Có thể điều trị COVID-19 bằng máu của người đã lành bệnh?

26 Tháng Ba 20209:11 SA(Xem: 1479)
  • Tác giả :

Các bệnh viện tăng tốc thử nghiệm xem cách chữa trị có từ một trăm năm nay để chống bệnh cúm và bệnh sởi bùng phát trong thời kỳ trước khi có vaccine, và đã được dùng gần đây đế chống bệnh SARS và Ebola, có thể thành công đối với COVID-19 hay không: Đó là dùng máu hiến tặng của những bệnh nhân đã bình phục.

Các bịch huyết tương đông lạnh tại một cơ sở truyền máu liên vùng ở Bern, Thụy Sĩ (ảnh chụp ngày 15/6/2017)

Bác sĩ tại Trung Quốc nỗ lực chữa trị ca COVID-19 đầu tiên bằng “huyết tương”, theo cách gọi của sử sách mà ngày nay còn gọi là huyết tương hiến tặng, từ những người bị nhiễm virus nhưng đã bình phục.

Hiện nay, một mạng lưới bệnh viện Mỹ đang chờ Cơ quan Quản trị Thực phẩm và Dược phẩm FDA cho phép để bắt đầu nghiên cứu sâu rộng kết hợp cả hai, vừa là cách điều trị khả dĩ đối với những người mắc bệnh, vừa là huyết tươngcách bảo vệ tạm thời như vaccine đối với những người có nguy cơ lây nhiễm cao.

Chưa bảo đảm thành công.

Liệu pháp khả dĩ này thật ra là gì?

Khi một người bị lây nhiễm vì một vi trùng nào đó, cơ thể bắt đầu sản xuất một loại chất đạm được cấu tạo đặc biệt gọi là kháng thể để chống nhiễm trùng. Sau khi người này bình phục, những kháng thể này lơ lửng trong máu những người lành bệnh, đặc biệt trong huyết tương, phần lỏng của máu—trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

Một trong những cuộc nghiên cứu được dự trù là sẽ truyền huyết tương giàu kháng thể của người lành bệnh vào những bệnh nhân mới bị nhiễm COVID-19 nhằm tăng cường nỗ lực của cơ thể chống lại virus. Để xem có thành công hay không, các nhà nghiên cứu sẽ thẩm định xem việc chữa trị này có giúp bệnh nhân cơ hội sống còn nhiều hơn hay giảm bớt sự cần thiết phải dùng máy thở hay không.

Một lưu ý: Trong khi việc truyền huyết tương bình thường là phương thuốc chữa trị chính, rất hiếm khi việc này gây phản ứng phụ làm tổn thương phổi.

Huyết tương có thể hoạt động như vaccine?

Đại loại như vậy, nhưng không giống vaccine, bất cứ sự bảo vệ nào cũng chỉ tạm thời.

Vaccine huấn luyện hệ thống miễn nhiễm của con người làm ra kháng thể chống lại vi trùng. Cách truyền huyết tương sẽ cho một loại vũ khí tạm thời là kháng thể của người khác nhưng liều thuốc này không tồn tại lâu và đòi hỏi cần có nhiều liều liên tiếp.

Tuy vậy, nếu FDA đồng ý, một cuộc nghiên cứu thứ hai sẽ truyền huyết tương giàu kháng thể cho một vài người có nguy cơ cao vì thường xuyên phơi nhiễm COVID-19 như các nhân viên bệnh viện hay những người đáp ứng đầu tiên, bác sĩ Liise-anne Pirofski thuộc Hệ thống Y tế Montefiore New York và Trường Y Albert Einstein nói.

Lịch sử thế nào?

Việc truyền huyết tương được dùng nổi tiếng nhất trong đại dịch cúm năm 1918, và nhiều vụ lây nhiễm khác, như là bệnh sởi và sưng phổi do vi trùng, trước khi vaccine và các thứ thuốc hiện đại khác xuất hiện.

Những cuộc nghiên cứu trước đây sơ sài. Tuy nhiên trong Tạp chí Điều tra Lâm sàng trước đây trong tháng, hai ông Casadevall và Piroski nêu chứng cớ là những bệnh nhân cúm năm 1918 được truyền huyết tương giảm nguy cơ tử vong. Và một phúc trình y khoa năm 1935 nêu chi tiết về cách thức bác sĩ chặn đứng bệnh sởi bùng phát qua việc một trường nội trú dùng huyết tương của những bệnh nhân trước.

Khuynh hướng cổ điển này vẫn còn được sử dụng thường xuyên để ngăn chặn dịch bệnh bùng phát như trường hợp bệnh SARS năm 2002, và vào năm 2014 khi huyết tương của những người bình phục bệnh Ebola được dùng để chữa trị những bệnh nhân khác trong thời kỳ dịch bệnh ở Tây Phi. Ngay vào lúc dịch bệnh bùng phát mới đây, các cuộc nghiên cứu nghiêm ngặt về kỹ thuật này chưa được thực hiện, nhưng ông Casadevall nói có những dấu hiệu cho thấy huyết tương giúp được rất nhiều.

Ông Casadevall nghĩ rằng khi phương pháp huyết tương không thành công, có thể là huyết tương được dùng quá trễ. “Người nào đó sắp chết thì huyết tương khó tác dụng” đối vớt bất cứ bệnh nào, ông lưu ý.

Một khuynh hướng hiện đại hơn là chưng cất loại kháng thể này trong phòng thí nghiệm, điều mà Regeneron Pharmaceuticals và một số công ty khác đang làm. Dùng máu của những người bệnh COVID-19 đã bình phục là một phương cách đầy cam go—nhưng các nhà nghiên cứu có thể băt đầu dự trữ huyết tương chờ đến khi được FDA chấp thuận.

Làm thế nào bác sĩ có được huyết tương?

Các ngân hàng máu lấy huyết tương hiến tặng cũng giống như cách lấy máu từ những người cho; huyết tương bình thường được các bệnh viện hay các phòng cấp cứu dùng hàng ngày. Nếu một người chỉ cho huyết tương không thôi thì máu của họ được rút ra một ống thủy tinh, huyết tương được tách ra và số còn lại được trả trở lại vào cơ thể của họ. Sau đó huyết tương được thử nghiệm và khử trùng để đảm bảo là không có virus và an toàn để dùng.

Đối với cuộc nghiên cứu COVID-19, sự khác biệt là ai cho máu—người nhiễm virus corona đã bình phục. Các nhà khoa học sẽ đo bao nhiêu kháng thể có trong huyết tương—thử nghiệm hiện đang được thực hiện và chưa sẵn sàng áp dụng cho công chúng—vì các bác sĩ còn tìm hiểu xem liều lượng như thế nào thì tốt và người bình phục bao lâu thì có thể cho máu được.

Các nhà nghiên cứu không lo lắng về việc tìm người tình nguyện cho máu nhưng lưu ý về việc phải mất một thời gian để xây dựng kho huyết tương.
Theo VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Virus corona càng hoành hành trên thế giới, các tin đồn, tin vịt về dịch Covid-19 càng nhan nhản trên các mạng xã hội. Trong số này có rất nhiều phương thuốc được cho là “thần dược” chống căn bệnh mà đến nay chưa hề có thuốc chữa, nào là xông hơi, uống nước chanh pha thuốc muối, nào là bôi thuốc mỡ có kháng sinh vào mũi hay dùng thức ăn có nhiều chất kiềm (alkaline)… Những thông tin loại này rất nguy hiểm vì có thể khiến người ta lơ là các biện pháp phòng ngừa hết sức quan trọng để ngăn chặn đà lây lan của dịch bệnh.
Tâm lý lo ngại đã bùng lên hôm 01/04/2020 vừa qua, khi bác sĩ Anthony Fauci, chuyên gia hàng đầu về bệnh truyền nhiễm và là gương mặt tiêu biểu trong cuộc chiến chống dịch Covid-19 tại Mỹ, nêu lên khả năng virus corona có thể lây nhiễm qua đường không khí “khi người ta chỉ nói chuyện, chứ không chỉ vì ho và hắt hơi”. Giả thuyết này, theo ông, có thể giải thích được lý do vì sao virus corona có sức lây nhiễm dữ dội khác thường.
Việc virus corona gây bệnh Covid-19 có khả năng truyền qua đường không khí khiến Hoa Kỳ khuyến cáo dùng khẩu trang nơi công cộng. Ảnh minh hoạ : Trong một toa xe điện ngầm ở Paris ngày 3/4/2020. Việc virus corona gây bệnh Covid-19 có khả năng truyền qua đường không khí khiến Hoa Kỳ khuyến cáo dùng khẩu trang nơi công cộng. Ảnh minh hoạ : Trong một toa xe điện ngầm ở Paris ngày 3/4/2020. © AFP
Các thông tin chia sẻ trên mạng xã hội và qua tin nhắn tại nhiều nước cho rằng chỉ cần hít đầy hơi rồi nín thở 10 giây là có thể biết mình bị nhiễm virus corona hay không. Bên cạnh đó, uống nước thường xuyên sẽ giết được con virus. Những thông tin này là sai.
LTS. Hiện nay có rất nhiều thông tin sai lệch về COVID-19 và tạo rất nhiều hoang mang trong cộng đồng người Việt. Là một thành viên trong Hội Đồng Quản Trị và cũng là chủ tịch Ủy Ban Truyền Thông & Báo Chí của Hội Người Mỹ Gốc Việt Cấp Tiến (PIVOT), Kỹ Sư Tạ Trung có đề nghị Bác Sĩ Nguyễn Thanh Tùng, giáo sư Y Khoa tại đại học UC San Francisco, viết một bài về đề tài này. Giáo sư cũng là chủ tịch PIVOT và từng là chủ tịch Hội Đồng Cố Vấn Tổng Thống Về Người Mỹ Gốc Á Châu và Thái Bình Dương. Chúng ta nên nhớ rằng COVID-19 đáng sợ vì số người bị nhiễm bệnh có thể lên cao đến mức hệ thống y tế không lo nổi và không còn khả năng chăm sóc người bệnh và do đó, họ sẽ chết. Điều quan trọng đầu tiên cần biết là nhiều người bị nhiễm COVID-19 không có bất kỳ triệu chứng nào. Do đó, quý vị sẽ cảm thấy yên tâm, nhưng điều này cũng cho thấy tại sao chúng tôi mong mỏi quý vị tuân theo các quy tắc cấm túc ở nhà.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng Cho đến ngày 26 Tháng Ba, năm 2020, tình hình COVID-19 ở thế giới, Hoa Kỳ, California và quận Cam California như thế nào. Khác nhau ra sao? Cho đến ngày 26 Tháng Ba, năm 2020, trên (các) trang mạng chính thức của WHO (Tổ Chức Sức Khỏe Thế Giới), được cập nhật lúc 11:33 GMT, số trường hợp nhiễm COVID-19 được xác nhận (confirmed cases) là 462,684, số tử vong được xác nhận là 20,834, trên 200 nước trên thế giới. Như vậy, tỉ lệ tử vong dựa trên các con số này là (20,834/462,684=) 4.5 phần trăm.
Với con số tử vong trên toàn thế giới vì COVID-19 vượt quá 20.000 người trong tuần này, những nỗ lực đang được đẩy mạnh để tìm cách chữa trị virus corona là chú tâm hàng đầu trong việc chấp nhận các loại thuốc hiện được sử dụng để chống các bệnh khác. “Con đường ngắn nhất để chữa trị, chúng tôi nghĩ là điều chỉnh lại mục đích của các thứ thuốc hiện có căn cứ trên sự hiểu biết của chúng ta về cơ chế hoạt động của thuốc,” Bác sĩ Hana Aksekrod, giáo sư dự bị về các bệnh truyền nhiễm tại Trường Y và Khoa học Sức khỏe, Đại học George Washington nói.
Tiểu Bang Washington của Hoa Kỳ là một trong các tiểu bang bị ảnh hưởng nhiều nhất của COVID-19 và cũng là nơi thử nghiệm lần đầu vắc-xin chống COVID-19 vào người. Có thể vì thế mà nữ ký giả Christina Ausley của SeatllePI.com nhìn thấy có tất cả 23 dấu hiệu cho phép người ta thoáng thấy ánh sáng ở cuối đường hầm COVID-19.
Giáo sư Palli Thordarson của trường Hóa học tại ĐH New South Wales, Sydney giải thích với chúng ta vì sao xà phòng lại hữu hiệu hơn cồn và các chất tẩy rửa khác ở việc phá hủy cấu trúc của các virus. Tại sao xà phòng lại hiệu quả với coronavirus mới và thậm chí với phần lớn virus? Bởi vì đó là một hạt nano tự lắp ráp, trong đó sự liên hệ lỏng lẻo nhất chính là lớp lipid kép. Nghe có vẻ khoa học quá, hãy để cho tôi giải thích.
Mỗi năm theo CDC, số bịnh nhân tử vong do cúm là khoảng 60,000 người, như vậy là cao hơn cả COVID-19 Tỉ lệ thực sự về tử vong do COVID 19 có lẽ còn nhỏ nữa nếu so với số người nhiễm virus, chỉ nhưng chỉ người nặng mới được thử bằng cách là dùng một que như Q tip lấy mẫu thử qua mũi cho tới vòng hầu sau cổ họng của bịnh nhân. Như vậy có thể có rất nhiều người bị nhiễm virus COVID-19 nhưng không có triệu chứng gì. Không sao cả, hãy cứ vui sống, không nên lo lắng nhiều quá. Tuy nhiên những khuyến cáo của chính quyền vẫn phải được tôn trọng, không ai ở ngoài hoặc trên pháp luật, hiện nay là ở nhà, đứng cách xa nhau tối thiểu là 2 thước, tránh tụ tập đông người. “Cẩn tắc vô áy náy” nhưng không hoảng sợ.
Bảo Trợ