Khi cơ quan tố tụng từ chối dựng lại hiện trường

11 Tháng Mười Hai 202011:35 CH(Xem: 120)
  • Tác giả :

Khi cơ quan tố tụng từ chối dựng lại hiện trường

Diễm Thi, RFA
Khi cơ quan tố tụng từ chối dựng lại hiện trườngẢnh minh họa một vụ tai nạn giao thông ở Việt Nam.
blank AFP

Tại phiên xử sơ thẩm 29 người dân Đồng Tâm với cáo buộc đổ xăng thiêu chết ba sĩ quan công an, diễn ra vào tháng 9 vừa qua, các luật sư tham gia bào chữa cho những bị cáo này yêu cầu cho dựng lại hiện trường nhưng không được Hội đồng xét xử đáp ứng.

Luật sư Nguyễn Hồng Bách, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ba nạn nhân công an phản đối việc dựng lại hiện trường với lý do là sẽ gợi lại nỗi đau của gia đình nạn nhân. 

Đây là một vụ án chết người, có hai án tử hình nhưng lại không được cơ quan chức năng cho dựng lại hiện trường để thực nghiệm khiến dư luận bất bình. Câu hỏi được đặt ra là, nếu thực nghiệm điều tra làm khơi lại nỗi đau của các gia đình nạn nhân thì một bản án tử hình oan có là nỗi đau suốt đời của gia đình người bị kết án oan hay không?

Trao đổi với RFA hôm 10 tháng 9, khi phiên xử đã kết thúc phần tranh luận, Luật sư Ngô Anh Tuấn, một trong các luật sư bảo vệ pháp lý cho các bị cáo cho rằng, đối với một vụ án có chết người, có án tử hình thì nhất thiết phải dựng lại hiện trường. Tuy nhiên, vấn đề này thuộc về mặt chủ quan của Hội đồng Xét xử. Có nghĩa là họ cảm thấy cần thiết hay không là quyền của họ.

Còn những vụ án lớn, quan trọng có chết người như vụ Đồng Tâm thì việc thực hiện điều tra, dựng lại hiện trường thì càng cần thiết hơn nhưng họ không làm. Điều này không thuyết phục được mọi người. -Luật sư Hà Huy Sơn

Theo Điều 204 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, việc dựng lại hiện trường nhằm mục đích làm rõ các tình tiết, hành vi của người gây án. Đây cũng là một trong những công tác thực nghiệm điều tra, giúp cho cơ quan điều tra có thể kiểm chứng và xem xét lại các chứng cứ, lời khai của bị can, bị cáo có trung thực, khách quan, hợp logic không để xét xử đúng người, đúng tội. Khi thực nghiệm điều tra phải đo đạc, chụp ảnh, ghi hình, vẽ sơ đồ, ghi rõ kết quả thực nghiệm điều tra vào biên bản.

Vụ án Đồng Tâm được khơi lại trên mạng xã hội khi hôm 9 tháng 12 năm 2020, công an Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương đã dựng lại hiện trường một vụ va chạm giao thông dẫn đến hành hung.

Luật sư Hà Huy Sơn bày tỏ quan điểm của ông với RFA về vụ việc này:

“Theo ý kiến của tôi thì bất kỳ một vụ án nào mà cơ quan điều tra sử dụng hết các quy định của luật pháp để làm sáng tỏ sự thật khách quan vụ án thì đều đáng hoan nghênh và ủng hộ. Cụ thể là vụ va chạm xe gắn máy ở Thủ Dầu Một.

Còn những vụ án lớn, quan trọng có chết người như vụ Đồng Tâm thì việc thực hiện điều tra, dựng lại hiện trường thì càng cần thiết hơn nhưng họ không làm. Điều này không thuyết phục được mọi người. Nó có một cái dấu hiệu gì đó uẩn khúc chưa được làm sáng tỏ sự thật vụ án.”

Theo vị luật sư này, việc thực nghiệm điều tra đối với vụ án hình sự là để xác định sự thật khách quan. Nhưng có những vụ án để che đậy sự thật thì các cơ quan tiến hành tố tụng lại từ chối thực nghiệm điều tra.

Dù không dựng lại hiện trường để làm rõ nhiều tình tiết bị cho là vô lý nhưng phiên sơ thẩm vẫn diễn ra và kết thúc với hai án tử hình dành cho hai ông Lê Đình Công và Lê Đình Chức, một án chung thân cho ông Lê Đình Doanh. Hai ông Lê Đình Công và Lê Đình Chức cho biết sẽ kháng án.

Để chuẩn bị cho phiên phúc thẩm trong tương lai, Luật sư Lê Văn Hòa từ Hà Nội cho biết sẽ tiếp tục kiến nghị dựng lại hiện trường. Ông khẳng định những vụ án lớn như vụ Đồng Tâm với nhiều uẩn khúc mà không được dựng lại hiện trường để làm sáng tỏ thì Hội đồng xét xử đã vi pham luật tố tụng. Ông nói:

“Quan điểm của tôi là phải dựng lại hiện trường vụ án Đồng Tâm. Việc này đã được chúng tôi kiến nghị. Nếu không dựng lại hiện trường thì không làm rõ được cái chết của ba vị công an có khách quan hay không. Để chuẩn bị cho phiên phúc thẩm thì chúng tôi tiếp tục kiến nghị đề nghị cơ quan điều tra dựng lại hiện trường. Không dựng lại hiện trường rõ ràng đó là điều vi phạm tố tụng.”

Dù không tham gia phiên tòa xử vụ Đồng Tâm với tư cách một luật sư bào chữa, nhưng với kinh nghiệm của mình, Luật sư Phạm Công Út nhận định, để người dân tâm phục khẩu phục và quốc tế không phản ứng với vụ Đồng Tâm thì buộc lòng cơ quan có thẩm quyền phải cho thực nghiệm lại hiện trường. Còn không thì rõ ràng Hội đồng xét xử đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Ông nói thêm:

“Cơ quan tiến hành tố tụng họ nói không muốn thực nghiệm hiện trường bởi họ không muốn tái hiện sự kiện đau lòng. Lý do này không nằm trong Bộ luật tố tụng hình sự 2015 sửa đổi 2017. Trong bộ luật này không có điều khoản loại trừ những trường hợp khơi dậy sự việc đau lòng để không dựng lại hiện trường. Việc không thực nghiệm lại hiện trường, theo tôi là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. 

Ở đây nó có hai vấn đề. Một là họ không muốn làm rõ và hai là họ không dám làm rõ. Không muốn làm rõ là họ xem thường dư luận. Không dám làm rõ là họ sợ dư luận, họ sợ vấn đề công lý. Nếu chiếu theo luật tố tụng hình sự thì họ phải làm rõ.

Vụ này tôi nghĩ nó sẽ nằm trong lịch sử tư pháp, tố tụng của Việt Nam sau này về một Nhà nước được nói là pháp quyền, sống và làm việc theo hiến pháp, pháp luật. Thực tế họ không sống và làm việc theo hiến pháp, pháp luật bởi họ không cho thực nghiệm hiện trường đối với những vụ án như thế này.”

Cơ quan tiến hành tố tụng họ nói không muốn thực nghiệm hiện trường bởi họ không muốn tái hiện sự kiện đau lòng. Lý do này không nằm trong Bộ luật tố tụng hình sự 2015 sửa đổi 2017. -Luật sư Phạm Công Út

Vụ án Đồng Tâm là vụ án gây nhiều sự chú ý trong dư luận ở cả trong và ngoài nước. Vụ án xảy ra khi chính quyền huy động khoảng 3.000 công an tấn công vào xã Đồng Tâm, ngoại thành Hà Nội vào rạng sáng ngày 9 tháng 1 năm 2020, giết chết một dân thường là cụ Lê Đình Kình. 

Bộ Công an sau đó cho biết vụ tấn công xảy ra là do chính người dân trong xã tấn công lực lượng chức năng bảo vệ khu đất đang tranh chấp giữa người dân và chính quyền dẫn đến xung đột.

Người dân Đồng Tâm đã phản bác lập luận này. Báo cáo của các tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam sau đó cho thấy có nhiều khuất tất trong việc công an tấn công vào Đồng Tâm cũng như việc điều tra, xét xử sau đó. 

Tuy nhiên, những kêu gọi của quốc tế về một điều tra độc lập đối với vụ án Đồng Tâm đã không được chính quyền Hà Nội đáp ứng.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
“Ở Việt Nam không có các tổ chức tư nhân, không có các hội đoàn tư nhân, mà mọi hội đoàn muốn thành lập đều phải được nhà nước cấp phép. Nhà nước cho phép hoạt động thì cũng sẽ phải cấp ngân sách cho nó. Cho nên, gần đây có rất nhiều ý kiến cho rằng cần phải có luật lập hội. Hiện nay luật lập Hội vẫn chưa có. Và khi đã có luật lập hội thì cá nhân có thể lập hội và hoạt động theo luật pháp, và đương nhiên là nhà nước không phải trợ cấp tiền cho họ, phải tự tạo ra chi phí của mình một cách hợp pháp. Phải để cho các hội đoàn tự tìm cách gây quỹ tạo kinh phí để hoạt động, nhà nước không nên cấp tiền.”
Tiếp tục tuyên truyền, vận động cộng đồng dân cư thay đổi thói quen, tập quán, thay vì mai táng, chuyển sang hỏa táng... nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tiết kiệm đất, chi phí... Kêu gọi vừa nêu được Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam và Bộ Tài nguyên và Môi trường (TNMT) đưa ra tại Hội nghị công tác bảo vệ môi trường giai đoạn 2021-2025.
Một trong những nội dung quan trọng được Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nêu lên tại Hội nghị ngành Kế hoạch và Đầu tư trong năm 2021 là cần có cơ chế khuyến khích để huy động nguồn lực trong dân, nhất là vàng, ngoại tệ, như vay tương đương vốn ODA. Xin được nhắc lại nguồn vốn ODA (Official Development Assistance) là một hình thức đầu tư nước ngoài với các khoản cho vay không lãi suất hoặc lãi suất thấp với thời gian vay dài.
Bạn trẻ Đăng Quang hối hả hòa vào dòng người đông đúc ở Sài Gòn, sau ngày làm việc cuối cùng của năm 2020 để kịp về nhà đón phút giao mùa mừng năm mới 2021. Chia sẻ với RFA mà không mất thời gian suy nghĩ khi chúng tôi liên lạc, Đăng Quang nói rằng bạn có ước vọng tất cả mọi người trên toàn thế giới được sức khỏe và cơn đại dịch COVID-19 được khống chế trong năm 2021. Đăng Quang tâm tình rằng dù cuộc sống gặp không ít khó khăn do dịch COVID-19 gây ra, nhưng bạn thấy mình may mắn vì vẫn còn được nói, cười, nhìn thấy được người thân
Hôm 30 tháng 12 năm 2020, báo chí Nhà nước Việt Nam đồng loạt đưa thông tin về phương án nhân sự Ủy viên Bộ Chính trị là Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Quốc hội, Thường trực Ban Bí thư chưa công khai là loại thông tin "Tuyệt mật". Thông tin này được loan dựa trên Quyết định 1722/QĐ-TTg Về việc ban hành danh mục bí mật Nhà nước của Đảng do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc ký ban hành ngày 3 tháng 11 năm 2020. Ngoài thông tin về an ninh, quốc phòng hay công tác đối ngoại, đối nội của đảng thuộc loại Tuyệt mật, môt số thông tin về nhân sự hay kỷ luật nhân sự trong đảng cũng thuộc loại Tuyệt mật.
Tại Hà Nội vào đầu năm nay, một người phụ nữ có xuất thân nghèo khổ phải đi đến một quyết định dù cuộc sống của cô phải chịu đảo lộn. Hoàn cảnh khó khăn, chồng đau ốm, bản thân cô còn phải lo cho cha mẹ già và con nhỏ. Trong khi đó không có, nên cô đã quyết định sang Đài Loan lao động. Ngày 28 tháng 5, cô bước vào phòng khám sức khỏe để xin giấy chứng nhận; đây là một điều kiện trong quy trình làm thủ tục đi lao động ở nước ngoài. Với kết quả tốt, ngày 4 tháng 9 cô đã lên máy bay, xuất cảnh sang Đài Bắc và không lâu sau đó, bắt đầu làm việc để gửi tiền về nuôi gia đình ở quê nhà.
Hơn 3 tháng sau khi một số bị cáo trong phiên tòa xét xử người dân xã Đồng Tâm đã được giảm án và trả tự do, những người này cho biết đến nay vẫn bị ám ảnh, hoảng loạn, mất ngủ bởi những gì họ trải qua trong lúc bị tạm giam. Bà Lê Thị Oanh, một người dân Đồng Tâm, chia sẻ với Đài Á Châu Tự Do hôm 20 tháng 12. “Sau phiên sơ thẩm thì 14 người được về. Khi họ về họ bảo, họ không giám nói. Người dân ra đón ở đầu làng đêm hôm sau phiên tòa sơ thẩm thì ai cũng nói là không bị đánh, không bị làm sao cả”.
Một trong những phiên tòa xét xử giới chức lãnh đạo cấp cao ở Việt Nam trong năm 2020, được dư luận trong và ngoài nước quan tâm nhiều có thể nói là trường hợp cựu Chủ tịch thành phố Hà Nội, ông Nguyễn Đức Chung. Ông bị đưa ra xử theo cáo buộc “Chiếm đoạt tài liệu bí mật nhà nước”. Cựu Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung bị khởi tố và bắt giam hồi cuối tháng 8 và phiên xử được tiến hành vào trung tuần tháng 12.
Tám Dân biểu Mỹ hôm 18/12 kêu gọi gọi Bộ Ngoại giao và Tài chính Mỹ thực hiện các chế tài cấm vận của Đạo luật Magnitsky toàn cầu đối với những công an Hà Tĩnh, những người đã tra tấn nhà báo Nguyễn Văn Hoá, người bị kết án tù 7 năm với cáo buộc tuyên truyền chống nhà nước trong phiên toà năm 2017. Nguyễn Văn Hoá là cộng tác viên của Đài Á Châu Tự Do (RFA). Vào tháng 11 năm 2016, Hoá đã bị an ninh đánh đập, tịch thu thiết bị khi đang làm việc cho RFA. Khi bị giam giữ, Hoá lại bị tra tấn, ép phải ký biên bản hỏi cung.
Khu vực miền Tây Nam Bộ, còn được gọi tên “Đồng bằng sông Cửu Long” (ĐBSCL) là vùng châu thổ trù phú được thiên nhiên ưu đãi nhất ở Việt Nam. ĐBSCL được dân gian truyền miệng rằng vùng đất Phương Nam “chim trời cá nước” là một nơi không bao giờ bị đói khát vì được bao bọc bởi những đồng lúa cò bay thẳng cánh và dòng Mekong mênh mông với 9 nhánh sông đầy ấp tôm cá quanh năm, nhiều nhất vào mùa nước tràn đồng mỗi năm.
Bảo Trợ