Thượng đỉnh ASEAN: Biển Đông và đối đầu Mỹ-Trung trong chương trình nghị sự

13 Tháng Mười Một 202012:34 SA(Xem: 43)
  • Tác giả :

Thượng đỉnh ASEAN: Biển Đông và đối đầu Mỹ-Trung trong chương trình nghị sự
Thượng đỉnh trực tuyến giữa các lãnh đạo ASEAN, Hà Nội, Việt Nam, ngày 12/11/2020. AP
Trọng Nghĩa
Thượng đỉnh trực tuyến giữa các lãnh đạo ASEAN, Hà Nội, Việt Nam, ngày 12/11/2020.
Thượng đỉnh trực tuyến giữa các lãnh đạo ASEAN, Hà Nội, Việt Nam, ngày 12/11/2020.  APTại Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN lần thứ 37 chính thức khai mạc tại Hà Nội vào hôm nay, 12/11/2020, vấn đề Biển Đông và quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã lại nổi cộm trong các cuộc thảo luận giữa các lãnh đạo 10 nước Đông Nam Á. Do việc dịch Covid-19 vẫn hoành hành, hội nghị vẫn diễn ra theo hình thức trực tuyến.


Theo hãng tin Anh Reuters, trong phát biểu khai mạc Thượng Đỉnh ASEAN, thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, đại diện Việt Nam, nước hiện là chủ tịch đương nhiệm của ASEAN, đã tỏ ý vui mừng trước sự kiện khối ASEAN chưa bị “cuốn vào các dòng xoáy biến động thế giới và khu vực”, những cạnh tranh đang thách thức hệ thống đa phương quốc tế.

Tuy nhiên, thủ tướng Việt Nam nhấn mạnh đến các mối đe dọa phát sinh từ cách ứng xử khó lường của các quốc gia, sự cạnh tranh và đối đầu giữa các cường quốc, ám chỉ đến quan hệ căng thẳng hiện nay giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, cũng như giữa các nước ASEAN với Trung Quốc ở Biển Đông.

Reuters nhắc lại trong một năm gần đây, tàu Trung Quốc thường xuyên xâm nhập vào các vùng đặc quyền kinh tế của các nước láng giềng, từ Việt Nam, Indonesia, cho đến Philippines, Malaysia, với mục tiêu rõ rệt là áp đặt yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh trên các vùng biển đó.

Hoa Kỳ là nước đã lên tiếng bênh vực các nước Đông Nam Á, khẳng đinh tính chất phi pháp của các yêu sách Trung Quốc và thường xuyên điều chiến hạm đến Biển Đông, đồng thời đưa 24 thực thể Trung Quốc vào danh sách đen, với lý do đã tham gia xây dựng và quân sự hóa các đảo nhân tạo mà Trung Quốc nắm trong tay ở Biển Đông.

 


Theo Reuters, tình hình căng thẳng ở Biển Đông dứt khoát sẽ lại được thảo luận, không chỉ trong nội bộ lãnh đạo các nước ASEAN, mà cả giữa khối Đông Nam Á với các đối tác ngoài khu vực, từ Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, cho đến Nga, Ấn Độ, Úc…, trong khuôn khổ các Thượng Đỉnh “tay đôi” ASEAN+1, hay trong Hội Nghị Thượng Đỉnh Đông Á bao gồm khối ASEAN, 3 nước Đông Bắc Á, Úc, New Zealand cùng với Ấn Độ, Mỹ và Nga.

Ngoài ra, trong bối cảnh dịch Covid vẫn hoành hành trong khu vực, đặc biệt là tại hai nước Indonesia, Philippines, hay là tại Miến Điện, Thái Lan, vấn đề phối hợp và trợ giúp chống dịch cũng là một chủ đề thảo luận quan trọng.

Còn trong lãnh vực kinh tế, trọng tâm của Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN lần này sẽ là việc các nước ký kết Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện Khu Vực RCEP, một thỏa thuận tự do mậu dịch rộng lớn mà Trung Quốc muốn thúc đẩy.
Theo RFI


‘Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm’: Lợi dụng ‘rối ren’ bầu cử Mỹ - Trung Quốc thúc đẩy ASEAN ký kết thỏa thuận RCEP
Lê Minh


Theo các nhà quan sát, lợi dụng tình hình bầu cử Mỹ đang “rối ren”, Trung Quốc tìm kiếm cơ hội “hoành hành” trong các khối thương mại khu vực, và thúc đẩy 14 quốc gia ký kết hiệp định RCEP vào cuối tuần này - thông qua cuộc họp video do ASEAN tổ chức. 

Trung Quốc dự kiến ​​sẽ ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) - một thỏa thuận thương mại lớn nhất khu vực - với 14 quốc gia trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương (APAC) vào cuối tuần này. Bắc Kinh dự tính “kết thúc một thỏa thuận lớn trước khi chính quyền tiếp theo của Hoa Kỳ chính thức vào cuộc, theo các quan chức Trung Quốc cho biết hôm thứ Tư (ngày 12/11).

Có vẻ như các nhà lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã đoán được “sự trở lại ngoạn mục” của Tổng thống Donald Trump, và đang tìm cách “lợi dụng lúc rối ren” bành trướng càng nhiều càng tốt

Các nhà lãnh đạo từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 thành viên của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) dự kiến ​​sẽ ký Hiệp định RCEP thông qua hội nghị online vào Chủ nhật tới (ngày 15/11), theo các quan chức Trung Quốc .

https://www.ft.com/__origami/service/image/v2/images/raw/https%3A%2F%2Fs3-ap-northeast-1.amazonaws.com%2Fpsh-ex-ftnikkei-3937bb4%2Fimages%2F0%2F2%2F5%2F6%2F29496520-6-eng-GB%2F20200929-AI-RCEP-trade-frameworks-diag.png?source=nar-cms
Các nước thuộc khuôn khổ các thỏa thuận thương mại quan trọng Châu Á-Thái Bình Dương

RCEP là một hiệp định thương mại tự do được đề xuất - thường được coi là một chương trình do Trung Quốc dẫn đầu. Hiệp ước này được thương lượng trong số 10 quốc gia thành viên Asean, cùng với Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc.

'Song phương' đôi bên cùng có lợi - Hay 'đa phương' mạnh được yếu thua

Khi phân tích về RCEP và CPTPP, nhà nghiên cứu Michael Pettis cho rằng một số quốc gia, bao gồm cả Trung Quốc, đã dành vài năm qua để vận động các hiệp định thương mại khác nhau, nhưng cuối cùng không hiệp định nào trong số này thực sự giải quyết được vấn đề mà hầu hết họ muốn giải quyết, đó là làm thế nào để giảm thặng dư thương mại bằng cách tiếp cận các thị trường nước ngoài, điều này sẽ cho phép họ tránh áp lực của việc tăng nhu cầu trong nước. 

Ấn Độ, vốn được cho là thành viên thâm hụt thương mại lớn nhất của RCEF, đã rút lui một cách khôn ngoan. Hoa Kỳ đã tách khỏi các hiệp định đa phương, hướng tới chủ nghĩa song phương, đôi bên cùng có lợi; tạo thành thế đối trọng với xu hướng chủ nghĩa đa phương - cá lớn nuốt cá bé - của Bắc Kinh.

Với 16 quốc gia đàm phán, RCEP chiếm khoảng 1/3 GDP toàn cầu và gần một nửa dân số thế giới. Hiệp ước bao gồm thương mại hàng hóa và dịch vụ, cũng như đầu tư, sở hữu trí tuệ và giải quyết tranh chấp; và được đóng khung như một cam kết tự do thương mại của các nước Châu Á. 

Nhưng thỏa thuận này cũng bị chỉ trích vì không đặt ra các tiêu chuẩn về môi trường và lao động. Mối quan tâm cũng được đưa ra về sự chênh lệch giữa các nước thành viên và khả năng hiệp ước có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng toàn cầu. Thỏa thuận cũng thiếu các điều khoản cho việc tự do hóa các công ty nhà nước.

Theo dự báo từ Ngân hàng Phát triển Châu Á vào năm 2016, TPP có khả năng cung cấp tới 400 tỷ USD lợi ích thu nhập toàn cầu trước khi Mỹ rút khỏi tổ chức này này, trong khi đóng góp của RCEP ước tính lên tới 260 tỷ USD.

Vắng chủ nhà, gà mọc đuôi tôm

“Cho đến nay, tất cả các cuộc đàm phán đã hoàn tất. Chúng tôi đang làm việc chăm chỉ khi xem xét pháp lý tất cả các văn bản trong thỏa thuận, và hy vọng rằng chúng tôi sẽ có thể ký thỏa thuận tại hội nghị thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo”, trợ lý Bộ trưởng Thương mại Li Chenggang nói trong một cuộc họp báo hôm thứ Tư.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường sẽ tham dự chuỗi các cuộc họp hội nghị online do ASEAN tổ chức từ thứ Năm (ngày 13/11) đến Chủ nhật (ngày 15/11), để xúc tiến việc ký kết thỏa thuận.

Sau 8 năm đàm phán, thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới” này đã có “cơ may” hình thànhvượt xa các khối thương mại khu vực khác như Liên minh Châu Âu, Thỏa thuận Hoa Kỳ-Mexico-Canada và Thỏa thuận toàn diện và tiến bộ cho Đối tác xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).

Các nhà quan sát cho biết việc Mỹ vắng mặt ở cả RCEP và CPTPP đã khuyến khích các nước trong khu vực tìm kiếm vị trí lãnh đạo khác. Trung Quốc đã coi RCEP như một cơ hội để viết ra các quy tắc thương mại khu vực và đa dạng hóa các con đường thương mại, trong bối cảnh quan hệ kinh tế với Hoa Kỳ đang suy giảm.

Một người biểu tình đốt biểu ngữ trong cuộc biểu tình phản đối kế hoạch của chính phủ tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), tại New Delhi vào ngày 4 tháng 11 năm 2019. (Ảnh của Sajjad HUSSAIN / AFP / Getty Images)
Một người biểu tình đốt biểu ngữ trong cuộc biểu tình phản đối kế hoạch của chính phủ tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), tại New Delhi vào ngày 4 tháng 11 năm 2019. (Ảnh của Sajjad HUSSAIN / AFP / Getty Images)

Một chuyên gia tư vấn cho chính phủ Trung Quốc về thương mại cho biết, Trung Quốc cần phải ký thỏa thuận thương mại trước khi chính quyền tiếp theo của Mỹ nhậm chức. RCEP được cho là lợi ích chiến lược dài hạn của Trung Quốc và kết nối các mối quan hệ của nước này với các nước láng giềng

Mỹ ‘lao đao’ - APAC ‘lung lay’ - Bắc Kinh tha hồ ‘giật dây’

Các cuộc đàm phán cho RCEP đã được khởi động vào năm 2012 và đã kéo dài trong nhiều năm. Ấn Độ, nền kinh tế lớn thứ ba châu Á và là thị trường tiêu dùng lớn, đã rút lui vào năm ngoái vì lo ngại về thâm hụt thương mại với Trung Quốc

Cũng có những lo ngại rằng mối quan hệ ngoại giao xấu đi nhanh chóng của Úc với Trung Quốc có thể ảnh hưởng đến tiến độ của thỏa thuận thương mại đa phương.

Trong chuyến công du tới Ấn Độ vào tháng 4/2020, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết Washington đã đàm phán với “những người bạn” của mình, nhiều người trong số họ là thành viên của RCEP - bao gồm Ấn Độ, Úc, Nhật Bản, New Zealand, Hàn Quốc và Việt Nam - về tái cấu trúc các chuỗi cung ứng toàn cầu sau đại dịch viêm phổi Vũ Hán.

Tại cuộc họp báo của chính phủ Trung Quốc hôm thứ Tư, Thứ trưởng Ngoại giao Luo Zhaohui đã chỉ trích kế hoạch kiềm chế Trung Quốc của Hoa Kỳ; cho rằng chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Bộ tứ (Quad) - đã chứng minh sự trở lại của tâm lý Chiến tranh Lạnh, "nhằm làm suy yếu vị trí trung tâm của ASEAN. Cả Trung Quốc và ASEAN nên cảnh giác cao độ về xu hướng này”, ông Luo nói.

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo nói chuyện với Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga tại văn phòng Thủ tướng ở Tokyo (Ảnh: EUGENE HOSHIKO / AFP qua Getty Images)
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo nói chuyện với Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga tại văn phòng Thủ tướng ở Tokyo (Ảnh: EUGENE HOSHIKO / AFP qua Getty Images)

Wang Yong, Giám đốc Trung tâm Kinh tế Chính trị Quốc tế tại Đại học Bắc Kinh, cho biết RCEP có thể cung cấp một nền tảng thay thế cho hợp tác kinh tế Trung Úc, bất chấp những tranh cãi về ngoại giao giữa đôi bên.

“Trục của nền kinh tế thế giới đã chuyển từ hợp tác xuyên Đại Tây Dương sang hợp tác xuyên Thái Bình Dương”, ông Wang nhấn mạnh thêm.

Mồi câu RCEP?

Theo Nikkei, RCEP sẽ cắt giảm thuế quan và thiết lập các quy tắc trong khoảng 20 lĩnh vực, bao gồm các luồng dữ liệu xuyên biên giới. Thỏa thuận sẽ giảm bớt thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp và thủy sản so với TPP, hoặc hiệp định đối tác kinh tế Nhật Bản-EU.

RCEP sẽ xóa bỏ thuế đối với 61% hàng hóa nhập khẩu từ các thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á, Úc và New Zealand, cùng với 56% từ Trung Quốc và 49% từ Hàn Quốc.

Thỏa thuận dự kiến ​​sẽ loại bỏ thuế quan của Trung Quốc đối với một số mặt hàng nhập khẩu, sau khi RCEP có hiệu lực:

  • Sò điệp của Nhật Bản vào năm thứ 11 (của RCEP); 
  • Kẹo của Hàn Quốc vào năm thứ 10;
  • Một số loại thịt bò của Indonesia;
  • Nghĩa vụ thuế đối với rượu sake và rượu mạnh của Nhật Bản cũng sẽ bị loại bỏ.

Mặc dù RCEP cho thấy "sự hấp dẫn nhất thời", Bắc Kinh chỉ được một phen "mặc sức tung hoành" khi Washington đang" lao đao" trong tình trạng gian lận bầu cử. Nhưng tình hình bầu cử "rối ren" sẽ không kéo dài lâu, Bắc Kinh có lẽ đã hiểu rõ điều này, chẳng qua chỉ là "chớp lấy cơ may" trước khi Tổng thống Trump "tái xuất".

Lê Minh - Theo NTD Viet Nam

 

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tôi từng đi ăn trưa với Sidney Powell ở khu trung tâm Manhattan. Tôi biết bà ấy là một người kiên quyết và quả cảm, nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ rằng sẽ có ngày bà ấy đóng một vai trò lịch sử quan trọng như ngày hôm nay. Trở lại năm 2014, tôi làm việc tự do cho một công ty quan hệ công chúng ở Thành phố New York. Chính ở đó, tôi đã gặp một người phụ nữ khác thường. Hiếm khi tôi gặp phải một người mà tôi ngại tranh luận cùng, bởi vì trí tuệ sắc bén và sự chính trực ngay thẳng của bà. Sidney chính là một người như vậy. Người phụ nữ này đã từng có một sự nghiệp đáng kể. Là một Cơ đốc nhân theo đạo Tin lành, bà đã từng là công tố viên liên bang - và đã nghỉ việc vì bất bình và phẫn nộ trước sự tham nhũng mà bà đã chứng kiến giữa các đồng nghiệp của mình.
Tính đến hôm 24/11, nhóm của Tổng thống Trump và người của Đảng Cộng hòa đã khởi xướng 16 vụ kiện chống gian lận bầu cử ở Pennsylvania, Michigan và Nevada... Cùng ngày, Luật sư Giuliani cho biết ông sẽ kháng cáo lên Tòa án Tối cao về những vi phạm bầu cử ở ít nhất năm hoặc sáu tiểu bang. Luật sư Giuliani của Nhóm chiến dịch Tổng thống Trump cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Fox News hôm 24/11 rằng, ông sẽ đệ đơn kiện các quan chức ở ít nhất năm hoặc sáu tiểu bang vì tiến hành gian lận bầu cử. Luật sư Giuliani nói: "Các vụ kiện hiện tại ở bốn nơi của chúng tôi sẽ được đưa lên Tòa án Tối cao, và sẽ sớm có hai (vụ kiện) khác. Về cơ bản, tổng thể vụ kiện liên quan đến các quan chức ở ít nhất năm hoặc sáu bang vi phạm quy định bầu cử".
Một đô đốc hải quân quân hàm hai sao giám sát tình báo quân sự Mỹ ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã thực hiện một chuyến thăm không báo trước tới Đài Loan hôm Chủ nhật (22/11), tờ Taiwan News dẫn báo cáo của Reuters cho biết. Các nguồn tin giấu tên, bao gồm một quan chức Đài Loan có dữ liệu về chuyến đi, nói với Reuters rằng quan chức này là Chuẩn Đô đốc Michael Studeman. Ông Studeman là giám đốc của J2, phụ trách tình báo, tại Bộ Chỉ huy Ấn Độ – Thái Bình Dương của quân đội Mỹ, theo trang web của Hải quân Hoa Kỳ. Bộ Quốc phòng Đài Loan từ chối bình luận về chuyến thăm, tương tự Ngũ Giác Đài. Bộ Ngoại giao Đài Loan (MOFA) xác nhận hôm Chủ nhật rằng một quan chức Hoa Kỳ đã đến Đài Loan nhưng không cung cấp thêm bất kỳ chi tiết nào, bổ sung rằng đó là chuyến thăm chưa được công bố.
Luật sư của Tổng thống Trump Sidney Powell tuyên bố rằng có chứng cứ và yêu cầu điều tra với cáo buộc rằng Dominion hối lộ cho các quan chức nhà nước, thậm chí có nghi vấn về khả năng liên quan đến thống đốc Đảng Cộng hòa bang Georgia Brian Kemp. Ông Kemp đã dành một khoản tài trợ ngân sách dùng để sử dụng Hệ thống bỏ phiếu Dominion thay vì công ty truyền thống ES&S. Giá trị hợp đồng này là 107 triệu USD. Theo bà Powell cho biết đang có cuộc điều tra về quan hệ lợi ích tài chính giữa công ty phần mềm Dominion với gia đình thống đốc bang Georgia và Ngoại trưởng của bang này.
Hôm thứ năm (19/11), luật sư Sidney Powell, thành viên nhóm pháp lý của Tổng thống Trump, cho biết trong một cuộc họp báo rằng TT Trump đã thắng lớn trong cuộc tuyển cử, và nhóm pháp lý sẽ chứng minh điều này, theo Sound of Hope hôm 20/11. Bà Powell cho biết, những người yêu nước đã quá mệt mỏi với sự mục ruỗng xuyên suốt từ cấp địa phương lên cấp cao nhất, vì vậy đội ngũ pháp lý của TT Trump sẽ trả lại cho người dân Mỹ một quốc gia tự do [mà họ đáng được hưởng]. Bà còn yêu cầu Bộ Tư pháp mở cuộc điều tra tội phạm về hiện tượng gian lận xuất hiện trong cuộc bầu cử.
Một nhân viên kiểm phiếu trong cuộc bầu cử 2020 của bang Georgia từng có 20 năm kinh nghiệm xử lý các phiếu bầu, trong một lời khai có tuyên thệ vào ngày 17 tháng 11 cho biết rằng cô nhận thấy có một lô phiếu bất thường trong đó các lá phiếu không có dấu hiệu là đã được sử dụng hoặc đã được đánh dấu. Trong lô này, khoảng 98% số phiếu bầu cho ứng cử viên tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden và chỉ có khoảng 2 lá phiếu được đánh dấu bầu cho Tổng thống Donald Trump.
Tháng 4/1991, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Mikhail Gorbachev thông báo với Bộ Chính trị rằng ông từ chức. Trong hồi ký xuất bản năm 1995, ông kể lại là vào thời điểm đó, ông cảm thấy Đảng Cộng sản trở thành 'cản trở lớn nhất cho cải tổ', và muốn rút lui. Bộ Chính trị của Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô họp kín, ba giờ liền, không có ông Gorbachev. Họ phê phán ông kịch liệt và đổ lỗi cho nhà lãnh đạo trẻ nhưng ở vị trí cao nhất là đã gây ra các vấn đề ngày càng sâu rộng của Liên bang Xô Viết (cuối năm đó, Liên Xô chính thức giải tán). Nhưng việc để một tổng bí thư từ chức là điều không ai có thể tưởng tưởng nổi. Họ mời ông Gorbachev vào, sau cuộc họp và đề nghị ông...rút đơn từ chức.
Để đảm bảo Joe Biden “chiến thắng” hầu hết các bang chiến trường quan trọng, tỷ phú Bill Gates và nhóm thế lực ngầm đã có những tác động ngoại cảnh để thay thế đội ngũ nhân viên thăm dò ​​kỳ cựu bằng những “sinh viên da đen trẻ tuổi”, còn được gọi là Black Lives Matter kiểm phiếu. Và điều gì đã xảy ra sau đó? Đó là hủy phiếu, xé phiếu, gian lận phiếu bầu... Đã có nhiều video về việc gian lận phiếu xảy ra ở phần lớn các bang chiến trường do Đảng Dân chủ lãnh đạo. Người ta đã tìm thấy rất nhiều thư bị vứt bỏ trong túi rác, nhiều phiếu bầu bị hủy, bị xé vụn… Đóng góp một phần trong cuộc bầu cử gian lận mang tính lịch sử này, có một phần “công trạng” của nhóm “sinh viên da đen trẻ tuổi” Black Lives Matter (BLM) đảm nhận nhiệm vụ kiểm phiếu.
Ngày 17/11, hai máy bay ném bom B-1B của Mỹ đã đi qua vùng trời phía Bắc Đài Loan và thậm chí tiến vào Vùng nhận dạng phòng không Biển Hoa Đông của Trung Quốc. Vào ngày 17/11, tài khoản Twitter chuyên theo dõi hoạt động của máy bay "Aircraft Spots" đã đăng một bản đồ hướng di chuyển và cho biết, hai máy bay ném bom B-1B của quân đội Mỹ đã cất cánh từ Căn cứ Andersen của Không quân Hoa Kỳ trên đảo Guam và đi qua không phận phía Bắc Đài Loan, rồi tiến về phía Biển Hoa Đông và đi vào Vùng Nhận dạng Phòng không Biển Hoa Đông của Trung Quốc. Trong quá trình này, hai máy bay tiếp dầu trên không KC-135 đã được sử dụng cho các hoạt động tiếp nhiên liệu.
Hiệp hội ASEAN là một tác nhân then chốt trong chính trị đối ngoại tại Đông Nam Á. Thế nhưng, trong bối cảnh cần đoàn kết chặt trước áp lực của các đại cường bên ngoài, thì một nhà ngoại giao kỳ cựu Singapore, hồi hưu, gây ra cơn bão ngoại giao, gợi ý ASEAN trục xuất Cam Bốt và Lào vì đã « cho phép » một cường quốc, ám chỉ Trung Quốc, can thiệp vào đường lối của hiệp hội.
Bảo Trợ