Lịch phụng vụ tháng 11 - 2013

29 Tháng Mười 20132:00 CH(Xem: 1597)

Lịch phụng vụ tháng 11 năm 2013


Tháng 11 là tháng cuối cùng trong Niên Lịch Phụng Vụ. Giáo Hội muốn dùng tháng này để nhắc nhở chúng ta nhớ đến những ngày cuối cùng của thế giới và của mọi người chúng ta.

index13

Trong tháng này chúng ta sẽ mừng lễ các Chúa Nhật Thường Niên (Năm C) 31,32,33 và Lễ Chúa Kitô Vua Vũ Trụ; ngoài ra chúng ta cũng sẽ mừng Lễ Các Thánh Nam Nữ, Lễ cầu cho các Linh Hồn, Lễ Đức Mẹ Dâng Mình trong Đền Thờ, Lễ các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Lễ Tạ Ơn, Lễ Thánh Anrê Tông Đồ.

LỄ CÁC THÁNH NAM NỮ (Ngày 1/11): Hôm nay Giáo Hội nhớ đến các vị đã qua đời và đã được hưởng phúc trên Thiên Đàng. Tất cả các vị đã được lên Thiên Đàng đều là Thánh; mặc dầu Giáo Hội dành một số ngày để kính riêng một số vị Thánh đặc biệt để làm gương sáng cho chúng ta; trong đó có những vị Thánh Tông Đồ, Thánh Tử Đạo, Thánh Tu Sĩ, có những vị đã lập gia đình; thí dụ như Thánh Anrê Tông Đồ, các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Thánh Phanxicô Khó Khăn, Thánh Nữ Têrêxa Hài Đồng Giêsu, Thánh Margarett Scotland.v.v…

Các Bài Đọc: Bài Đọc 1 (Khải Huyền 7:2-4,9-14); Bài Đọc 2 (1Gioan 3:1-3); Bài Phúc Âm (Matthêu 5:1-12).

LỄ CÁC LINH HỒN (Ngày 2/11): Hôm nay chúng ta nhớ đến các người đã qua đời mà còn phải được thanh tẩy trong luyện tội, trước khi được lên Thiên Đàng. Chúng ta có thể cầu nguyện cho các linh hồn nơi luyện tội được sớm về hưởng nhan thánh Chúa bằng việc dâng Thánh Lễ, làm các việc đạo đức, như lần Chuỗi Mân Côi, đi đàng Thánh Giá và các hy sinh hãm mình. Đây là mầu nhiệm Các Thánh Cùng Thông Công, giữa Giáo Hội chiến đấu ở trần gian, Giáo Hội vinh thắng trên Thiên Đàng và Giáo Hội đau khổ nơi Luyện Tội. Hằng ngày, chúng ta vẫn cầu cho các linh hồn, nhưng đặc biệt trong Tháng Các Linh Hồn. Vì thế tháng này được gọi là Tháng Các Linh Hồn.

Hôm nay được dâng 3 Thánh Lễ để cầu cho các Linh Hồn: Thánh Lễ I : Bài Đọc 1( Sách Giob 19: 1,23-27); Bài Đọc 2( Rôma 5: 5-11); Bài Phúc Âm( Gioan 6:37-40). Thánh Lễ II : Bài Đọc 1 (Isaia 25:6-9); Bài Đọc II (Rôma 8:14-23); Bài Phúc Âm (Luca 23:33,39-42). Thánh Lễ III: Bài Đọc 1 (2Macabê 12:43-45); Bài Đọc 2 ( Khải Huyền 21:1-7); Bài Phúc Âm (Gioan:11: 17-27).

LỄ Chúa Nhật 31 THƯỜNG NIÊN (Ngày 3/11): Các Bài Đọc hôm nay nói về lòng nhân lành của Thiên Chúa đối với những người tội lỗi biết ăn năn hối cải, và tha thứ các tội lỗi cho họ, và giúp họ trở về đời sống lương thiện. Bài Phúc Âm (Luca 19:1-10) nói đến việc ông Giakêu đã cố gắng leo lên một cây sung để có thể nhìn thấy Chúa, vì đám đông theo Chúa Giêsu quá đông. Chúa Giêsu nhìn thấy thiện chí của ông và bảo ông hãy leo xuống để gặp gỡ Chúa, và mặc dầu biết ông là “thủ lãnh những người thu thuế” và người Do Thái thời đó coi những người thu thuế là những “phường tội lỗi”, nhưng Chúa đã đến nhà ông. Vì thế những người hiện diện lúc đó phàn nàn là “sao Chúa Giêsu lại đến nhà một kẻ tội lỗi!” Ông Giakêu đã thưa với Chúa Giêsu là ông sẵn sàng “bố thí một nữa sản nghiệp của ông cho người nghèo khó, và nếu ông có làm thiệt hại ai điều gì thì ông đền gấp bốn lần.” Thấy lòng ăn năn thành thực của ông Giakêu, Chúa Giêsu đã tuyên bố “Hôm nay nhà ông được ơn cứu độ…” Rồi Chúa Giêsu nói tiếp “Con Người đến để tìm kiếm và cứu chữa những gì đã mất!” Bài Đọc 1 (Sách Khôn Ngoan 11: 22-12: 2) nói đến tình thương của Thiên Chúa đối với mọi loài mà Thiên Chúa đã dựng nên. Thiên Chúa yêu thương mọi người và luôn khoan dung với mọi người. Thiên Chúa “sửa phạt những người lầm đường lạc lối và dạy bảo họ để họ từ bỏ tội lỗi và tin vào Chúa.” Trong Bài Đọc 2 (2 Tessalônica 1:11-2:2), Thánh Phaolô nói Ngài hằng cầu nguyện cho chúng ta để chúng ta luôn sống xứng đáng “ơn gọi mà Chúa ban cho chúng ta” và luôn tin tưởng phó thác mọi sự trong tình thương của Chúa, đừng quá lo lắng sợ hãi về những điều tuyên truyền sai lạc “về ngày của Chúa đã gần đến!”

LỄ Chúa Nhật 32 THƯỜNG NIÊN (Ngày 10/11): Các Bài Đọc hôm nay nói về cuộc sống đời sau là cuộc sống vĩnh hằng và siêu nhiên, khác hẳn cuộc đời chúng ta ở thế gian này. Trong Bài Phúc Âm (Luca 20:27-38), khi những người thuộc phái Sađucêô (là phái chối không tin có sự sống lại), đưa ra câu hỏi với Chúa Giêsu là nếu một người phụ nữ cưới nhiều đời chồng khác nhau, khi sống lại thì bà đó thuộc người chồng nào? Chúa Giêsu đã trả lời là “con cái đời này cưới vợ, lấy chồng, nhưng những ai sẽ được hưởng cuộc sống đời sau và được sống lại từ cỏi chết thì không còn cưới vợ, lấy chồng nữa, và sẽ không chết nữa; vì họ giống như Thiên Thần, họ là con cái Thiên Chúa…” Bài Đọc 1 (2 Macabêô 7:1-2,9-14) ghi lại bẩy anh em bị nhà vua đánh đòn đau đớn và ép phải từ bỏ luật của Thiên Chúa; nhưng cả bẩy anh em đều đã từ chối lệnh nhà vua và đều chịu tử hình, vì tất cả đều tin vào Thiên Chúa và sự sống lại, và cuộc sống hạnh phúc đời đời trong Nước Chúa. Trong Bài Đọc 2 (Tessalônica 2:16-3:5), Thánh Phaolô nhắc nhở chúng ta hãy kiên vững trong niềm tin nơi Chúa và cầu nguyện để “Thiên Chúa là cha chúng ta, Đấng đã thương yêu chúng ta, và dùng ân sủng của Người mà ban cho chúng ta sự an ủi đời đời…”

LỄ Chúa Nhật 33 THƯỜNG NIÊN (Ngày 17/11): Chúng ta đang sống những ngày cuối cùng trong niên lịch Phụng Vụ, nên Giáo Hội trích các bài Sách Thánh nói về ngày tận thế và cuộc sống đời sau, nói về những cuộc bách hại Giáo Hội phải chịu dưới nhiều hình thức khác nhau, để nhắc nhở chúng ta đừng quá lo lắng sợ hãi, vì Chúa vẫn ở với Giáo Hội và gìn giữ Giáo Hội cho tới ngày tận thế; nhưng ngày tận thế chưa phải là đã đến ngay đâu như những tin đồn nhảm nhí, sai lạc. Trong Bài Phúc Âm (Luca 21:5-19), Chúa Giêsu nói về ngày Tận Thế sẽ xẩy đến lúc nào không ai biết được; nhưng chắc chắn sẽ xảy ra, sau khi Giáo Hội và các Tín Hữu của Chúa phải trải qua nhiều thử thách và bách hại; nhưng chúng ta cứ bền vững trong Đức Tin và phó thác mọi sự trong tay Chúa: “Chúng con cứ bền đỗ, chúng con sẽ cứu được linh hồn chúng con.” Bài Đọc 1 (Malakia 3:19-20) diễn tả về ngày tận thế sẽ đến, và “những kẻ làm tội ác bị thiêu đốt đi như rơm rác….Còn những người kính sợ Thiên Chúa sẽ được Mặt Trời công chính chiếu soi và được Thiên Chúa thương cứu chữa.” Trong Bài Đọc 2 (2 Tessalônica 3: 7-12), Thánh Phaolô nhắc nhở chúng ta hãy noi gương các vị làm việc tông đồ, hãy chịu khó làm việc, đừng lười biếng, đừng sống bám vào người khác; hãy tự làm việc để nuôi thân. Thánh Phaolô khuyến khích mọi người điều đó nhân danh Chúa Giêsu Kitô.

LỄ ĐỨC MẸ DÂNG MÌNH (Ngày 21/11): Thánh Lễ hôm nay kính nhớ việc Đức Maria khi còn nhỏ tuổi được cha mẹ là Thánh Gioankim và Anna dâng vào Đền Thánh theo truyền thống thời đó; nhưng cũng do thánh ý Chúa nhiệm mầu. Đức Maria từ đó đã hoàn toàn thuộc về Chúa và vâng theo thánh ý Chúa trong mọi sự suốt cuộc đời; nhất là vâng theo thánh ý Chúa để chịu thai bởi phép Chúa Thánh Thần và sinh ra Đấng Cứu Thế. Trong Thánh Lễ hôm nay, chúng ta hãy cầu xin Chúa cho chúng ta ( dù là Linh Muc, Tu Sĩ nam nữ hay Giáo Dân) luôn hiến dâng cuộc đời của chúng ta cho Chúa và vâng theo Thánh ý Chúa trong mọi sự, biết chu toàn mọi bổn phận Chúa trao phó cho chúng ta để làm vinh danh Chúa và cứu rỗi các linh hồn.

Các Bài Đọc: Bài Đọc 1(Giacaria 2:14-17); Bài Phúc Âm (Luca 12:46-50).

LỄ CHÚA GIÊSU KITÔ LÀ VUA VŨ TRỤ (Ngày 24/11): Giáo Hội dâng ngày Chúa Nhật cuối cùng trong niên lịch Phụng Vụ để kính nhớ Chúa Giêsu là vua vũ trụ. Chúa Giêsu làm vua vũ trụ không phải để bắt người ta hầu hạ, phục vụ, không phải để thống trị mọi người như các vua trần gian; nhưng Chúa Giêsu đã đến trần gian để phục vụ mọi người và chịu chết đau khổ để chuộc tội chúng ta. Chúng ta suy tôn Chúa Giêsu như vị vua vũ trụ; vì sau khi lên trời vinh hiển Chúa Giêsu vẫn không lìa bỏ chúng ta; nhưng Ngài “vẫn ở cùng chúng ta mọi ngày cho đến tận thế”. Ngài vẫn điều hành “mọi loài trên trời dưới đất” và hướng dẫn chúng ta trong cuộc lữ hành trần gian tiến về quê huơng nước trời.

Các Bài Đọc: Bài Đọc 1 (2 Samuel 5:1-3) nói về việc Thiên Chúa tấn phong cho Đavid làm vua dân Chúa là Israel tại Hebron. Trong Bài Đọc 2 (Côlôssê 1: 12-20), Thánh Phaolô kêu gọi chúng ta hãy tạ ơn Đức Chúa Cha vì Ngài đã cho chúng ta “xứng đáng lĩnh phần gia nghiệp trong ánh sáng Thiên Chúa” nhờ công nghiệp Chúa Giêsu Kitô, “Ngài là đầu thân thể là Hội Thánh, là nguyên thủy và là trưởng tử giữa kẻ chết, và làm bá chủ mọi loài.” Bài Phúc Âm (Luca 23: 35-43) ghi lại những giờ phút Chúa Giêsu sắp tắt thở trên Thánh Giá và bị quân dữ cười nhạo, chế diễu. Trên đầu Thánh Giá có gắn tấm bảng (do Philatô bắt phải để, và thật là do Thánh ý nhiệm mầu của Thiên Chúa) có ghi chữ “Người Này Là Vua Dân Do Thái.”

LỄ CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIÊT NAM (Ngày 24 tháng 11 hằng năm; nhưng được phép mừng vào Chúa Nhật 33 Thường Niên): Thánh Lễ hôm nay kính nhớ 117 vị đã được Giáo Hội tuyên phong là Thánh vào ngày 19 tháng 6, năm 1988, trong số đó có 96 vị là người Việt Nam, và một số khác là các vị Thừa Sai (11 vị là Tây Ban Nha, 10 vị là người Pháp); nếu kể theo hàng Giáo Phẩm và Giáo dân thì có 8 Giám Mục, 50 Linh Mục, 1 Chủng Sinh, và 58 Giáo Dân.

Thánh Lễ hôm nay cũng là dịp để chúng ta tưởng nhớ đến biết bao các vị khác đã âm thầm chịu chết vì đạo Thánh Chúa trên quê hương Việt Nam qua các thời đại cho đến ngày nay, và cầu nguyện cho chúng ta luôn biết noi gương các Ngài can đảm trung thành giữ vững Đức Tin trong mọi nghịch cảnh, và cầu nguyện cho Quê Hương và Giáo Hội Việt Nam. ( Xin xem thêm bài “Cây Đa Tử Đạo” mà chúng tôi đã viết và gửi đến quý vị trước đây).

Các Bài Đọc: Bài Đọc 1 (2 Maccabê 7: 1,20-29; hoặc ( Sách Khôn Ngoan 3:1-9); Bài Đọc 2 (Rôma 8:31-19); hoặc (Khải Huyền 7:9-17); Bài Phúc Âm ( Luca 9:23-26; hoặc (Gioan 17:11-19).

LỄ TẠ ƠN (Ngày 28/11): Được mừng hằng năm vào ngày Thứ Năm cuối cùng của Tháng 11. Hôm nay chúng ta hợp với Giáo Hội Hoa Kỳ để tạ ơn Chúa, vì Chúa đã đưa chúng ta đến “Miền Đất Hứa” này, và muôn ơn lành Chúa đã ban cho chúng ta, cho gia đình chúng ta, cho Giáo Hội và đất nước Hoa Kỳ.

Các Bài Đọc: Bài Đọc 1 (Sách Đức Huấn ca 50:22-24); Bài Đọc 2 (1 Côrintô 1: 3-9); Bài Phúc Âm (Luca17:11-19).

LỄ THÁNH ANRÊ TÔNG ĐỒ (Ngày 30/11): Thánh Anrê là anh em với Thánh Phêrô. Lúc đầu, Thánh Anrê là môn đệ của Thánh Gioan Baotixita; sau đó Ngài đi theo làm môn đệ Chúa Giêsu. Ngài là người đầu tiên trong các Tông Đồ theo Chúa Giêsu. Chính Ngài là người đã dẫn em mình là Thánh Phêrô đến với Chúa Giêsu (Gioan 1: 35-42). Theo truyền thống, Thánh Anrê rao giảng Tin mừng tại Hy Lạp và chịu tử đạo tại đây vào khoảng năm 60. Ngài chịu đóng đanh vào cây Thánh Giá hình chữ X (Gọi là Thánh Giá Thánh Anrê).

Các Bài Đọc: Bài Đọc 1 (Rôma 10:9-18); Bài Phúc Âm (Matthêu 4: 18-22).

Vậy trong Tháng 11, là tháng cuối cùng trong Niên Lịch Phụng Vụ, chúng ta hãy nhớ đến thân phận mọi người chúng ta là sẽ phải qua cái chết, rồi Phán Xét riêng, Phán Xét chung. Nghĩ như thế không phải để chúng ta “bi quan, yếm thế”; nhưng chỉ để chúng ta đối diện với sự thực, và luôn cố gắng sống cuộc đời có ý nghĩa, luôn sống đẹp lòng Chúa, vui vẻ chu toàn mọi bổn phận hằng ngày, thờ phượng Chúa và giúp đỡ mọi người cần đến sự giúp đỡ của chúng ta, thì ngày chúng ta qua khỏi cuộc đời này sẽ là ngày chúng ta được thưởng công trên Nước Chúa.

Chúng ta đang sống những ngày cuối cùng trong NĂM ĐỨC TIN” (ngày 24 tháng 11 này là ngày cuối cùng trong Năm Đức Tin), chúng ta hãy cầu nguyện chung cho nhau, xin Chúa thêm Đức Tin cho chúng ta, giúp chúng ta sống đoàn kết yêu thương nhau, giữ vững Đức Tin và truyền lại Đức Tin cho con cháu chúng ta, cho những người sống chung quanh chúng ta tại gia đình, khu xóm, sở làm. Xin Mẹ Maria, Thánh Giuse, các Thánh Tử Đạo Việt Nam và các Thánh chuyển cầu cùng Chúa cho chúng ta.

Lm. An Phong Trần Đức Phương

Nguồn: Vietcatholic.net

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
BẢN VĂN BÀI ĐỌC TRONG THÁNH LỄ TUẦN XII THƯỜNG NIÊN – NĂM C NĂM PHỤNG VỤ 2018 – 2019 (Nguồn: UBPV/HĐGMVN, ấn bản 1973) 23/06/2019 – Thứ Chúa Nhật XII Thường Niên Năm C Mình Máu Thánh Chúa BÀI ĐỌC I: St 14, 18-20 “Ông mang bánh và rượu tới”. Trích sách Sáng Thế. Trong những ngày ấy, Menkixêđê là vua thành Salem, đem bánh và rượu tới, vì ông là thượng tế của Thiên Chúa Tối Cao, ông chúc phúc cho Abram rằng: “Xin Thiên Chúa Tối Cao và Đấng tạo thành trời đất chúc phúc cho Abram, và đáng chúc tụng thay Thiên Chúa Tối Cao, vì nhờ Người che chở, quân thù đã rơi vào tay ông”. Và Abram dâng cho ông một phần mười tất cả chiến lợi phẩm. Đó là lời Chúa.
Trích sách Châm Ngôn. Đây sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa phán: “Chúa đã tạo thành nên ta là đầu sự việc của Người, trước cả những sự việc Người đã làm rất xa xưa. Ta đã được thiết lập tự thuở đời đời, ngay tự đầu tiên, khi địa cầu chưa sinh nở. Ta đã được sinh thành khi chưa có vực sâu, khi chưa từng có những dòng suối nước. Trước khi Chúa củng cố những ngọn núi cao, trước khi có những quả đồi, ta đã sinh ra rồi. Khi Người chưa tạo tác địa cầu, đồng ruộng, cũng chưa tạo nên hạt bụi đầu tiên của cõi trần ai.
“Ta hãy xuống coi và tại đó Ta làm cho ngôn ngữ chúng lộn xộn”. Trích sách Sáng Thế. Lúc bấy giờ toàn thể lãnh thổ có một tiếng nói duy nhất và một ngôn ngữ như nhau. Khi con cháu ông Noe từ phương đông tiến đi, họ đã gặp một cánh đồng tại đất Sinêar và họ cư ngụ ở đó. Những người này nói với nhau rằng: “Nào, bây giờ chúng ta đi làm gạch và đốt lửa để nung”. Và họ dùng gạch thay thế cho đá và nhựa thay thế cho xi măng. Họ còn nói: “Nào, bây giờ chúng ta hãy xây một thành với một cây tháp mà ngọn nó chạm tới trời. Và chúng ta hãy tạo cho ta một tên tuổi, để chúng ta khỏi bị tản lạc ra khắp mặt địa cầu”.
BẢN VĂN BÀI ĐỌC TRONG THÁNH LỄ LỄ THĂNG THIÊN và TUẦN 7 PHỤC SINH – NĂM C NĂM PHỤNG VỤ 2018 – 2019 (Nguồn: UBPV/HĐGMVN, ấn bản 1973) CHÚA NHẬT VII PHỤC SINH – CHÚA THĂNG THIÊN Bài đọc I: Cv 1, 1-11 “Trước sự chứng kiến của các ông, Người lên trời”.
26/05/2019 – Chúa Nhật VI Mùa Phục Sinh BÀI ĐỌC I: Cv 15, 1-2. 22-29 “Thánh Thần và chúng tôi xét rằng không nên đặt thêm gánh nặng nào khác ngoài mấy điều cần kíp”. - Trong những ngày ấy, có mấy người từ Giuđêa đến dạy bảo các anh em rằng: “Nếu anh em không chịu cắt bì theo luật Môsê, thì không được cứu độ”. Do đó, Phaolô và Barnaba đã tranh luận gắt gao với họ. Bấy giờ người ta quyết định là Phaolô, Barnaba và một ít người khác thuộc phe họ, lên Giêrusalem gặp các Tông đồ và niên trưởng, để xin giải quyết vấn đề này.
BẢN VĂN BÀI ĐỌC TRONG THÁNH LỄ TUẦN 5 PHỤC SINH – NĂM C NĂM PHỤNG VỤ 2018 – 2019 (Nguồn: UBPV/HĐGMVN, ấn bản 1973) 19/05/2019 – Chúa Nhật V Mùa Phục Sinh BÀI ĐỌC I: Cv 14, 20b-26 (Hl 21-27) “Các ngài thuật lại những gì Thiên Chúa đã làm với các ngài”.
Trích sách Tông đồ Công vụ. Trong những ngày ấy, Phaolô và Barnaba sang qua Perghê và đến Antiôkia xứ Pisiđia; ngày Sabbat, các ngài vào ngồi trong hội đường. Có nhiều người Do-thái và tòng giáo theo các ngài, được các ngài khuyên bảo bền đỗ trong ơn nghĩa Chúa. Đến ngày Sabbat sau, hầu hết cả thành đều đến nghe lời Thiên Chúa. Các người Do-thái thấy đám đông dân chúng, thì đâm ghen tương, nói lộng ngôn, chống lại các điều Phaolô giảng dạy. Phaolô và Barnaba can đảm nói rằng:
05/05/2019 – Chúa Nhật III Mùa Phục Sinh BÀI ĐỌC I: Cv 5, 27b-32. 40b-41 “Chúng tôi là chứng nhân các lời đó cùng với Thánh Thần”. Trích sách Tông đồ Công vụ. Trong những ngày ấy, thầy thượng tế hỏi các tông đồ rằng: “Ta đã ra lệnh cấm các ngươi nhân danh ấy mà giảng dạy. Thế mà các ngươi đã giảng dạy giáo lý các ngươi khắp cả Giêrusalem; các ngươi còn muốn làm cho máu người đó lại đổ trên chúng tôi ư?
“Số người tin vào Chúa ngày càng gia tăng”. Trích sách Tông đồ Công vụ. Khi ấy, các Tông đồ làm nhiều phép lạ và nhiều việc phi thường trong dân, và tất cả mọi người tập họp tại hành lang Salômôn; nhưng không một ai khác dám nhập bọn với các tông đồ. Nhưng dân chúng đều ca tụng các ngài. Số những người nam nữ tin vào Chúa ngày càng gia tăng, đến nỗi họ mang bệnh nhân ra đường phố, đặt lên giường chõng, để khi Phêrô đi ngang qua, ít nữa là bóng của người ngả trên ai trong họ, thì kẻ ấy khỏi bệnh. Đông đảo dân chúng ở những thành phụ cận Giêrusalem cũng tuôn đến, mang theo bệnh nhân và những người bị quỷ ám. Mọi người đều được chữa lành. Đó là lời Chúa.
Trích sách Tông đồ Công vụ. Trong những ngày ấy, Phêrô lên tiếng nói rằng: “Như anh em biết điều đã xảy ra trong toàn cõi Giuđêa, khởi đầu từ Galilêa, sau khi Gioan rao giảng phép rửa: ấy là Chúa Giêsu thành Nadarét. Thiên Chúa đã dùng Thánh Thần và quyền năng mà xức dầu cho Người. Người đi khắp nơi, ban bố ơn lành và chữa mọi người bị quỷ ám, bởi vì Thiên Chúa ở cùng Người. Và chúng tôi, chúng tôi là chứng nhân tất cả những gì Người đã làm trong nước Do-thái, và tại Giêrusalem, Người là Đấng người ta đã giết treo Người trên thập giá.
Bảo Trợ