Cha Mẹ Thông Minh Thì Đừng Trưởng Thành Thay Con Cái

20 Tháng Mười 20184:28 CH(Xem: 470)

Khi nhàn rỗi nói chuyện với các bậc phụ huynh, tôi thấy bà mẹ nào cũng hào hứng kể về con mình, trong lời nói đều hé lộ niềm hạnh phúc xen lẫn lo âu. Các mẹ đều hy vọng sắp đặt thật tốt cuộc đời cho con cái, để đảm bảo cho con một đời yên ổn.
blank

Nhưng cuộc sống tương lai của con cái lại có nhiều khả năng bất định. Có thể chúng ta kiểm soát được lựa chọn của chúng, đặt ra con đường cho chúng, nhưng chưa chắc chúng đã hạnh phúc vui vẻ.

Niềm vui từ nội tâm của con cái có liên quan mật thiết đến thiên phú của bản thân

Nữ hoàng đấu kiếm người Ý là Maria Valentina Vezzali. Khi mới 5 tuổi cô đã có hứng thú đặc biệt với môn thể thao đấu kiếm. Cho dù Vezzali vô cùng yếu ớt, sắc mặt xanh xao, trạng thái thân thể hoàn toàn không phù hợp với môn thể thao này, nhưng Vezzali vẫn kiên trì muốn học.

Cha mẹ của Vezzali không hiểu kiếm thuật, cảm thấy đó là “trò chơi không thể nào hiểu nổi”. Họ không ủng hộ Vezzali theo nghiệp này, đặc biệt cha cô hết sức phản đối. Cho đến một hôm người thầy đầu tiên của Vezzali phát hiện ra thiên phú của cô, đưa tay lên ngực thề với cha Vezzali rằng sẽ đảm bảo Vezzali đứng trên võ đài Thế vận hội Olympic, cha của Vezzali mới nghi hoặc đồng ý cho cô học kiếm thuật.

Sau này Vezzali tham gia Olympic 6 lần, đạt được 6 huy chương vàng 1 huy chương bạc và 2 huy chương đồng. Số huy chương vàng và tổng số huy chương cô đạt đươc đứng thứ nhất trong lịch sử kiếm thuật nữ giới. Nếu tính cả nam nữ, cô đứng thứ 3.

blank
Nếu như cha mẹ của Vezzali không nhìn cô với một sự tôn trọng, thì ngày nay đâu có một kiện tướng như vậy. (Ảnh: fencing-future.com)

Vị trí thống trị của Vezzali ở Cúp Thế giới cũng rất rõ rệt. Cô đạt chức quán quân 16 lần, trong đó 6 lần quán quân cá nhân. 10 năm đầu của thế kỷ 21, kiếm thuật nữ thế giới chính là thời đại của Vezzali.

Chính vì Vezzali kiên định với lựa chọn của nội tâm mình, do đó chúng ta mới được chiêm ngưỡng nữ hoàng kiếm thuật mà cả thế giới đều biết đến.

Giả sử cha của Vezzali cuối cùng không tôn trọng sự lựa chọn của con, đồng thời chọn cho cô sự lựa chọn khác, thế thì lịch sử Thế vận hội Olympic sẽ thiếu đi những chương truyền kỳ về nữ hoàng kiếm thuật này, và chúng ta cũng không được chứng kiến cuộc đời rực rỡ của một cá nhân có liên quan đến thiên phú và sự lựa chọn.

Chúng ta cần nhận thức được rằng, học được cách tự chủ chính là một năng lực trọng yếu trong quá trình trưởng thành của mỗi cá nhân.

Nhiều bậc cha mẹ sai lầm khi cho rằng, con cái mình sau khi trưởng thành mới được tự chủ lựa chọn, mà đâu biết rằng, tự chủ lựa chọn cần phải được bồi dưỡng ngay từ nhỏ. Ngoài ra, một số bậc cha mẹ có thói quen bất kỳ sự việc gì của con cũng đều muốn tự mình làm thay, lo thay. Làm như vậy chính là đã cắt giảm quyền lựa chọn của con cái.

Chúng ta nên tôn trọng ý nguyện nội tâm của con cái, để chúng có môi trường trưởng thành tự do, bình hòa, giúp khai mở năng lực tự khắc phục, tự sửa chữa, tự phân biện của bản thân, năng lực phục hồi từ sai lầm.

blank
Tài năng đến từ sự đam mê chứ không phải là đến từ sự gò ép theo ý của cha mẹ con trẻ, bài học về sự thành công của Vezzali cho chúng ta thấy được như vậy. (Ảnh: Zimbio)

Không nên lựa chọn quá nhiều cho con cái

Lựa chọn cho con cái cũng là một nghệ thuật, ví dụ khi hỏi con muốn mặc quần áo gì, thì nên hỏi: “Con muốn quần áo màu đỏ hay màu xanh?”, không nên hỏi: “Con muốn quần áo màu gì?”, vì có thể trẻ con sẽ chọn quần áo có màu sắc mà ở nhà không có, mà khi phụ huynh không thể thuận theo lựa chọn của con trẻ thì sẽ khiến con cái mất tín nhiệm vào cha mẹ.

Tin tưởng trẻ có thể xử lý tốt việc của mình

Nhiều bậc cha mẹ không giao quyền tự chủ lựa chọn cho con, chính vì không có lòng tin đối với trẻ, sợ chúng sẽ làm sai, cũng khiến trẻ em không có lòng tin với chính mình. Không nên thay trẻ đưa ra các lựa chọn trong cuộc sống. Cần biết cách lắng nghe tiếng lòng của trẻ, đồng thời tôn trọng suy nghĩ của trẻ, để trẻ đưa ra sự lựa chọn. Nhưng cần phải để trẻ đưa ra kiến nghị hợp lý đồng thời người lớn phải có chỉ dẫn thêm.

Cho trẻ không gian phát triển tự do

Trẻ cũng là cá thể độc lập, cũng có quan niệm và phán đoán riêng. Có thể kinh nghiệm sống chưa đủ, có thể sẽ có phán đoán sai lầm, nhưng những sai lầm đó có thể hiểu được, cũng là tất yếu, trẻ cần từ những sai lầm đó mà rút ra bài học. Không có đầy đủ không gian phát triển tự do, thì không có đầy đủ thực tiễn, sau này khi cần phải tự mình quyết định thì rất có thể khoanh tay đứng nhìn bất lực. Dù sao thì con người không ai sinh ra là đã có khả năng tự đưa ra quyết định đúng đắn được.

blank
Không có đầy đủ không gian phát triển tự do, thì không có đầy đủ thực tiễn, sau này khi cần phải tự mình quyết định thì rất có thể khoanh tay đứng nhìn bất lực. (Ảnh: Tpizi)

Không nên gây áp lực quá lớn cho trẻ

Nếu trẻ có những lựa chọn không thích hợp, cha mẹ có thể nhắc nhở. Sau khi lựa chọn, trẻ gặp phải khó khăn, thất bại, sẽ gây ra mất tinh thần, cha mẹ nên giúp đỡ. Nhưng cơ hội như thế này cũng không nên giúp hay chỉ bảo thái quá, để tránh gây áp lực quá lớn cho trẻ. Cha mẹ có thể dùng kinh nghiệm và tri thức của mình một cách phù hợp giúp trẻ ra quyết định. Trong khi giúp trẻ, cha mẹ phải cùng trẻ đưa ra lựa chọn, đây cũng là cách thức giúp trẻ đưa ra quyết định.

Dạy trẻ nhận thức bản thân chính xác

Nhà triết học cổ đại Hy Lạp Socrates có câu danh ngôn: “Hãy nhận thức bản thân mình” để quyết định lựa chọn khoa học. Trong quá trình trưởng thành của trẻ, cha mẹ nên giúp trẻ nhận thức bản thân. Rất nhiều lúc khi đối diện với sự lựa chọn, có người không biết rốt cuộc nên làm thế nào. Khi đối diện với những câu hỏi này của trẻ, cha mẹ cần phải học cách giúp trẻ tự phát hiện bản thân, nhận thức bản thân.

Học cách ghi nhận lựa chọn của trẻ

Tính tự chủ của trẻ luôn luôn biểu hiện ở sự lựa chọn, nhưng cha mẹ sợ trẻ lựa chọn sai, nên không dám giao quyền để trẻ tự đưa ra lựa chọn. Nhưng nếu trước nay chưa từng cho trẻ quyền lựa chọn, thì trẻ mãi mãi không học được cách lựa chọn, mãi mãi không có tính tự chủ. Nên dạy trẻ từ nhỏ tự đưa ra sự lựa chọn. Cho dù lựa chọn của trẻ không giống với dự liệu của cha mẹ, thì cũng không được dùng ý chí của mình mà tác động đến trẻ.

blank
Hãy tôn trọng ý kiến của trẻ, để trẻ tự quyết định cho những sự việc, đó là tập tính tự lập. (Ảnh: pptree)

Cuộc đời của bản thân chúng ta, thường là từ trong mất kiểm soát tìm được lối ra. Đã như vậy thì tại sao chúng ta lại tước đoạt cơ hội tìm tòi của trẻ? Chúng ta nên để trẻ trong quá trình trưởng thành trải nghiệm nhân sinh, học cách làm thế nào đưa ra sự lựa chọn.

Tương lai của trẻ sẽ có đủ các loại lựa chọn, trẻ có niềm vui riêng, có con đường đời độc đáo riêng của mình.

Chúng ta chỉ cần tôn trọng, đồng thời luôn luôn ở bên, luôn luôn chờ đợi và luôn luôn trông nom là đủ.

Nam Phương
(Sưu tầm và biên dịch) 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thương con nên bán nhà Vợ chồng ông Thắng chỉ là giáo viên dạy cấp 2 ở thành phố Thanh Hóa (tên nhân vật đã thay đổi). Ông Thắng có hai người con trai học đại học ở Hà Nội, sau đó ở lại lập nghiệp chứ không về quê với cha mẹ. Ra trường, các con ông đều tự xin việc làm. Công việc ổn định nhưng thu nhập chỉ đủ để trang trải ở thành phố. Gần chục năm trước, vợ chồng ông về hưu. Số tiền dành dụm được vài trăm triệu, ông bà bàn nhau giữ sau này cho các con. Thấy con cái ở thuê nhà vừa chật chội, vừa đắt đỏ nên con ông Thắng bàn với bố mẹ mua mảnh đất ở ngoại thành Hà Nội.
"Giáo dục một người trong tâm trí và không đạo đức là giáo dục mối đe dọa cho xã hội." -Modore Roosevelt Một số nhà tâm lý học nghĩ rằng các giá trị là không thể dạy, và điều chắc chắn là việc nói với trẻ em phải trung thực hơn, siêng năng hơn, hay ân cần hơn, không làm việc gì tốt hơn là nói với người lớn. Nhưng nếu các giá trị là không thể dạy, chúng quá quan trọng để bỏ qua cơ hội.
Khoa học đã có một số phát hiện ra nguy cơ chia tay của các cặp đôi có khoảng cách tuổi tác quá chênh lệch. Tuy nhiên, nếu cả hai yêu thương nhau thật lòng thì khoảng cách tuổi tác trong một mối quan hệ cũng không phải là trở ngại khiến bạn phải lo lắng. Nhiều người quan niệm rằng tuổi tác chỉ là một con số và sẽ không ý nghĩa gì nếu cả hai thực sự yêu nhau. Tuy nhiên, một cuộc nghiên cứu của Đại học Emory tại Atlanta (Hoa Kỳ) lại chứng minh khoảng cách tuổi tác có ảnh hưởng nhất định tới sự bền vững của một mối quan hệ.
Vai trò chính của một người đàn ông là cung cấp, bảo vệ và có mối quan hệ với gia đình anh ta. Vai trò đó đòi hỏi một người đàn ông để phát triển tính cách. Nhưng bạn có thể đã tham gia với những người đàn ông không sống theo vai trò chính của họ, và do đó, con trai của bạn có thể không có một hình mẫu lý tưởng. Vì vậy, đây là danh sách của tôi (được tổng hợp với sự giúp đỡ của các bà mẹ đơn thân) nêu chi tiết nhiều phẩm chất tạo nên một người đàn ông tốt. Thấm nhuần những phẩm chất này trong chàng trai của bạn để giúp anh ta trở thành một người đàn ông tốt.
“Hơn 20 y, bác sĩ khóc sau ca mổ lấy thai cho sản phụ ung thư giai đoạn cuối. Mang bầu ở tháng thứ 4 mới phát hiện ung thư vú di căn. Đón nhận tin như sét đánh ngang tai, phá vỡ mọi hy vọng của người mẹ trẻ. Dù các bác sĩ đưa ra nhiều phương án, nhưng người phụ nữ ấy vẫn quyết giữ lại giọt máu của mình. Chị hy vọng dù mong manh, chỉ là cầm cự đủ lâu để con được chào đời”.
Bố mẹ là những người thầy đầu tiên của con, khi con trẻ chưa thật sự hiểu được đúng và sai, trẻ cần chúng ta nói cho trẻ biết, để trẻ có thể lớn lên một cách lành mạnh. Để xây dựng cho con thói quen tốt ngay từ khi còn nhỏ, bố mẹ cần làm gương cho các con. Nhưng làm cha mẹ, liệu bạn có từng dạy con sai mà không hay biết chăng?
Khi biết tôi bắt đầu làm nghiên cứu về duy trì tiếng Việt cho trẻ em Việt nam ở Úc, bạn bè hỏi tôi làm thế nào để giúp các con nói tiếng Việt ở nhà. Việc này vừa dễ lại vừa khó. Dễ là ngay từ khi các con tập nói, bố mẹ đã tạo thói quen nói tiếng Việt ở nhà và liên tục duy trì thói quen này, còn khó là khi để chúng lớn và quen với việc nói tiếng Anh ở nhà rồi mới bắt đầu "thiết lập trật tự" nói tiếng Việt. Có rất nhiều cách để giữ tiếng Việt cho con, tùy vào hoàn cảnh của mỗi gia đình, các bố mẹ có thể lựa chọn ra cách phù hợp với gia đình mình nhất. Vì sao nên duy trì tiếng Việt cho con ở nước ngoài?
Lời hứa khi kết hôn “anh (Giuse)… nhận em (Maria)… làm vợ…” (hay ngược lại “em… nhận anh… làm chồng..”) rất có ý nghĩa trong một hoàn cảnh như ngày nay khi mà người ta có lẽ không còn xem lời hứa ấy là đương nhiên.
Có câu nói rằng: “Người hạnh phúc đều giống nhau, nhưng người không hạnh phúc thì mỗi người có nỗi bất hạnh riêng”. Vậy người phụ nữ làm thế nào để duy trì quan hệ hôn nhân tốt đẹp, gia đình hạnh phúc đây? Rất nhiều phụ nữ sau khi kết hôn đã rơi vào tình trạng: kết hôn rồi thì sống cuộc sống gia đình, không còn nhóm riêng của mình, cuộc sống xoay quanh chồng, không có không gian cá nhân, ngày ngày đợi chồng về ăn cơm, ngày ngày theo dõi điện thoại chồng, thậm chí theo dõi chồng.
Tình yêu có nhiều cung bậc, cho dù là tình yêu hạnh phúc hay tịch mịch, chỉ cần tiến tới hôn nhân thì có thể khiến nó trở nên trầm ổn, đáng tin cậy hơn. Có những lúc, hôn nhân là sự kết hợp giữa vô vàn những tư tưởng tính cách và các mối quan hệ xã hội khác nhau của hai người. Điều này không phải lúc nào cũng dễ dàng, thuận buồm xuôi gió.
Bảo Trợ