Đập thủy điện làm thay đổi thế giới ra sao

27 Tháng Mười 20205:23 SA(Xem: 466)
  • Tác giả :

Đập thủy điện làm thay đổi thế giới ra sao

  • Richard Fisher và Javier Hirschfeld
Getty Images

Trong những thứ mà con người xây nên từ xi măng gạch đá, không có mấy công trình tác động mạnh mẽ lên bề mặt Trái Đất nhiều như các đập thủy điện.

Là một phần trong loạt bài về tác động của con người đối với hành tinh, BBC nhìn vào dấu ấn mà các đập chắn nước khổng lồ để lại cho thế hệ con cháu chúng ta sau này.

 

Với việc chặn dòng chảy của sông, chúng ta thách thức sức mạnh của lực hấp dẫn vốn khiến cho dòng nước chảy từ đỉnh núi xuống hạ nguồn, và gây ảnh hưởng tới địa hình địa chất.

Một con đập không chỉ nhấn chìm cả một thung lũng để tạo nên hồ chứa nước mà nó còn làm thay đổi bản chất dòng chảy, làm ứ đọng trầm tích và phù sa tại cổng chặn nhân tạo, và làm thay đổi sức nước chảy xuống hạ nguồn.

Những bức tường khổng lồ, to lớn tới mức chóng mặt, được thiết kế thành những hình dạng gây ấn tượng mạnh mẽ, và có phần nền móng chôn sâu xuống lòng đất cũng để lại những tác động đặc biệt to lớn tới cấu trúc địa chất.

Một số khối bê tông khổng lồ do con người xây dựng nên này sẽ tồn tại tới hàng ngàn năm.

Các đập thủy điện cũng làm thay đổi ghê gớm đời sống của người dân sống quanh nó và nhiều thế hệ kế tiếp.

Khi chính phủ của một quốc gia vốn đóng tại thủ đô xa xôi quyết định khai thác một dòng sông, thì hệ quả sẽ là việc hủy hoại nhà cửa, đồng ruộng và đời sống của người dân địa phương bên dòng sông đó.

Chẳng hạn như trong lúc thế giới đang tập trung đối phó đại dịch Covid-19 hồi đầu năm nay thì toàn bộ một thị trấn cổ ở Thổ Nhĩ Kỳ đã bị mất đi dưới dòng nước của hồ chứa đang được làm đầy.

Rất nhiều năm sau này, khi thế hệ chúng ta đã ra đi, các nhà địa chất học, khảo cổ học trong tương lai sẽ nghiên cứu những khu định cư bị chìm trong nước đó, và họ sẽ đặt câu hỏi vì sao chúng ta lại để những nơi đó chìm xuống dưới mặt nước chỉ vì những nhu cầu chính trị và năng lượng ngắn hạn.

 

Tác động của việc xây dựng cũng được cảm nhận ở những nơi nằm rất xa con đập.

Việc chặn những dòng sông vốn chảy quanh co trên các châu lục, chẳng hạn như sông Nile ở Châu Phi, sẽ khiến các quốc gia hạ nguồn bị hạn chế tiếp cận vào nguồn nước quý giá, và đi kèm theo sẽ là bị hạn chế quyền lực, làm thay đổi vĩnh viễn quỹ đạo phát triển của các quốc gia đó.

Mời quý vị xem những hình ảnh dưới đây để hiểu thêm về vô vàn các cách thức mà các con đập đang viết nên những câu chuyện độc đáo vào lịch sử địa chiến lược và ngành khảo cổ thế giới.

Getty Images

Trong năm nay, thị trấn cổ Hasankeyf của Thổ Nhĩ Kỳ đã biến mất trong làn nước mà con đập được xây dựng để làm nhà máy thủy điện 1200MW tạo nên.

Getty Images

Từng là một điểm dừng chân trên Con đường Tơ lụa, Hasankeyf đã bị bỏ hoang và cư dân bị chuyển đi nơi khác do nước sông Tigris dâng cao.

Getty Images

Mực nước dâng lên từ từ, nhưng đến tháng 2/2020 nó đã gần nuốt hết các tòa nhà cả cũ lẫn mới của Hasankeyf.

Getty Images

Hai bên bờ sông trở thành bờ hồ, và rồi nước dâng lên chiếm toàn bộ khu định cư cổ.

Getty Images

Tại Hasankeyf, con đường này dẫn tới nơi vô định.

Getty Images

Hồi tháng 8, bé gái này bơi trong làn nước đang dâng lên. Hồ chứa khi đầy sẽ 'nuốt' hết diện tích đất trên 300 cây số vuông.

Getty Images

Cư dân của thị trấn nay chuyển tới tái định cư tại "Tân Hasankeyf" do chính phủ xây dựng.

Getty Images

Tại các nơi khác, những con đập khổng lồ đứng sừng sững như khối đá trường tồn. Bạn nghĩ gì nếu như như con cháu chúng ta sau này sẽ biến đập thủy điện Cleveland của Canada làm nơi chơi trò cầu trượt nước khổng lồ?

Getty Images

Hay vòng tròn kỳ vĩ trông như do người ngoài hành tinh tạo thành này, miệng thoát nước của đập Ladybower tại Công viên Quốc gia Peak District của Anh.

Getty Images

Một đập nước hình tam giác đã tồn tại được một thế kỷ, phục vụ hồ chứa Cửu Long của Hong Kong...

Getty Images

... có cấu trúc tương tự như đập Aberystwyth ở xứ Wales của nước Anh. Những cấu trúc khổng lồ này được xây dựng ăn sâu vào trong lòng đất.

Getty Images

Các hồ chứa có thể trở nên vô cùng rộng lớn, làm thay đổi hoàn toàn cấu trúc địa chất trong tương lai của khu vực, giống như những hồ nước này, được xây để phục vụ đập Dukan ở Iraq.

Getty Images

Hình ảnh nhìn từ trên không xuống ống thoát nước khổng lồ, tạo cảm xúc mạnh mẽ cho những ai được chứng kiến quy mô khủng khiếp của nó.

Getty Images

Nhìn từ độ cao cao hơn mới thấy hết quy mô của nó, cửa ống thoát nước nằm trong hồ chứa Qaraoun, là hồ được tạo thành từ việc xây đập nước ở thung lũng Bekaa của Lebanon.

Getty Images

Ngay cả những đập thủy điện đã không còn hoạt động nữa cũng có thể có tác dụng, như đập này ở gần Manila của Philippines, nay trở thành nơi cung cấp nước trong những ngày nóng bức.

Getty Images

Nhưng các hồ chứa cũng có thể trở nên khô cạn, như hồ này của đập El Yeso tại Chile hồi đầu năm nay.

Thời tiết khô tại Tây Ban Nha khiến nước hồ cạn đi, làm lộ ra Dolmen of Guadalperal, một di tích cổ có khoảng 4-5 nghìn năm tuổi vốn bị đập nước Valdecanas nhấn chìm.

Getty Images

Nhưng thiên nhiên không thể bị chặn lại vĩnh viễn, như điều đã xảy ra tại đập Bandi Sultan của Afghanistan, nơi đã bị nứt vỡ.

Getty Images

Các đập thủy điện có thể tồn tại qua nhiều thế hệ nhưng không thể chống chọi vĩnh viễn được các dòng sông. Những dòng nước giận dữ đang tung bọt trắng xóa tại một nhà máy thủy điện ở Đạt Châu, Trung Quốc.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future.

Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Covid-19 - một loại virus gây viêm phổi nghiêm trọng bắt nguồn từ Trung Quốc đã lan sang nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Anh quốc. Theo số liệu của Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc ngày 19/02 cho biết đã có 74.185 ca nhiễm và 2.004 ca tử vong ở Trung Quốc đại lục. Triệu chứng của bệnh Thông thường bệnh bắt đầu bằng một cơn sốt, sau đó là ho khan. Sau một tuần, bệnh có thể dẫn đến khó thở và một số bệnh nhân cần được điều trị tại bệnh viện. Đáng lưu ý, virus corona hiếm khi gây chảy nước mũi hoặc hắt hơi.
Một thống kê dân số người Việt Nam ở hải ngoại Bài viết này là về thống kê dân số người Việt ở hải ngoại, tôi thu thập chi tiết từ Internet. Bài này chia ra làm bốn phần: – Phần 1: Dân số người Việt ở các quốc gia trên thế giới. – Phần 2: Dân số người Việt ở Hoa Kỳ. – Phần 3: Dân số người Việt ở Canada. – Phần 4: Dân số người Việt ở Úc. Không tính Cam Bốt, người Việt ở Pháp nhiều thứ nhì trên thế giới, chỉ sau Mỹ. Nhưng tôi không liệt kê chi tiết người Việt ở Pháp trong bài này vì một đạo luật ở Pháp ban hành vào năm 1978 ngăn cấm thu thập tất cả dữ kiện về mầu da, xuất xứ, tôn giáo của một cá nhân (với mục đích là chính phủ sẽ đối xử mọi người như nhau vì không biết người đó đen vàng trắng đỏ, theo Chúa, Phật, Mohamed hay vô thần). Vì đạo luật này mà không ai biết gì về dữ kiện, chẳng những không riêng gì người Việt Nam, mà tất cả mọi người xuất xứ từ các quốc gia khác ở Pháp.
Trên thị trường hiện xuất hiện nhan nhản hàng chục loại gia vị bột nêm với đủ nhãn hiệu khác nhau và những lời quảng cáo thoạt nghe dễ có cảm giác ngon, tiện lợi và an toàn tuyệt đối.
Tài liệu hay khi cần tới... Tra cứu - Time and Date - Xem giờ, đổi giờ, lịch, thời tiết Code: www.timeanddate.com - Tra cứu Âm - Dương lịch Việt Nam Code: www.petalia.org/amlich.htm - Lịch Vạn Niên Code: www.thoigian.com.vn/?mPage=L1 - Mã vùng điện thoại các quốc gia & cách gọi Code: www.countrycallingcodes.com - Khoảng cách các nơi trên thế giới Code: www.indo.com/distance - Thông tin các quốc gia trên thế giới Code: https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/index.html - Thông tin, tiểu sử các nhân vật nổi tiếng Code: www.biography.com - Sách kỷ lục thế giới Guinness Code: www.guinnessworldrecords.com - Thông tin về quốc kỳ các nước Code: http://www.fotw.net/flags/index.html Từ điển - Tra từ điển Anh, Việt, Pháp, Nhật, Hàn, Trung, viết tắt Code: http://tratu.soha.vn/
TRỌN BỘ CẨM NANG NGỦ ĐÚNG CÁCH, SỐNG LÀNH MẠNH
Năm 2020 đã chứng kiến thế giới bị tàn phá bởi đại dịch coronavirus và năm mới 2021 đã khởi đầu với sự không chắc chắn về các biến thể virus mới xuất hiện trên toàn cầu. Tất cả các dấu hiệu, có thể là dựa trên khoa học hoặc lời tiên tri, đều chỉ ra một làn sóng virus mới có thể gây tử vong cao hơn. Đã đến lúc chúng ta nên lùi lại một bước và suy ngẫm lại về cách giữ an toàn giữa đại dịch. Bài viết này nhằm cung cấp các quan điểm lịch sử và văn hóa về coronavirus, với mục tiêu giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những thách thức mà chúng ta đang đối mặt và cách chúng ta có thể đối phó với chúng một cách tích cực. Biến thể Coronavirus mới có khả năng lây nhiễm cao và “không thể kiểm soát”
Vào lúc rạng đông, cậu bé Joseph Meister sống ở vùng Alsace, đi sang làng bên cạnh. Khi gần đến nơi, Joseph bị chó cắn, 14 vết cắn trên người. Con chó bị bắn hạ nhưng cảnh sát thông báo đó là chó dại. Cả làng hoảng sợ vì khi đó không có bất cứ một phương thuốc nào ngăn ngừa được bệnh dại. Người bị chó dại cắn không tránh được cái chết.
Một chiếc đồng hồ treo tường, để bàn hay đồng hồ đeo tay đều có 3 kim cơ bản. Đó là kim giờ, kim phút và kim giây. Nhưng khi xem giờ, chúng ta chỉ cần tới kim giờ và kim phút. Vậy kim giây xuất hiện trên mặt đồng hồ để làm gì? Có phải để những lúc rảnh rỗi không có gì làm, chúng ta có thể ngồi nhìn thời gian chầm chậm trôi qua một cách vô ích hay không? Trên thực tế thì chiếc kim giây không phải là thứ quá cần thiết trên mặt đồng hồ, nhưng cũng không hề vô dụng. Và kim giây cũng có một lịch sử khá hào hùng và một trách nhiệm lớn lao, mà có thể nhiều người trong chúng ta không hề hay biết. Kim giây xuất hiện khi nào? Kim giây thực sự là một đổi mới sau này trên những chiếc đồng hồ hiện đại, nhưng chúng đã xuất hiện từ tận thế kỷ 15. Mặc dù lúc đó, kim giây vẫn không hề phổ biến. Nguyên nhân một phần từ nhu cầu của người dùng và một phần do công nghệ.
Tết Dương lịch hay còn gọi là Tết Tây là một trong những ngày lễ quan trọng trong năm của nhiều dân tộc và nền văn hóa trên thế giới.[1] Ngày năm mới của lịch Gregorius rơi vào ngày 1 tháng 1, cũng là ngày được áp dụng trong lịch La Mã cũ và lịch Julius. /31 Tháng Mười Hai 2017(Xem: 624)/
Bài viết dưới đây được đánh giá bởi Nguyễn Quang Phong, Giám đốc bộ phận kinh doanh của Trung tâm Trao đổi thông tin Dinh dưỡng và thực phẩm Trung Quốc. Có nhiều loại đậu như đậu nành, đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen... Theo các loại chất dinh dưỡng họ đậu, nó có thể được chia thành các loại đậu giàu chất đạm và giàu chất béo. Hàm lượng đạm của họ nhà đậu tương đương với đạm động vật, và là loại đạm thực vật tốt nhất. Tuy nhiên, trong các loại đậu, đậu đen có giá trị dinh dưỡng cao hơn hẳn so với các loại đậu khác, được phong là "vua của các loại đậu", trong xã hội ngày nay đậu đen ngày càng được nhiều người ưa chuộng. Theo Hà Vũ/Tổ Quốc
Bảo Trợ