Những người có hệ miễn dịch chống được Covid-19

12 Tháng Tám 20207:20 SA(Xem: 88)

Những người có hệ miễn dịch chống được Covid-19

  • Zaria Gorvett
  • BBC Future
Getty Images

Tuy nghiên cứu mới nhất cho thấy kháng thể chống Covid-19 có thể mất đi trong thời gian ba tháng, nhưng đang có một hy vọng mới xuất hiện: tế bào T bí ẩn.

Các manh mối dần xuất hiện sau một thời gian. Đầu tiên các nhà khoa học phát hiện rằng có những bệnh nhân đã hồi phục sau khi nhiễm Covid-19 nhưng bí ẩn thay, họ không có bất cứ kháng thể nào chống lại căn bệnh này.


Tiếp theo, họ thấy rằng đây là tình huống rất có thể xảy ra với một số lượng lớn người bệnh.

Và sau đó, các khoa học gia phát hiện ra rằng rất nhiều người đã khỏi bệnh có kháng thể nhưng dường như lại mất dần đi kháng thể này chỉ sau vài tháng.

Tóm lại, dù kháng thể đã được chứng minh là vô giá trong việc giúp truy vết quá trình lây lan đại dịch, nhưng chúng có thể không đóng vai trò chủ chốt giúp miễn dịch như ta từng tưởng. Nếu ta có thể có được sự bảo vệ lâu dài, thì có vẻ như sự bảo vệ này phải đến từ nơi nào đó khác.

Nhưng trong khi cả thế giới đang bận tâm quá mức đến kháng thể, thì nhiều nhà nghiên cứu bắt đầu nhận ra còn có một hình thức khác của miễn dịch - đó là với một số ca bệnh, cơ chế miễn dịch này đã trú ẩn trong cơ thể người nhiều năm mà ta không biết đến.

Một tế bào bạch cầu bí ẩn giờ đây đang thu hút sự chú ý. Dù trước đây nó chưa được nhắc đến nhiều trong nhận thức của công chúng, nhưng nó có thể cực kỳ quan trọng trong cuộc chiến chống Covid-19. Đây có thể là thời khắc quan trọng của tế bào T ('T cell').

Tế bào T, 'điệp viên thầm lặng'

Tế bào T là một dạng tế bào miễn dịch, có nhiệm vụ chủ yếu là phát hiện và tiêu diệt các tế bào mầm bệnh hoặc nhiễm bệnh.

Nó thực hiện chức năng này bằng cách dùng protein bề mặt để bám vào các protein trên bề mặt của những kẻ mạo danh. Mỗi tế bào T cực kỳ đặc thù - có hàng triệu tỷ phiên bản khác nhau của protein bề mặt, và mỗi tế bào có thể nhận ra một mục tiêu khác nhau.

Vì tế bào T có thể tồn tại trong máu nhiều năm sau thời gian mắc bệnh, chúng cũng đóng góp vào "bộ nhớ lâu dài" của hệ miễn dịch và cho phép nó tăng cường nhanh hơn, phản ứng hiệu quả hơn khi phát hiện ra kẻ thù cũ.

Nhiều nghiên cứu cho thấy những người bị nhiễm Covid-19 có xu hướng có tế bào T tấn công virus, dù bệnh nhân có xuất hiện triệu chứng bệnh hay không.

Mọi chuyện tưởng chừng như vẫn bình thường, ổn cả. Thế nhưng các nhà khoa học gần đây cũng phát hiện ra rằng một số người khi xét nghiệm thì cho kết quả âm tính đối với kháng thể Covid-19 nhưng lại dương tính với tế bào T, là loại tế bào có thể nhận biết virus.

Điều này dẫn đến sự nghi ngờ rằng mức độ miễn dịch chống lại căn bệnh Covid-19 có thể phổ biến gấp đôi so với mức mà trước đây người ta tưởng.

Kỳ quặc hơn cả là khi các nhà nghiên cứu xét nghiệm mẫu máu lấy từ nhiều năm trước khi đại dịch xảy ra, họ thấy rằng tế bào T đặc biệt được 'đo ni đóng giày' để phát hiện ra các protein trên bề mặt của virus Covid-19.

Điều này cho thấy một số người đã từng có khả năng chống lại virus này ở mức độ nào đó trước khi nó lây nhiễm lên con người. Và nó có vẻ cực kỳ phổ biến: 40-60% những người chưa nhiễm bệnh có tế bào này.

Martin Keene/PA

Aids là một trong những bệnh chính xảy ra với tế bào T; virus HIV tiêu diệt một cách có hệ thống các tế bào này khi bệnh nhân nhiễm virus

Dường như người ta ngày càng nhận thấy tế bào T có thể là nguồn miễn dịch bí mật đối với bệnh Covid-19.

Vai trò trung tâm của tế bào T có thể giúp giải thích một số điều kỳ quặc khiến người ta hiểu nhầm - từ việc gây gia tăng rủi ro cho những người gặp phải virus khi họ lớn tuổi hơn, cho đến phát hiện bí ẩn là nó có thể hủy hoại lá lách.

Giải mã tầm quan trọng của tế bào T không chỉ là nhằm giải đáp sự tò mò của khoa học. Nếu các khoa học gia biết được phần nào của hệ miễn dịch là quan trọng nhất, họ có thể điều chỉnh nỗ lực trong việc chế tạo vaccine và đem lại phương thức chữa trị hiệu quả.

Tiết lộ về hệ miễn dịch

Hầu hết mọi người có lẽ không nghĩ về tế bào T hay tế bào bạch cầu lympho (lymphocytes) theo cách chúng đã được biết tới. Nhưng để tìm hiểu xem tế bào này quan trọng đến mức nào với hệ miễn dịch, ta có thể xem xét căn bệnh AIDS ở giai đoạn cuối.

Tình trạng sốt kéo dài. Lở loét. Mệt mỏi. Sụt cân. Các loại ung thư hiếm gặp. Những vi khuẩn thông thường vô hại, như nấm Candida albicans vốn thường xuất hiện trên da, giờ đây bắt đầu xuất hiện khắp nơi trên cơ thể.

Sau vài tháng hoặc vài năm, HIV gây ra tình trạng diệt chủng tế bào T cell. Virus HIV này tiêu diệt các tế bào, chui vào chúng và khiến chúng tự sát hàng loạt.

"Nó quét sạch một lượng lớn tế bào," Adrian Hayday, giáo sư về miễn dịch tại Đại học King's College London và là lãnh đạo nhóm nghiên cứu tại Học viện Francis Crick, nói. "Và vì vậy, cần nhấn mạnh tầm quan trọng cực kỳ của những tế bào này, đó là chỉ riêng kháng thể sẽ không thể giúp bạn vượt qua căn bệnh."

Trong phản ứng miễn dịch thông thường, chẳng hạn như để chống lại virus cảm cúm, hàng rào bảo vệ đầu tiên là hệ miễn dịch bẩm sinh, vốn bao gồm tế bào bạch cầu và các tín hiệu hóa học nâng cao mức cảnh cáo. Quá trình này bắt đầu sản xuất kháng thể, vốn sẽ có tác dụng vài tuần sau đó.

"Và song song với đó, bắt đầu khoảng bốn đến năm ngày sau khi nhiễm bệnh, bạn bắt đầu thấy tế bào T được kích hoạt, và chỉ dấu cho thấy chúng đặc biệt nhận diện được các tế bào nhiễm virus," Hayday giải thích.

Những tế bào không may mắn này sẽ bị tiêu diệt một cách nhanh chóng và thô bạo, hoặc là do chính tế bào T, hoặc nhờ các phần khác của hệ miễn dịch huy động tới để thực hiện nghĩa vụ không vui vẻ gì thay cho chúng - trước khi virus có cơ hội biến thành nhà máy sản xuất và nhân bản ra vô số.

Getty Images

Ngày càng có bằng chứng rõ nét cho thấy một số người có thể có sự bảo vệ ẩn giấu chống lại Covid-19

Tin tốt và tin xấu

Vậy ta biết gì về tế bào T và Covid-19?


"Khi xem xét các trường hợp bệnh nhân Covid-19 - nhưng tôi cần nói rõ rằng đó là các bệnh nhân nhiễm bệnh nhưng không cần nhập viện - thì ta thấy có các phản ứng từ tế bào T," Hayday nói. "Và gần như chắc chắn đây là tin rất tốt cho những người quan tâm đến vaccine, vì rõ ràng là ta có thể tạo ra kháng thể và khiến tế bào T nhận biết được virus đó. Thật là tốt."

Trong thực tế, một loại vaccine do Đại học Oxford phát triển đã cho thấy nó có thể kích hoạt khả năng sản xuất tế bào này, bên cạnh việc sản xuất ra kháng thể.

Hiện vẫn còn quá sớm để biết phản ứng này sẽ đem đến mức độ bảo vệ nhiều ít tới mức nào, nhưng một thành viên của nhóm nghiên cứu nói với BBC News rằng kết quả là "cực kỳ có triển vọng". (Xem thêm về vaccine của Đại học Oxford và cách đăng ký tham dự vào thử nghiệm của nghiên cứu này - bản tiếng Anh)

Tuy nhiên, như thế đã là quá tốt rồi. Trong số rất nhiều bệnh nhân phải nhập viện với bệnh Covid-19 tiến triển nặng, thì phản ứng của tế bào T không diễn ra như dự kiến.

"Rất nhiều tế bào T đang bị nhiễm bệnh," Hayday giải thích. "Và những gì xảy ra với chúng hơi giống với việc đi ăn tiệc cưới hay tiệc kết thúc cuộc sống độc thân mà cuối cùng hỏng bét - ý tôi là có rất nhiều hoạt động, có sự sinh sôi nảy nở mạnh mẽ, nhưng rồi các tế bào này lại biến mất dần khỏi máu."

Một giả thiết là những tế bào T này chỉ đang được điều động tới nơi cần thiết nhất, chẳng hạn như phổi. Nhưng nhóm nghiên cứu của ông thì cho rằng rất nhiều trong số chúng đã chết.

"Khám nghiệm pháp y với bệnh nhân Covid-19 bắt đầu cho thấy thứ mà ta gọi là tình trạng hoại tử, cũng tương tự như thối rữa," ông nhận định. Điều này đặc biệt rõ ở những khu vực như lá lách hay các tuyến bạch huyết, nơi tế bào T thường sinh sống.

Đáng lo lắng là, hoại tử lá lách là chỉ dấu cho thấy tế bào T bị bệnh, trong đó bản thân tế bào miễn dịch đã bị tấn công.

"Nếu bạn nhìn vào khám nghiệm tử thi với bệnh nhân AIDS, bạn sẽ thấy cùng vấn đề," Hayday lý giải. "Nhưng HIV là loại virus trực tiếp gây bệnh với tế bào T, nó gõ cửa rồi bước vào."

Trái lại, không có bằng chứng nào hiện cho thấy virus Covid-19 có khả năng làm được điều này.

"Có thể là có nhiều cách giải thích cho điều này, nhưng theo hiểu biết của tôi thì chưa ai có câu trả lời cả," Hayday nói.

"Chúng tôi không biết điều gì đang xảy ra. Có mọi bằng chứng cho thấy tế bào T có thể bảo vệ bạn, có lẽ là trong nhiều năm. Nhưng khi người ta mắc bệnh, thình lình họ không được hỗ trợ thiết lập cơ chế bảo vệ cơ thể nữa."

Reuters

Tế bào T có thể vẫn có trong cơ thể nhiều năm sau khi người hết bệnh, giúp hệ miễn dịch có được trí nhớ lâu dài

Suy giảm lượng tế bào T có thể là lý do tại sao người già lại bị ảnh hưởng nặng nề hơn bởi Covid-19.


Hayday chỉ ra một thí nghiệm được thực hiện vào năm 2011, trong đó chuột được cho phơi nhiễm với phiên bản của cùng loại virus gây ra bệnh Sars.

Nghiên cứu trước đó đã cho thấy virus này - cũng là virus corona và là họ hàng gần với Covid-19 - kích thích việc sản sinh ra tế bào T cell, là loại tế bào chịu trách nhiệm ngăn cản lây nhiễm.

Nghiên cứu sau cho ra kết quả tương tự, nhưng sự khác biệt là lần này các chú chuột được tiếp tục sinh trưởng cho đến lúc già. Lúc chúng già đi, phản ứng của tế bào T trở nên yếu đi thấy rõ.

Tuy nhiên, trong cùng thí nghiệm, các nhà khoa học cũng cho chuột nhiễm virus bệnh cúm. Và trái ngược với những con chuột nhiễm Covid-19, những con chuột này tiếp tục có tế bào T chống lại bệnh cúm hiệu quả cho đến tận cuối đời.

"Đó là quan sát thú vị, theo cách mà nó có thể giải thích vì sao những người già hơn dễ bị nhiễm Covid-19 hơn," Hayday giải thích. "Khi bạn đến khoảng 30 tuổi, tuyến ức của bạn thực sự bắt đầu co lại [là một tuyến nằm đằng sau xương ức và giữa phổi, đóng vai trò quan trọng trong phát triển tế bào miễn dịch], lượng tế bào T được sản sinh ra hàng ngày sụt giảm cực mạnh về số lượng."

Điều này có ý nghĩa ra sao trong miễn dịch lâu dài?

"Với virus Sars ban đầu [xuất hiện năm 2002], người ta quay trở lại với bệnh nhân và chắc chắn tìm thấy dấu vết tế bào T vài năm sau khi bệnh nhân nhiễm bệnh," Hayday giải thích. "Điều này một lần nữa phù hợp với ý kiến cho rằng những người này có mang tế bào T có chức năng bảo vệ, một thời gian dài sau khi họ hồi phục."

Việc virus corona có thể dẫn đến việc tế bào T tồn tại lâu dài chính là điều khiến các nhà khoa học muốn kiểm tra lại các mẫu máu được lấy từ năm 2015 đến năm 2018, để xem liệu chúng có chứa bất cứ thứ gì có thể nhận diện Covid-19 hay không.

Thực tế cho thấy hệ miễn dịch của một số người đã học được cách nhận diện Covid-19 nhờ vào việc từng tiếp xúc với các loại virus gây bệnh cảm có protein bề mặt tương tự.

Điều này làm dấy lên khả năng trớ trêu, đó là một số người bị nhiễm bệnh nặng hơn vì họ không tích trữ tế bào T có khả năng nhận diện virus. "Tôi nghĩ rằng công bằng mà nói thì ta vẫn chưa có câu trả lời," Hayday chia sẻ.

Thật không may là chưa ai từng xác nhận rằng liệu những người có tế bào T có chống lại được các loại virus corona gây ra bệnh cảm thông thường hay không.

"Để có được quỹ cho nghiên cứu này sẽ cần phải có nỗ lực cực kỳ lớn," Hayday nói.

Nghiên cứu với bệnh cảm thông thường đã lỗi thời từ thập niên 1980 sau khi lĩnh vực này trì trệ và các nhà khoa học bắt đầu chuyển qua nhiều dự án mới, như nghiên cứu về HIV.

Khá khó khăn để có tiến bộ từ thời gian đó, vì căn bệnh này có thể do hàng trăm chủng virus gây ra - và rất nhiều trong số chúng có khả năng tiến hóa rất nhanh.

Reuters

Dù kháng thể vẫn còn quan trọng khi truy vết sự lây lan của Covid-19, nhưng rốt cuộc chúng có thể không cứu ta

Liệu ta có thể tìm ra vaccine?

Nếu như việc từng bị nhiễm virus bệnh cảm thực sự dẫn đến việc bị nhiễm Covid-19 ở mức độ nhẹ hơn, thì điều này có thể dự báo khá tốt cho việc phát triển vaccine - bởi đó sẽ là bằng chứng cho thấy tế bào T còn lưu lại trong cơ thể có thể đem lại sự bảo vệ đáng kể, dù chúng đã được sinh ra nhiều năm trước.

Nhưng dù thậm chí nếu điều này không xảy ra, thì sự liên quan của tế bào T vẫn có ích - và ta càng hiểu nhiều hơn điều gì đang xảy ra thì càng tốt.

Hayday giải thích rằng cách thức vaccine đang được chế tạo nói chung là dựa vào kiểu phản ứng miễn dịch mà các nhà khoa học đang hy vọng tìm ra được.

Một số có thể kích thích việc sản xuất kháng thể - những protein trôi nổi tự do có thể gắn vào mầm bệnh xâm nhập, rồi từ đó vô hiệu hóa chúng hoặc gắn chúng vào phần khác của hệ miễn dịch để chống lại chúng.

Một số khác có thể nhắm tới việc đưa tế bào T vào tham dự, hoặc có thể kích hoạt phản ứng từ những phần khác của hệ miễn dịch.

"Các thiết kế vaccine thực sự là cực kỳ đa dạng," Hayday nói. Ông đặc biệt cảm thấy được khích lệ với thực tế là virus này đã được chứng minh là có thể được hệ miễn dịch nhận biết rõ, kể cả ở những người bị nhiễm bệnh nặng.

"Vì vậy nếu ta có thể ngăn chặn những gì đang xảy ra với tế bào T ở bệnh nhân mà ta chăm sóc, thì ta sẽ có càng có cơ hội kiểm soát căn bệnh này hơn."

Có lẽ ta sẽ nghe nói nhiều hơn về tế bào T trong thời gian sắp tới.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Future. Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Covid-19 - một loại virus gây viêm phổi nghiêm trọng bắt nguồn từ Trung Quốc đã lan sang nhiều quốc gia khác, bao gồm cả Anh quốc. Theo số liệu của Ủy ban Y tế quốc gia Trung Quốc ngày 19/02 cho biết đã có 74.185 ca nhiễm và 2.004 ca tử vong ở Trung Quốc đại lục. Triệu chứng của bệnh Thông thường bệnh bắt đầu bằng một cơn sốt, sau đó là ho khan. Sau một tuần, bệnh có thể dẫn đến khó thở và một số bệnh nhân cần được điều trị tại bệnh viện. Đáng lưu ý, virus corona hiếm khi gây chảy nước mũi hoặc hắt hơi.
Vào mùa thu, độ ẩm trong không khí bắt đầu giảm xuống, người nhạy cảm có thể cảm thấy. Theo Đông Y, đây là lúc táo khí thịnh hành, ảnh hưởng trực tiếp đến công năng tạng Phế... Theo Hoàng đế Nội kinh viết: “Tây phương sinh táo, táo sinh kim, kim sinh tân, tân sinh Phế...” - tạm dịch: trời ở phương Tây sinh ra táo khí - khí khô ráo, táo khí sinh ra hành kim, hành kim sinh ra vị tân - vị cay. Con người nhờ vào vị cay mà sinh ra và trưởng dưỡng tạng Phế.
Khi nói đến bầu cử tổng thống Mỹ, người ta thường nghĩ đến sự ganh đua của hai đảng là Cộng hòa và Dân chủ. Vậy sự khác nhau căn bản giữa đảng Cộng hòa và Dân chủ trong chính trị Hoa Kỳ là như thế nào? Đặc biệt là các vấn đề đối nội của chính nước Mỹ. Dưới đây là một số khác biệt cơ bản giữa hai đảng này.
SANTA MONICA, California (NV) – Thông thường khi giảm cân chúng ta thường chỉ chú trọng đến thức ăn nạp vào mà quên mất thức uống cũng rất quan trọng trong việc giúp giảm hay tăng cân. Theo một cuộc nghiên cứu đăng trên tạp chí Obesity năm 2017, trung bình người Mỹ tiêu tốn 340 calories cho thức uống mỗi ngày, tức là trung bình mỗi tuần tiêu tốn khoảng 2,400 calories. Uống nước nhiều luôn được các bác sĩ khuyên làm để duy trì sức khỏe tốt và vóc dáng cân đối. (Hình: Franck Fife/AFP via Getty Images) Dưới đây là những thức uống bạn nên uống và tránh để duy trì một vóc dáng thon gọn mà mình mong muốn, theo trang mạng Livestrong.
Vitamin D là một nhóm các secosteroid hòa tan được trong chất béo, đóng vai trò vô quan trọng trong việc thực hiện các chức năng của hệ miễn dịch, kiểm soát sự tăng trưởng tế bào và xương. Thông thường, Vitamin D được gọi một cách trìu mến là “vitamin ánh sáng” bởi lẽ cơ thể của chúng ta có thể tự tổng hợp và sản xuất ra loại vitamin này sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Vitamin D ngoài ra còn giúp cơ thể điều hòa sự phát triển của tế bào và làm giảm các dấu hiệu sưng, tấy. Loại dưỡng chất này bên cạnh đó cũng tham gia vào hoạt động thúc đẩy sự hấp thụ canxi, giúp khung xương thêm vững chắc.
Trong một nghiên cứu hồi cứu về những bệnh nhân được xét nghiệm COVID-19, các nhà nghiên cứu tại Đại học Y khoa Chicago đã tìm thấy mối liên hệ giữa sự thiếu hụt vitamin D và khả năng bị nhiễm coronavirus. “Vitamin D rất quan trọng đối với chức năng của hệ thống miễn dịch và việc bổ sung vitamin D trước đây đã được chứng minh là làm giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp do virus”, David Meltzer, MD, Ph.D., Trưởng khoa Y tế Bệnh viện tại UChi Chicago Medicine và tác giả chính của nghiên cứu nói. "Phân tích thống kê của chúng tôi cho thấy điều này có thể đúng với trường hợp lây nhiễm COVID-19".
Làm việc hiệu quả, nhanh chóng và thông minh luôn là một trong những điều ưu tiên hàng đầu mà các công ty tìm kiếm ở nhân viên. Tuy nhiên, không chỉ có công ty mà chính cách làm việc tốt sẽ giúp cho bản thân chúng ta, theo trang mạng The Muse. Thông thường, chúng ta dành trung bình 90,000 giờ trong cuộc đời để làm việc và vì thế, đừng biến 90,000 giờ ấy trở nên vô vị, chán nản, mệt mỏi và áp lực. Với những thói quen nho nhỏ dưới đây, chỉ cần bạn cố gắng thay đổi và duy trì, chắc chắn nó sẽ đem lại những lợi ích vô cùng to lớn. Kỹ năng giải quyết vấn đề, suy nghĩ logic, tinh thần minh mẫn và nhiều thứ khác là các yếu tố mang lại giá trị cho công ty bạn đang làm và cả cá nhân bạn.
Điểm tuyệt đối cho bài kiểm tra này là 200 điểm. Nếu không được nhiều hơn 25 điểm, bạn nên điều chỉnh lại bản thân. Tiến sĩ Daniel Gorman, thuộc khoa Tâm lý học, đại học Harvard đã thực hiện một bài kiểm tra EQ và đúc rút ra được một số vấn đề. Thông qua việc trả lời các câu hỏi, bạn đọc có thể có được những nhận thức cảm tính khái quát về chỉ số trí tuệ cảm xúc (EQ) của bản thân. Tổng cộng có 10 câu hỏi, tiêu chuẩn tính điểm cho các câu hỏi vui lòng xem phía sau. Số điểm cao nhất có thể đạt được là 200. Người bình thường, trung bình đạt 100 điểm. Nếu bạn đạt được dưới 25 điểm, bạn nên dành thời gian thời gian để làm lại bài kiểm tra.
Đức Mẹ Guadalupe là một sự kiện thần kỳ và nổi tiếng ở xứ sở Mexico. Sự kiện và thánh tích đi theo đó (tấm áo choàng Đức Mẹ Guadalupe) trở nên nổi tiếng đến nỗi đã trở thành biểu tượng của quốc gia phần lớn theo Đạo Công giáo này. Sở dĩ gọi là Đức Mẹ Guadalupe vì đây là một tước hiệu của Đức Mẹ Mary, tên gọi này ấn chứng cho sự hiển linh của Đức mẹ ở Guadalupe, Mexico vào năm 1531. Trong suốt thế kỷ 19 đến 20, cái tên và hình tượng Đức mẹ Guadalupe đã trở thành biểu tượng thống nhất của Mexico; thậm chí vị Tổng thống Mexico đầu tiên đã đổi tên từ José Miguel Ramón Adaucto Fernández y Félix sang Guadalupe Victoria để vinh danh Đức mẹ Guadalupe.
Thông thường, khi mua thịt về thường có hai trường hợp xảy ra, một là mua thịt đông lạnh, hai là thịt tươi đã qua chế biến. Dù là loại nào thì sau khi mua về, chúng ta vẫn để trong tủ lạnh để bảo quản được lâu. Vậy hạn bảo quản thịt lợn trong tủ lạnh là bao lâu? Nếu mua thịt lợn tươi về cho vào tủ lạnh có thể khử được một số vi khuẩn, trong thời gian ngắn vẫn có lợi ích đối với sức khỏe, nhưng nếu bảo quản quá lâu có thể không tốt cho sức khỏe. Chúng ta sẽ phân tích theo nhiệt độ của ngăn bảo quản tươi, thông thường là 3 ~ 50 độ, thời gian giữ tươi của thịt lợn để trong khoảng 5 ngày. Nếu để quá lâu, thịt lợn có thể bị hỏng.
Bảo Trợ