cầu dân ýBản quyền hình ảnhVIETNAM NEWS AGENCY

Ý kiến luật sư rằng Việt Nam đã có luật trưng cầu dân ý nhưng đến nay chưa được dùng đến vì nhiều lý do.

 

Hai sự kiện gần đây thu hút sự quan tâm của dư luận Việt Nam là sự kiện Quốc hội sẽ bầu chủ tịch nước sau khi chủ tịch Trần Đại Quang qua đời, và quyết định xây nhà hát 1.500 tỷ đồng ở Thủ Thiêm.

Có ý kiến người dùng mạng xã hội cho rằng người dân có nên được hỏi ý kiến trực tiếp về những vấn đề như vậy.

Về vấn đề này, luật sư Lê Công Định cho BBC hay hôm 11/10 rằng ông không thấy hai sự kiện này nằm trong các quy định cần trưng cầu dân ý, theo luật liên quan.

Luật sư Định lý giải: "Có bốn vấn đề Quốc hội có thể xem xét, quyết định trưng cầu ý dân theo Luật Trưng cầu Ý dân do Quốc hội thông qua ngày 25/11/2015. Bao gồm: Toàn văn Hiến pháp hoặc một số nội dung quan trọng của Hiến pháp; Vấn đề đặc biệt quan trọng về chủ quyền, lãnh thổ quốc gia, về quốc phòng, an ninh, đối ngoại có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của quốc gia; Vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước; Vấn đề đặc biệt quan trọng khác của đất nước."

"Bầu chức danh chủ tịch nước không thuộc phạm vi các nhóm nêu trên, bởi đã được quy định trong Hiến pháp 2013 (Chương VI từ Điều 86 đến Điều 93).

"Phê duyệt xây nhà hát ở Thủ Thiêm cũng khó có thể xem là loại "vấn đề đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước" [mục 2] cần phải trưng cầu ý dân".

Vấn đề nào mới là quan trọng?

Cùng chung quan điểm với luật sư Định, luật sư Hoàng Việt từ TP Hồ Chí Minh nói thêm: "Luật Trưng cầu Ý dân không làm rõ "vấn đề quan trọng khác" là gì, cũng không biết việc bầu chức danh chủ tịch nước hay xây nhà hát có được Quốc Hội coi là vấn đề quan trọng hay không?"

Luật sư Ngô Anh Tuấn từ Hà Nội thì nói với BBC hôm 11/10 rằng ông chưa thấy văn bản nào nói "vấn đề quan trọng khác là vấn đề gì? Và như thế nào thì được coi là quan trọng."

"Có thể với hai sự kiện nói trên, tôi và một bộ phận người dân cho là quan trọng, nhưng gần 500 đại biểu Quốc Hội là không cho là quan trọng, nên mới không trưng cầu dân ý?"

"Khi luật chưa xác định rõ ràng vấn đề nào là quan trọng với đất nước thì rất khó có cơ sở để thực hiện trưng cầu ý dân,"

"Thực ra họ [Quốc Hội] làm đúng luật. Việc bầu chủ tịch nước thì đã có Hiến pháp và các luật hiện hành quy định rồi nên không cần trưng cầu dân ý. Việc xây nhà hát ở Thủ Thiêm có thể xếp vào "các vấn đề về kinh tế - xã hội có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước" nhưng luật không nêu rõ nên họ có quyền không tiến hành [trưng cầu dân ý]."

"Tuy nhiên dù luật không rõ ràng, nhưng người dân bày tỏ sự quan tâm, thì Quốc Hội cần căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để đánh giá vấn đề nào quan trọng, cần mang ra trưng cầu dân ý."

"Luật này có hiệu lực từ năm 2016 nhưng tới nay chưa thấy người dân được hỏi ý kiến lần nào. Điều này cho thấy luật không phát huy được mong muốn của người làm luật và không có giá trị thực tiễn đối với người dân," luật sư Tuấn nói với BBC.

Trưng cầu dân ýBản quyền hình ảnhSTR

Căn cứ vào đâu để nói 'Dân đồng ý'

Về lý do vì sao trong hai sự kiện nói trên, Quốc Hội đều nói 'người dân hoàn toàn nhất trí' dù không thông qua trưng cầu dân ý, luật sư Hoàng Việt phân tích:

"Trên thế giới, để thực hiện dân chủ người ta có hai cách để tiến hành. Cách thứ nhất gọi là dân chủ trực tiếp - người dân sẽ trực tiếp cho ý kiến về một số vấn đề cụ thể nào đó. Luật trưng cầu ý dân 2015 thuộc dạng này."

"Cách thứ hai là dân chủ gián tiếp, tức là người dân bầu ra một số đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình. Những đại diện dân cử này sẽ nói lên tiếng nói của người dân, thay cho người dân."

"Ở Việt Nam, về lý thuyết thì Quốc Hội gồm các đại diện cho ý chí, nguyện vọng của người dân cả nước. Hội đồng nhân dân sẽ đại diện cho ý chí, nguyện vọng của người dân ở từng địa phương tương ứng."

"Có lẽ trong các trường hợp nói trên, Quốc Hội hoặc hội đồng nhân dân đã nhất trí 100% nên chính quyền đã tuyên bố là người dân đã đồng ý."

"Nhưng trong một số trường hợp cụ thể như vụ xây nhà hát ở Thủ Thiêm, Hội đồng nhân dân đồng ý 100%, nhưng nhiều người dân lại không đồng ý. Điều đó cho thấy có khoảng cách giữa ý chí, nguyện vọng của các đại biểu Quốc Hội hoặc Hội đồng nhân dân với người dân."

Luật sư Lê Công Định thì cho rằng nói 'người dân nhất trí' là "cách nói cưỡng đoạt ngôn từ nhằm mục đích tuyên truyền của Đảng Cộng sản và nhà cầm quyền".

"Khoan bàn đến việc có trưng cầu ý dân hay không, chỉ xét riêng tính chính danh thật sự của bộ máy nhà nước Việt Nam hiện tại, đặc biệt là cách thức thực thi quyền tự do thể hiện nguyện vọng và ý chí của toàn dân trong việc bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, hay sự chấp nhận quyền lãnh đạo tuyệt đối và duy nhất của đảng cộng sản đương quyền, cũng đã thấy hoàn toàn không có sự kiện 'cử tri cả nước hoàn toàn ủng hộ".

Cần sửa luật hay xem lại vai trò ĐBQH?

Theo luật sư Hoàng Việt, dư luận Việt Nam cho rằng chính quyền đã quá xa dân khi tự quyết nhiều việc trong khi có những vấn đề bức thiết hơn lại chưa giải quyết.

"Phản ứng của dư luận, dù chỉ trên Facebook, đã dẫn đến một số dự án của chính quyền phải tạm ngưng, ví dụ như dự án chặt hàng loạt cây cổ thụ ở Hà Nội."

"Điều này cho thấy, cùng với việc xem xét để cho ra đời Luật Biểu tình, cũng cần xem xét sửa đổi Luật Trưng cầu ý dân cho gần với cuộc sống hơn, và có ý nghĩa thiết thực hơn với quyền lợi của người dân."

Luật sư Ngô Anh Tuấn cũng cho rằng Luật Trưng cầu Ý dân cần quy định cụ thể hơn những vấn đề quan trọng là vấn đề gì.

Chẳng hạn, "những vấn đề quan trọng ảnh hưởng đến kinh tế" được đề cập trong Luật Trưng cầu Ý dân, cần đưa cụ thể các con số để làm căn cứ đánh giá mức độ quan trọng.

"Ví dụ dự án trên 1000 tỷ thì cần trưng cầu dân ý", theo luật sư Tuấn.

Tuy nhiên, luật sư Tuấn cũng cho rằng trên thực tế, một bộ luật khó có thể cụ thể đến mức như vậy.

"Cái quan trọng là vai trò của đại biểu Quốc Hội đã thực sự được phát huy hay chưa?"

"Là đại diện dân bầu, đại biểu Quốc Hội hoàn toàn có thể tự xem xét một vấn đề có quan trọng hay không để xem xét, trình lên Quốc Hội. Từ đó bàn thảo, đánh giá xem có quan trọng tới mức cần trưng cầu dân ý hay không, kể cả khi vấn đề đó không được nêu rõ ràng trong luật."

"Trên danh nghĩa là do dân bầu, gần 500 đại biểu Quốc hội không thể tự quyết mọi vấn đề trong cuộc sống thay cho người dân."

Luật Trưng cầu Ý dân được Quốc Hội thông qua ngày 25/11/2015 gồm 8 chương, 52 điều,có hiệu lực thi hành từ 1/7/2016.

Luật quy định cuộc trưng cầu ý dân hợp lệ phải được ít nhất 3/4 tổng số cử tri cả nước có tên trong danh sách cử tri đi bỏ phiếu.

Nội dung trưng cầu ý dân được quá nửa số phiếu hợp lệ tán thành có giá trị thi hành.

Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ hoặc ít nhất 1/3 tổng số đại biểu Quốc hội có quyền đề nghị Quốc hội xem xét, quyết định việc trưng cầu ý dân.

Theo luật này, kết quả trưng cầu ý dân có giá trị quyết định đối với vấn đề đưa ra trưng cầu ý dân và có hiệu lực kể từ ngày công bố.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Giáo Hội địa phương đang phản đối công trình xây dựng tại một trường học nhà nước trên đất của Giáo Hội ở thủ đô Hà Nội. Các lãnh đạo Tổng Giáo phận Hà Nội quan ngại về việc xây dựng tại Trường Tiểu học Tràng An của nhà nước trên đất thuộc quyền sở hữu của Giáo Hội, đối diện cổng chính Tòa Tổng Giám mục. Cha Anphongsô Phạm Hùng, Chánh Văn phòng Tổng Giáo phận Hà Nội, thông báo công nhân xây dựng và trang thiết bị đang có mặt tại công trình và họ đã dùng các tấm tôn dựng hàng rào quanh khu công trình. Vị linh mục khẳng định khu đất rộng 2.700 mét vuông nằm ở trung tâm thủ đô, thuộc quyền sở hữu của Tổng Giáo phận. Giáo Hội địa phương không hề hiến tặng, bán hay chuyển nhượng khu đất. Tổng Giáo phận sử dụng các tòa nhà cũ trên khu đấ
Ông Phil Robertson, Phó Giám đốc Ban Á Châu của tổ chức này cho hay, "Nhiều năm qua, chính quyền Việt Nam đã tìm mọi cớ để trừng phạt Huỳnh Thục Vy vì cô đã vận động không mệt mỏi cho nhân quyền và dân chủ, và trong cơn vùng vẫy tuyệt vọng, giờ đây họ bám lấy hành vi xịt sơn trắng lên một lá cờ.” Theo Human Rights Watch, Việt nam, cũng như nhiều quốc gia khác, đã đưa việc xúc phạm quốc kỳ vào một tội trong điều 276 Bộ Luật Hình sự. Người bị buộc tội phải đối mặt với bản án tù từ 6 tháng đến 3 năm. Ông Phil Robertson khẳng định việc: "Đặt nhu cầu bảo vệ một biểu tượng quốc gia lên trên nhu cầu bảo vệ quyền của quốc dân là một việc sai trái.”
Hai ông trùm cờ bạc trên mạng nói nhờ làm công ty bình phong cho CA nên yên ổn kinh doanh, lợi nhuận kiếm gần chục ngàn tỉ đồng trong khi gây đại họa cho xã hội. Trong phiên tòa tiếp diễn ở Phú Thọ với lời khai tiếp tục của các nghi can, lần đầu tiên, người ta được nghe lời khai của hai ông trùm cờ bạc trên mạng Phan Sào Nam và Nguyễn Văn Dương về mối quan hệ giữa họ với hai tướng công an Phan Văn Vĩnh (nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục cảnh sát) và Nguyễn Thanh Hóa (nguyên cục trưởng Cục phòng chống tội phạm công nghệ cao của bộ Công an CSVN)
Vào thời gian chế độ Hà Nội phải giải trình về thi hành các điều khoản của Công Ước Quốc Tế Chống Tra Tấn và đối xử bạo ngược mà họ đã ký cam kết thi hành từ năm 2013, có thêm một người chết bất thường dù mới bị bắt tạm giam ở tỉnh Đắk Nông. Nạn nhân bị vu cho là “tự tử,” một cách giải thích quen thuộc để chối tội tra tấn chết người của công an CSVN. Hôm Thứ Sáu 16 Tháng Mười Một, 2018, báo điện tử VietNamNet có một bản tin ngắn cho hay “một nghi can vừa tử vong trong nhà tạm giữ của Công An huyện ở Đắk Nông” mà danh tính không được tiết lộ.
nguyên lý của chủ nghĩa Mác có nói rằng một quốc gia đi theo chủ nghĩa cộng sản là dứt khoác chỉ có một Đảng lãnh đạo thôi, cho nên chính vì độc quyền đó nên dẫn đến độc tài và độc tài nào cũng dẫn đến tha hóa cả. Thì lực lượng công an nhân dân ấy có thế lực rất là mạnh và chúng ta gọi nôm na là chế độ công an trị đấy, lực lượng công an được cho rất là nhiều quyền lực người dân rất là nghẹt thở, nó theo dõi rình rập bắt bớ vô cớ để duy trì cái quyền lực và bảo vệ nhóm chóp bu trung ương. Vì tình trạng công an trị nên nó mới lộng quyền như thế.”
Hôm 17-11, phiên tòa xử hai tướng công an CSVN Phan Văn Vĩnh, Nguyễn Thanh Hóa tiếp tục diễn ra với ưu đãi đặc biệt được luật sư đề nghị: được thường xuyên vào phòng y tế uống thuốc và truyền thông phải “tránh đưa thông tin bất lợi cho các bị cáo”. Phiên tòa dự kiến kéo dài 15 ngày được cho là phép thử về việc nhà cầm quyền CSVN có thật sự chống tham nhũng “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” hay rốt cuộc chỉ “giơ cao đánh khẽ” với các quan chức lãnh đạo cao cấp của ngành công an.
Nói về những phát biểu ngô nghê của Đại biểu Quốc hội Việt Nam có lẽ phải viết riêng một cuốn sách phân tích về hiện tượng mà không một quốc gia nào trên thế giới có được. Dưới mắt người dân bây giờ ĐBQH chẳng qua là những người thích nói, nói không cần biết có đúng hay không và đúng tới mức nào. Trách nhiệm trong lời nói của họ gần như số không, bất cần phía sau những lời nói hoa hòe gượng ép ấy sẽ ảnh hưởng tới dư luận như thế nào. Khi Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khóa trước vô tư tuyên bố rằng “Quốc hội tức là dân, dân quyết sai thì dân chịu chứ kỷ luật ai?” thì cả nước ngẩn cả mặt ra về cái tư duy vượt thời đại này.
Cho đến thời điểm này số đăng ký đủ điều kiện được DCCT chấp nhận đã lên đến 7000 người. Còn rất nhiều hồ sơ chưa được duyệt xét vì có vấn đề hay vì chưa đủ điều kiện hoặc vì vết thương loại 2 nhẹ nên không được chấp nhận. Họ là những người bị xã hội quên lãng và bỏ rơi, kiếm sống bởi nhiều công việc khác nhau, có người đi ăn xin sống qua ngày, có người đi bán vé số trên chiếc xe lăn hay trên đôi nạng gỗ, có người đi bán nhang kiếm tiền độ nhật, có người ngồi ở các vỉa hè để vá những lỗ thủng ruột xe và bơm xe cho khách qua đường.
Ông Trường cho Đài Á Châu Tự Do biết những hộ gia đình chưa muốn dời đi vì tiền đền bù không thỏa đáng. “Tất nhiên họ có đền bù nhưng giá cả rất bèo, họ đền bù 50 ngàn/ 1 mét đất nông nghiệp, nhưng bán lại giá hiện tại là 20 - 40 triệu 1 mét vuông đất. Họ đổ đất vào và chia lô ra và bán với 1 cái giá chênh lệch rất khủng khiếp. Nhà tôi có khoảng 7000 m2 đất nông nghiệp và 1600m2 đất ở.”
Chúng tôi viết lá thư này để bày tỏ sự không đồng ý và thất vọng sâu sắc của chúng tôi về những cáo buộc đối với Giáo sư Chu Hảo, Giám đốc Nhà xuất bản Tri Thức, bởi Ủy ban Kiểm tra Trung ương vào ngày 25 tháng 10 năm 2018, cũng như về các bình luận tiếp theo được đăng trên trang mạng của Ủy ban vào ngày 31 tháng 10. Công việc chính của ông Chu Hảo tại Nhà xuất bản Tri Thức là giúp các sinh viên và học giả Việt Nam tiếp cận nhiều hơn với các công trình học thuật lớn của các nước khác bằng cách dịch chúng sang tiếng Việt
Bảo Trợ