Lũy Tre Làng

02 Tháng Hai 20133:00 CH(Xem: 3734)

Hương Đồng Quê - Lũy Tre Làng

Người dân Việt Nam từ xa xưa rất quen thuộc với cảnh làng xóm thanh bình, con đường đất uốn khúc quanh co vào thôn xóm, đi qua cổng làng được xây cất bằng gạch nung kiên cố với cây đa cổ thụ bao đời bên cạnh, và luỹ tre bao bọc thôn làng như thể hiện sự vững mạnh yên ổn của người dân quê.



Ngoài ra còn có đình làng, chùa chiền, nhà thờ hay miếu Thành hoàng…Và bụi tre, khóm trúc có thể nói như là một hình ảnh tiêu biểu cho văn hóa dân tộc, người chính nhân Quân tử được ví như cây tre. Đã một thời khóm tre là một biểu tượng như Quốc hồn Quốc tuý Việt Nam, trên con dấu của các Cơ Quan hành chánh có hình bụi tre.



Làng tôi nhỏ bé xinh xinh
Chung quanh có luỹ tre xanh rườm rà,
Trong làng san sát nóc nhà,
Đình làng lợp ngói có vài cây cau,
Chùa làng rêu phủ mái nâu
Dân làng thờ cúng để cầu bình an (ca dao)

blank

Cảnh làng quê với đồng ruộng cò bay thẳng cánh, làng xóm ẩn hiện sau lũ tre xanh, những cô gái quê xinh xinh má hồng, tóc cài hoa bưởi trắng cùng vui chơi dưới ánh trăng vàng…là những hình ảnh đẹp của quê hương.



Gió bay trên lúa, nắng bay trên cờ
Lũy tre ẩn hiện mái chùa
Ấm cây đại thọ mát bồ quê hương
Tóc cài hoa bưởi trắng, ướp nhụy sen vàng
Đời đời cô gái Việt Nam
Trăng lên ngôi vị nữ hoàng Việt Nam (ca dao)



Khi hai miền Nam Bắc phải phân chia theo hiệp định Giơneve 1954, một số lớn bà con đã khăn gói vào Nam, và một số ít cũng lên đường ra Bắc, cái lý do để giải thích cho sự việc không “cân đối” giữa số người đi vào Nam và trở ra Bắc vào thời điểm đó chẳng phải đến bây giờ mới có câu trả lời. Dù sao lớp trẻ sinh ra lớn lên cả hai miền trong thời ly loạn đã phải gánh chịu những thiệt thòi quá lớn cho quãng đời thanh xuân đáng lẽ xênh xang áo mão trong sân trường, thì lại phải vai mang balô tay cầm súng để nhắm nhứ vào chính…người anh em mình!



Làng thôn Bình Giã ta cũng đã được hình thành trong thời gian đó, từ Nghệ An, Hà Tĩnh…những miền quê cách trở xa xôi, vậy mà nhiều gia đình đã lên đường đi đến chung sống ở một vùng đất chưa tưởng tượng được như thế nào, chỉ nghe nói mà thôi! Ngoài chính sách di cư của chính phủ miền nam lúc đó, đa số những vị ân nhân đã hướng dẫn bà con về Bình Giã lập nghiệp là các vị Linh Mục chủ chăn Công giáo. Và cũng chính nhờ các vị chủ chăn đó mà bà con dù ngòai Bắc sống xa nhau, giọng nói cũng khác nhau…đã một lòng chung sống xây dựng làng xóm trong tinh thần hòa đồng. Xã Bình Giã là một trong những xã đựơc thành lập với gần như 100% dân Công giáo di cư từ Bắc vào Nam.



Lịch sử đã qua và đang qua, cho nên nhắc lại những chuyện cũ chỉ là để rút kinh nghiệm sống cho những thế hệ sau, khỏi phải sống trong cảnh “Huynh đệ tương tàn”! Nếu như ngòai Bắc lúc đó tòan dân đang lắng nghe cụ Hồ Chí Minh để vào Nam “giải phóng” thì vùng đất Bình Giã là một trong những xã tiêu biểu thành công của cụ Ngô Đình Diệm với phong trào thành lập “ấp chiến lược để chống cộng!” Và Lũy tre bao bọc quanh làng được xây dựng vào thời điểm đó đã góp phần tăng thêm sức mạnh tinh thần cho bà con trong thời gian này.



Để hình thành nên lũy tre, tòan dân Bình Giã lúc đó đã chung tay góp sức làm nên hàng rào phòng thủ bào vệ xã nhà. Hầu như tất cả các thôn xóm từ đầu Làng Một qua Làng Hai đến cuối Làng Ba đều tiếp giáp với vùng đất trống hay bìa rừng, không có một xóm (họ) nào nằm giữa làng, đó cũng là một cách thức bố trí các xóm rất có tính tóan, để xóm nào cũng có đường thông ra phía đồng ruộng, bà con có muốn khai phá thêm đất đai trồng trọt cũng dễ dàng, và sau này khi hình thành lũy tre “ấp chiến lược”, xóm nào cũng có cổng ra vào ngoài làng nơi lũy tre.



Chẳng bao lâu sau khi đặt mầm tre xuống đất, những bụi tre bắt rễ mọc nhanh như thổi! Đất đỏ màu mỡ đã nuôi những bụi tre lớn cả bề ngang bề dọc, bề cao…Tre mọc chi chit chen gốc với nhau dày tịt! Ở những vùng tre mọc tốt nhất, chắc chắn gà con cũng không thể nào chui qua, chứ đừng nói chó mèo!



Đã có một thời bà con Bình Giã ta hãnh diện với luỹ tre làng “chống cộng!” Chiều về đóng cổng lại coi như ăn ngon ngủ yên! Xe thiết giáp dù lớn cỡ nào cũng không thể “chui” qua, hay "ụi" ngã luỹ tre làng được!



Có luỹ tre cũng rất tiện dụng cho bà con, đến mùa cấy lúa, hay mùa tết gói bánh tét, bà con ra luỹ tre làng sảy một khúc tre non đem về chẻ lạt cột mạ, hay gói bánh. Thời gian đầu mới trồng lũy tre, có lẽ các ông hành chánh cũng cấm chặt tre nơi lũy tre làng, nhưng sau dăm bảy năm thì có lẽ ai cũng quên mất lệnh cấm, mà có nhớ cũng chẳng có chi là quá đáng khi chặt vài khúc tre non tua tuả trong ngoài luỹ tre!



Đám nhóc con thì còn ngoan cố hơn, chui vào tận gốc bụi tre để tìm chọn một cần câu thẳng thớm già dặn! Chưa hết, thời đó các cậu chơi “ống phóc” cũng ăn nhờ vào luỹ tre làng! Cái thú chơi ống phóc cũng công phu lắm chứ! Chọn một khúc tre chắc chắn, ruột rỗng vừa phải, có độ dày để chịu nén lâu dài! Các cậu có kinh nghiệm biết lựa khúc tre nào làm ống phóc bắn kêu rất dòn, có cậu thì cưa đại một khúc nào đó, hên xui may rủi, nếu tiếng kếu nghe không đã thì kiếm cây khác, thiếu gì dọc luỹ tre làng.



Lũy tre làng bây giờ không còn nữa, không có bất cứ một dấu tích nào về lũy tre làng ngày xưa, một thời đã như là tấm chắn che chở cho làng xóm yên bình, nhưng trong lòng của những người đã từng một thời sống trong bờ rào tre thì chẳng bao giờ quên được, cũng như chính cái ý thức hệ trong lòng mỗi người dân Việt Bắc Nam, dù nhiều hay ít vẫn đang bị những năm tháng chiến tranh làm ngăn cách.



Cầu mong con cháu mai này chẳng bao giờ phải xây lên những thành lũy ngăn cách như thế, chẳng bao giờ dẫm chân lên vết xe cũ của Lịch sử, để lũy tre làng chỉ là phong cảnh làm tăng thêm vẻ đẹp của một làng quê non nước thanh bình!

Tháng 3 - 2007

Đặng Xuân Hường

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Những câu chuyện vui thuở học trò, chuyện làng quê, chuyện sống trên đất Mỹ...được giả tưởng hay dựa trên thực tế viết ra truyện ngắn từ năm 2005-2015. Trước đây dưới tên tác giả là PHƯỢNG TÍM, BỜ ĐÁ XANH. Một số truyện đã đăng trên Việt Báo, mục VIẾT VỀ NƯỚC MỸ. Đặng Xuân Hường
Những bài thơ tâm linh, những suy tư... được viết ra trong khoảng thời gian từ 1998-2012 với tên tác giả Sa Mạc Hồng. Đây là những tâm tình như lời kinh cầu nguyện với Chúa nên lời thơ rất đơn sơ mộc mạc...Một số bài được viết dựa theo Kinh Thánh. Một số bài đã đăng trên Vietcatholic.net. Đặng Xuân Hường
Những bài viết về đồng ruộng làng quê, một thuở thanh bình xa xưa...mặc dù chỉ diễn tả một phần nào cuộc sống thời đó nhưng cũng vẽ lên một bức tranh ruộng lúa nương rau của Bình Giã vào những năm 1970 - 1985. Cùng một số bài thơ trước đây với tên tác giả TRĂNG MƯỜI SÁU. Hầu hết các bài được viết từ năm 1997 - 2015. post 01 Tháng Hai 2013 (Xem: 3897) Hương Đồng Quê - Đặng Xuân Hường
Những truyện ngắn được viết ra khoảng năm 2005-2008 theo "phong cách truyện Liêu Trai Chí Dị" của nhà văn Bồ Tùng Linh (1640-1715), truyện cũng như lời bàn chỉ có tính cách "giả tưởng, mua vui"...và cũng vì dựa theo các câu chuyện hiện tại nên tạm gọi là "Tân Liêu Trai". Trước đây dưới tên tác giả là BỒ TÌNH TANG, THƯ SINH. Đặng Xuân Hường
Những bài viết tùy bút, tâm tình, truyện ngắn...có khi dựa theo Phúc âm, có khi chỉ là những suy tư đơn sơ...Trước đây một số bài dưới tên tác giả là TỊNH TÂM, ĐÌNH NGHĨA (ĐN là tên lót hai vị: Linh Mục Trần Đình Trọng và Thầy Nguyễn Nghĩa Khôi) Đặng Xuân Hường
Bọn Chiến Binh, Thủy Thủ, Sinh Viên, Khoa Học Gia và Gián Điệp Tàu Cộng Đang Xâm Chiếm Đất Mẹ Mỹ Chuyển ngữ bởi Lê Bá Hùng với sự chấp thuận của tác giả TS Roger Canfield /Gián Điệp Tàu Cộng Trên Đất Mỹ 23 Tháng Chín 2014 (Xem: 1503)/
Nhật Tiến Thuở Mơ Làm Văn Sĩ /post 04 Tháng Mười 2014 (Xem: 1860)/
Trong lịch sử Giáo hội Công giáo Việt Nam, ước tính có đến hàng trăm ngàn người đã làm chứng đức tin Kitô Giáo, trong số đó có 118 Thánh Tử đạo, với 117 vị được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988 và Á Thánh An-rê Phú Yên, phong Chân phước ngày 5 tháng 3 năm 2000./post 15 Tháng Mười Một 2015 (Xem: 2652)/
Tôi tin rằng những bạn đọc cuốn sách này nhất định nhoi lên trên số chín hoặc mười chín người ấy. Không khó, hễ các bạn muốn là được. Tất nhiên cũng phải biết cách muốn. Cuốn này sẽ chỉ các bạn cách muốn./post 11 Tháng Sáu 2013 (Xem: 1514) Nguyễn Hiến Lê - VN Thư Quán - Được bạn: Ct.Ly đưa lên/
Trương chậm bước lại vì chàng vừa nhận thấy mình đi nhanh quá tuy không có việc gì và cũng không nhất định đi đến đâu. Từ lúc này, vô cớ chàng thấy lòng vui một cách đột ngột khác thường tự nhiên chàng đi nhanh làm như bước đi cần phải đi nhịp với nỗi vui trong lòng./post 23 Tháng Giêng 2013 (Xem: 1159) Nhất Linh - Tự Lực Văn Đoàn - Vietmessenger.com/
Bảo Trợ