Vắc xin Covid-19: Hiệu quả 95% có nghĩa là gì?

17 Tháng Hai 20213:41 CH(Xem: 322)

Chắc hẳn bạn đã nghe nói hiệu quả của vắc xin Covid-19 của Pfizer là 95%, của Moderna là 94% và của Johnson & Johnson là 66%. Nhưng những con số này thực sự có ý nghĩa như thế nào?

Câu hỏi này không chỉ được quan tâm bởi các nhà nghiên cứu. Hiểu biết của mọi người dân về vắc xin, cho dù họ có tiêm hay không sẽ có những ảnh hưởng rất lớn đến tình hình đại dịch trên quy mô lớn. Vậy chúng ta nên hiểu những con số này như thế nào?

Vắc xin Covid-19 được cất trong kho dược liệu ở bệnh viện cộng đồng Roseland, Chicago
Vắc xin Covid-19 được cất trong kho dược liệu ở bệnh viện cộng đồng Roseland, Chicago, Mỹ, ngày 18/12/2020.

Nhà virus học Brianne ở Trường đại học Drew, Mỹ, nói về vắc xin của Pfizer là mọi người cần hiểu rằng đây là một vắc xin cực kỳ hiệu quả. Nó có hiệu quả cao hơn nhiều so với mọi người thường nghĩ. Thông thường người ta hay nghĩ rằng hiệu quả 95% có nghĩa là 5% số người được tiêm vẫn bị mắc Covid.

Nhưng không phải như vậy. Số người được tiêm trong các cuộc thử nghiệm lâm sàng của vắc xin Pfizer và Moderna mà vẫn mắc Covid chỉ vô cùng nhỏ - dưới 0,04%.

Hiệu quả 95% thực ra có nghĩa là những người được tiêm vắc xin sẽ giảm được 95% nguy cơ mắc Covid so với nhóm chứng cứ không được tiêm vắc xin. Nói cách khác, những người được tiêm vắc xin trong đợt thử nghiệm lâm sàng của Pfizer giảm nguy cơ đến 20 lần so với nhóm chứng cứ. Đó chính là lý do vì sao đây là một trong những vắc xin hiệu quả nhất hiện nay.

Để có thể thấy rõ hơn mức độ hiệu quả của vắc xin này, chúng ta có thể so sánh nó với hiệu quả của vắc xin sởi, quai bị và rubella là 97% ngăn được sởi và 88% ngăn được quai bị (theo số liệu của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh, Mỹ).

Vắc xin cúm mùa có hiệu quả từ 40% đến 60% (tùy từng năm, phụ thuộc vào vắc xin của năm đó và các chủng cúm), nhưng nó vẫn tránh được cho nước Mỹ 7,5 triệu ca cúm trong mùa cúm 2019-2020.

Như vậy, nếu như "hiệu quả" ở đây có nghĩa là số % ca Covid giảm được thì "một ca bệnh Covid" có nghĩa là gì? Cả Pfizer và Moderna đều định nghĩa một ca là một người có ít nhất một triệu chứng (nhẹ) kèm theo một kết quả xét nghiệm dương tính với Covid-19.

Johnson & Johnson định nghĩa một ca là một người có một kết quả xét nghiệm dương tính cộng với ít nhất một triệu chứng vừa phải (như là thở gấp, mức oxygen trong máu bất thường hoặc nhịp thở bất thường) hoặc ít nhất có hai triệu chứng nhẹ (như là sốt, ho, mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt).

Theo định nghĩa này thì một người được coi là một ca bệnh mức độ vừa phải có thể bị ốm nhẹ trong vài tuần.

Tuy nhiên, cũng rất khó để so sánh trực tiếp hiệu quả giữa vắc xin của các công ty này, bởi vì các thử nghiệm lâm sàng được thực hiện ở những vùng địa lý khác nhau, trên đối tượng dân cư khác nhau và vào thời điểm hơi khác nhau trong thời gian diễn biến đại dịch, khi mà các biến thể khác nhau của Covid-19 luôn xuất hiện và di chuyển.

Ví dụ như trong thời gian Johnson & Johnson thử nghiệm vắc xin thì có nhiều người nhiễm B117 (biến thể ở Anh) hơn là trong thời gian Moderna tiến hành thử nghiệm. Và tất cả những con số về mức độ hiệu quả này nói về mức độ bảo vệ khỏi có các triệu chứng, chứ không phải là bảo vệ khỏi bị nhiễm virus. Một số nghiên cứu khi mới xảy ra đại dịch cho thấy vắc xin Pfizer và Moderna cũng giảm được số lượng hạt virus trong cơ thể con người, tức là giảm được tải lượng virus, và giảm được sự lây lan sang người khác.

"Nhưng vì chúng ta vẫn chưa biết chắc nên mọi người vẫn chưa thể bỏ khẩu trang sau khi họ được tiêm vắc xin" - nhà virus học Barker nói.

Tuy vậy, tất cả những cuộc thử nghiệm này còn sử dụng một định nghĩa thứ hai, có thể là còn quan trọng hơn định nghĩa thứ nhất, thế nào là một "ca bệnh". Điều chúng ta quan tâm nhất là bảo vệ mọi người khỏi những hậu quả xấu nhất của Covid-19, đó là nhập viện và tử vong.

Vì vậy, các hãng dược sản xuất vắc xin này còn theo dõi xem vắc xin của họ có tác dụng ngăn chặn các ca bệnh nặng như thế nào (tức là những ca bị biến chứng sang tim hoặc phổi, cần được thở oxygen, dùng máy trợ thở ICU, ngừng thở hoặc tử vong).

Cả ba loại vắc xin này đều hiệu quả 100% trong việc phòng ngừa được các ca bệnh nặng ở mức độ thời gian 6 tuần sau khi tiêm liều thứ nhất của Moderna và 7 tuần sau liều thứ nhất của Pfizer và J&J (vắc xin J&J chỉ cần tiêm 1 liều). Trong số những người được tiêm vắc xin, không ai phải nhập viện hoặc chết vì Covid-19 sau khi vắc xin đã hoàn toàn có tác dụng.

Nhà virus học Barker nói rằng: "chúng ta cực kỳ may mắn vì đã có được những vắc xin hiệu quả như vậy"
Theo khoahocTV

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ngày hôm qua, vừa mới nghe tin không vui: Một người bạn văn từ bao nhiêu năm mới bị stroke. May mắn là anh đã khỏe lại, tuy nhiên, một cánh tay trái và chân trái gần như bị tê liệt, đi đứng lệch lạc. Trước đây vài năm, một người bạn khác, chỉ vì nghe một kẻ xấu phê bình có tính chất xúc phạm, đã lên cơn giận và té xuống vì “stroke.” Hiện nay, anh vẫn đi như người có tật ở chân, nghiêng qua nghiêng lại. Một bạn văn khác, không may mắn như hai bạn kia, đã gục xuống bàn, khi đang viết bài. Vì anh ở một mình, không có ai giúp đỡ, nên đã ra đi. Ngoài ra, còn có nhiều người quen khác, ngay cả trong giới y khoa, cũng bị “stroke” nhưng vì biết được sự nguy ngập của căn bệnh, đã kịp thời được người nhà chở đến bệnh viện khi cơ thể mới báo động, và được chữa khỏi.
Không chỉ quả chuối là món ăn có lợi cho sức khoẻ mà lá chuối còn chứa nhiều công dụng tuyệt vời có thể bạn chưa ngờ tới. Trong dân gian, loại lá này cũng được sử dụng như một loại thảo dược. Lá chuối có nhiều lợi ích cho vẻ đẹp và sức khỏe, có thể chữa sốt, làm lành vết thương, trị gàu… Ở Đông Nam Á, lá này thường được sử dụng để trang trí món ăn hoặc dùng làm bọc thực phẩm. Dưới đây xin giới thiệu với độc giả một số lợi ích đáng chú ý của nó.
Để tẩy trắng da một cách nhanh nhất, tạo nên sự khác biệt hoàn toàn từ da đen thành da trắng, không có cách nào khác ngoài việc sử dụng các hóa chất độc hại. Kỳ 1, chúng tôi đã chia sẻ về những chất độc hại có trong kem tẩy trắng da, vậy các chất này khi được “tụ hội” về trong 1 hũ kem tẩy trắng thì sẽ gây ảnh hưởng như thế nào đối với sức khoẻ làn da của người sử dụng?
Ung thư dạ dày là căn bệnh nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao, những năm gần đây, bệnh ung thư dạ dày có xu hướng trẻ hóa. Tuy nhiên số người được phát hiện sớm ung thư dạ dày tại Việt Nam rất ít, do người dân không có thói quen đi khám sức khỏe định kỳ.
Lạc (đậu phộng) là một trong những loại thực phẩm lành mạnh nhất mà bạn có thể ăn ở mức độ vừa phải. Loại hạt đặc biệt này chứa nhiều mangan, vitamin B3, axit folic và protein. Dưới đây là những lợi ích sức khỏe tuyệt vời của loại hạt này.
Nếu sở hữu một đôi mắt sáng khỏe cùng thị lực tốt, mọi công việc và các hoạt động thường ngày của chúng ta sẽ được diễn ra dễ dàng, nhanh chóng và thuận lợi hơn. Một đôi mắt sáng và khỏe mạnh là niềm mong ước của tất cả mọi người. Vậy ăn gì để bổ mắt?
Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh- Trước đây tôi có viết một bài về đề tài thuốc hết hạn. Bài viết này nhằm bổ sung và tiếp nối về chủ đề này.
Theo Đông Y tóc là ngọn của huyết, mà huyết thuộc âm, thuộc về máu. Danh từ máu dùng trong Y Khoa Đông Phương không giống như quan niệm của Tây y, mặc dù được gọi là huyết dịch đỏ, nhưng tính chất và vai trò của nó không giống như máu. Sự hoạt động của máu là di chuyển trong toàn thân, nuôi dưỡng, bảo dưỡng và tươi nhuận nhiều thành phần trong cơ thể.
Ở độ tuổi trung niên hay còn gọi là từ 40 tuổi trở lên, cơ thể nữ giới bắt đầu có dấu hiệu lão hóa mạnh mẽ. Theo thời gian, các cơ quan trong cơ thể hoạt động kém hiệu quả, sức đề kháng suy giảm, tăng khả năng mắc các bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư ở đường tiêu hóa, thận, phổi, cổ tử cung, buồng trứng, vú…
Đi tiêu thường được xem là chuyện tự nhiên, nhưng khi “chuyện ấy” không xảy ra tự nhiên được thì đó là một vấn đề lớn chứ không nhỏ. Thật vậy, có rất nhiều chi tiết, dấu hiệu về tình trạng sức khỏe được biểu hiện qua chuyện đi tiêu. Một chuyện chúng ta “làm” đều đặn nhưng không ai muốn
Bảo Trợ