"Tứ đại đồng đường" - Nét đẹp văn hóa gia đình

21 Tháng Mười 20132:00 CH(Xem: 1801)

“Trẻ cậy cha, già cậy con” nét văn hóa truyền thống đó đã đi vào đời sống bao thế hệ người Việt Nam. Vì lẽ đó mà còn tồn tại những gia đình “tứ đại đồng đường” để các thành viên trông cậy, chăm sóc lẫn nhau và lưu giữ những nét đẹp gia đình truyền thống.

Hạnh phúc gia đình 4 thế hệ gia đình bà Vũ Thị Tụy (giữa).
Hạnh phúc gia đình 4 thế hệ gia đình bà Vũ Thị Tụy (giữa).

“Như tre ấm bụi”

Gia đình ông Hoàng Văn Hiển, ở tổ 1, ấp 4, xã Tân Hưng (TP. Bà Rịa) gọi gia đình “tứ đại đồng đường” của mình là “như tre ấm bụi”, với 4 thế hệ hơn 10 người đủ cả dâu - rể , trai - gái , cháu - chắt cùng chung sống, đoàn kết, thuận hòa, trên bảo dưới nghe. Hiện cụ Nguyễn Thị San, thân sinh ông Hiển, sống với gia đình người con trai cả, nhưng những người con ở xung quanh vẫn thường sum vầy chăm sóc cụ. Bị bại liệt phải ngồi xe lăn từ nhiều năm nay, nhưng trông cụ Nguyễn Thị San khá minh mẫn và khỏe mạnh, khuôn mặt hạnh phúc mãn nguyện. Việc chăm sóc cụ những lúc đau yếu đều do chị Chín là con dâu đảm nhiệm. Chị Bùi Thị Chín là một người con dâu đảm, một người phụ nữ nhân hậu, nên mọi việc đều tươm tất. “Ngày xưa gia đình chúng tôi nghèo lắm, hai vợ chồng làm ruộng, nhờ có cụ cùng tôi chăm sóc các con nên gánh nặng cuộc sống cũng vơi bớt. Tôi vẫn nhớ hình ảnh cụ vừa ẵm cháu vừa giã gạo” - chị Chín nhớ lại. Trước đây, đời cụ, đời con cụ đều sống bằng nghề làm ruộng. Đến thời các cháu trưởng thành, cụ San cũng vẫn luôn nhắc nhở các cháu phải cần kiệm, chịu thương chịu khó, giữ nề nếp gia phong tổ tiên. Theo lời cụ dạy, trong gia đình ai cũng trân trọng đồng tiền, kiếm được bằng mồ hôi, xương máu. Không phụ sự dạy dỗ của ông bà cha mẹ, các con cháu nhà ông Hiển đều có công ăn việc làm ổn định, cuộc sống hạnh phúc, đủ đầy.

Trong cuộc sống hiện đại, mô hình gia đình nhỏ ngày càng thay thế cho mô hình gia đình truyền thống có cấu trúc lớn. Tuy nhiên, những mô hình “tam đại đồng đường”, “tứ đại đồng đường” vẫn ít nhiều được nhiều gia đình duy trì. Đến khu tập thể 5 tầng (TP. Vũng Tàu), nhiều người vẫn nhắc đến gia đình bà Vũ Thị Tụy, số nhà 309, B3, Khu tập thể 5 tầng. Bởi, nếp sống “tứ đại đồng đường” vẫn được gia đình bà duy trì với nhiều thế hệ cùng chung sống và gia đình bà là gia đình văn hóa tiêu biểu nhiều năm liền của thành phố. Căn nhà tập thể chỉ rộng khoảng 70m2 nhưng luôn rộn ràng tiếng cười của những đứa trẻ là cháu - chắt và nơi sinh sống của cả 4 thế hệ. Chồng là liệt sĩ, một mình bà Tụy vất vả nuôi đứa con trai trưởng thành. Hiểu được những năm tháng sống cô quạnh vất vả của mẹ, con trai, con dâu của bà Tụy đều phấn đấu thành đạt và cùng con cháu sống quây quần để quan tâm, chăm sóc bà. Chia sẻ với chúng tôi, bà Tụy nói: “Kế thừa nề nếp của gia đình, tôi luôn động viên, khuyến khích và động viên con cháu học hành, có trách nhiệm giúp đỡ lẫn nhau, biết quan tâm đến người thân và những người xung quanh”. Ngoài những công việc gia đình, bà Tụy luôn là cán bộ văn hóa – văn nghệ năng nổ và nhiệt tình trong các hoạt động ở khu phố. “Bản thân bố, mẹ cũng phải luôn gương mẫu để con cái học tập, noi theo” - bà Tụy tâm sự.

Người già là điểm tựa cho con trẻ

Từ bao đời nay, sống chung nhiều thế hệ trong một gia đình đã trở thành thói quen, nếp sống truyền thống của người Việt Nam, thể hiện sự uy nghiêm của gia đình “có trên có dưới”. Tình cảm giữa các thành viên vì thế bền chặt hơn. Mọi người có điều kiện quan tâm đến nhau hàng ngày. Trẻ nhỏ sống trong môi trường như vậy được thừa hưởng những giá trị truyền thống tốt đẹp. Bà Tụy chia sẻ, để duy trì nền nếp gia phong và hòa khí gia đình, bậc làm cha, mẹ phải phân định phải - trái thật công bằng, các thành viên phải “trên kính, dưới nhường” biết quan tâm, tôn trọng nhau, sống đoàn kết và cư xử đúng mực”. Vì thế dù mô hình sống chung hai hay nhiều thế hệ, điều quan trọng là các thành viên phải biết tôn trọng nhau, kiềm chế “cái tôi” phù hợp và cùng nhau vun đắp hạnh phúc gia đình.

Chia sẻ về kinh nghiệm để có một gia đình ấm êm, hạnh phúc, ông Hoàng Văn Hiển bày tỏ: “Dù xã hội thay đổi thế nào thì người già trong gia đình nhiều thế hệ sẽ vẫn làm “cái gốc” gia phong thêm vững. Bởi, sống trong gia đình nhiều thế hệ, mỗi thành viên đều phải tự điều chỉnh các hành vi và mối quan hệ của mình cho phù hợp…”. Chị Chín tâm sự, sau mấy chục năm chung sống nhưng quan hệ mẹ chồng - nàng dâu trong gia đình chưa bao giờ xảy ra điều tiếng. Cụ San luôn mở lòng mình và đối xử công bằng, coi con dâu như con đẻ, từ đó bản thân cụ cũng nhận được tình cảm, sự tôn kính và hiếu thảo từ các con. Được biết nhiều năm qua, gia đình cụ San đều được công nhận là một trong những gia đình văn hóa tiêu biểu của xã. Đây cũng là động lực để gia đình tiếp tục giữ gìn và phát huy truyền thống.

Bài, ảnh: NGÂN THƯƠNG

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Dennis và Stephanie * chia sẻ với tôi rằng mối quan hệ của họ dần trở nên lạnh nhạt trong chín năm qua. Họ không thể xác định chính xác một lý do, nhưng họ đồng ý rằng sự thân mật của họ là tất cả nhưng không tồn tại. Họ giải thích rằng chín năm trước Dennis đã không chung thủy, nhưng Stephanie đã tha thứ cho anh vì vụ việc. Cả hai đều tham gia tư vấn, và anh thậm chí còn lấy lại được vị trí của mình trong chức vụ.
Hãy dành sự dịu dàng cho những người yêu thương để họ cảm nhận được sự chân thành và tinh tế nơi bạn. Cuộc sống nhiều mệt nhọc lo toan, nên sự dịu dàng sẽ giúp ta thấy bình an, hạnh phúc, nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Thương con nên bán nhà Vợ chồng ông Thắng chỉ là giáo viên dạy cấp 2 ở thành phố Thanh Hóa (tên nhân vật đã thay đổi). Ông Thắng có hai người con trai học đại học ở Hà Nội, sau đó ở lại lập nghiệp chứ không về quê với cha mẹ. Ra trường, các con ông đều tự xin việc làm. Công việc ổn định nhưng thu nhập chỉ đủ để trang trải ở thành phố. Gần chục năm trước, vợ chồng ông về hưu. Số tiền dành dụm được vài trăm triệu, ông bà bàn nhau giữ sau này cho các con. Thấy con cái ở thuê nhà vừa chật chội, vừa đắt đỏ nên con ông Thắng bàn với bố mẹ mua mảnh đất ở ngoại thành Hà Nội.
"Giáo dục một người trong tâm trí và không đạo đức là giáo dục mối đe dọa cho xã hội." -Modore Roosevelt Một số nhà tâm lý học nghĩ rằng các giá trị là không thể dạy, và điều chắc chắn là việc nói với trẻ em phải trung thực hơn, siêng năng hơn, hay ân cần hơn, không làm việc gì tốt hơn là nói với người lớn. Nhưng nếu các giá trị là không thể dạy, chúng quá quan trọng để bỏ qua cơ hội.
Khoa học đã có một số phát hiện ra nguy cơ chia tay của các cặp đôi có khoảng cách tuổi tác quá chênh lệch. Tuy nhiên, nếu cả hai yêu thương nhau thật lòng thì khoảng cách tuổi tác trong một mối quan hệ cũng không phải là trở ngại khiến bạn phải lo lắng. Nhiều người quan niệm rằng tuổi tác chỉ là một con số và sẽ không ý nghĩa gì nếu cả hai thực sự yêu nhau. Tuy nhiên, một cuộc nghiên cứu của Đại học Emory tại Atlanta (Hoa Kỳ) lại chứng minh khoảng cách tuổi tác có ảnh hưởng nhất định tới sự bền vững của một mối quan hệ.
Vai trò chính của một người đàn ông là cung cấp, bảo vệ và có mối quan hệ với gia đình anh ta. Vai trò đó đòi hỏi một người đàn ông để phát triển tính cách. Nhưng bạn có thể đã tham gia với những người đàn ông không sống theo vai trò chính của họ, và do đó, con trai của bạn có thể không có một hình mẫu lý tưởng. Vì vậy, đây là danh sách của tôi (được tổng hợp với sự giúp đỡ của các bà mẹ đơn thân) nêu chi tiết nhiều phẩm chất tạo nên một người đàn ông tốt. Thấm nhuần những phẩm chất này trong chàng trai của bạn để giúp anh ta trở thành một người đàn ông tốt.
“Hơn 20 y, bác sĩ khóc sau ca mổ lấy thai cho sản phụ ung thư giai đoạn cuối. Mang bầu ở tháng thứ 4 mới phát hiện ung thư vú di căn. Đón nhận tin như sét đánh ngang tai, phá vỡ mọi hy vọng của người mẹ trẻ. Dù các bác sĩ đưa ra nhiều phương án, nhưng người phụ nữ ấy vẫn quyết giữ lại giọt máu của mình. Chị hy vọng dù mong manh, chỉ là cầm cự đủ lâu để con được chào đời”.
Bố mẹ là những người thầy đầu tiên của con, khi con trẻ chưa thật sự hiểu được đúng và sai, trẻ cần chúng ta nói cho trẻ biết, để trẻ có thể lớn lên một cách lành mạnh. Để xây dựng cho con thói quen tốt ngay từ khi còn nhỏ, bố mẹ cần làm gương cho các con. Nhưng làm cha mẹ, liệu bạn có từng dạy con sai mà không hay biết chăng?
Khi biết tôi bắt đầu làm nghiên cứu về duy trì tiếng Việt cho trẻ em Việt nam ở Úc, bạn bè hỏi tôi làm thế nào để giúp các con nói tiếng Việt ở nhà. Việc này vừa dễ lại vừa khó. Dễ là ngay từ khi các con tập nói, bố mẹ đã tạo thói quen nói tiếng Việt ở nhà và liên tục duy trì thói quen này, còn khó là khi để chúng lớn và quen với việc nói tiếng Anh ở nhà rồi mới bắt đầu "thiết lập trật tự" nói tiếng Việt. Có rất nhiều cách để giữ tiếng Việt cho con, tùy vào hoàn cảnh của mỗi gia đình, các bố mẹ có thể lựa chọn ra cách phù hợp với gia đình mình nhất. Vì sao nên duy trì tiếng Việt cho con ở nước ngoài?
Lời hứa khi kết hôn “anh (Giuse)… nhận em (Maria)… làm vợ…” (hay ngược lại “em… nhận anh… làm chồng..”) rất có ý nghĩa trong một hoàn cảnh như ngày nay khi mà người ta có lẽ không còn xem lời hứa ấy là đương nhiên.
Bảo Trợ