Thuốc chủng ngừa Covid-19 bảo vệ mình được bao lâu?

08 Tháng Tư 202111:02 CH(Xem: 459)

Thuốc chủng ngừa Covid-19 bảo vệ mình được bao lâu?

Pham Thanh Nga
Inline image
Người ta focus vào chữ vaccine nhiều quá...nên nghĩ đơn giản là vaccine (một khi chích vào rồi) thì nó bảo vệ mình (không bị nhiễm). Phải nói lại cho chính xác như sau: cái bảo vệ mình, không phải là vaccines mà là antibodies của mình. Antibodies này được (cơ thể) làm ra, khi chích vaccines vào.

Từ định nghĩa này, cho thấy:

1) Không cần biết là vaccine loại nào, của hãng nào. Cứ hễ chích vào, thì nó tạo ra antibodies. Cho nên, đợt này chích Pfizer, năm sau chích J&J cũng được...chứ không nhất thiết là phải chích cùng loại.

2) Mục tiêu là để đưa cái antibodies của mình lên tới Protective Level. Vấn đề ở đây là:

- Cái protective level của antibodies này, kéo dài trong bao lâu ? Những vaccines truyền thống (vì có chất adjuvant) nên kéo dài rất lâu...có khi cả đời...như vaccine về yellow fever, measles, BCG etc...

Nói thêm ở đây là được tạo ra (do vaccines), có 2 thành phần là B cell và T cell. Cái B cell nó gọi là immune memory. Một khi được tạo ra...nó sẽ chạy vô "tủy" và nằm trong đó. Khi cần thì nó lại chạy ra để tạo antibodies tiếp. Chính vì thế, nên những em bé (khi xương chưa phát triển) hoặc người quá lớn tuổi (xương bị co lại), thì B cell trong tủy rất ít, nên khi cần thì phải có thời gian rất lâu để tạo ra antibodies.

- Những vaccines loại mới như của Pfizer, Moderna, J&J và Astrazenecca, vì không xử dụng adjuvant, nên dù có antibodies (sau khi chích vào), thì cái antibodies này cũng giảm rất nhanh (trong vòng 6-8 tháng max). Cho nên, sau đó, nếu muốn antibodies lên lại ở protective level...phải chích booster nữa. Mà nên nhớ, đây là chưa nói tới các loại variants mới ...
 
Inline image
 

Cái lằn đỏ là level cần thiết để bảo vệ. Chích mũi đầu...antibodies chưa lên tới, phải chích mũi thứ 2, thì nó mới vượt lên trên lằn đỏ này (protective level), nhưng sau đó (tự nhiên) nó sẽ giảm xuống với thời gian (6-8 tháng). Đến khi nó xuống dưới lằn đỏ...thì phải chích mủi thứ 3 (booster) để đưa nó lên lại. Cứ như thế...là mỗi 6-8 tháng phải chích lại một lần (mà nhớ là không cần chích lại cùng loại thuốc...vì mục tiêu là antibodies chứ không phải vaccine).

Hơn nữa, bây giờ lại có đủ loại variants...nên nhiều khi cái cũ chưa giảm (xuống khỏi lằn đỏ), lại phải chích nữa để deal với variants mới.

Đó là mới nói sơ lược....nói thêm chi tiết, thì phải đề cập tới cái B cell (nằm trong tủy). Theo lý thuyết (giải thích ở trên) thì (coi lại hình phía dưới), chuyện gì xảy ra, khi antibodies giảm xuống dưới lằn đỏ, và mình không chích mũi booster số 3 (hoặc vì không sản xuất kịp để mọi người có thể chích) ?

Lúc đó (lúc antibodies giảm xuống dưới lằn đỏ) và mình bị nhiễm...thì B cell sẽ từ trong tủy nhào ra, và sẽ tự chế tạo antibodies để đưa nó lên trên lằn đỏ lại, với điều kiện: thời gian khi bị nhiễm và thời gian nó phác tác (vì virus cần một khoảng thời gian gọi là incubation period để bắt đầu hoành hành) chậm hơn thời gian mà B cell đưa antibodies lên. Vấn đề là:

1) Những con virus trước đây (yellow fever, measles etc...), thời gian incubation là 6 tuần - 6 tháng. D0 đó, B cell có thời giờ làm antibodies trước khi nó hoành hành. Khi nó phát tác, thì antibodies đã mạnh mẽ (trên protective level)...nên có thể dứt điểm virus nhẹ nhàng...

2) Hiện nay, Covid (cũng giống như vài loại virus khác) có thời gian incubation quá nhanh (14 ngày). Nên khi bị nhiễm, mà antibodies đang ở chỗ thấp và B cell không kịp làm ra antibodies mới trong vòng 14 ngày...thì coi như dính chấu...

Kết luận: Covid này còn kéo dài lắm...đừng nghĩ là đã chích vaccine rồi thì ...có thể đi vui chơi khắp nơi và tất cả sẽ trở lại bình thường nhanh chóng. Trái lại, bình thường thì chưa chắc nhưng có thể sẽ phải chích tiếp mỗi 6-8 thángTrừ khi:

Novavax và Sanofi Pasteur cho ra vaccines được bào chế bằng adjuvant, nên thời gian antibodies bị giảm...sẽ lâu hơn (thí dụ 1 hay 2 năm hay lâu hơn), có đủ thời giờ (để sản xuất) để có thể đạt được herd immunity trên toàn thế giới...thì lúc đó mới hy vọng trở lại bình thường...

Novavax thì khoảng cuối mùa thu 2021 sẽ có. Còn Sanofi thì tới cuối năm 2021.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tâm lý lo ngại đã bùng lên hôm 01/04/2020 vừa qua, khi bác sĩ Anthony Fauci, chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm và là gương mặt tiêu biểu trong cuộc chiến chống dịch Covid-19 tại Mỹ, nêu lên khả năng virus corona có thể lây nhiễm qua đường không khí “khi người ta chỉ nói chuyện, chứ không chỉ vì ho và hắt hơi”. Giả thuyết này, theo ông, có thể giải thích được lý do vì sao virus corona có sức lây nhiễm dữ dội khác thường.
Việc virus corona gây bệnh Covid-19 có khả năng truyền qua đường không khí khiến Hoa Kỳ khuyến cáo dùng khẩu trang nơi công cộng. Ảnh minh hoạ : Trong một toa xe điện ngầm ở Paris ngày 3/4/2020. Việc virus corona gây bệnh Covid-19 có khả năng truyền qua đường không khí khiến Hoa Kỳ khuyến cáo dùng khẩu trang nơi công cộng. Ảnh minh hoạ : Trong một toa xe điện ngầm ở Paris ngày 3/4/2020. © AFP
Các thông tin chia sẻ trên mạng xã hội và qua tin nhắn tại nhiều nước cho rằng chỉ cần hít đầy hơi rồi nín thở 10 giây là có thể biết mình bị nhiễm virus corona hay không. Bên cạnh đó, uống nước thường xuyên sẽ giết được con virus. Những thông tin này là sai.
LTS. Hiện nay có rất nhiều thông tin sai lệch về COVID-19 và tạo rất nhiều hoang mang trong cộng đồng người Việt. Là một thành viên trong Hội Đồng Quản Trị và cũng là chủ tịch Ủy Ban Truyền Thông & Báo Chí của Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (PIVOT), Kỹ Sư Tạ Trung có đề nghị Bác Sĩ Nguyễn Thanh Tùng, giáo sư Y Khoa tại đại học UC San Francisco, viết một bài về đề tài này. Giáo sư cũng là chủ tịch PIVOT và từng là chủ tịch Hội Đồng Cố Vấn Tổng Thống Về Người Mỹ Gốc Á Châu và Thái Bình Dương. Chúng ta nên nhớ rằng COVID-19 đáng sợ vì số người bị nhiễm bệnh có thể lên cao đến mức hệ thống y tế không lo nổi và không còn khả năng chăm sóc người bệnh và do đó, họ sẽ chết. Điều quan trọng đầu tiên cần biết là nhiều người bị nhiễm COVID-19 không có bất kỳ triệu chứng nào. Do đó, quý vị sẽ cảm thấy yên tâm, nhưng điều này cũng cho thấy tại sao chúng tôi mong mỏi quý vị tuân theo các quy tắc cấm túc ở nhà.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng Cho đến ngày 26 Tháng Ba, năm 2020, tình hình COVID-19 ở thế giới, Hoa Kỳ, California và quận Cam California như thế nào. Khác nhau ra sao? Cho đến ngày 26 Tháng Ba, năm 2020, trên (các) trang mạng chính thức của WHO (Tổ Chức Sức Khỏe Thế Giới), được cập nhật lúc 11:33 GMT, số trường hợp nhiễm COVID-19 được xác nhận (confirmed cases) là 462,684, số tử vong được xác nhận là 20,834, trên 200 nước trên thế giới. Như vậy, tỉ lệ tử vong dựa trên các con số này là (20,834/462,684=) 4.5 phần trăm.
Với con số tử vong trên toàn thế giới vì COVID-19 vượt quá 20.000 người trong tuần này, những nỗ lực đang được đẩy mạnh để tìm cách chữa trị virus corona là chú tâm hàng đầu trong việc chấp nhận các loại thuốc hiện được sử dụng để chống các bệnh khác. “Con đường ngắn nhất để chữa trị, chúng tôi nghĩ là điều chỉnh lại mục đích của các thứ thuốc hiện có căn cứ trên sự hiểu biết của chúng ta về cơ chế hoạt động của thuốc,” Bác sĩ Hana Aksekrod, giáo sư dự bị về các bệnh truyền nhiễm tại Trường Y và Khoa học Sức khỏe, Đại học George Washington nói.
Tiểu Bang Washington của Hoa Kỳ là một trong các tiểu bang bị ảnh hưởng nhiều nhất của COVID-19 và cũng là nơi thử nghiệm lần đầu vắc-xin chống COVID-19 vào người. Có thể vì thế mà nữ ký giả Christina Ausley của SeatllePI.com nhìn thấy có tất cả 23 dấu hiệu cho phép người ta thoáng thấy ánh sáng ở cuối đường hầm COVID-19.
Các bệnh viện tăng tốc thử nghiệm xem cách chữa trị có từ một trăm năm nay để chống bệnh cúm và bệnh sởi bùng phát trong thời kỳ trước khi có vaccine, và đã được dùng gần đây đế chống bệnh SARS và Ebola, có thể thành công đối với COVID-19 hay không: Đó là dùng máu hiến tặng của những bệnh nhân đã bình phục. Bác sĩ tại Trung Quốc nỗ lực chữa trị ca COVID-19 đầu tiên bằng “huyết tương”, theo cách gọi của sử sách mà ngày nay còn gọi là huyết tương hiến tặng, từ những người bị nhiễm virus nhưng đã bình phục.
Giáo sư Palli Thordarson của trường Hóa học tại ĐH New South Wales, Sydney giải thích với chúng ta vì sao xà phòng lại hữu hiệu hơn cồn và các chất tẩy rửa khác ở việc phá hủy cấu trúc của các virus. Tại sao xà phòng lại hiệu quả với coronavirus mới và thậm chí với phần lớn virus? Bởi vì đó là một hạt nano tự lắp ráp, trong đó sự liên hệ lỏng lẻo nhất chính là lớp lipid kép. Nghe có vẻ khoa học quá, hãy để cho tôi giải thích.
Mỗi năm theo CDC, số bịnh nhân tử vong do cúm là khoảng 60,000 người, như vậy là cao hơn cả COVID-19 Tỉ lệ thực sự về tử vong do COVID 19 có lẽ còn nhỏ nữa nếu so với số người nhiễm virus, chỉ nhưng chỉ người nặng mới được thử bằng cách là dùng một que như Q tip lấy mẫu thử qua mũi cho tới vòng hầu sau cổ họng của bịnh nhân. Như vậy có thể có rất nhiều người bị nhiễm virus COVID-19 nhưng không có triệu chứng gì. Không sao cả, hãy cứ vui sống, không nên lo lắng nhiều quá. Tuy nhiên những khuyến cáo của chính quyền vẫn phải được tôn trọng, không ai ở ngoài hoặc trên pháp luật, hiện nay là ở nhà, đứng cách xa nhau tối thiểu là 2 thước, tránh tụ tập đông người. “Cẩn tắc vô áy náy” nhưng không hoảng sợ.
Bảo Trợ