Ông Tổ Của Ngành Di Truyền Học

27 Tháng Năm 20195:52 SA(Xem: 1190)

Nhân loại đã và đang chứng kiến những thành tựu to lớn của sinh học nói chung và di truyền học nói riêng. Có lẽ, bất kỳ ai quan tâm đến sinh học hay từng được học thời phổ thông đều nhớ đến Gregor Johann Mendel, ông tổ của ngành di truyền học. Quy luật di truyền của ông đã và đang là nền tảng cho công nghệ sinh học ngày nay.

Công lao của Mendel trong lĩnh vực sinh học được ví như công lao của Newton đối với vật lý học. Thế nhưng vào thời của ông, người ta chưa nhận thức được tầm quan trọng và giá trị to lớn mà những nghiên cứu của Mendel mang lại cho nhân loại. Trong con mắt mọi người thời đó, ông chỉ là một tu sĩ vô danh, một người làm khoa học nghiệp dư. Nhưng những đánh giá chưa đúng của giới khoa học khi đó không khiến Mendel dừng công việc nghiên cứu. Ông vẫn lặng thầm tìm tòi, khám phá như thể một nhu cầu tự thân vậy.

Ông tổ của ngành di truyền học
Gregor Johann Mendel sinh ngày 22/7/1822, tại vùng Moravia, đế quốc Áo (nay là Cộng hòa Séc), trong một gia đình nông dân nghèo. Ngay từ nhỏ, ông luôn hứng thú chăm sóc cây cối trong vườn.

Năm 18 tuổi, Mendel tốt nghiệp trung học vào loại xuất sắc và được cử đi học triết học. 3 năm sau, ông phải bỏ dở việc học vì gia đình quá nghèo và xin vào làm ở Tu viện Augustinian tại thành phố Brunn (nay là Brno, Cộng hòa Séc).

Năm 1847, Mendel được Nhà thờ phong làm giáo sĩ và 2 năm sau, ông được cử dạy môn Toán và tiếng Hy Lạp tại tu viện. Năm 1851, ông trở lại học Toán, Lý, Hóa, Động vật học và Thực vật học tại Trường Đại học Tổng hợp Viên. Năm 1853, sau khi tốt nghiệp, Mendel quay trở về sống trong tu viện Augustinian và dạy học ở Trường Cao đẳng Thực hành của thành phố.

Với vốn kiến thức vững vàng về khoa học, Mendel đã chuyên tâm vào việc nghiên cứu. Lĩnh vực mà ông đặc biệt quan tâm và dành nhiều thời gian nghiên cứu là khoa học sinh vật.

Năm 1856, ông bắt đầu làm những thí nghiệm công phu trên đậu Hà Lan. Mendel nhận thấy cây đậu Hà Lan có cấu tạo hoa đặc biệt, che chở cho phấn các nhị không vương vãi ra ngoài. Do đó, khi cần để hoa tự thụ phấn hay lấy phấn hoa này thụ phấn cho hoa khác đều rất dễ dàng và bảo đảm, cho biết chính xác cây bố, cây mẹ.

Các thí nghiệm của ông vừa mang tính chất thực nghiệm vừa mang tính chất chính xác toán học. Mendel sử dụng 7 cặp tính trạng để tiến hành lai tạo gồm: hạt trơn - hạt nhăn, hạt vàng - hạt lục, hoa đỏ - hoa trắng, hoa mọc ở nách lá - hoa mọc trên ngọn, hoa cuống dài - hoa cuống nhẵn, quả trơn - quả nhăn, quả lục - quả vàng. Căn cứ kết quả các phép lai trên, ông đã đưa ra 3 qui luật cơ bản của di truyền học.

Ông tổ của ngành di truyền học
Bảng thống kê các tính trạng thí nghiệm của Mendel

Qui luật đầu tiên là định luật tính trội. Khi bố mẹ ở thế hệ xuất phát (P) thuần chủng khác nhau về một cặp tính trạng tương phản, thì ở thế hệ F1 tất cả các con lai đều biểu hiện chỉ một số tính trạng của bố hoặc mẹ, tính trạng đó gọi là tính trạng trội lặn.

Qui luật thứ 2 là định luật phân ly tính trạng. Để khẳng định tính phân ly, Mendel đã tiến hành hai thí nghiệm. Một là, cho các cá thể dị hợp tử F1 tự thụ phấn; hai là cho F1 lai ngược lại với bố hoặc mẹ có kiểu hình lặn. Phép lai này cho kết quả: Khi cây F1 tự thụ phấn hay thụ phấn chéo thì ở F2 sẽ được những cây mang tính “trội” và những cây mang tính “lặn”, theo tỷ lệ 3 trội (3T) + 1 lặn (1L).

Qui luật thứ 3 là là định luật phân ly độc lập của các cặp tính trạng. Mendel phát hiện ra khi lai 2 cây thuần chủng, khác nhau về hai hoặc nhiều cặp tính trạng tương phản, thì sự di truyền của cặp tính trạng này không phụ thuộc vào sự di truyền của cặp tính trạng kia.

Trong suốt 8 năm (1856-1863), Mendel đã tiến hành thực nghiệm trên khoảng 37.000 cây đậu và 300.000 hạt đậu. Ông đã chứng minh sự di truyền do các nhân tố di truyền (ngày nay gọi là gene). Năm 1865, Mendel mang kết quả này trình bày tại Hội Khoa học Tự nhiên thành phố Brunn và một năm sau, các kết quả về di truyền này được công bố trên tập san của Hội dưới tiêu đề “Một số thực nghiệm lai thực vật”. Nhưng khi đó, mọi người đều cho rằng, các giả thuyết về di truyền đương thời thì vô cùng phức tạp, trong khi thí nghiệm của Mendel lại “quá giản dị”. Do vậy, công trình nghiên cứu của ông bị chìm trong quên lãng.

Ông tổ của ngành di truyền học

Mặc dù vậy, ông vẫn miệt mài vừa dạy học vừa truyền đạo và tiếp tục làm thực nghiệm trong vườn của tu viện. Năm 1868, Mendel được phong chức Tổng Giám mục và được cử làm Giám đốc Tu viện vào năm 1879. Ông còn là người sáng lập Hội Nghiên cứu Thiên nhiên và Hội Khí tượng học của thành phố Brunn.

Ngày 6/1/1884, Mendel qua đời tại thành phố Brno, Cộng hòa Séc, thọ 62 tuổi. Mãi 6 năm sau khi Mendel qua đời, các nghiên cứu quý giá của ông mới được nhân loại biết tới, thông qua các nghiên cứu độc lập nhưng cùng một lúc vào năm 1900 của 3 nhà khoa học ở 3 nước khác nhau là: Hugo Marie de Vries ở Hà Lan, Carl Correns ở Đức và Erich Tschermark của Áo.

Tuy công trình nghiên cứu về di truyền học của Mendel được công nhận khá muộn màng, nhưng ngày nay các nhà khoa học vẫn xem năm 1900 là “mốc lịch sử đánh dấu sự ra đời của ngành di truyền học” và Mendel vẫn là “Ông tổ của ngành di truyền học”.

Ông tổ của ngành di truyền học
Một mẫu tem thư in hình nhà sinh học Mendel

Hơn 1 thế kỷ đã trôi qua, di truyền học đã có một bước tiến nổi bật, giúp cho sinh học trở thành một trong mũi nhọn của khoa học hiện đại cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Công nghệ di truyền, Công nghệ tế bào, Công nghệ vi sinh vật, Công nghệ enzym/protein.

Đó là kỹ thuật nhân bản vô tính để tạo ra cừu Dolly của Wilmut (năm 1997),thành công của Đề án giải mã bộ gien người (năm 2001) và gần đây nhất là việc ứng dụng các tế bào gốc để mong muốn điều trị nhiều bệnh lý hiểm nghèo.

Tất cả đều khởi nguồn từ các thí nghiệm lai tạo đậu Hà Lan cách đây gần 160 năm của Gregor Mendel.
Theo Trung tâm Thông tin Tư liệu/TTXVN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Đối với Trung Quốc thì đây là một "tiến bộ vượt bậc" khi lần đầu tiên có thể tự sản xuất viết bi. Bạn không đọc nhầm đâu bởi dù hàng năm họ sản xuất tới 40 tỷ cây bút, 80% trong số đó xuất khẩu ra thế giới nhưng toàn bộ phần bi ở đầu bút đều phải nhập từ Thụy Sĩ hoặc Nhật,... Nguyên nhân đơn giản là khắp Trung Quốc chưa có một công ty nào đủ trình độ tạo ra cỗ máy gia công kim loại chính xác để tạo ra những viên bi nhỏ ở đầu bút.
Tỷ phú ra mắt các loại toilet không cần nước và toilet lọc nước tiểu thành nước rửa tay do mình rót vốn nghiên cứu. ' Bill Gates tin thế giới cần những toilet tốt hơn, đảm bảo điều kiện vệ sinh, không cần nối ra cống và có thể biến chất thải người thành phân bón.
Nhằm giải quyết vấn đề thiếu người lao động, trong suốt 3 năm qua, một hệ thống khách sạn tại Nhật Bản đã chỉ sử dụng những robot khủng long làm nhân viên lễ tân. Theo AFP, hãy tưởng tượng bạn đang đi vào đại sảnh khách sạn Henn na tại thủ đô Tokyo, Nhật Bản. Bạn sẽ không thấy sự xuất hiện của các nhân viên tại khu vực bàn lễ tân như thường lệ, thay vào đó là các robot khủng long.
Liên bang Xô viết đã chính thức chấm dứt sự tồn tại từ ngày 26 tháng 12 năm 1991, nhưng những bí ẩn thời đó vẫn còn mãi tới ngày nay. Đặc biệt trong thời kỳ chiến tranh lạnh, trong những nỗ lực chinh phục không gian, thế giới chỉ biết đến Gagarin là người đầu tiên bay vào vũ trụ trên con tàu Phương Đông, còn những thảm họa đằng sau nó thì hoàn toàn bị che giấu.
Tàu vũ trụ InSight của NASA đã đáp thành công xuống sao Hỏa hôm 26/11. Tàu vũ trụ InSight của NASA đã đáp thành công xuống sao Hỏa hôm 26/11 và đã gửi những hình ảnh đầu tiên chụp được từ hành tinh đỏ về trái đất chỉ vài phút sau khi hạ cánh, theo hãng tin Reuters.
Nhiều người vẫn tin rằng, máy bay khi di chuyển từ A đến B theo 1 đường thẳng như chim bay. Ấy nhưng khi nhìn vào bản đồ bay thực tế, chắc chắn bạn sẽ choáng váng bởi nó không phải vậy. Đa phần máy bay sẽ bay theo đường vòng cung, đôi khi lại là đường zigzac. Nhưng vì sao lại thế?
Google vừa phát triển thành công một thiết bị có thể chuyển ngữ 40 ngôn ngữ cho người nghe, trong đó có cả tiếng Việt. Đó là tai nghe Google Pixel Buds. Theo Google, chiếc tai nghe này là một "thông dịch viên công nghệ" đắc lực, giúp những người dùng có thể trò chuyện với nhau, dù họ chẳng hiểu gì về ngôn ngữ của nhau.
Thấy mẹ hằng ngày phải dùng các chất tẩy rửa hóa học gây hại cho sức khỏe và môi trường, em Nguyễn Hữu Hoàng (Khánh Hòa) thử nghiệm thành công loại chất chiết xuất tự nhiên từ vỏ trái cây. Vốn bản tính tò mò lại ham học hỏi, khi để ý thấy mẹ làm việc nhà phải sử dụng hóa chất tẩy rửa dễ làm hỏng da tay và gây hại cho môi trường, em Nguyễn Hữu Hoàng (10 tuổi, Nha Trang, Khánh Hòa) luôn suy nghĩ: “Liệu có sản phẩm nước rửa chén, nước lau nhà nào vừa có thể làm sạch chén và lau sạch nhà vừa không ảnh hưởng đến môi trường?”.
Chúng ta có thể tóm tắt bằng một câu ngắn gọn - tất cả bom hạt nhân nổ thì chẳng còn lại gì cả. Theo số liệu thống kê của Liên đoàn Khoa học Mỹ năm 2017, trên thế giới hiện nay đang có 14.900 đầu đạn hạt nhân. Hãy tưởng tượng xem nếu tất cả 14.900 đầu đạn hạt nhân hiện đại cùng khai hỏa thì điều gì sẽ xảy ra?
Một ủy viên của văn phòng bằng sáng chế Hoa Kỳ từng tuyên bố: “ Tất cả mọi thứ có thể được Phát Minh đều đã được Phát Minh ”. Tuy nhiên, điều này chẳng hề đúng!
Bảo Trợ