Môi Trường Việt Nam: Thảm Họa Đáng Ngại

05 Tháng Sáu 20156:30 SA(Xem: 1378)
Trà Mi-VOA  - Ô nhiễm môi trường tại Việt Nam là nguy cơ đe dọa trực tiếp sức khỏe và đời sống của dân chúng, theo khuyến cáo của giới chuyên môn.
Người dân đeo khẩu trang để chống ô nhiễm khi lái xe trên đường phố ở TP HCM.
Người dân đeo khẩu trang để chống ô nhiễm khi lái xe trên đường phố ở TP HCM.

Trao đổi với VOA Việt ngữ nhân Ngày Môi trường Thế giới 5/6 năm nay, một chuyên gia về môi trường, nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hội Khoa học-Kỹ thuật Việt Nam tại hải ngoại, và cũng là tác giả nhiều ấn phẩm nghiên cứu về môi trường và chính sách phát triển của Việt Nam, nhấn mạnh các tác hại môi trường ngắn và dài hạn đối với sự phát triển kinh tế-xã hội Việt Nam đang leo thang tới mức báo động và rằng nếu không có biện pháp cấp bách cải thiện chính sách quản lý môi trường, cái giá phải trả trong tương lai gần là không thể đo lường.

Tiến sĩ Mai Thanh Truyết: Về tình trạng môi trường Việt Nam, trong suốt 20 năm qua, chúng tôi đặt vấn đề về đất, nước, rác sinh hoạt phế thải, và không khí. Trong những yếu tố đó, hiểm họa nhất là hiểm họa nước. Từ khi Việt Nam phát triển từ năm 1986, sự phát triển đó không đặt trọng tâm vào việc bảo vệ môi trường. Cho nên, sau 20 năm phát triển, những dòng sông từ Bắc chí Nam đều bị ô nhiễm, người dân càng ngày càng chịu áp lực nặng nề về nguồn nước sinh hoạt vì gia tăng dân số, gia tăng phát triển. Việt Nam hiện có hơn 265 khu công nghiệp, đặc biệt tại Sài Gòn có hơn 20 ngàn  cơ sở sản xuất hóa chất mà hầu hết không có hệ thống quản lý, xử lý, thanh lọc nước thải. Yếu tố làm ô nhiễm nước thứ hai là bãi rác, với độ gia tăng dân số, chẳng hạn Sài Gòn trên 7 triệu dân hằng ngày sản xuất khoảng 10 ngàn tấn chất thải sinh hoạt thì làm ô nhiễm bao nhiêu hệ thống nước. Cái mức ô nhiễm đó càng ngày càng trầm trọng.

VOA: Ngoài yếu tố dân số, theo Tiến sĩ, còn những yếu tố nào khác góp phần làm gia tăng ô nhiễm môi trường nước tại Việt Nam?

Tiến sĩ Mai Thanh Truyết: Những yếu tố về cả khách quan lẫn chủ quan, chẳng hạn như tình trạng phá rừng làm nước không còn được thanh lọc tự nhiên từ trong rừng. Thứ hai là việc xây đập thủy điện, đập chứa nước vô tội vạ, không nghiên cứu tác động môi trường. Chính đó làm cho nguồn nước càng ngày càng tệ hại hơn. Nhưng cái quan trọng nhất là chính sách quản lý môi trường nước và quản lý môi trường nói chung, dù có trên luật, nhưng người thừa hành không thực hiện được vì qua cái cơ chế tạo ra một hệ thống không thể kiểm soát . Vấn đề chúng tôi đặt ra là lãnh đạo Việt Nam hiện tại có xem môi trường là vấn đề mấu chốt, vấn đề an toàn của các thế hệ hay không.

VOA: Là chuyên gia về môi trường tại đất nước bảo vệ môi trường hàng đầu là Mỹ, về những mặt được trong nỗ lực bảo vệ-cải thiện môi trường nước ở Việt Nam, Tiến sĩ nhìn thấy những gì? Có những gì đáng ghi nhận?

Chuyên gia về môi trường, Tiến sĩ Mai Thanh Truyết.Chuyên gia về môi trường, Tiến sĩ Mai Thanh Truyết.

Tiến sĩ Mai Thanh Truyết: Những nguy cơ về ô nhiễm nguồn nước và mực nước mặn gia tăng do lượng nước sông chảy ra biển không còn đủ để đẩy lùi nhiễm mặn, việc phá rừng đặc biệt là rừng tràm-rừng đước để nuôi tôm hay cá ba sa cùng tất cả các nguy cơ về nước hoặc rác phế thải đều được những nhà chuyên môn, giới khoa học ở Việt Nam cảnh báo, nhưng tiến độ giải quyết không thể đáp ứng được nhu cầu bảo vệ môi trường. Chúng tôi nghĩ rằng nhà cầm quyền chưa đặt đây là mối nguy cơ hàng đầu, chưa đặt đây là trọng tâm của việc chuẩn bị cho một thế hệ tương lai.

VOA: Với những gì đang diễn ra hiện nay, nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời sẽ dẫn tới những tác hại và những nguy cơ có thể trông thấy thế nào?

Tiến sĩ Mai Thanh Truyết: Nhìn Trung Quốc chẳng hạn, chúng ta thấy rõ ràng là hôm nay môi trường không khí ở thành phố Bắc Kinh, dân chúng có những ngày không thấy ánh mặt trời và bệnh phổi càng ngày càng tăng. Trở lại tình trạng Việt Nam, Việt Nam đang trên đà tiếp nhận các hậu quả của việc phát triển không đặt trọng tâm bảo vệ môi trường. Hôm nay, chúng ta nhìn thấy các dòng sông ở ngoài Bắc không còn là sông nữa mà đã trở thành các dòng sông đen. Nếu không có phương pháp giải quyết để chặn đứng, trong một thời gian nữa, các dòng sông ở miền Nam không đủ khả năng điều tiết phế thải của dân chúng  sẽ trở thành những dòng sông đen. Tình trạng này sẽ xảy ra trong một tương lai không xa, một vấn đề thoái hóa môi trường rất trầm trọng cho tương lai.

VOA: Trước những cảnh báo vừa nêu, giải pháp nào có thể giúp cải thiện điều kiện môi trường nước tại Việt Nam hiện nay?

Tiến sĩ Mai Thanh Truyết: Thứ nhất, kiểm soát tất cả các nguồn phế thải từ các nhà máy sản xuất và các khu công nghiệp đặc biệt là phế thải lỏng. Thứ hai, đối với miền Nam chẳng hạn, hạn chế việc phá rừng tràm rừng đước nuôi cá basa và nuôi tôm ở vùng ngập mặn. Hình ảnh vệ tinh năm 2008 cho thấy vùng đó bị tàn phá, bị khai thác hơn 250 ngàn mẫu, gần 100 ngàn mẫu đã trở thành những chấm đen sau 3-4 mùa nuôi tôm.

Việc phá rừng tràm, rừng đước ảnh hưởng tới thời tiết vì các khu rừng đó là nơi chắn gió tránh bão lụt, hấp thụ nhiễm phèn và chặn bớt nước mặn đi vào lục địa. Ngày nay 4 ưu điểm của rừng tràm, rừng đước bị mất. Do đó, kế hoạch trồng rừng, trồng tràm đước, hạn chế phá rừng là một trong những phương pháp giải quyết nạn ô nhiễm nước.

VOA: Xin chân thành cảm ơn Tiến sĩ Mai Thanh Truyết đã dành thời gian cho cuộc trao đổi hôm nay.

Theo Trà Mi VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Nhiều hãng tin quốc tế lớn hôm nay 05/06/2015 nêu bật thông tin được báo chí trong nước tiết lộ ngày 03/06 : Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định tổ chức chuyến du lịch Trường Sa đầu tiên vào ngày 22 tháng Sáu tới đây. Nếu báo chí Việt Nam ghi nhận phản ứng « phấn khởi » của dư luận thì nhiều chuyên gia phân tích tỏ ý lo ngại
Trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng tỏ thái độ hung hăng trong tranh chấp chủ quyền Biển Đông, Việt Nam đã kín đáo đàm phán với nhiều nhà cung cấp Châu Âu và Hoa Kỳ để đặt mua thêm phương tiện, từ chiến đấu cơ, máy bay tuần tra biển, cho đến phi cơ không người lái không vũ trang
Các chuyên gia bảo mật hôm thứ Năm cho biết tin tặc Trung Quốc bị nghi là đã thực hiện những cuộc tấn công nhắm vào những website của Việt Nam trong bối cảnh căng thẳng gia thăng vì tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông.
Tin cho hay Việt Nam mời gọi du khách ra thăm khu vực có tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở Biển Đông, mở các tour du lịch ra quần đảo Trường Sa trong tháng này. Bloomberg ngày 4/6 đưa tin các tour du lịch 6 ngày bao gồm các chuyến tham quan 2 đảo chìm, 2 đảo nổi và tham gia một buổi lễ thượng kỳ.
Thời báo Hoàn cầu lại có xã luận kêu gọi Việt Nam giữ cái đầu lạnh trước 'lời đường mật' của Hoa Kỳ. Bài xã luận được tung ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Ashton Carter có chuyến thăm chính thức tới Việt Nam
Một trang mạng chuyên về chiến lược quốc phòng có trụ sở ở Mỹ đăng một bài viết hôm 31 tháng 5, nói rằng Trung Quốc đã chính thức khiếu nại với Nga, Việt Nam và Hoa Kỳ, sau khi Moscow đồng ý bán 50 tên lửa Klub trang bị trên tàu ngầm cho Hà Nội, theo tường thuật của tờ Hoàn Cầu Thời báo của nhà nước Trung Quốc.
Campuchia quyết định không bảo vệ một nhóm gồm 100 người Thượng chạy thoát khỏi Việt Nam sang Campuchia xin tỵ nạn, giữa lúc 4 người tỵ nạn đang trên đường từ Nauru đến Campuchia theo một thỏa thuận trị giá hơn 55 triệu đôla đạt được với Australi
Ngay sau khi Tổng Cục Du Lịch công bố kết quả thăm dò cho thấy 94% khách quốc tế đánh giá cao ngành du lịch Việt Nam, báo chí và dư luận trong nước cho rằng ngành du lịch đang lạc quan một cách khôi hài nếu không muốn nói ảo tưởng hay là sự lừa dối. Vì sao có những ý kiến ngờ vực và trái chiều như vậy là điều Thanh Trúc mời quí vị cùng tìm hiểu:
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter tới Việt Nam sau khi có những phát biểu rất cứng rắn, vạch trần những việc làm phi pháp của Trung Quốc tại diễn đàn Shangri-La. Không phải chỉ ông Carter mà Ngoại trưởng Kerry và Thượng nghị sĩ McCain đều cho biết thái độ của chính quyền Mỹ cũng như Thượng viện, Hạ viện Mỹ là rất rõ ràng, minh bạch, lên án hành động ngang trái, vi phạm luật pháp quốc tế, ỷ nước lớn, ức hiếp nước nhỏ Giáo sư Tương Lai.
Bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ và Việt Nam ký một Tuyên bố về Tầm Nhìn Chung để hướng dẫn hợp tác quốc phòng giữa hai nước trong tương lai. Hãng thông tấn Reuters dẫn lời Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ nói với báo chí khi ông đến thăm Cảng Hải Phòng rằng: “Chúng ta phải hiện đại hoá quan hệ đối tác song phương.
Bảo Trợ