Tại sao Liên Xô chưa từng lên Mặt trăng?

18 Tháng Mười 20193:23 SA(Xem: 327)

Với tên lửa mặt trăng N1, Liên Xô đã thử nhưng thất bại.

Chào mừng bạn đến với Apollo Week, nhân kỷ niệm 50 năm ngày diễn ra sứ mệnh Apollo 11, chúng ta sẽ nói về ý nghĩa của sự kiện này thời điểm hiện tại cũng như vai trò đóng góp đối với tương lai lĩnh vực thám hiểm không gian.

Ngày 3/7/1969, chỉ 17 ngày trước khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin đặt chân lên Mặt trăng, Liên Xô đã lần thứ hai bắn thử tên lửa mặt trăng của mình, có tên gọi N1.

Không có thông báo chính thức nào về nhiệm vụ bí mật này nhưng trong những lần đi qua khu vực thử nghiệm của Liên Xô ở Tyuratam (Kazakhstan), các vệ tinh gián điệp Hoa Kỳ đã thoáng thấy 1 trong 2 bệ phóng của tên lửa mặt trăng bị tàn phá hoàn toàn.

Tại thời điểm đó, Liên Xô không hề biết rằng hy vọng lên mặt trăng cũng chấm dứt trên bệ phóng từ năm 1969.

Không có cơ hội

Yuri Gagarin và Sergei Korolev.
Yuri Gagarin và Sergei Korolev.

Câu chuyện về tên lửa Soviet N1 và dự án chinh phục mặt trăng lớn ở Liên Xô vẫn còn là bí ẩn. Các nhà sử học vẫn tranh luận tại sao và như thế nào mà chương trình vũ trụ của Liên Xô đột nhiên tụt lại phía sau trong cuộc đua tới mặt trăng, cũng như hiện tại Liên Xô đang bị bỏ xa bao nhiêu kể từ khi Armstrong và Aldrin đặt chân lên mặt trăng.

Sự thật là không một yếu tố nào hoàn toàn làm sụp đổ chương trình mặt trăng của Liên Xô. Việc điện Kremlin ngủ quên trên chiến thắng sau cuộc đua vào quỹ đạo Trái đất của Sputnik và Gagarin chắc chắn có đóng góp một phần lý do. Và sự ganh đua nội bộ giữa các nhà lãnh đạo chương trình vũ trụ Liên Xô Serge Sergei Korolev, Valentin Glushko và Vladimir Chelomei đã không giúp mọi việc tiến triển.

Tuy nhiên, ngay từ tháng 4/1961, các nhà hoạch định chính sách của Hoa Kỳ đã chỉ ra cuộc thám hiểm mặt trăng là điều mà Hoa Kỳ có khả năng đạt được trước Liên Xô, đơn giản nhờ vào sự vượt trội về kinh tế và công nghệ của quốc gia này.

Thêm vào đó, nguồn viện trợ của quân đội Liên Xô cho chương trình không gian dân sự, tên lửa khá tằn tiện và rõ ràng là các kỹ sư Liên Xô không có cơ hội đánh bại NASA trong việc chinh phục mặt trăng.

Chuyện đang diễn ra

Thậm chí nửa thế kỷ sau sự kiện Apollo, chúng ta vẫn thấy những nỗ lực lớn lao và đa diện của Liên Xô để đưa con người lên Mặt trăng.

Chỉ trong năm 2015, người kế nhiệm phòng thiết kế OKB-1 đã phát triển tên lửa khổng lồ N1, minh chứng cho những nỗ lực trong chương trình thám hiểm mặt trăng của Liên Xô, gợi nhớ hành trình tới thiết kế dự án Apollo.

Các tài liệu từ tháng 4/1963 cho thấy các kỹ sư Liên Xô mới chỉ hoàn thành việc phân tích 26 kịch bản cho chuyến thám hiểm mặt trăng và thu hẹp thành 4 kiến ​​trúc khác nhau, vẫn cần nghiên cứu chi tiết hơn trước khi có thể chọn kế hoạch cuối cùng.

Trong khi đó, vào giữa năm 1962, cha đẻ của dự án Apollo đã ưu tiên điểm đến trên mặt trăng là yếu tố chính cho kịch bản chuyến bay, nhờ đó dọn đường cho sự phát triển nhanh chóng của tên lửa Saturn V cho các nhiệm vụ Apollo.

Ngay cả ở giai đoạn lên dự án - khi điện Kremlin chưa cần tới các khoản đầu tư nghiêm túc về tiền bạc và vật chất thì các kỹ sư Liên Xô đã chậm hơn Mỹ 1 năm và sau đó tiếp tục bị bỏ xa.

Các tranh cãi về việc sử dụng nhiên liệu, thiết kế tên lửa cũng như các bất đồng về chiến lược khác cũng khiến mọi thứ trở nên phức tạp và trì hoãn chương trình mặt trăng của Liên Xô. Chỉ trong năm 1964, các kỹ sư Liên Xô mới có những tiến bộ chính trị cần thiết để tham gia cuộc đua tới mặt trăng, nhưng đã quá muộn.

Trong 4 năm tiếp theo, vô số vấn đề kỹ thuật và các thử nghiệm lỗi tiếp tục làm gia tăng khoảng cách giữa Apollo và đối thủ từ Liên Xô.

Thời gian xây dựng

Hình vẽ của tên lửa mặt trăng N1
Hình vẽ của tên lửa mặt trăng N1

Khi bắt đầu vào sản xuất, Liên Xô cũng gặp phải những bất lợi về địa lý. Ví dụ, địa điểm phóng ở Tyuratam nằm cách xa cảng biển, đồng nghĩa với việc lắp ráp bệ phóng cho tên lửa mặt trăng phải được chuyển đến thảo nguyên khô cằn Kazakhstan, và mang theo rất nhiều công nhân.

Cuối cùng, trở ngại đối với những nỗ lực chinh phục mặt trăng của Kremlin đến từ hệ thống đẩy chính của tên lửa N1. Ban đầu, có nhiều kế hoạch khác nhau để trang bị cho động cơ lực đẩy của N1 lên tới 600 tấn. Tuy nhiên, việc thiếu thời gian và máy móc thiết yếu buộc các nhà thiết kế phải sử dụng động cơ nhỏ hơn còn 150 tấn. Điều này có nghĩa toàn bộ 24 động cơ sẽ phải hoạt động chính xác để nâng tên lửa ra khỏi bệ.

Việc xây dựng cơ sở phóng lớn để các kỹ sư điều chỉnh cụm động cơ trên mặt đất bị bãi bỏ để tiết kiệm thời gian và tiền bạc. Do đó, khi các động cơ hoàn toàn mới lần đầu tiên kết hợp, chúng phải hoạt động như trong chuyến bay thực sự.

Tàu đổ bộ mặt trăng có người lái Lunik 1
Tàu đổ bộ mặt trăng có người lái Lunik 1 được chuẩn bị cho chương trình chinh phục mặt trăng của Liên Xô nhưng chưa bao giờ có cơ hội được sử dụng.

Thất bại

Trong lần phóng đầu tiên vào ngày 21/2/1969, tàu vũ trụ đã bị hỏng sau khi bay 1 phút 8 giây do lỗi hệ thống động cơ. Các nhà lãnh đạo dự án đã thất vọng nhưng không nản lòng – không có ai thiệt mạng, bệ phóng vẫn còn nguyên và tên lửa thực sự đã thể hiện khả năng bay của nó (ít nhất là ở độ cao 30 km).

Thật vậy, nhiều cựu chiến binh Liên Xô trong dự án N1 đã sống sót sau những thất bại của rất nhiều tên lửa trước đó đến nỗi điều này không còn gây ngạc nhiên. Do đó, Xô Viết tiếp tục tiến tới phóng N1 thứ hai càng sớm càng tốt.

Tên lửa N1 thứ hai, được gọi là 5L, hoàn thành vào mùa hè năm 1969, sau khi Apollo 9 và Apollo 10 hoàn thành diễn tập để hạ cánh trên mặt trăng - chiến thắng của Mỹ hiện ra trước mắt. Khi tên lửa Saturn V thứ 6 dự kiến ​​thực hiện nhiệm vụ Apollo 11 đang được kiểm tra tại Cape Canaveral thì tàu vũ trụ N1 thứ 2 đã tới bệ phóng.

Tên lửa N1 5L đã nổ vào đêm ngày 3/7 đến 4/7 năm 1969.

Khi N1 lên tới độ cao khoảng 100 mét, chỉ 10,5 giây sau khi được phóng, một số mảnh sáng ở phần đuôi của nó bị rơi ra. Tên lửa sau đó dường như đóng băng giữa không trung và bắt đầu nghiêng sang một bên. Ở đầu tên lửa, các động cơ thoát hiểm khẩn cấp bắn ra kéo theo khoang kín, tức là mang theo phi hành đoàn 2 người vào bóng tối. Hệ thống điều khiển chuyến bay bị tê liệt do vụ nổ động cơ dẫn đến tên lửa khổng lồ không thể tự điều khiển, sau đó rơi trở lại bệ phóng khi còn đầy nhiên liệu.

Vụ nổ lớn gần như đã xóa sổ hoàn toàn một nửa tổ hợp phóng hai bệ - dự án mất vài năm để hoàn thành. Một số mảnh vỡ có vẻ thuộc về tên lửa được tìm thấy cách xa bệ phóng khoảng 6 dặm và cửa sổ của nó thì văng vào tòa nhà cách đó 4 dặm.

Đóng cửa dự án

Thất bại của lần phóng thứ 2 đã phong ấn số phận của Liên Xô trong cuộc đua tới mặt trăng và đặt ra câu hỏi liệu rằng một phi hành gia Liên Xô có bao giờ đặt chân lên mặt trăng hay không. Trong vài năm sau đó, N1 đã thực hiện thêm 2 lần thử nghiệm không thành công (dù không thiệt hại nặng nề) trước khi chính phủ Liên Xô đóng cửa dự án vào tháng 6/1974.

Chương trình không gian của Liên Xô tiếp tục có những đóng góp to lớn cho việc thám hiểm không gian của nhân loại, bao gồm cả tên lửa Soyuz nổi tiếng. Tuy nhiên giấc mơ của một phi hành gia Liên Xô đặt chân lên mặt trăng đã chết trên bệ phóng Kazakhstan vào mùa hè năm 69.
Theo KhohocTV

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Sau 19 giờ bay trong capsule mang tên Dragon, được điều khiển gần như tự động hòa toàn, hai phi hành gia Doug Hurley và Bob Behnken đã cập vào Trạm Không gian Quốc tế (ISS) an toàn. Sự kiện này đã được đánh giá là bước ngoặt trong ngành hàng không vũ trụ của nhân loại vì nhiều lý do, và ý nghĩa chính trị, kinh tế của nó cũng rất lớn.
Khi một đại dịch nắm cổ thế giới, một người có thể được quên mất mối đe dọa khác với cách sống của loài người - sự trỗi dậy của robot. Dù đó là điều tốt hay không, robot sẽ thay thế nhiều người trong công việc của họ, các nhà phân tích nói, và sự bùng phát của virus corona đang đẩy nhanh quá trình này. "Mọi người thường nói rằng họ muốn có yếu tố con người trong các tương tác nhưng Covid-19 đã thay đổi điều đó", Martin Ford, một nhà tương lai học viết về cách robot sẽ được tích hợp vào nền kinh tế trong những thập kỷ tới.
Tàu hỏa đang là một trong những phương tiện giao thông quan trọng và ngày càng phát triển. Vậy ai là người đã có công phát minh ra tàu hoả? Vì sao có đá xung quanh đường ray xe lửa? Goerge Stephenson sinh ngày 9/6/1781 tại Northumberland, Anh trong một gia đình công nhân mỏ. Nhà nghèo, Stephenson không được đi học, cậu phải đi chăn bò, nhặt than để phụ giúp gia đình. Tuy vậy, cậu bé Stephenson sớm bộc lộ niềm đam mê với các loại máy móc, từ chiếc xe chở than đến các loại máy bơm nước tại mỏ than nơi bố cậu làm việc.
Không một máy bay hay trực thăng ở trên thế giới mà không qua những thử nghiệm ở trong ống gió (wind tunnel) trước khi được phép bay thật ngoài trời. Xe lửa cao tốc cũng được thử nghiệm qua ống gió để làm sao giảm bớt sức cản của không khí. Ống gió nhiều khi cũng được dùng để thử nghiệm xe hơi và nhà cao tầng. Thế thì ống gió là gì và áp dụng của nó ra sao?
Pioneer Personal Air Landing Vehicle (PAL-V) xe hơi bay đầu tiên trên thế giới. (Hình: Getty Images) MIAMI, Florida (NV) – Sau hơn một thế kỷ nghiên cứu và chế tạo, cuối cùng kiểu xe hơi có thể vừa chạy vừa bay đầu tiên trên thế giới cũng ra mắt tại Miami, tiểu bang Florida, Hoa Kỳ. Nhật báo Daily Mail có trụ sở ở London, Anh Quốc, vào ngày 3 Tháng Mười Hai cho biết kiểu xe bay này có tên gọi là Pioneer Personal Air Landing Vehicle (PAL-V) và nó hoàn toàn sử dụng xăng xe hơi bình thường như các kiểu xe hơi truyền thống khác. Cánh quạt nằm ở vị trí phía trên và phía sau của chiếc xe hơi có thể giúp chiếc xe bay lên tới độ cao 12,500 foot. Trên không kiểu xe này có thể bay với tốc độ lên tới 200 dặm một giờ, còn dưới đất nó có thể chạy với tốc độ lên tới 100 dặm một giờ.
Nhờ công nghệ, cuộc sống ngày nay của chúng ta khác rất nhiều so với thế kỷ trước. Dưới đây là những công nghệ của người Mỹ đã và đang làm thay đổi cuộc sống của con người.
Khoảng đầu tháng 06/2019, một số nguồn tin cho biết, bắt đầu từ năm 2020, NASA sẽ biến Trạm không gian quốc tế thành một địa diểm du lịch không gian và các hoạt động kinh doanh khác. Thực tế, NASA không hoàn toàn nắm quyền sở hữu ISS, và cơ quan hàng không vũ trụ Mỹ hiện cũng không đủ khả năng để tự mình đưa phi hành gia lên quỹ đạo, nhưng điều đó cũng chẳng thể cản họ mở cửa trạm không gian để kinh doanh. Trong một thông báo, Giám đốc tài chính của NASA là Jeff DeWit cho biết các công ty kinh doanh và các phi hành gia tư nhân sẽ có thể tiếp cận ISS - một điều họ chưa từng làm trước đó.
một nhược điểm của việc em bé lớn lên trong môi trường nhân tạo là, kích thước cơ thể, nhất là não bộ có thể thay đổi vì không bị hạn chế bởi kích thước của xương chậu người mẹ. Không biết là loài người sẽ tiến hóa ra sao? Câu hỏi kế tiếp là, nếu không có việc “mang nặng đẻ đau,” mà chỉ theo dõi em bé phát triển trong “bịch nước ối” thì liệu tình mẫu tử có thay đổi hay không?
Đứng ở cuối đường băng của một trong những sân bay lớn nơi chiếc Airbus A380 có thể hoạt động, bạn sẽ nghe thấy có người nói, "Làm sao mà một thứ to lớn như thế bay lên không trung được?!" Đó chính là một vấn đề khác của chiếc máy bay khổng lồ này - và chúng ta sẽ tìm hiểu dưới đây xem làm thế nào để nó
Chiếc máy ảnh đầu tiên đã được định hình từ thế kỷ 11, và các loại máy ảnh của bây giờ được coi là một sự phát triển từ những “camera obscura” tiếng Latin obscura có nghĩa là “buồng tối”. Những “buồng tối” này là một thiết bị có niên đại từ thời cổ xưa của người Trung Hoa và Hy Lạp cổ, dùng một cái ông hay một cái lỗ kim để chiếu lại cảnh vật bên ngoại lộn ngược xuống trên một bề mặt.
Bảo Trợ