'Vũ khí' mới giúp nhà nông VN tăng sản lượng

08 Tháng Sáu 201811:59 CH(Xem: 580)

'Vũ khí' mới giúp nhà nông VN tăng sản lượng

Vietnamese farmer carrying fertilizer
Image captionNông dân Việt Nam trồng cấy ba vụ lúa mỗi năm

Tới năm 2050, dân số thế giới dự kiến sẽ đạt 9,8 tỷ người.

Đất thì có hạn, trong lúc việc trồng trọt dày đặc đang gây những tổn hại không thể khắc phục được cho môi trường.

 

Vậy làm thế nào để chúng ta có thể nuôi sống được cả thế giới mà không khai thác đến cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên?

Trên khắp Việt Nam lúc này đang là mùa trồng trọt. Nông dân đội nón lá cấy mạ xuống ruộng bùn.

Trồng lúa là lĩnh vực quan trọng cho việc cung ứng lương thực và cho nền kinh tế Việt Nam, nhưng ngành này đang khiến con người phải trả giá cho vấn đề môi trường.

Các nhà nông phụ thuộc vào phân bón vô cơ có chất nitrogen, như phân đạm để tăng sản lượng. Nhưng lượng đạm dư thừa có thể bị trôi đi, gây ô nhiễm sông ngòi, biển, và cùng bốc hơi vào khí quyển nữa.

Farmers in Tien Hai planting rice seedlings
Image captionChỉ trong vòng một thập niên qua, phụ nữ đã chiếm vai trò chính nơi đồng ruộng, do nam giới nhiều người bỏ đi kiếm việc ngành xây dựng

Đi hai tiếng đồng hồ về phía đông nam Hà Nội, tôi tới Tiền Hải.

Thị trấn nông nghiệp khiêm tốn này là nơi có cuộc thử nghiệm quốc tế, nhằm điều tra xem liệu một biến thể vi khuẩn cố định đạm có thể giúp giảm lượng phân bón mà các nhà nông sử dụng hay không.

Dẫn đầu dự án là Tiến sỹ Phạm Thị Thu Hương từ Viện Nghiên cứu Cây lương thực.

"Lúa gạo, giống như các loại hoa màu khác, dựa vào nguồn dinh dưỡng từ phân đạm, nhưng trên 50% số phân bón được dùng thì hoặc là bay hơi mất, hoặc là bị nước cuốn trôi đi," Tiến sỹ Hương giải thích.

"Nó tạo thành chất nitrogen dioxide, có mức gây hại cao gấp 300 lần so với khí thải nhà kính carbon dioxide."

Dr. Pham Thi Thu Huong from the Field Crop Research Institute in Vietnam
Image captionTiến sỹ Phạm Thị Thu Hương từ Viện Nghiên cứu Cây lương thực

Với Tiến sỹ Hương, việc đưa mạ 15 ngày tuổi trong phòng thí nghiệm ra cấy ngoài đồng là cơ hội đầu tiên để bà kiểm tra được về sự khác biệt giữa độ cao và trọng lượng của các bó mạ được xử lý thí nghiệm và không được xử lý.

Mạ được xử lý là loại lên từ hạt nhúng vi khuẩn cố định đạm. Thường có trong mía đường, loại vi khuẩn này cho phép cây lúa hấp thụ đươc nitrogen trực tiếp từ không khí thay vì phải dựa vào phân bón vô cơ.

"Khi cây lớn lên, có một mối quan hệ hấp thụ giữa vi khuẩn và cây lúa được hình thành," Tiến sỹ Hương nói. "Điều này cho phép vi khuẩn lấy được nitrogen trực tiếp từ không khí dưới dạng mà cây hấp thụ được."

Scientists comparing the 15 day old treated and untreated rice seedlings
Image captionSau 15 ngày ủ các hạt giống đã được nhúng vi khuẩn và không nhúng, nhóm nghiên cứ so sánh mạ trước khi đem cấy ngoài đồng

'Những vùng chết'

'Cuộc cách mạng xanh' thời thập niên 1960 đã dẫn tới việc sử dụng phân bón vô cơ dựa trên nitrogen, như phân đạm, và thuốc trừ sâu.

Việc tăng sản lượng lương thực toàn cầu đã cứu cho hàng triệu sinh mạng khỏi nạn đói.

Tuy nhiên, phân bón vô cơ được sử dụng quá mức, trở nên không hiệu quả, lượng nitroget trôi ra sông ngòi và đại dương trở nên nhiều hơn bao giờ hết.

Lượng nitrogen dư thừa đã gây ra 'những vùng chết' do nó khiến tảo phát triển quá mức, sau đó thối rữa, ngốn hết các nguồn oxy, làm chết các đời sống sinh vật biển khác

Ngày nay, có hơn 500 vùng chết trên các đại dương, là con số tăng gấp bốn lần trong 50 năm qua.

BBC

Nông dân

Mỗi năm ba vụ, hàng triệu nông dân ở Việt Nam trồng cấy trên các cánh đồng lúa.

Thu nhập hàng năm chỉ có 1.300 đô la, bà Bùi Thị Suốt trông chờ vào việc được mùa để nuôi sống gia đình.

"Chúng tôi nhận thức được vấn đề ô nhiễm và môi trường, nhưng cây trồng thì cần được bón phân. Chúng tôi là nông dân, chẳng có cách nào khác," bà nói.

Rice farmer in north Vietnam
Image captionTrong mùa gieo cấy, bà Bùi Thị Suốt dậy từ 4 giờ sáng hàng ngày để đưa mạ ra ruộng, nhặt bỏ cỏ lẫn, rồi bón phân và phun thuốc trừ sâu

Giải pháp 'siêu vi khuẩn'?

Với một nửa mùa màng và nông dân trên thế giới phải dựa vào phân hóa học, liệu ta có thể nuôi sống dân số thế giới ngày càng tăng mà không làm tổn hại thêm nữa tới môi trường không?

Cuộc thử nghiệm của Tiến sỹ Hương tại Việt nam chỉ là một phần trong hoạt động của mạng lưới toàn cầu các khoa học gia và các doanh nghiệp, với hy vọng là công nghệ cố định đạm có thể trở thành giải pháp được không.

Khoa học gia ngành sinh học, Tiến sỹ Ted Cocking từ Trung tâm Nghiên cứu Cố định Đạm cho Cây lương thực tại Anh Quốc, là người đầu tiên khám phá ra tiềm năng của loại vi khuẩn độc đáo này - Gluconacetobacter diazotrophicus, gọi tắt là Gd.

Nó hoạt động rất hiệu quả trong phòng thí nghiệm, và Tiến sỹ Cocking có tham vọng đưa nó ra các cánh đồng.

Hồi năm 2011, ông đã phối hợp với doanh nhân Peter Blezard. Cùng nhau, họ đã bắt đầu với một công ty có tên Azotic, là một trong các nhà tài trợ đứng sau thử nghiệm trồng lúa của Tiến sỹ Hương tại Việt Nam.

Ông Blezard hy vọng Azotic sẽ bắt đầu bán loại 'siêu vi khuẩn' ở dạng lỏng và dạng bột trên thị trường Mỹ từ mùa xuân tới.

"Hiện chúng tôi đang tập trung vào thử nghiệm vụ mùa ngô và đậu nành ở Mỹ và châu u, và thử nghiệm trên lúa gạo ở Việt Nam, Thái Lan và Philippines," ông Blezard nói.

"Tại Việt Nam, chúng tôi thấy rằng lượng phân đạm được dùng đã giảm đi 50% trong lúc sản lượng lúa lại tăng 15%."

Extracting the bacteria for adding to a water based solution using a syringe.
Image captionTiến sỹ Hương cho vi khuẩn cố định đạm vào nước, và trong quá trình xử lý, hạt giống sẽ được ngâm trong dung dịch này

Nhà vi trùng học, Tiến sỹ Tim Mauchline từ trung tâm nghiên cứu Rothamsted Research ở Anh, nghi ngờ về khả năng công nghệ này có thể áp dụng cho mọi loại cây trồng lương thực trên toàn thế giới.

"Thế giới rất rộng lớn với những vùng khí hậu, thời tiết, mùa màng, kiểu đất khác nhau," ông nói.

"Nếu một viên đạn bạc có thể xử lý được mọi chuyện thì thật tuyệt, nhưng tôi sẽ rất ngạc nhiên nếu viên đạn bạc làm được điều đó."

Vietnam's capital Hanoi at night
Image captionDân số ở Hà Nội dự kiến sẽ đạt 8 triệu người vào năm 2020

Tiến sỹ Hương phát hiện ra rằng ngay cả trong những điều kiện thử nghiệm tốt nhất, một số giống lúa tỏ ra phản ứng tích cực hơn với vi khuẩn so với một số giống lúa khác.

Tuy nhiên, với Tiến sỹ Hương, việc thử nghiệm chính xác và kiên nhẫn sẽ đem lại kết quả xứng đáng. "Ở lần thử nghiệm đầu tiên, kết quả hoàn toàn thất bại, nhưng chúng tôi đã đem vi khuẩn vào lại phòng thí nghiệm và thử đi thử lại cho tới khi đạt được công thức thích hợp," bà nói.

"Tôi hy vọng là công việc tôi làm sẽ giúp đảm bảo an ninh lương thực toàn cầu, đồng thời bảo vệ được các nguồn tài nguyên thiên nhiên."

Rice famer in Vietnam
Image captionNông dân Việt Nam trên đồng lúa

Loạt bài của BBC được thực hiện với sự tài trợ của quỹ Skoll Foundation.

Một phần trong loạt chương trình Taking the Temperature (Bàn về Nhiệt độ) tập trung vào cuộc chiến chống lại tình trạng thay đổi khí hậu và những con người, những ý tưởng đem lại sự thay đổi.

Ảnh: Derrick Evans  HạnhLy
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Một con tê giác Sumatra, loài tê giác bị nhiều nguy cơ tuyệt chủng nhất thế giới, đã lần đầu tiên sinh con trong trong điều kiện nuôi nhốt ở Châu Á hôm thứ Bảy 23/6. Con tê giác tên Ratu (Nữ hoàng) đã sinh ra một con đực con tại khu bảo tồn tê giác ở đảo Sumatra,
Đề tài “Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô để sản xuất khoai tầng vàng ở tỉnh Phú Thọ” không những bảo tồn được nguồn gene khoai tầng vàng mà còn giải quyết được bài toán nguồn giống đồng bào dân tộc các huyện miền núi Thanh Sơn, Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ trong việc trồng cây khoai tầng vàng đặc sản tại địa phương.
Ngày 14/6, tại tỉnh Bình Phước, Trung tâm khuyến nông quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã tổ chức diễn đàn khuyến nông lần thứ 3 năm 2012 với chuyên đề “Phát triển sản xuất ca cao bền vững.”
Là người đầu tiên nghiên cứu và phát triển kỹ thuật gieo mạ sân, sau hơn mười năm kể từ ngày bắt đầu lăn lộn cùng cây lúa, giờ đây ông Tám Công đã là cây đa, cây đề lớn nhất trong lĩnh vực này. Mạ sân giờ đây không chỉ đem lại sự tiện lợi, nhàn nhã, tối ưu hoá chi phí...
Không được đào tạo bài bản, nhưng gần 30 năm qua, người nông dân Đinh Công Viên ở Hà Nam đã không ngừng mày mò và sáng chế ra các loại máy phục vụ cho sản xuất nông nghiệp
Một hàng cây đơn độc dọc theo nền nhà và lằn ranh bất động sản tối đa chỉ làm cho căn nhà trông giống như những căn nhà khác. Hãy mở rộng thảm cây từ bốn đến sáu feet để có chỗ trồng thêm những cây cỏ đặc biệt - và để làm cho những cây này thực sự nổi bật, hãy sử dụng vỏ cây vụn cùng màu với đất, theo nhà thiết kế phong cảnh Kate Field ở Newport, Rhode Island.
Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Trị cho biết đơn vị này đã thực hiện nghiên cứu phục tráng thành công hai giống chuối trên địa bàn huyện Hướng Hóa bằng phương pháp Invitro.
Các loại dâu tây sạch bệnh như Mỹ Đá, Mỹ Hương, Thơm với tổng sản lượng khoảng 305.600 cây giống thông qua phương pháp nuôi cấy mô thực vật. Khi chuyển các cây mô ra vườn ươm, giá thể thích hợp nhất là xơ dừa với tỷ lệ sống sót đạt 88,34%.
Thomas Hargrove người bạn của nông dân đồng bằng sông Cửu Long qua đời năm 2011 ở tuổi 67 tuổi. Những thế hệ nông dân sau này gắn bó với giống lúa 50404 ít người biết được giai thoại về ông.
Viện Cây ăn quả Miền Nam (SOFRI) đã chọn tạo được 11 giống cây trồng mới, chất lượng cao, được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận và đưa vào sản xuất đại trà phục vụ Chương trình kinh tế trọng điểm các tỉnh phía Nam.
Bảo Trợ