Chiếc "Xe Thổ Mộ"

01 Tháng Hai 20133:00 CH(Xem: 4911)

Hương Đồng Quê - Chiếc "Xe Thổ Mộ"

Hồi còn nhỏ, đọc truyện Tuổi Hoa, có một cuốn truyện loại hoa xanh “tình cảm nhẹ nhàng” mang tựa đề “Chiếc xe thổ mộ”, hình như tác giả là Bích Thuỷ thì phải. Cuốn truyện đề cập đến một chiếc xe ngựa hai bánh, có mui che dùng chở khách trong các thị trấn, hoặc qua lại trên những con đường giữa các vùng quê.

Rồi cũng có một bài học thuộc lòng lớp Ba, Tiểu học nói về con ngựa :

…Con ngựa trông khoẻ mạnh

Kéo chiếc xe hai bánh,

Trong chở đầy bạn hàng,

Trên chất đầy gióng gánh.



Xe đỗ ngay trước cửa,

Em ra đứng nhìn ngựa,

Hành khách đã xuống xong,

Xe tiếp tục chạy nữa…

“Chiếc xe thổ mộ” nghe rất là “văn chương”, có một chút gì gợi đến cảm xúc “hoài cổ” của một thời xa xưa “giai nhân tài tử ngựa xe dập dìu”!



Thời gian trước đây, khoảng thập niên 80, khi xăng dầu đắt đỏ, xe đò chạy thưa chuyến, cũng đã có người dùng xe ngựa chở khách từ Ngãi Giao về Bình Giã tới Xuân Sơn. Dân mình có lẽ nhiều người đã thử qua chiếc xe ngựa đó, chỉ có điều chú ngựa hơi ốm yếu, hành khách ngồi trên xe mà cứ thấy tội nghiệp cho “chú mã” nhỏ con!

xe_ngua


Bình Giã mình cũng đã từng có một thời dùng bánh xe ngựa làm xe bò kéo đi rãy, chuyên chở nông sản. Xe bò dân nhà mình thì chẳng có gì là “thơ mộng” văn chương cả, nhưng thực sự đã góp phần cho công việc lao động của bà con ta bớt khó nhọc rất nhiều.



Trước đây, trong thập niên 60 rồi qua đầu 70, đa số bà con gặt hái, thu hoạch nông sản hầu hết được “chuyên chở trên đôi vai”, xe bò lúc đó còn ít, và đa số là bò đôi. Mùa gặt hái, bà con thuê xe bò đôi chở lúa, chở ngô về nhà, hoặc có gì cần thiết như chở cây, chở gỗ cũng thuê xe bò đôi chuyên chở. Thời gian đó, dân mình canh tác ruộng rãy cũng chưa nhiều như sau này nên có lẽ chưa thực sự cần đến xe bò.



Giữa thập niên 70, thì lúc đó “xe bò một”(xe bò chỉ một con kéo) bắt đầu “xuất hiện” nhiều ở Bình Giã mình, và bánh xe ngựa của “Chiếc xe thổ mộ”, là một trong những chiếc xe bò một đầu tiên rong ruổi trên đường quê Bình Giã mình.



Một thời gian ngắn sau thì bánh xe “cứu hoả” là loại bánh xe sắt niền nhựa cũng được bà con ta hoan nghênh, ngay cả bánh xe “thiết giáp” (có phải không?), loại bánh xe nhỏ bằng sắt, niền bằng lớp nhựa cứng cũng được xử dụng.



Ban đầu, bánh xe nhỏ nhẹ nhàng, có niền nhựa tương đối “êm ái” các cô hay cậu bò đều có thể kéo đi được. Bà con ta lúc đó “nhất cử lưỡng tiện”, vừa nuôi bò “mạ” đẻ con, vừa kéo cày bừa và nốt thể kéo xe. Các chị bò coi vậy mà cũng không thua đám “trai tráng” đâu, xem chừng còn nhanh chân hơn mấy cậu bò nữa. Chỉ có điều “mấy ả” dọt lẹ một hơi rồi thở hổn hển như sắp bể “mũi”!



Thế rồi, theo nhu cầu của bà con, bánh xe gỗ niền sắt chắc chắn hơn được “nhập cảng”có lẽ từ Hòa Long, Long Tân hay Long Điền…Không bao lâu sau, thợ mộc Bình Giã mình đã ra lò đóng bánh xe thùng mới tinh và chắc chắn, bà con Bình Giã khỏi phải đi đâu xa để mua cặp bánh xe bò.



Xem ra dân mình cũng rất khéo tay không thua bất cứ dân thợ chính hiệu nào cả. Nhớ lại một dạo có rất nhiều thợ mộc từ ngoài Trung vào đóng giường hộp, tủ trà…rất đẹp, dân thợ mộc mình chỉ nhìn qua sau đó làm y chang được ngay. Chẳng qua là dân mình không coi đó là nghề chính, nên không tìm tòi mẫu mã, không mua sắm dụng cụ cần thiết để đẽo gọt mà thôi!


Xe bò chỉ trong vài năm đã “phát triển” đến mức hầu như nhà nào cũng có một chiếc xe bò, và thêm một “cậu bò” to béo cao khoẻ để kéo xe.

Bà con ta đỡ được gánh vác bằng đôi vai, gióng gánh được dịp nghỉ ngơi “trên gác bếp” hay sau chái nhà!



Khi xe bò đã đủng đa đủng đỉnh khắp làng trên xóm dưới, khắp đồng cạn đến ruộng sâu thì một “sự cố” từ từ xuất hiện: đường sá do bánh xe bò niền sắt “nghiền” hư hỏng, cộng thêm xe cày tải trọng lớn làm lún sâu thêm. Đường sá từ trong làng ra đồng ruộng “tự động” được xe bò và xe cày chia “lane” thành hai ba làn xe. Nhiều khi thấy cũng “kỳ cục” cho đường sá là có “mương” nước chảy ở giữa, trong khi hai bên lề đường thì lại cao hơn!

Xe bò thùng thì khỏi lo “xẹp bánh, xì hơi”, nhưng nặng nề và không “êm ái” cho “tài xế” chút nào. Tuy vậy, dân mình đi làm rãy chứ có phải đi “thưởng ngoạn” phong cảnh đâu mà êm với ái. Miễn là cày bừa cuốc vét, cơm nước…sáng ra đi tất cả đều được đặt lên xe bò khỏi gồng gánh gì cả, và cả cô cậu chủ cũng ngồi “chễm chệ” trên đó nữa! Đến mùa thu hoạch thì đậu ngô khoai bù gì cũng được đưa về nhà bằng xe bò.



Xe bò bánh hơi tiếp nối mang lại nhiều thoải mái hơn cho “cả thầy lẫn tớ”. Tài xế thấy rất hài lòng, và cậu bò có lẽ cũng cảm thấy nhẹ nhàng êm cổ hơn là chiếc xe thùng cọc cạch. Nhất là chở lúa dưới ruộng còn sình ướt, xe bánh hơi nhẹ nhàng hơn bánh gỗ rất nhiều. Chỉ sau một thời gian không lâu lắm, xe bánh hơi thay thế hầu hết xe thùng. Bánh xe thùng lại có cơ hội nép bên hông nhà hay bên chái để “về hưu non”!


Đường sá do ít xe thùng, xe cày chạy đi chạy lại chuyên chở đã mỗi ngày mỗi “trơn tru” hơn, cộng thêm cuộc sống càng lúc càng thăng tiến, bà con tu sửa đường sá kỹ lưỡng hơn, từ đường đất đến lót đá, trải sạn đến bây giờ bà con ta đã thong dong trên đường trải nhựa rồi.



Thời gian trôi qua, “vật đổi sao dời” bà con Bình Giã mình càng lúc càng khấm khá hơn, sau những vụ thu hoạch trúng mùa tiêu , xe cày xới có vẻ lấn chiếm xe bò bánh hơi vì rất tiện lợi, chạy xe xới ra rãy, rồi cũng với đầu máy kéo đó, chạy môtơ tưới tiêu, phát điện, chuyên chở…


Cho đến lúc này thì xe bò bánh hơi cũng từ từ đã đi vào “lịch sử vận tải chuyên chở”, thuyết “tiến hoá” có vẻ đúng với “chu trình phát triển” làng xã dân Bình Giã mình!



Chiếc “xe thổ mộ” không còn nhìn thấy ở nơi nào nữa, kể cả những làng xã thị trấn quanh Bình Giã. Bánh xe ngựa niền cao su, kể cả những bánh xe thùng ngày xưa có lẽ cũng đã đi vào “lò bếp”! Giá mà có một “viện bảo tàng” lưu trữ những phương tiện vận chuyển của dân Bình Giã, thì có lẽ cái bánh xe ngựa phải được để vào một vị trí đẹp nhất, để bà con lớp hậu sinh Bình Giã. Bình Trung nhìn thấy một thời cha ông “rong ruổi” với cặp bánh xe “thổ mộ” do bò kéo, trên khắp nẻo đường xóm làng đồng ruộng quê mình.

Đặng Xuân Hường

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Những câu chuyện vui thuở học trò, chuyện làng quê, chuyện sống trên đất Mỹ...được giả tưởng hay dựa trên thực tế viết ra truyện ngắn từ năm 2005-2015. Trước đây dưới tên tác giả là PHƯỢNG TÍM, BỜ ĐÁ XANH. Một số truyện đã đăng trên Việt Báo, mục VIẾT VỀ NƯỚC MỸ. Đặng Xuân Hường
Những bài thơ tâm linh, những suy tư... được viết ra trong khoảng thời gian từ 1998-2012 với tên tác giả Sa Mạc Hồng. Đây là những tâm tình như lời kinh cầu nguyện với Chúa nên lời thơ rất đơn sơ mộc mạc...Một số bài được viết dựa theo Kinh Thánh. Một số bài đã đăng trên Vietcatholic.net. Đặng Xuân Hường
Những bài viết về đồng ruộng làng quê, một thuở thanh bình xa xưa...mặc dù chỉ diễn tả một phần nào cuộc sống thời đó nhưng cũng vẽ lên một bức tranh ruộng lúa nương rau của Bình Giã vào những năm 1970 - 1985. Cùng một số bài thơ trước đây với tên tác giả TRĂNG MƯỜI SÁU. Hầu hết các bài được viết từ năm 1997 - 2015. post 01 Tháng Hai 2013 (Xem: 3897) Hương Đồng Quê - Đặng Xuân Hường
Những truyện ngắn được viết ra khoảng năm 2005-2008 theo "phong cách truyện Liêu Trai Chí Dị" của nhà văn Bồ Tùng Linh (1640-1715), truyện cũng như lời bàn chỉ có tính cách "giả tưởng, mua vui"...và cũng vì dựa theo các câu chuyện hiện tại nên tạm gọi là "Tân Liêu Trai". Trước đây dưới tên tác giả là BỒ TÌNH TANG, THƯ SINH. Đặng Xuân Hường
Những bài viết tùy bút, tâm tình, truyện ngắn...có khi dựa theo Phúc âm, có khi chỉ là những suy tư đơn sơ...Trước đây một số bài dưới tên tác giả là TỊNH TÂM, ĐÌNH NGHĨA (ĐN là tên lót hai vị: Linh Mục Trần Đình Trọng và Thầy Nguyễn Nghĩa Khôi) Đặng Xuân Hường
Bọn Chiến Binh, Thủy Thủ, Sinh Viên, Khoa Học Gia và Gián Điệp Tàu Cộng Đang Xâm Chiếm Đất Mẹ Mỹ Chuyển ngữ bởi Lê Bá Hùng với sự chấp thuận của tác giả TS Roger Canfield /Gián Điệp Tàu Cộng Trên Đất Mỹ 23 Tháng Chín 2014 (Xem: 1503)/
Nhật Tiến Thuở Mơ Làm Văn Sĩ /post 04 Tháng Mười 2014 (Xem: 1860)/
Trong lịch sử Giáo hội Công giáo Việt Nam, ước tính có đến hàng trăm ngàn người đã làm chứng đức tin Kitô Giáo, trong số đó có 118 Thánh Tử đạo, với 117 vị được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong Thánh ngày 19 tháng 6 năm 1988 và Á Thánh An-rê Phú Yên, phong Chân phước ngày 5 tháng 3 năm 2000./post 15 Tháng Mười Một 2015 (Xem: 2652)/
Tôi tin rằng những bạn đọc cuốn sách này nhất định nhoi lên trên số chín hoặc mười chín người ấy. Không khó, hễ các bạn muốn là được. Tất nhiên cũng phải biết cách muốn. Cuốn này sẽ chỉ các bạn cách muốn./post 11 Tháng Sáu 2013 (Xem: 1514) Nguyễn Hiến Lê - VN Thư Quán - Được bạn: Ct.Ly đưa lên/
Trương chậm bước lại vì chàng vừa nhận thấy mình đi nhanh quá tuy không có việc gì và cũng không nhất định đi đến đâu. Từ lúc này, vô cớ chàng thấy lòng vui một cách đột ngột khác thường tự nhiên chàng đi nhanh làm như bước đi cần phải đi nhịp với nỗi vui trong lòng./post 23 Tháng Giêng 2013 (Xem: 1159) Nhất Linh - Tự Lực Văn Đoàn - Vietmessenger.com/
Bảo Trợ