Nghiên cứu Mỹ: Người chết vì nóng sẽ nhiều hơn nạn nhân dịch bệnh

14 Tháng Tám 202010:39 CH(Xem: 135)
  • Tác giả :

Nghiên cứu Mỹ: Người chết vì nóng sẽ nhiều hơn nạn nhân dịch bệnh

Tháng 7/2020, Viện  tư vấn Mỹ National Bureau of Economics Researchs công bố một nghiên cứu hiếm có về ảnh hưởng của nhiệt độ tăng cao do biến đổi khí hậu đến tỉ lệ tử vong trên toàn cầu. Ảnh minh họa : Trưng bày về biến đổi nhiệt độ thế giới trong thời gian thượng đỉnh Khí hậu COP 21, Paris 2015.
Tháng 7/2020, Viện tư vấn Mỹ National Bureau of Economics Researchs công bố một nghiên cứu hiếm có về ảnh hưởng của nhiệt độ tăng cao do biến đổi khí hậu đến tỉ lệ tử vong trên toàn cầu. Ảnh minh họa : Trưng bày về biến đổi nhiệt độ thế giới trong thời gian thượng đỉnh Khí hậu COP 21, Paris 2015. REUTERS/Stephane Mahe
Trọng Thành

Bắc Mỹ và châu Âu trong những tuần qua phải đối mặt với những đợt nóng kỷ lục, đúng vào lúc các khu vực này, cũng như toàn thế giới nói chung, phải vất vả chống chọi với đại dịch Covid-19. Các hậu quả của nhiệt độ tăng cao với sức khoẻ con người là ghê gớm. Tuy nhiên, cho đến nay, rất hiếm có nghiên cứu nào xem xét tác động của nhiệt độ cao đối với tỉ lệ tử vong trên phạm vi toàn cầu.

 

Một nghiên cứu khoa học Mỹ vừa công bố hồi tháng 7/2020 dự báo : Nhiệt độ tăng cao do biến đổi khí hậu, từ nay đến cuối thế kỷ, có thể khiến nhiều người chết hơn là số nạn nhân tử vong hiện nay do tất cả các loại dịch bệnh cộng lại. Trong bối cảnh thế giới rất thiếu các dữ liệu khoa học về chủ đề này, nghiên cứu của National Bureau of Economics Researchs là một trợ giúp quý giá đối với cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Chuyên mục Theo dòng thời sự của RFI xin giới thiệu một số nét chính của nghiên cứu này. 

*** 

Nghiên cứu của Văn phòng Quốc gia về Nghiên cứu Kinh tế Mỹ có những điểm gì đáng chú ý ? 

Nghiên cứu mang tên « Valuing the Global Mortality Consequences of Climate Change Accounting for Adaptation Costs and Benefits / Đánh giá về hậu quả gây tử vong toàn cầu do biến đổi khí hậu, có tính đến phí tổn và lợi ích của việc thích ứng » do Viện tư vấn tư nhân độc lập phi lợi nhuận National Bureau of Economics Researchs (NBER) chủ trì. Nghiên cứu của NBER đưa ra nhiều kịch bản. Theo kịch bản tồi tệ nhất, có nghĩa là nhân loại làm rất ít để hạn chế khí thải gây hiệu ứng nhà kính, biến đối khí hậu có thể khiến tỉ lệ tử vong tăng lên mức 73 người chết trên 100.000 người vào cuối thế kỷ. Có nghĩa là tương đương với số người được coi là tử vong hiện nay do tất cả các căn bệnh lây nhiễm cộng lại, bao gồm lao, HIV, sổt rét, sốt xuất huyết và sốt vàng da (hoành hành chủ yếu ở Nam Mỹ và châu Phi). 

Các nhà nghiên cứu so sánh các dữ liệu tử vong toàn cầu với lịch sử biến đổi nhiệt độ để tìm cách xác định « các nguyên nhân trực tiếp » gây chết người do nóng, khi cơ thể mất khả năng tự điều chỉnh để đối phó với nhiệt độ cao, và « các nguyên nhân gián tiếp » gây chết người do nóng, như các đợt nóng cao điểm làm tăng nguy cơ tai biến tim mạch chẳng hạn. Tương tự như đối với đại dịch Covid-19 hiện nay, trong nhiều trường hợp, virus không trực tiếp gây chết người, mà khiến bệnh nhân tử vong, do các bệnh nền.  

Một điểm đáng chú ý thứ hai của nghiên cứu là chỉ ra việc khí hậu bị hâm nóng làm gia tăng bất bình đẳng vốn có trong lĩnh vực y tế. Dân cư các quốc gia nghèo nhất, thường là các nước ở xứ nóng nhất hành tinh, cũng là nơi có tỉ lệ nạn nhân tăng vọt. Tỉ lệ tử vong tại các nước như Ghana, Bangladesh, Pakistan hay Soudan có thể tăng lên đến 200 người chết trên 100.000 dân. 

Theo kịch bản tồi tệ nhất, việc tỉ lệ tử vong tăng cao nói trên khiến kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 3,2% GDP. Biến đổi khí hậu buộc các quốc gia phải có các biện pháp thích nghi để sinh tồn Tuy nhiên, không phải quốc gia nào cũng có phương tiện kinh tế hay khả năng tổ chức xã hội như nhau để chuẩn bị đối phó tốt. Kinh tế gia chuyên về môi trường Amir Jina, Đại học Chicago, đồng tác giả của nghiên cứu lưu ý: « Các nước giàu có thể đầu tư cho việc thích ứng, trong lúc các nước nghèo nhất cũng chính là các nước ít góp phần nhất vào biến đổi khí hậu, thì lại phải chịu các hậu quả nặng nề nhất ». 

Viện NBER là một viện nghiên cứu kinh tế có uy tín hàng đầu tại Mỹ, 16 trong số 31 giải Nobel kinh tế người Mỹ là thành viên liên kết của Viện. Nghiên cứu nói trên về tác động của biến đổi khí hậu nhấn mạnh đây là « các đánh giá sơ bộ đầu tiên » về nguy cơ tử vong toàn cầu do nhiệt độ tăng cao dựa trên một khối lượng dữ liệu lớn. Tổng cộng các dữ liệu quốc gia của khoảng 40 nước đã được huy động. 

Phản ứng tại Pháp ra sao về kết quả nghiên cứu này ? 

Tuần báo Pháp L’Express đặt câu hỏi với tiến sĩ dịch tễ học, bác sĩ Jean-David Zeitoun, bệnh viện Saint Antoine - Paris. Bác sĩ Pháp thừa nhận ảnh hưởng của nhiệt độ tăng cao với tỉ lệ tử vong. Nhiều quan sát cho thấy trong các đợt nóng cao điểm, có nhiều ca tai biến não, các bệnh nhân về tim mạch phải nhập viện nhiều hơn. Cụ thể là năm ngoái, tại Pháp, tỉ lệ tử vong tăng 9%, do các đợt nóng cao điểm. Tỉ lệ tử vong tăng cao, cho dù chính quyền đã đưa ra nhiều biện pháp thích ứng, sau khi rút ra các bài học từ đợt nóng lịch sử năm 2003, khiến khoảng 20.000 người chết. 

Vị bác sĩ Pháp cũng lưu ý là biến đổi khí hậu rõ ràng là một đe dọa đối với y tế quốc gia, nhưng đây là một vấn đề phức tạp, vì không có một căn bệnh gọi là « bệnh khí hậu », mà biến đổi khí hậu làm gia tăng nhiều yếu tố gây hại cho sức khoẻ. Nhiệt độ tăng cao chỉ là một trong các biểu hiện của biến đổi khí hậu. Trong các đợt nóng cao điểm, còn có hiện tượng ô nhiễm không khí tăng cao chẳng hạn, khiến tỉ lệ tử vong còn cao hơn nữa. Nhà dịch tễ học người Pháp nhấn mạnh là « ô nhiễm ôzôn có thể nguy hiểm hơn nhiều so với một đợt nóng cao điểm, nếu chỉ xét thuần tuý về khía cạnh nhiệt độ ». 

Một nghiên cứu hồi năm ngoái, đăng tải trên tạp chí Y học The Lancet (« The 2019 report of The Lancet Countdown on health and climate change: ensuring that the health of a child born today is not defined by a changing climate »), chỉ ra hàng loạt nguy cơ trực tiếp và gián tiếp của biến đổi khí hậu đối với sức khoẻ trẻ em, trong đó có các đợt nóng cao điểm, ô nhiễm, nguy cơ hỏa hoạn và kể cả việc nguy cơ khiến các loại dịch bệnh gia tăng. Theo các tác giả, trẻ em ra đời năm 2019 sẽ phải sống trong một thế giới có nhiệt độ gia tăng hơn 4°C kể từ khi chúng sinh ra đến năm 71 tuổi. Một môi trường như vậy để lại các hậu quả đối với tất cả các giai đoạn trong cuộc đời các em.

Bất bình đẳng sẽ trở nên nghiêm trọng gấp bội, nếu nhiệt độ Trái đất tiếp tục nóng lên với đà hiện nay ? 

Đúng như vậy. Có thể phân ra hai loại bất bình đẳng. Bất bình đẳng giữa các nước, giữa nước giàu và nước nghèo, và bất bình đẳng trong nội bộ một quốc gia. Tại các nước giàu nhất, nhiều việc đã được làm để đối phó với việc nhiệt độ gia tăng. Nhưng theo nhà khí hậu học Bob Kopp, Đại học Rutgers, đồng tác giả nghiên cứu trên, ngay tại Mỹ, một ngày nóng cao điểm tại Seattle cũng gây thiệt hại hơn là tại Houston, vì tại Houston, điều hòa nhiệt độ và nhiều biện pháp chống nóng khác phổ biến hơn. 

Nhật báo Công giáo La Croix, trong bài « Các đợt nóng cao điểm khiến bất bình đẳng gia tăng », cũng nhấn mạnh đến thực trạng này tại các nước phát triển, trong đó có Pháp. Bài viết dẫn một nghiên cứu, đăng tải trên tập san về dịch tễ học Bulletin épidémiologique của bộ Y Tế Pháp, cho thấy tính chất bất bình đẳng còn thể hiện qua việc các nhóm dân cư khá giả có điều kiện dùng điều hoà nhiệt độ để chống nóng, nhưng điều hoà nhiệt độ lại đưa cái nóng ra bên ngoài gây hậu quả cho những người sức khoẻ yếu, và bản thân họ không có điều kiện sử dụng điều hoà nhiệt độ (chưa kể đến việc sử dụng điều hòa nhiệt độ là một tác nhân chủ yếu khiến Trái đất bị hâm nóng).

Theo nhà dịch tễ học Pháp Mathilde Pascal, một số nghiên cứu ở Mỹ cũng cho thấy tỉ lệ tử vong do nóng tăng cao tại một số khu phố nghèo người Mỹ da đen, nơi nhiều người tuy trong nhà có điều hòa nhiệt độ, nhưng không có điều kiện trả tiền điện. 

Vẫn theo nhà khí hậu học Mỹ Bob Kopp, đồng tác giả nghiên cứu nói trên của Viện NBER, tình hình chắc chắn là còn tồi tệ hơn ở những nước nghèo. Tuy nhiên, điều đặc biệt đáng lo ngại chính khác là, mảng nghiên cứu về tác động của việc khí hậu bị hâm nóng đối với dân cư tại các quốc gia nghèo lại gần như bị bỏ trống. Cụ thể như tại châu Phi. Theo một nghiên cứu của Viện biến đổi môi trường, Đại học Oxford, Anh quốc, công bố hồi tháng 7/2020, thì tình trạng các đợt nóng cao điểm gia tăng tại châu Phi là điều dễ hình dung, thế nhưng lại gần như không có mấy thông tin chính xác về vấn đề này. 

Theo bài nghiên cứu của Đại học Oxford, cơ sở dữ liệu quốc tế được coi là rộng lớn nhất về các tình trạng khẩn cấp trên toàn cầu (Emergency Events Database - EM-DAT) nằm tại trung tâm nghiên cứu ở Bỉ, được khởi sự xây dựng từ năm 1988 (Centre for Research on the Epidemiology of Disasters - CRED). Cơ sở dữ liệu EM - DAT này chỉ ghi nhận hai đợt nóng lớn tại phía nam sa mạc Sahara ở châu Phi từ đầu thế kỷ 20, khiến 71 người chết sớm.

Trong lúc đó, riêng tại châu Âu cùng thời kỳ, có 83 đợt nóng lớn được ghi nhận, khiến khoảng 140.000 người chết sớm. Các nhà nghiên cứu Đại học Oxford nhấn mạnh là sự mất cân bằng nghiêm trọng về thông tin này là hoàn toàn tương phản với thực tế điều kiện thời tiết khắc nghiệt ở miền nam châu Phi, thường là khắc nghiệt hơn nhiều so với châu Âu. 

Thiếu thông tin về tác động của nhiệt độ tăng cao đến sức khoẻ con người cũng là một vấn đề lớn mà tuần báo Pháp L’Express, trong bài « Khí hậu và dịch Covid : Nhất bên trọng, nhất bên khinh », nhấn mạnh. L’Express lưu ý là những thảm họa thường được coi là « nhỏ » ít thu hút sự chú ý của truyền thông và các định chế quốc tế. Gọi là « nhỏ », nhưng thực ra khi tổng hợp lại, thì có thể trở nên rất lớn, như trường hợp của nhiệt độ tăng cao với sức khoẻ. Việc thiếu thông tin khoa học như vậy cũng có những hậu quả rất lớn đối với quá trình giới chính trị các nước, giới lãnh đạo quốc tế đưa ra các chính sách. 

Nghiên cứu dự báo của Viện nghiên cứu Mỹ NBER có thể coi là đến rất đúng lúc. Trong lúc nhân loại đang tập trung đối phó với đại dịch Covid, NBER cảnh báo : Đừng quên biến đổi khí hậu. Nhà kinh tế Amir Jina, đồng tác giả nghiên cứu, khẩn thiết kêu gọi : Cũng giống như đại dịch Covid ập đến làm rung chuyển toàn bộ hệ thống y tế toàn cầu, khó mà nói điều gì sẽ đến vào lúc biến đổi khí hậu đặt toàn bộ các hệ thống xã hội dưới áp lực tương tự. Hãy hình dung trước hiểm họa, để kịp thời chuẩn bị, đừng để đến khi mất bò mới lo làm chuồng.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Covid-19 - một loại virus gây viêm phổi nghiêm trọng bắt nguồn từ Trung Quốc đã lan sang nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Anh quốc. Theo số liệu của Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc ngày 19/02 cho biết đã có 74.185 ca nhiễm và 2.004 ca tử vong ở Trung Quốc đại lục. Triệu chứng của bệnh Thông thường bệnh bắt đầu bằng một cơn sốt, sau đó là ho khan. Sau một tuần, bệnh có thể dẫn đến khó thở và một số bệnh nhân cần được điều trị tại bệnh viện. Đáng lưu ý, virus corona hiếm khi gây chảy nước mũi hoặc hắt hơi.
Vào mùa thu, độ ẩm trong không khí bắt đầu giảm xuống, người nhạy cảm có thể cảm thấy. Theo Đông Y, đây là lúc táo khí thịnh hành, ảnh hưởng trực tiếp đến công năng tạng Phế... Theo Hoàng đế Nội kinh viết: “Tây phương sinh táo, táo sinh kim, kim sinh tân, tân sinh Phế...” - tạm dịch: trời ở phương Tây sinh ra táo khí - khí khô ráo, táo khí sinh ra hành kim, hành kim sinh ra vị tân - vị cay. Con người nhờ vào vị cay mà sinh ra và trưởng dưỡng tạng Phế.
Khi nói đến bầu cử tổng thống Mỹ, người ta thường nghĩ đến sự ganh đua của hai đảng là Cộng hòa và Dân chủ. Vậy sự khác nhau căn bản giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ trong chính trị Hoa Kỳ là như thế nào? Đặc biệt là các vấn đề đối nội của chính nước Mỹ. Dưới đây là một số khác biệt cơ bản giữa hai đảng này.
SANTA MONICA, California (NV) – Thông thường khi giảm cân chúng ta thường chỉ chú trọng đến thức ăn nạp vào mà quên mất thức uống cũng rất quan trọng trong việc giúp giảm hay tăng cân. Theo một cuộc nghiên cứu đăng trên tạp chí Obesity năm 2017, trung bình người Mỹ tiêu tốn 340 calories cho thức uống mỗi ngày, tức là trung bình mỗi tuần tiêu tốn khoảng 2,400 calories. Uống nước nhiều luôn được các bác sĩ khuyên làm để duy trì sức khỏe tốt và vóc dáng cân đối. (Hình: Franck Fife/AFP via Getty Images) Dưới đây là những thức uống bạn nên uống và tránh để duy trì một vóc dáng thon gọn mà mình mong muốn, theo trang mạng Livestrong.
Vitamin D là một nhóm các secosteroid hòa tan được trong chất béo, đóng vai trò vô quan trọng trong việc thực hiện các chức năng của hệ miễn dịch, kiểm soát sự tăng trưởng tế bào và xương. Thông thường, Vitamin D được gọi một cách trìu mến là “vitamin ánh sáng” bởi lẽ cơ thể của chúng ta có thể tự tổng hợp và sản xuất ra loại vitamin này sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Vitamin D ngoài ra còn giúp cơ thể điều hòa sự phát triển của tế bào và làm giảm các dấu hiệu sưng, tấy. Loại dưỡng chất này bên cạnh đó cũng tham gia vào hoạt động thúc đẩy sự hấp thụ canxi, giúp khung xương thêm vững chắc.
Trong một nghiên cứu hồi cứu về những bệnh nhân được xét nghiệm COVID-19, các nhà nghiên cứu tại Đại học Y khoa Chicago đã tìm thấy mối liên hệ giữa sự thiếu hụt vitamin D và khả năng bị nhiễm coronavirus. “Vitamin D rất quan trọng đối với chức năng của hệ thống miễn dịch và việc bổ sung vitamin D trước đây đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp do virus”, David Meltzer, MD, Ph.D., Trưởng khoa Y tế Bệnh viện tại UChi Chicago Medicine và tác giả chính của nghiên cứu nói. "Phân tích thống kê của chúng tôi cho thấy điều này có thể đúng với trường hợp lây nhiễm COVID-19".
Làm việc hiệu quả, nhanh chóng và thông minh luôn là một trong những điều ưu tiên hàng đầu mà các công ty tìm kiếm ở nhân viên. Tuy nhiên, không chỉ có công ty mà chính cách làm việc tốt sẽ giúp cho bản thân chúng ta, theo trang mạng The Muse. Thông thường, chúng ta dành trung bình 90,000 giờ trong cuộc đời để làm việc và vì thế, đừng biến 90,000 giờ ấy trở nên vô vị, chán nản, mệt mỏi và áp lực. Với những thói quen nho nhỏ dưới đây, chỉ cần bạn cố gắng thay đổi và duy trì, chắc chắn nó sẽ đem lại những lợi ích vô cùng to lớn. Kỹ năng giải quyết vấn đề, suy nghĩ logic, tinh thần minh mẫn và nhiều thứ khác là các yếu tố mang lại giá trị cho công ty bạn đang làm và cả cá nhân bạn.
Điểm tuyệt đối cho bài kiểm tra này là 200 điểm. Nếu không được nhiều hơn 25 điểm, bạn nên điều chỉnh lại bản thân. Tiến sĩ Daniel Gorman, thuộc khoa Tâm lý học, đại học Harvard đã thực hiện một bài kiểm tra EQ và đúc rút ra được một số vấn đề. Thông qua việc trả lời các câu hỏi, bạn đọc có thể có được những nhận thức cảm tính khái quát về chỉ số trí tuệ cảm xúc (EQ) của bản thân. Tổng cộng có 10 câu hỏi, tiêu chuẩn tính điểm cho các câu hỏi vui lòng xem phía sau. Số điểm cao nhất có thể đạt được là 200. Người bình thường, trung bình đạt 100 điểm. Nếu bạn đạt được dưới 25 điểm, bạn nên dành thời gian thời gian để làm lại bài kiểm tra.
Đức Mẹ Guadalupe là một sự kiện thần kỳ và nổi tiếng ở xứ sở Mexico. Sự kiện và thánh tích đi theo đó (tấm áo choàng Đức Mẹ Guadalupe) trở nên nổi tiếng đến nỗi đã trở thành biểu tượng của quốc gia phần lớn theo Đạo Công giáo này. Sở dĩ gọi là Đức Mẹ Guadalupe vì đây là một tước hiệu của Đức Mẹ Mary, tên gọi này ấn chứng cho sự hiển linh của Đức mẹ ở Guadalupe, Mexico vào năm 1531. Trong suốt thế kỷ 19 đến 20, cái tên và hình tượng Đức mẹ Guadalupe đã trở thành biểu tượng thống nhất của Mexico; thậm chí vị Tổng thống Mexico đầu tiên đã đổi tên từ José Miguel Ramón Adaucto Fernández y Félix sang Guadalupe Victoria để vinh danh Đức mẹ Guadalupe.
Thông thường, khi mua thịt về thường có hai trường hợp xảy ra, một là mua thịt đông lạnh, hai là thịt tươi đã qua chế biến. Dù là loại nào thì sau khi mua về, chúng ta vẫn để trong tủ lạnh để bảo quản được lâu. Vậy hạn bảo quản thịt lợn trong tủ lạnh là bao lâu? Nếu mua thịt lợn tươi về cho vào tủ lạnh có thể khử được một số vi khuẩn, trong thời gian ngắn vẫn có lợi ích đối với sức khỏe, nhưng nếu bảo quản quá lâu có thể không tốt cho sức khỏe. Chúng ta sẽ phân tích theo nhiệt độ của ngăn bảo quản tươi, thông thường là 3 ~ 50 độ, thời gian giữ tươi của thịt lợn để trong khoảng 5 ngày. Nếu để quá lâu, thịt lợn có thể bị hỏng.
Bảo Trợ