Nằm trên vết đứt gãy San Andreas, bang California hay bị động đất

09 Tháng Bảy 20195:53 SA(Xem: 73)
  • Tác giả :

Nằm trên vết đứt gãy San Andreas, bang California hay bị động đất

Một phụ nữ nhà ở Ridgecrest, California cho biết đã tốn cả ngày dọn dẹp nhà bếp, sau trận động đất mạnh 7,1 độ tại thành phố này, hôm 6/7/2019Bản quyền hình ảnhROBYN BECK/GETTY IMAGES
Image captionMột phụ nữ nhà ở Ridgecrest, California cho biết đã tốn cả ngày dọn dẹp nhà bếp, sau trận động đất mạnh 7,1 độ tại thành phố này, hôm 6/7/2019

Buổi sáng ngày lễ Độc Lập của nước Mỹ, đang ngồi cà phê với một số bạn hữu tại khu Little Saigon, quận Cam, miền Nam California, tôi bỗng có cảm giác chóng mặt vì mặt đất, bàn ghế chao đảo, tuy không có đổ vỡ gì.

Cảm giác ấy kéo dài khoảng 15 giây rồi chấm dứt.

Phải mất vài giây tôi mới nhận ra chúng tôi đang chứng kiến tác động của một trận động đất mạnh.

Tin cho biết trận động đất ấy hơn 6 độ/10, trên thước đo động đất quốc tế Richter (gọi tắt là độ Richter), có nghĩa là có thể gây ra những thiệt hại nặng.

 

May mắn cho cư dân California là trung tâm của trận động đất (chấn tâm) nằm ở một vùng thưa thớt dân cư, thị trấn Ridgecrest, cạnh sa mạc Mojave, giữa hai trung tâm đô thị lớn là Las Vegas của tiểu bang Nevada, và Los Angeles của California. Chấn tâm này cách quận Cam, California hơn 100 dặm về phía Đông Bắc.

Không có thiệt hại gì về nhân mạng, chỉ có vài đám cháy nhỏ do ống khí đốt bị vỡ.

Cư dân địa phương dùng chân để đo mức mặt đất sa mạc bị chuyển do trận động đất mạnh 7,1 độ dọc theo Quốc lộ California 178 giữa Ridgecrest và Trona California, hôm 6/6/2019Bản quyền hình ảnhROBYN BECK/GETTY IMAGES
Image captionCư dân địa phương dùng chân để đo mức mặt đất sa mạc bị chuyển do trận động đất mạnh 7,1 độ dọc theo Quốc lộ California 178 giữa Ridgecrest và Trona California, hôm 6/6/2019

Hơn 24 giờ sau đó, cũng tại Ridgecrest, trận động đất thứ hai xảy ra với cường độ lớn hơn 7 độ Richter. Cũng không có thiệt hại gì về nhân mạng. Nhưng liền sau đó Thống đốc California, ông Gavin Newsom, tuyên bố trình trạng khẩn cấp cho vùng Ridgecrest và San Bernadino gần thành phố Los Angeles.

 

Một kỹ sư xây dựng chuyên về chống động đất là ông Cao Nguyễn, làm việc cho một cơ quan chính phủ California, nói với chúng tôi rằng tình trạng khẩn cấp có nghĩa là thuốc men, nước uống được chuẩn bị cho các trung tâm tạm cư, các nhóm làm việc đánh giá thiệt hại, dự báo sóng thần được triển khai.

Cơ quan Khảo sát địa chất Hoa Kỳ (US Geological Survey) đưa ra khả năng xảy ra một trận động đất 7 độ Richter trong tuần lễ tiếp theo chỉ ở vào khoảng 20%.

Như vậy chống động đất, cho tới giờ phút này, người ta chỉ làm một số việc như vừa kể sau khi nó xảy ra, và thiết kế những ngôi nhà sau cho nó có thể chịu đựng động đất, giảm hiệt hại tối đa.

Vậy tại sao có động đất?

Mọi người cũng đều biết tiểu bang California là một vùng thường xuyên xảy ra động đất.

Động đất xảy ra là do sự di chuyển của các lục địa và đại dương. Chúng chuyển động và va chạm vào nhau, gây ra động đất.

Cho tới hiện nay, việc hình thành các lục địa và sự chuyển động của chúng được giải thích bằng học thuyết lục địa trôi, được ông Alfred Wegener, một nhà địa vật lý người Đức đưa ra hồi đầu thế kỷ 20. Học thuyết này được tiếp tục nghiên cứu và phát triển cho đến này nay.

Theo học thuyết này chúng ta hiện sống trên một lớp vỏ vô cùng mỏng của quả đất. Những vật chất có trọng lượng nhẹ thì trồi lên làm thành những lục địa chúng ta đang sống, còn những phần nặng thì chìm xuống thành một lớp vỏ dưới những đại dương.

California nằm tại vùng tiếp nối giữa vỏ đại dương Thái Bình Dương bên dưới và vỏ lục địa Bắc Mỹ bên trên.

Hai cái vỏ này đều chuyển động, ép vào nhau, đến khi sức ép quá căng sẽ gãy vỡ và động đất xẩy ra.

Tuy không biết chắc chắn khi nào động đất xảy ra, nhưng người ta có thể biết chỗ nào động đất có thể xảy ra. Những chỗ đó người ta gọi là các vết đứt gẫy (fault).

Đó là nơi các mảng vỏ Trái Đất ép vào nhau, khi các mảng này chuyển động, động đất xảy ra.

Chim bồ nông trắng bay qua vùng Salton Sea, ngay bên trên vết gãy San Andreas, gần Calipatria, California vào tháng 1, 2019.Bản quyền hình ảnhDAVID MCNEW/GETTY IMAGES
Image captionChim bồ nông trắng bay qua vùng Salton Sea, ngay bên trên vết đứt gẫy San Andreas gần Calipatria, California vào tháng 1, 2019.

Và vết đứt gẫy San Andreas, nổi tiếng nhất nước Mỹ và toàn thế giới lại nằm ở California.

Vết đứt gẫy này chạy dọc từ Bắc xuống Nam tiểu bang California. Các thành phố lớn và phồn thịnh của tiểu bang này đều nằm dọc theo Andreas: San Francisco, San Jose, San Mateo, Millbrae…

Ốc đảo San Andreas là một trong vô số những rừng cọ bản địa chỉ được nuôi bằng nước đẩy lên bề mặt bởi áp lực ngầm tại vết đứt gãy San Andreas, Calipatria, California, Hoa Kỳ.Bản quyền hình ảnhDAVID MCNEW/GETTY IMAGES
Image captionỐc đảo San Andreas là một trong vô số những rừng cọ bản địa chỉ được nuôi bằng nước đẩy lên bề mặt bởi áp lực ngầm tại vết đứt gẫy San Andreas, Calipatria, California, Hoa Kỳ.

Nếu các bạn có dịp đến khu vực bán đảo phía Nam thành phố San Francisco, dọc theo xa lộ 280, các bạn sẽ thấy hồ nước San Andreas sâu thẳm, nằm giữa một cánh rừng thông, khung cảnh vô cùng ngoạn mục. Trông đẹp thế nhưng là cái đẹp chết người. Vết đứt gẫy San Andreas đấy.

Vào năm 1906, vết đứt gẫy San Andreas chuyển động, gây nên một trận động đất kinh hoàng tàn phá hầu như toàn bộ thành phố San Francisco, giết hại 3,000 người. Trận động đất này được đo trên địa chấn kế Richter là hơn 7 độ, tức tương đương trận động đất ở sa mạc Mojave sau ngày lễ Độc Lập vừa qua.

Các nhà địa chất từ lâu vẫn tin rằng phần phía Nam của vết đứt gẫy San Andreas chắc chắn sẽ sinh ra một trận động đất lớn, lớn hơn bất kỳ điều gì đã xảy ra ở Nam California trong lịch sử hiện đại.

Lý do là vì từ năm 1906 đến nay, vết đứt gẫy San Andreas không chuyển động gì cả. Giới địa chất e rằng hơn cả trăm năm qua, các mảnh lục địa và đại dương ép với nhau như vậy thì sức căng phải là rất lớn, có nghĩa là trận động đất sắp tới dọc theo San Andreas, đặc biệt miền bắc California phải là rất lớn.

San Andreas Fault lineBản quyền hình ảnhUSGS.GOV
Image captionVết đứt gẫy San Andreas

Nhưng California cho đến giờ tương đối vẫn ổn.

Giới lạc quan bàn bạc rằng hay là trận động đất lớn tại California đã xảy ra rồi?

Vào năm 1989, tại Loma Prieta gần thành phố du lịch Santa Cruz, và cũng không xa thung lũng điện tử Silicon Valley, San Jose, một trận động đất 7 độ Richter đã xảy ra làm 63 người chết và hàng ngàn người bị thương.

Mới đây, vào năm 2014, một trận động đất vào khoảng 6 độ Richter tàn phá một phần thị trấn rượu vang của nước Mỹ là Napa.

Ông Danny Trần, một người Việt sống lâu năm tại thành phố San Jose, thành phố có số người nói tiếng Việt đông nhất ngoài Việt Nam, cho biết trong suốt thời gian sống ở đó ông nhiều lần chứng kiến những chấn động nhỏ dưới 5 độ Richter.

Hy vọng rằng những chuyển động như vậy giảm bới phần nào sức căng của Andreas, trận động đất lớn tới đây sẽ không quá kinh hoàng như hơn 100 năm trước đó tại San Francisco.

Dù nằm trên một vùng động đất lớn, California với khí hậu vô cùng dễ chịu, và với một tập hợp cư dân phóng khoáng đa văn hóa nhất thế giới, vẫn cứ tiếp tục là tiểu bang giàu mạnh nhất nước Mỹ.

Một trận động đất lớn có thể xảy ra trong chu kỳ vài chục năm, nhưng một sản phẩm công nghệ iphone, Tesla, Android… có thể ra đời liên tục trong vài năm. Nhà cửa California vẫn thuộc hàng đắt nhất nước Mỹ, và dĩ nhiên bảo hiểm động đất cũng vô cùng đắt, chả có mấy cư dân California mua loại bảo hiểm này.

Thay vì lo lắng, hãy như Tiến sĩ địa vật lý David K. Lynch viết trong trang SanAndreasFault.org, rằng hãy mua một cái bản đồ, lên một chiếc xe tốt, đến các địa điểm kỳ thú dọc theo Andreas mà chiêm ngưỡng thiên nhiên.

Tác giả Joaquin Nguyễn Hòa từng học và làm việc trong lĩnh vực địa chất học.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Do trong đậu nành sống cũng có thành phần độc tố, vì vậy nếu sữa đậu nành không được nấu chín, khi sử dụng cũng có thể dẫn đến ngộ độc. Đặc biệt là khi sữa đậu nành được nấu đến khoảng 80 ° C, chất saponin trong đậu nành gặp nóng sẽ bị giãn nở và bọt nổi lên tạo thành hiện tượng "sôi giả". Trên thực tế, nếu bạn vừa thấy hiện tượng sôi giả đã ngừng đun các thành phần độc hại như saponin có trong sữa đậu nành sẽ không bị phá hủy hoàn toàn. Điều đó sẽ gây ngộ độc khi sử dụng, thường là sau khi ăn từ 0,5 - 1 giờ có thể phát bệnh, các triệu chứng chủ yếu xuất hiện ở đường tiêu hóa.
Ngày 15 Tháng Tám, chiếc phi cơ Boeing 787-10 Dreamliner từ nhà máy North Charleston (South Carolina, Mỹ) cất cánh qua thành phố Seattle (Washington, Mỹ) làm những thủ tục pháp lý theo quy định để chuẩn bị bay vào không phận Việt Nam. Sau hơn 12 giờ bay, tối ngày 16 Tháng Tám, theo giờ địa phương, Boeing 787-10 Dreamliner mang số hiệu VN-A879 đã đáp xuống phi trường Nội Bài, Hà Nội, chính thức gia nhập đội máy bay thân rộng tân tiến của Vietnam Airlines. Boeing 787-10 Dreamliner dự kiến sẽ được Vietnam Airlines đưa vào khai thác trên các đường bay nội địa đầu tiên là Hà Nội-Sài Gòn và giữa Việt Nam với các nước Đông Bắc Á.
Sữa động vật đang bị cạnh tranh. Những loại "sữa" làm từ thực vật như đậu nành hay hạnh nhân đang ngày càng trở nên phổ biến. Các loại sữa thay thế này thường thân thiện với người ăn chay và thích hợp cho những người dị ứng sữa hoặc không dung nạp sữa.
Hồi 8/2018, một con cá voi sát thủ non chết ở ngoài khơi Vancouver Island, và con cá mẹ, Tahelqua, đã giữ xác con con bên mình suốt 17 ngày liên tục. Những hình ảnh đó đã được loan đi trong các bản tin thời sự toàn cầu.
Nước Anh là điển hình của trường hợp là vì sao một nước mưa nhiều mà đột nhiên lại ngày càng thiếu nước trong tương lai. Mặc dù nổi tiếng là mưa nhiều nhưng nguồn nước ở Anh gặp khó khăn nghiêm trọng- và nhu cầu vô độ ở đây cũng đang gây áp lực lên các quốc gia khác. Nói đến thiếu nước thì có lẽ nơi cuối cùng trên trái đất ta nghĩ đến là nước Anh luôn sũng mưa.
“Trong đơn xin nhập tịch Mỹ, mẫu N400, thì ở trang 15, có câu hỏi 30 phần I, là ‘Quý vị có khai gian dối để lấy tiền trợ cấp của chính phủ Hoa Kỳ hay không?’ Nếu mình nói ‘có’ thì có thể họ không cho mình vào quốc tịch. Nếu mình có mà chối thì điều đó cũng không được vì họ có thể điều tra ra xem mình có lãnh hay không.” “Cho nên những ai chưa vào quốc tịch hay đang có thẻ xanh 10 năm thì đừng lãnh tiền ‘welfare’ hay food stamp, đừng lãnh trợ cấp của chính phủ theo những điều đã nói trong mẫu đơn bảo trợ tài chánh I-864. Nhưng đã trót lãnh, thì luật không có nói là họ sẽ bị trục xuất hay bị lấy lại thẻ xanh,”
Sản phẩm thay thế sữa thực vật là một ngành công nghiệp bùng nổ trên toàn thế giới. Nhạy cảm với thực phẩm, mối quan tâm về môi trường và thay đổi sở thích chế độ ăn uống đang biến đồ uống không sữa thành sự tăng trưởng phi thường. Sữa yến mạch là một người chơi mới trên sân, và nó đang nhanh chóng có được chỗ đứng từ sữa bò bò và sữa hạt được tìm kiếm trước đó. Ủng hộ hương vị trung tính của sữa yến mạch, kết cấu kem và khả năng tiêu hóa. Tuy nhiên, lợi ích của nó không dừng lại ở vị giác. "Sữa" từ yến mạch chứa nhiều đặc tính giúp củng cố tim và hệ miễn dịch và làm đẹp da.
Trong một số nghiên cứu với những điều khám phá đáng lo ngại, các nhà khoa học đã tìm ra rằng, trong vòng 6 giờ sử dụng sơn móng tay, chất hoá học diphenyl phosphate (DPHP), một trong những hóa chất có trong sơn, sẽ đạt nồng độ rất cao trong nước tiểu. (Hình minh họa: Getty Images) Cộng vào đó, một số chất hóa học có trong sơn móng tay có liên hệ đến nguyên nhân gây ra ung thư, và một số chất khác, làm sẩy thai. Thế thì, những chất nào trong sơn móng tay có thể gây ra nguy hại cho sức khỏe?
Vào năm 1950, tuổi thọ trung bình toàn cầu khi sinh ra chỉ là 46. Năm 2015, con số này đã lên tới hơn 71 tuổi. Tuy nhiên, tuổi thọ ở một số nước không phải lúc nào cũng ổn định. Bệnh tật, dịch bệnh và các sự kiện bất ngờ là các nguyên nhân chính làm giảm tuổi thọ.
Đây là những thực phẩm "bị chế biến quá mức" nên thay vào đó bạn hãy chọn những thực phẩm lành mạnh hơn. Một nghiên cứu đăng tải trên tạp chí BMJ Open tiết lộ, có tới 60% lượng calo trong chế độ ăn hàng ngày của người dân Mỹ đến từ các loại thực phẩm "siêu chế biến" (bị chế biến quá mức). Đó là những món ăn qua chế biến, chứa rất nhiều chất phụ gia thực phẩm – như dầu chưa bão hòa, hương nhân tạo, chất nhũ hóa - với những cái tên dài ngoằng mà bạn chẳng thể nhận ra.
Bảo Trợ