Hiệu ứng quan chức tham nhũng tự sát đã lan đến VN?

14 Tháng Năm 20182:46 CH(Xem: 395)

Phạm Chí Dũng


Năm 2018 ở Việt Nam cần được đánh dấu như mốc thời gian bắt đầu lan rộng phong trào quan chức tham nhũng tự sát ở Trung Quốc cách đây 5 năm - 2013.

Việt Nam có thể chính thức bước vào thời kỳ ‘đổ máu quan chức’.

Đại tá Võ Tuấn Dũng, Phó Cục Trưởng C50, Bộ Công An, được loan tin đã 'đột tử' hôm 4/5/2018.

Biểu đồ tự sát quan chức đang đột ngột hướng lên

Liên tiếp trong hai tháng Tư và Năm của năm 2018, đã có hai quan chức Việt Nam tìm đến cái chết một cách hết sức bất thường.

Vào cuối tháng Tư, Giám đốc Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Hưng Yên - ông Vũ Thanh Bình - bất ngờ nhảy từ tầng 2 của trụ sở làm việc xuống đất, nhưng may mắn không tử vong.

Động cơ nhảy lần tự vẫn của ông Bình là có thể lý giải, vì đó là thời điểm ông ta bị công an công bố quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tiến hành khám xét trụ sở.

Nhưng một cái chết mà đã gây chấn động ghê gớm trong ngành công an là Đại tá Võ Tuấn Dũng, Cục phó Cục Cảnh Sát Phòng Chống Tội Phạm Sử Dụng Công Nghệ Cao (C50) của Bộ Công an được phát hiện ‘nằm chết’ và sau đó được Tổng cục Cảnh sát của bộ này thông báo là ‘đột tử’, mặc dù trước đó báo Môi trường và Đô thị đã thông tin là Đại tá Dũng ‘tự treo cổ’. Vụ này xảy ra vào đầu tháng Năm năm 2018.

Khác với vụ nhảy lầu của ông Vũ Thanh Bình nhưng thoát chết, Đại tá Võ Tuấn Dũng đã chết thật.

Nhưng hai vụ trên lại rất tương hợp nhau ở một điểm quan trọng: Trang báo điện tử Một Thế Giới cho biết trước đó, công an tỉnh Phú Thọ và Viện Kiểm sát Nhân Dân tỉnh Phú Thọ đã nhiều lần làm việc với ông Võ Tuấn Dũng tại trụ sở của C50 tại Hà Nội, riêng Viện Kiểm sát Nhân Dân tỉnh Phú Thọ đã làm 3 lần làm việc với ông này và buổi làm việc gần đây nhất mới diễn ra vào chiều 3/5/2018 liên quan đến đường dây đánh bạc nghìn tỷ có sự bảo kê của tướng công an (hiện Công an tỉnh Phú Thọ đã khởi tố gần 90 người trong đó có 2 cấp trên của ông Dũng là ông Phan Văn Vĩnh, cựu trung tướng – tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát và ông Nguyễn Thanh Hoá, cựu cục trưởng C50...).

Ông Võ Tuấn Dũng đã bị đình chỉ công tác, phục vụ việc xác minh và làm rõ các sai phạm trong vụ án nói trên. Liên quan đến quyết định đình chỉ công tác, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm đã ký quyết định số 4019/QĐ-BCA-X11 ngày 7.11.2017 trong đó yêu cầu trong thời gian bị đình chỉ, đại tá Võ Tuấn Dũng phải có mặt tại đơn vị khi được yêu cầu và Bộ Công an giao Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát có trách nhiệm quản lý đối với ông Dũng trong thời gian này.

Cho tới nay vẫn không có bất kỳ thông tin công khai nào của Bộ Công an phản ứng báo Môi trường và Đô thị về tin là ‘Đại tá Võ Tuấn Dũng tự treo cổ’ và đòi báo này phải cải chính.

Trong khi đó, rất nhiều người dân đã tin rằng Đại tá Dũng - do dính líu sâu xa đến đường dây đánh bạc công nghệ cao - nên hoặc đã tự sát, hoặc bị đồng đảng thanh toán.

Ngoài vụ nhảy lầu của Vũ Thanh Bình và ‘Đại tá Võ Tuấn Dũng tự treo cổ’, còn có một trường hợp tự treo cổ nữa là ông Nguyễn Hồng Lâm - Phó bí thư, Chủ tịch huyện Quốc Oai ở Hà Nội, xảy ra vào tháng Giêng năm 2018. Khi đó nước Hồ Gươm ở thành phố này bỗng dưng chuyển sang màu xanh sẫm.

Vào những năm trước cũng có hiện tượng quan chức tự sát, song xảy ra với mật độ thưa hơn hẳn so với thời gian gần đây.

Mật độ tăng lên và biểu đồ hướng lên của quan chức tự sát đang phác ra khuynh hướng mức độ bất an của quan chức tham nhũng trong nội bộ đảng đang gia tăng đột ngột - xứng đáng trở thành một chủ đề nghiên cứu lớn của ngành xã hội học - chính trị học ở Việt Nam, với ‘kinh nghiệm tự sát’ không thể thiếu từ ‘đảng anh em’ Trung Quốc.

‘Kinh nghiệm tự sát’ ở Trung Quốc

Nếu những năm tới xác nhận chính thức một làn sóng số đông quan chức tham nhũng tự sát ở Việt Nam, Nguyễn Phú Trọng sẽ phải cám ơn Tập Cận Bình đã đưa ông lên hình ảnh ‘Người Cầm Lưỡi Hái Vĩ Đại’.

Bởi rất nhiều kinh nghiệm rất phong phú đã có từ chiến dịch ‘đả hổ diệt ruồi’ của Tập Cận Bình ở Trung Quốc, khởi động từ năm 2012 và khiến hiện ra hiệu ứng chết chóc từ năm 2013.

Một tổ chức là Trung tâm thông tin nhân quyền dân chủ Trung Quốc tại Hồng Kông đã thống kê trong năm 2015, số quan chức chết do tự sát là 1500 người; năm 2016 tăng lên 1700 người.

Về phương thức tự sát, nhảy lầu và treo cổ là những cách được lựa chọn nhiều nhất; địa điểm thường là nơi làm việc, nhà riêng, khách sạn hoặc ra ngoại ô.

Cần chú ý điểm tương hợp là ở Việt Nam cũng đã xuất hiện phương thức nhảy lầu và treo cổ.

Đối với nhiều vụ tự sát của quan chức ở Trung Quốc, mặc dù trong thông báo được phía chính quyền đưa ra để giải thích nguyên nhân quan chức tự sát luôn nói là “do áp lực quá nhiều” hoặc “do chứng trầm cảm”, nhưng những lý do này không thể khiến công chúng tin cậy.

Chẳng hạn vào ngày 9/7/2014, Chủ nhiệm Ủy ban thường vụ Đại hội Đại biểu nhân dân thành phố Hiếu Cảm, tỉnh Hồ Bắc, Lý Hải Hoa ngã từ phòng làm việc xuống và tử vong tại chỗ. Trùng hợp là, trong ngày hôm đó, Ủy ban kiểm tra kỷ luật tỉnh Hồ Bắc sẽ dẫn ông Lý Hải Hoa đi để điều tra. Sau khi ông Lý nhảy lầu chết, Cục Công an thành phố Hiếu Cảm lên tiếng xác nhận, tại hiện trường ông có để lại di thư nói “bản thân mắc nhiều bệnh, thường xuyên cảm thấy khó chịu, nên chỉ có thể tự giải thoát”.

Nhưng trong dân chúng lại có nhiều đồn đoán được truyền tai nhau về nguyên do quan chức tự sát như “sợ tội tự sát”, “giết người diệt khẩu” và “nhân quả báo ứng”.

Trong dân chúng cũng đưa ra nhiều đồn đoán: “Đối với cái chết của những quan chức này, trên bề mặt dường như lấy cái chết để trốn tránh tội, nhưng nguyên nhân đằng sau có thể là vì để bảo vệ những tham quan có chức vị cao hơn; hoặc là bị thế lực có quyền thế cao hơn bức ép; hoặc là bị diệt khẩu, v.v”.

Một nhà bình luận thời sự ở Trung Quốc là Hoành Hà cũng đưa ra phân tích về phong trào quan chức Trung Quốc tự sát, nguyên nhân bên trong chủ yếu cũng có thể do tự sát hoặc là do người khác ép buộc phải chết. Nếu nói là tự sát, nguyên nhân có thể nói là do áp lực chính trị lớn, ví dụ như bị điều tra, nhưng tình huống như thế không nhiều. Nguyên nhân tự sát như thế này vào thời Cách mạng Văn hóa có nhiều, bởi vì đa số là bị oan, nên trong tâm khó có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, hiện nay đa số quan chức Đảng Cộng sản Trung Quốc đều biết rõ bản thân mình có tội.

Một nguyên nhân nữa có thể là do chịu tội thay người khác. Các phe phái trong nội bộ Đảng Cộng sản Trung Quốc được hình thành chủ yếu là sự kết hợp nhóm lợi ích, do đó quan chức không thể nào vì lợi ích mà đi tự sát để bảo vệ người khác. Vì vậy, nếu như tự sát vì chịu tội thay người khác, có thể là do bị lấy tính mạng của người nhà hoặc tiền đồ con cái ra uy hiếp, nên bắt buộc phải đi tự sát…

Có một quy định tương đồng giữa Luật Hình sự Trung Quốc và Luật Hình sự Việt Nam: “Trong trường hợp nghi phạm đã chết, cơ quan tư pháp phải ngừng quá trình điều tra trách nhiệm đối với người này, khóa tài liệu điều tra và hủy bỏ tiến trình xét xử”.

Điều đó có nghĩa là cái chết của những người này sẽ chấm dứt các cáo buộc tham nhũng đối với họ, bảo vệ những người xung quanh và gia đình vẫn được sở hữu tài sản, cho dù chúng có nguồn gốc bất chính. Một số quan chức Trung Quốc bị nghi dính chàm đã nói trong thư tuyệt mệnh của mình rằng họ muốn chính quyền “tha thứ cho gia đình” của họ.

Hoảng loạn quan chức Việt

Cái chết của Đại tá Võ Tuấn Dũng có thể đã tiếp thêm một dấu hiệu không thể che mờ về một năm khủng hoảng của ngành công an Việt Nam.

Vào đầu năm 2014, ở Việt Nam đã xảy ra cái chết đáng nghi ngờ của Thứ trưởng Bộ Công an Phạm Quý Ngọ. Tuy nhiên có một chi tiết rõ ràng nhất là ông Ngọ không phải chết vì tự sát.

Còn cái chết của Đại tá Võ Tuấn Dũng, nếu đúng là ‘tự treo cổ’, đã cho thấy tâm trạng hoảng loạn và bế tắc không lối thoát của một bộ phận trong giới quan chức tham nhũng ở Việt Nam.

Trước đây, trong giới quan tham Việt Nam luôn phổ biến thủ đoạn ‘chạy án’, cho dù có bị khép tội. ‘Chạy’ vào lúc vụ việc tham nhũng mới có dấu hiệu bị cơ quan chức năng phát hiện, ‘chạy’ vào lúc đang bị cơ quan chức năng khởi tố và điều tra, ‘chạy’ trong giai đoạn tố tụng hình sự và đưa ra tòa, và ‘chạy’ kể cả lúc đã phải lãnh án…

Nhưng kể từ cuối năm 2017 đến nay, sự biến đổi gần như ‘lột xác’ của Nguyễn Phú Trọng trong công cuộc ‘chống tham nhũng’ , hay còn gọi là ‘đốt lò’, đã truyền dẫn một sự rúng động ngày càng lớn đối với giới quan tham Việt Nam.

‘Tấm gương’ Đinh La Thăng - thân là một ủy viên bộ chính trị nhưng đã bị tống giam và phải nhận hai mức án với tổng cộng 31 năm tù, hẳn đã khiến giới quan chức tham nhũng không còn mơ màng về một thời kỳ ‘án như chơi’, mà đang hoảng loạn bởi một khi đã bị bắt thì sẽ ‘đi lâu’, thậm chí còn đi thẳng ra pháp trường.

“Là những con người cứng rắn và hay chèn ép người dân, chính họ lại rất sợ những hình thức đối xử nghiêm khắc mà các cấp trên của họ thi hành” - một luật sư tỉnh Chiết Giang là ông Yuan Yulai phân tích về tâm lý chung của giới quan tham Trung Quốc.

Theo kinh nghiệm ở Trung Quốc, các vụ việc tham nhũng trong nội bộ chính quyền Trung Quốc đều do Ủy ban Điều tra Kỷ luật Trung ương (CCDI) xử lý. Các quan chức bị cáo buộc thường bị biệt giam để điều tra trước khi được bàn giao cho các cơ quan công tố. Công tố viên sau đó hỗ trợ công tác điều tra và ban hành cáo trạng. Tuy nhiên, “song quy” là một cơ chế nghiêm trị kỷ luật nội bộ, vì vậy chúng thường được bí mật thực hiện. Không có một luật lệ cụ thể nào quy định về thời gian tối đa để tiến hành “song quy”.

Đã rất phổ biến triết lý này ở Trung Quốc: ‘đã bị CCDI bắt giam thì không thể không có tội, mà chỉ là tội nặng hay nhẹ’.

Bầu không khí chung trong giới quan chức ở Việt Nam vào những ngày này là im bặt. Nhiều người gặp nhau còn không dám hỏi han về những vụ việc bắt bớ tham nhũng xảy ra ngay ở địa phương mình. Một số người lúc nào cũng mắt lấm lét, mặt mày xanh xám, thậm chí lảng tránh nhìn nhau.

Và đặc biệt chẳng còn mấy quan chức dám công khai cười cợt cái tên ‘Lú’ dành cho Nguyễn Phú Trọng. Thay vào đó, nhân xưng ‘Cụ’ được gọi nhiều hơn hẳn.

Và nhiều quan chức đang sợ ‘Cụ’ như sợ cọp.

‘Người Cầm Lưỡi Hái Vĩ Đại’.
PHẠM CHÍ DŨNG

Theo VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
"Các nhà lãnh đạo hàng đầu của Việt Nam là '"nô lệ" của Bắc Kinh, ông [Trần Đức Anh Sơn] cay đắng nói... Đó là lý do tại sao chúng ta giấu nhiều tài liệu trong bóng tối," bài báo của Mike Ives trên New York Times viết....Ông cho biết đã tìm thấy bằng chứng trong hơn 50 cuốn sách bằng tiếng Anh, Pháp, Hà Lan, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha - về việc một nhà thám hiểm Việt Nam thời Nguyễn đã cắm cờ ở Hoàng Sa và Trường Sa vào những năm 1850.
mọi công trình (dân sự, quân sự, hoặc bất kỳ) do chính quyền Trung Quốc xây dựng tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa mà không có sự ưng thuận của chính quyền Việt Nam đều là bất hợp pháp, là sự phủ nhận lịch sử, bất chấp công lý và chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo này. Theo đó, chúng tôi cũng yêu cầu chính quyền Việt Nam Tiến hành khẩn cấp thủ tục khởi kiện chính quyền Trung Quốc đến cơ quan tài phán quốc tế có thẩm quyền với yêu cầu công lý cho Việt Nam về lãnh thổ, lãnh hải tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Đông theo Công pháp Quốc tế
Viên chức xã đã ngang nhiên phá khóa cổng sắt, vào đập phá trọn một căn nhà của người dân rồi khiêng đi tất cả, gồm luôn đồ đạc vật dụng trong nhà lúc chủ nhà đi làm. Chuyện vừa xảy ra ở ấp Tân An, xã Tân Vĩnh Hiệp, thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương, được thuật lại trên các tờ Tiền Phong và Đất Việt. Theo lời kể lại của bà Đặng Thị Vân, nạn nhân của vụ việc, ngày 1 Tháng Ba, sau khi vợ chồng bà từ công ty trở về nhà thì bàng hoàng thấy ngôi nhà của mình “biến mất, cửa khóa ngoài đã bị phá, một số tài sản, vật dụng trong nhà cũng như xà gỗ, mái tôn… đều không còn.”
“Uỷ ban Nhân quyền LHQ vừa mạnh mẽ định giá các chính sách và thủ tục mà Việt Nam sử dụng để đàn áp các quyền dân sự và chính trị, đồng lúc tăng cường sự kiểm soát tuyệt đối của Đảng Cộng sản. Cộng đồng Thế giới cần ghi nhó lời Nhận xét Kết thúc của các Chuyên gia LHQ để tác động Nhà cầm quyền Việt Nam hiểu rằng : Những liên hệ mậu dịch không thể tiếp tục nếu Việt Nam không chịu cam kết cho một nền pháp lý chân thật và thực hiện cuộc cải cách chính trị”..../ Ủy ban LHQ chỉ trích VN đàn áp các quyền tự do, vi phạm nhân quyền
Hình thức vẫn là nên có nhưng việc thực thi áp dụng hình thức đó đến đâu thì lại tùy thuộc vào hệ thống bộ máy nhà nước. Hiện nay niềm tin đặt vào bộ máy nhà nước VN của người dân thì rất thấp. Thật ra tôi nghĩ người dân cũng chẳng quan tâm và họ cũng chẳng tin vào bản chất của cán bộ và nền giáo dục của đất nước này....Ví dụ như giải quyết giấy tờ cũng phải nhét tiền cho cán bộ, đi ra ngoài đường bị công an thổi cũng phải nhét tiền cho công an.
“ Một nhóm hoạt động dân sự tại Việt Nam vừa thực hiện một bộ phim tài liệu mang tên Đừng sợ, kể lại những hoạt động dân sự vì môi trường, dân chủ tại Việt Nam trong những năm qua. Trong đó có đề cập đến ông Hoàng Bình, người hoạt động môi trường sau thảm họa Formosa đang bị nhà nước Việt Nam bỏ tù. Đại diện nhóm làm phim cho đài RFA cuộc trao đổi sau đây. Nhóm làm phim: Bộ phim này khái quát phong trào xã hội dân sự từ năm 2006 đến nay, với nhiều người đấu tranh cho chủ quyền biển đảo, cho dân chủ, bị nhà cầm quyền câu lưu bỏ tù, nhưng họ không chùn bước.
Hoa Kỳ lập luận rằng, theo Công ước về Luật biển của Liên Hiệp Quốc (UNCLOS), các nước ven biển như Trung Quốc không được áp dụng đường cơ sở thẳng. Đường này chỉ có thể áp dụng với các quốc đảo như Philippines và Indonesia. Vào năm 2016, sau khi có phán quyết của tòa Trọng Tài quốc tế về vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc về những tranh chấp trên Biển Đông, Hoa Kỳ cũng một lần nữa khẳng định lập trường của mình về đường cơ sở thẳng mà Trung Quốc đưa ra.
Formosa tiếp tục vi phạm pháp luật tại Việt Nam mà không có một bộ, ngành nào ngăn chặn! - Các nhiệt điện lại phát tán ô nhiễm, và thay vì ngăn chặn, thì có một số thành viên Chính phủ lại “thúc đẩy” cho ô nhiễm lan rộng hơn. Một loạt các tỉnh Đông Nam Bộ, Tây Nam Bộ nhận được công văn của Văn phòng Chính phủ về việc sử dụng tro xỉ nhiệt điện Vĩnh Tân, nhiệt điện Duyên Hải để san lấp đường giao thông, san lấp công trình xây dựng. Nếu đồng ý triển khai rộng khắp thì các độc chất được xác định trong tro xỉ sẽ phát tán ngày càng rộng hơn và phơi nhiễm, lây nhiễm bệnh tật do ô nhiễm là không thể tránh khỏi.
Nhiều người có ảnh hưởng trên mạng xã hội đang chia sẻ hình ảnh một tuyến metro của Hà Nội trong tình trạng “ngổn ngang”, “hư hỏng” dù chưa khai trương, để cảnh báo về một tương lai đáng lo ngại nếu Việt Nam chọn nhà thầu Trung Quốc để xây cao tốc Bắc-Nam......"Khi nói về đường sắt trên cao Cát Linh-Hà Đông, mỗi người dân Việt vừa nhức nhối vừa ứa nước mắt. Đau xót và căm giận khôn tả ... Nay thì có đường tàu điện ngầm Metro ở Jakarta (Indonesia) vừa khánh thành để mà so sánh. Nhưng càng so sánh càng căm giận, càng đau xót."
Trung Quốc không phải là nước độc tài độc nhất trên thế giới, nhưng có một điều không nghi ngờ được là Trung Quốc là nước giàu nhất, mạnh nhất và phát triển nhất trong ngành học máy và trí khôn nhân tạo. Điều này khiến cho Tập Cận Bình trở thành kẻ thù nguy hiểm nhất của những ai tin vào khái niệm xã hội mở. Nhưng họ Tập không đơn độc. Các chế độ độc tài đang lan tràn khắp mọi nơi trên thế giới và nếu thành công, các chế độ này sẽ trở thành những chế độ toàn trị.
Bảo Trợ