Bệnh dịch virus Corona Vũ Hán hoạt động ra sao?

31 Tháng Giêng 20202:44 CH(Xem: 792)

Bệnh dịch virus Corona Vũ Hán hoạt động ra sao?

Hà Dương Cự/Người Việt

blank
KHKT-Benh-dich-virus-Corona-1 Virus Corona. (Hình: fda.gov) KHKT-Benh-dich-virus-Corona-2 Virus Corona dưới kính hiển vi. (Hình: hopkinsmedicine.org) KHKT-Benh-dich-virus-Corona-3 Theo Giáo Sư Charles Chiu, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm ở Đại Học California, San Francisco, thì không cần đeo khẩu trang ở Hoa Kỳ. CDC cũng có lời khuyên tương tự. (Hình: Miguel Medina/AFP via Getty Images)

Bệnh dịch virus Corona phát xuất từ thành phố Vũ Hán, Trung Quốc, đang gây chấn động khắp thế giới, ảnh hưởng không những về sức khỏe mà còn liên quan đến chính trị, tài chính, và nhiều lãnh vực khác. Thị trường chứng khoán tuột dốc vì bệnh dịch này. Hãng hàng không Anh và Canada đã ngưng tất cả các chuyến bay đến hay đi từ Trung Quốc.

Cho đến nay, 29 Tháng Giêng, bệnh này vẫn còn trên đà bộc phát. Bệnh dịch Vũ Hán đã lan ra nhiều nước trên thế giới như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Pháp, Đức và Việt Nam.



Bệnh dịch Vũ Hán có tên chính thức là 2019 Novel Coronavirus (viết tắt là 2019-nCoV hay nCoV), có nghĩa là virus Corona mới 2019. nCoV còn rất mới nên có nhiều điều các nhà khoa học chưa có thời giờ để xác định được một cách chính xác. Trong bài này tôi xin nói về bệnh dịch nCoV theo những hiểu biết cho đến ngày nay: bệnh từ đâu phát sinh ra, lan ra như thế nào, và có thuốc trị không.

Virus và vi khuẩn khác nhau như thế nào?

Trước hết cần phân biệt giữa vi khuẩn (bacteria) và virus vì cách chữa bệnh do vi khuẩn gây ra khác với cách chữa bệnh do virus gây ra. Vi khuẩn là những tế bào có thể sống độc lập trong hoặc ngoài cơ thể. Bệnh như ho lao là do vi khuẩn gây ra. Những bệnh này có thể được chữa trị bằng thuốc kháng sinh (antibiotic).

Virus không phải là tế bào và không thể sống độc lập một mình được. Virus sống bám vào những tế bào trong cơ thể và dùng chất liệu gene của tế bào đó để sinh sôi nảy nở. Những bệnh như cảm cúm, thủy đậu hay AIDS là do virus gây ra. Thuốc kháng sinh không có hiệu quả đối với những bệnh do nhiễm virus. Muốn trị bệnh nhiễm virus cần phải có loại thuốc kháng virus (antiviral) như thuốc trị bệnh AIDS. Vì bản chất của virus nên rất khó có những loại thuốc kháng virus. Muốn phòng ngừa bệnh nhiễm virus thì phải phát triển một loại vắc xin như vắc xin ngừa cúm.

Virus Corona là gì

Virus Corona là một loại virus thường thấy ở các động vật. Được đặt tên là Corona (tiếng La Tinh có nghĩa là vương miện) là vì dưới ống kính hiển virus này có những thành phần chĩa ra trông giống như một vương miện. Đôi khi những virus này lây từ súc vật qua người rồi từ người này qua người khác. Theo Cơ Quan Y Tế Thế Giới WHO thì những virus này có thể gây bệnh cho người, bệnh nhẹ thì như là cảm thường còn bệnh nặng thì có thể chết người.

Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Bệnh của Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention, viết tắt là CDC) thì có nhiều loại virus Corona có thể gây bệnh cho con người. Trong đó có ba loại virus Corona đã gây ra bệnh dịch nguy hiểm trên thế giới, đó là nCoV hiện nay, SARS, và MERS.

Vào khoảng năm 2002-2003 virus Corona có tên là SARS (Severe Acute Respiratory Syndrome, hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng) đã bùng phát trên thế giới lan tới 37 quốc gia, gây bệnh cho hơn 8,000 người và làm cho 774 người thiệt mạng. Tỷ số người chết đối với người bị bệnh là 9.6%. SARS bắt đầu từ vùng Quảng Đông, Trung Quốc. Về sau các nhà khoa học biết được bệnh dịch này lây từ con dơi qua con cầy hương (civet) rồi lây qua người. Lúc đó chính quyền Cộng Sản Trung Quốc đã bị dân chúng trong nước cũng như thế giới chỉ trích nặng nề vì sự bưng bít và phản ứng trì trệ khi đối phó với bệnh dịch SARS.

Virus Corona MERS (Middle East Respiratory Syndrome, hội chứng hô hấp Trung Đông) xuất hiện tại vùng Trung Đông vào năm 2012. Bệnh này khó lây từ người này sang người khác nhưng khắc nghiệt hơn nhiều. Cho tới Tháng Mười Một, 2019, có 2,494 trường hợp bị bệnh MERS trong đó 858 bị tử vong. Tỷ lệ người chết là 34.4%.

Cho đến ngày hôm nay thì số người bị nCoV ở Trung Quốc đã vượt qua số trường hợp bị SARS, tuy nhiên tỷ lệ số tử vong của nCoV là 2.2% nhẹ hơn SARS và MERS nhiều.

blank
Virus Corona dưới kính hiển vi. (Hình: hopkinsmedicine.org)

Bệnh nCoV bắt đầu từ đâu

Bệnh dịch nCoV bắt đầu vào Tháng Mười Hai, 2019, từ thành phố Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc. Hiện nay người ta chưa biết chắc chắn bệnh dịch bắt đầu từ đâu. Giả thuyết được nói đến nhiều nhất là nCoV bắt nguồn từ một chợ bán những loại thịt rừng và cá tươi. Nhiều phần chắc là virus nCoV nhảy từ động vật hoang dã (có thể là dơi) qua người rồi truyền từ người này sang người khác.

Thời gian ủ bệnh

Các nhà khoa học cũng chưa biết rõ điều này nhưng căn cứ vào SARS thì thời gian ủ bệnh của nCoV có thể là từ 2 tới 14 ngày, có nghĩa là người bị lây virus thì trong vòng từ 2 tới 14 ngày những triệu chứng sẽ phát hiện. Trung bình bệnh sẽ phát hiện trong vòng 7, 8 ngày.

Triệu chứng bị nCoV

Những triệu chứng của nCoV là:

-Ho.

-Sốt.

-Khó thở.

-Thở dốc.

-Một vài trường hợp nặng nhưng hiếm là bị viêm phổi hay bệnh về đường hô hấp khác, thận bị hỏng và có thể dẫn tới tử vong.

nCoV truyền làm sao

nCoV còn quá mới nên các nhà khoa học chưa có thể khẳng định một cách chính xác bệnh truyền ra làm sao. Theo kinh nghiệm của hai loại virus Corona trước, SARS và MERS thì virus theo giọt li ti nước miếng hay nước mũi của người bệnh khi người này hắt hơi hay ho mà bay ra ngoài. Những người đứng gần có thể hít phải virus đó. Những hạt li ti đó cũng bám đầy vào thân thể của người bệnh khi người này cầm hay chạm vật gì, thí dụ như nắm cửa thì virus bám vào vật đó. Khi người khác cầm vào nắm cửa thì virus lại bám theo tay người ấy. Nếu người đó cho tay vào miệng hay dụi mắt thì sẽ bị lây bệnh.

blank
Theo Giáo Sư Charles Chiu, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm ở Đại Học California, San Francisco, thì không cần đeo khẩu trang ở Hoa Kỳ. CDC cũng có lời khuyên tương tự. (Hình: Miguel Medina/AFP via Getty Images)

Làm sao để phòng ngừa nCoV?

Hiện giờ không có vắc xin để ngừa bệnh nCoV. Cần phải có nhiều thời gian để phát triển được vắc xin. Các nhà khoa học mất 20 tháng mới làm ra vắc xin cho SARS. Còn về nCoV họ nói là cần ít nhất là một năm, đến lúc đó bệnh dịch chắc đã qua rồi.

Sau đây là lời khuyên của CDC về việc phòng ngừa nCoV:

-Rửa tay bằng xà bông ít nhất là 20 giây.

-Nếu tay không sạch nên tránh sờ lên mắt, mũi, và miệng.

-Tránh tiếp cận với người bị bệnh.

-Nằm nhà nếu bị bệnh.

-Che miệng hay mũi khi ho, hay hắt xì bằng khăn giấy.

-Lau và tẩy trùng thường xuyên những chỗ nhiều người sờ đến.

Theo Giáo Sư Charles Chiu, một chuyên gia về bệnh truyền nhiễm ở Đại Học California, San Francisco, thì không cần đeo khẩu trang ở Hoa Kỳ. CDC cũng có lời khuyên tương tự.

Có thuốc chữa nCoV không?

Thuốc trụ sinh không trị được những bệnh do nhiễm virus như bệnh nCoV. Cũng không có thuốc kháng virus nào cho nCoV. Khi người bệnh vào bệnh viện thì bệnh viện chỉ hỗ trợ cơ thể để giúp cơ thể tự chống lại virus. Sự hồi phục tùy thuộc vào hệ thống miễn nhiễm của mỗi người. Những người già yếu, trẻ con hay những người hệ thống miễn nhiễm yếu thì sẽ bị nguy hiểm hơn người trẻ và khỏe mạnh.

Cập nhật tin tức về nCoV

Đây là một bệnh dịch nguy hiểm và còn trong vòng bùng phát nên tình thế thay đổi hằng ngày. Nếu bạn ở Hoa Kỳ mà muốn theo dõi một cách chính thức không qua những lời đồn đại hoang tưởng thì nên vào trang mạng của CDC mới được thiết lập đặc biệt cho nCoV: www.cdc.gov/coronavirus/2019-nCoV/index.html. (Hà Dương Cự)

Nguồn tài liệu: www.hopkinsmedicine.orgwww.cdc.gov
N
guoi-viet.com

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Trong vòng chưa đầy hai tháng, Corona Vũ Hán đã lan rộng ra một số lục địa. Đại dịch có nghĩa là truyền bệnh liên tục và liên tục, đồng thời ở hơn ba khu vực địa lý khác nhau. Đại dịch không đề cập đến mức độ gây tử vong của virus mà liên quan đến khả năng truyền bệnh và mở rộng địa lý của nó. Chúng tôi chắc chắn có một "đại dịch sợ hãi" vì toàn bộ phương tiện truyền thông trên thế giới lúc nào cũng tràn ngập tin về coronavirus. Dĩ nhiên là phải quan tâm và lập kế hoạch chung cho các tình huống xấu nhất. Và, tất nhiên, hậu quả chuyển từ lĩnh vực y tế toàn cầu sang kinh doanh và chính trị.
COVID-19 bắt nguồn tại thành phố Vũ Hán của Trung Quốc vào cuối năm 2019, đến nay đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố là đại dịch. Vậy làm thế nào COVID-19 có thể trở thành căn bệnh nghiêm trọng hơn bệnh viêm phổi, và nó gây hại gì đối với phổi và phần còn lại của cơ thể chúng ta?
Hiện có hơn 45,000 trường hợp được ghi nhận nhiễm virus corona và WHO đã tuyên bố là một trường hợp y tế khẩn cấp toàn cầu. Bệnh lan sang 28 quốc gia. Dưới đây là giải đáp những thắc mắc của độc giả về loại virus mới này, do nhóm BBC Health thực hiện. Coronavirus có thể truyền qua những thứ như tay nắm cửa không và nó tồn tại được bao lâu? - Jean Jimenez, Panama Nếu bị nhiễm virus ho vào tay và sau đó chạm vào thứ gì đó, bề mặt vật đó có thể bị lây nhiễm. Tay nắm cửa là một ví dụ có khả năng phơi nhiễm với virus. Vẫn chưa biết chính xác virus corona có thể tồn tại được bao lâu trên các bề mặt như vậy. Các chuyên gia dự đoán là sẽ theo giờ chứ không phải ngày. Nhưng tốt nhất nên rửa tay thường xuyên để giúp giảm nguy cơ lây nhiễm và lây lan
SAN DIEGO, California (NV) – Trong cuộc chạy đua với thời gian để tìm thuốc vắc xin chống virus COVID-19, một phòng thí nghiệm tại San Diego, có tên Inovio Pharmaceuticals, đang tiến gần đến việc thử nghiệm loại thuốc mà họ tìm ra trên một số bệnh nhân ở Trung Quốc. Inovio Pharmaceuticals, có trụ sở đặt tại Sorrento Valley, nằm sát cạnh thành phố San Diego, trước đây đã từng chế ra thuốc vắc xin chống virus Zika, virus gây bệnh viêm phổi Middle East Respiratory Syndrome (MERS), và vắc xin chống dịch Ebola, theo bản tin của đài truyền hình địa phương CBS 8 hôm Thứ Tư, 12 Tháng Hai.
Trên Facebook, Youtube và các mạng xã hội khác có nhiều bài nói, video clip về Coronavirus Vũ Hán. Vấn đề cần nhấn mạnh ở đây tác giả hầu hết là những người không phải là chuyên gia nghành y tế, nhưng vì nổ lực muốn làm sáng tỏ về bệnh dịch mới này nên đã cố gắng đóng góp với tất cả kiến thức hoặc thông tin hạn chế. Có một vài tác giả viết và tự đặt câu hỏi, diễn giải, vô tình gây hoang mang thêm cho cộng đồng người Việt đang thực sự muốn tìm hiểu về Coronavirus Vũ Hán đề phòng ngừa cho gia đình và bản thân. Bài viết "Lật Tẩy Những Điều Nghịch Lý của vi Khuẩn Corona ở Vũ Hán" của một tác giả (xin giấu tên) đặt rất nhiều câu hỏi, đi đến kết luận, gieo rắc thêm hoang mang. PA xin phép dựa vào những câu hỏi trong bài viết của tác giả này và dựa vào những thông tin khoa học về Coronavirus Vũ Hán để phần nào giải tỏa hoang mang không cần thiết.
Nó tấn công cơ thể như thế nào? Tất cả các triệu chứng là gì? Ai có nhiều khả năng bị bệnh nặng hoặc thậm chí là chết? Bạn chữa trị nó như thế nào? Và giờ các bác sĩ những người đang ở tuyến đầu chiến đấu với dịch bệnh này ở Bệnh viện Jinyintan, Vũ Hán, đang bắt đầu cung cấp câu trả lời. Một phân tích chi tiết về 99 bệnh nhân đầu tiên được điều trị tại đó đã được công bố trên tạp chí y khoa Lancet.
Tỉ lệ tử vong, mức độ lây từ người sang người, thời điểm người bệnh có thể lây cho người khác, thời gian ủ bệnh : AFP ghi nhận nhiều điều còn chưa được biết rõ khiến chưa thể xác định được tác động toàn cầu của bệnh dịch do virus corona mới từ Vũ Hán, Trung Quốc. Tỉ lệ tử vong là bao nhiêu ? Hiện nay có 170 người đã chết trên tổng số 7.700 trường hợp nhiễm bệnh. Chưa có bệnh nhân nào tử vong bên ngoài Hoa lục, trong khi khoảng 60 người đã được xác nhận mắc bệnh tại 15 nước, từ châu Á cho đến châu Âu, Bắc Mỹ, Trung Đông.
Một nghiên cứu, được công bố vào ngày 26/1 trên website biorxiv.com, của một nhóm nhà khoa học tại Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa Bệnh (GDCDC) tại thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc về tính lây truyền của nCoV đã đưa ra nhận định rằng nCoV có thể lây nhanh hơn SARS.[1] Nghiên cứu xem xét dữ liệu từ những ca nhiễm nCoV trước 23/1 được thu thập từ các hồ sơ y tế, điều tra dịch tễ và các website chính thức khác. Trong khi đó, dữ liệu về các ca nhiễm hội chứng hô hấp cấp nghiêm trọng (SARS) tại tỉnh Quảng Đông trong các năm 2002-2003 được lấy từ GDCDC.
Các triệu chứng phổ biến nhất khác bao gồm ho, đau cơ và mệt mỏi. Một số trường hợp còn liên quan đến việc có đờm, ho ra máu, đau đầu và tiêu chảy. Hơn một nửa số bệnh nhân bị khó thở. Thời gian trung bình giữa khởi phát bệnh và tình trạng khó thở là tám ngày.
Trong hoàn cảnh virus Corona đang lan tràn khắp nơi ở Trung Quốc và ra cả thế giới, việc làm thế nào để giảm nguy cơ lây bệnh hiện là sự quan tâm của nhiều người. Trong một bài viết đăng tải trên Foreign Policy, bà Laurie Garrett, một nhà báo và cũng là một tác giả viết sách, chuyên về các đề tài khoa học, người từng đoạt giải báo chí cao quý Pulitzer Prize năm 1996 về loạt bài liên quan đến bệnh dịch do virus Ebola gây ra ở Zaire, đã có 10 lời khuyên có thể giúp những người khác có thể bảo vệ không để lây virus Corona. Những lời khuyên này chính là sự đúc kết những kinh nghiệm của bà, có được khi hành nghề báo chí ở khắp nơi trên thế giới, nhất là đi khắp lục địa Trung Quốc và Hồng Kông trong thời gian có bệnh SARS trước đây. Dưới đây là 10 lời khuyên của bà Garrett:
Bảo Trợ