François Heisbourg : « Trung Quốc là hùm dữ và châu Âu là mồi ngon »

11 Tháng Sáu 202010:20 CH(Xem: 821)
  • Tác giả :

François Heisbourg : « Trung Quốc là hùm dữ và châu Âu là mồi ngon »

Một phi cơ vận tải chở khẩu trang từ Trung Quốc hạ cánh xuống phi trường Leigzig, Đức ngày 27/04/2020. Bắc Kinh vận dụng « ngoại giao khẩu trang » để làm áp lực với châu Âu trong đại dịch virus corona.
Một phi cơ vận tải chở khẩu trang từ Trung Quốc hạ cánh xuống phi trường Leigzig, Đức ngày 27/04/2020. Bắc Kinh vận dụng « ngoại giao khẩu trang » để làm áp lực với châu Âu trong đại dịch virus corona. © REUTERS/Hannibal Hanschke

Theo chuyên gia François Heisbourg, chủ nghĩa dân tộc đang tăng lên ở Trung Quốc là nguy cơ thực sự. Trong các hồ sơ nóng, có Đài Loan, Hồng Kông và Biển Đông, trong khi Mỹ luôn coi tự do hàng hải là lợi ích cốt lõi. Đối với Hoa Kỳ, châu Á-Thái Bình Dương là một khu vực chiến lược, châu Âu thì không có cùng nhận định và tỏ ra ngây thơ trước Bắc Kinh. Tuy khó có một cuộc chiến tranh trực diện, nhưng các xung đột khu vực ở Thái Bình Dương có thể xảy ra.



Trong cuốn « Thời đại của loài thú ăn thịt », chuyên gia François Heisbourg của Viện Nghiên cứu Chiến lược quốc tế (IISS) và Quỹ Nghiên cứu Chiến lược (FRS) phân tích sức mạnh tăng lên của Trung Quốc về thương mại, kỹ nghệ, tài chính và cả chính trị. Sau khủng hoảng virus corona, ông dự báo Trung Quốc sẽ bành trướng trong khu vực và trên thế giới. Sau đây là phần trả lời phỏng vấn của tác giả François Heisbourg trên báo Le Figaro.

Ông coi Trung Quốc là « siêu cường ». Cho dù là người chịu trách nhiệm về đại dịch Covid-19, liệu Bắc Kinh có thể ra khỏi khủng hoảng với tư cách kẻ chiến thắng ?

Trung Quốc vừa trở thành siêu cường gần đây thôi. Điều này có thể thấy được trong khả năng gây ảnh hưởng đối với các sự kiện, và cả trong sự vụng về cực độ khi xử lý khủng hoảng. Đó là một cái nghề mà Bắc Kinh vẫn chưa thành thạo, so với Liên Xô cũ, Mỹ hay Anh, các nước này từng là bậc thầy thời họ còn ngự trị. Có thể thấy được qua « ngoại giao khẩu trang », vừa khó thể chấp nhận lại vừa thảm hại.

Nhìn chung, Trung Quốc vất vả khi khoác bộ áo mới. Về việc ra khỏi khủng hoảng với tư cách kẻ chiến thắng hay không, tôi không thể phát biểu như vậy được. Trước hết, vì chính trị không phải là đua ngựa. Nhưng nhất là vì tác động của Covid-19 về địa chính trị vẫn chưa thể đo lường được.

Những gì chúng ta biết, Trung Quốc là nước đầu tiên bước vào cuộc khủng hoảng dịch tễ và kinh tế này. Nếu mọi việc ổn thỏa, nếu dự báo lạc quan nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế là đúng, thì Trung Quốc sẽ tăng trưởng 1% trong năm 2020. Đỡ hơn là suy thoái, nhưng vấn đề là quốc gia này đã thành công trong việc gầy dựng giai cấp trung lưu, giảm nghèo và loại trừ thất nghiệp cơ cấu nhờ tỉ lệ tăng trưởng trên 6%, chưa bao giờ dưới con số này từ thập niên 70.

Nếu xuống còn 1%, sẽ xảy ra thất nghiệp. Năm 2021 sẽ còn khó khăn hơn đối với một nước lệ thuộc vào xuất khẩu. Đó là vấn đề xã hội chủ chốt mà siêu cường này phải giải quyết. Cần biết rằng tính chính danh của chế độ chính trị Trung Quốc dựa vào hai cột trụ : lịch sử và hiệu năng kinh tế. Nếu cột trụ kinh tế không còn nữa, sẽ khó khăn đấy.

Không có bầu cử, không có dân chủ, người dân không thể thay đổi chính phủ. Thế nên mọi đối lập đều trở nên cực đoan. Ngược với hình ảnh mà người Pháp vẫn có, người Trung Quốc không có tính kỷ luật, và tại nước này thường xuyên xảy ra các phong trào xã hội mà Bắc Kinh đàn áp một cách hiệu quả. Đó là quốc gia duy nhất đã chi tiêu cho an ninh trong nước cũng bằng ngoài nước.

Trung Quốc cộng sản sẽ phải dựa vào cột trụ lịch sử, dân tộc chủ nghĩa. Người Trung Quốc có quyền hãnh diện về những gì họ đạt được về kinh tế, xã hội và chiến lược, từ khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập. Không khó khăn mấy để huy động lực lượng cho một chương trình dân tộc chủ nghĩa, nhưng lại ẩn chứa mầm mống chiến tranh. Trung Quốc đã trở thành một đại cường mạnh đến nỗi có thể bành trướng trong khu vực, thậm chí trên thế giới, như Nhật Bản trong thập niên 30.

Đối với ông, Trung Quốc đã trở thành hùm dữ và châu Âu là con mồi của nó ?

Vâng, tôi sẽ đưa ra hai ví dụ. Trước tiên là ví dụ châu Âu. Cách đây năm năm, châu Âu coi Trung Quốc là phiên bản rộng lớn hơn của Nhật Bản, trừ đi nhân quyền. Nhất là người Đức, nhìn Trung Quốc một cách rất lý tưởng. Rồi cách đây ba năm, họ nhận ra rằng Bắc Kinh đang bí mật nuốt chửng các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Đức, nên bắt đầu phản ứng. Nhưng cũng không ngăn được Trung Quốc tung ra một chiến dịch quy mô tại châu Âu về 5G.

Đó là một chủ đề lớn giữa châu Âu và Trung Quốc trước khi xảy ra đại dịch Covid-19, với Hoa Vi (Huawei) đang mua tất cả các tổ chức vận động hành lang ở Paris để tiêu thụ hàng của họ. Vấn đề là 5G sẽ cơ cấu lại nền kinh tế tương lai, ai kiểm soát mạng 5G sẽ kiểm soát nền kinh tế. Và Trung Quốc đưa vào bằng cách vừa nhử mồi vừa đe dọa : « Các vị không dùng 5G của chúng tôi, thì đừng có ngạc nhiên khi chúng tôi không mua xe hơi của các vị nữa ».

Ví dụ khác là số nợ mà Trung Quốc cho các nước mới trỗi dậy vay. Bắc Kinh cho vay mà không đặt ra điều kiện về chính trị đối với tất cả các nước, kể cả các chế độ độc tài không thể được các cường quốc khác hỗ trợ về tài chính. Đó là trường hợp châu Phi, châu Á và vùng Balkan. Với cuộc khủng hoảng virus corona, các nước bị ảnh hưởng nhiều nhất quay sang G20 xin xóa nợ. Trong khi châu Âu đáp ứng, thì Trung Quốc nhất định thu nợ. Đó là thái độ của động vật ăn thịt, cũng như châu Âu đã xử sự hồi thế kỷ 19.

Virus corona đã bộc lộ sự lệ thuộc của châu Âu đối với Trung Quốc ?

Có hai vấn đề : toàn cầu hóa và Trung Quốc. Từ đầu thập niên 80, Bắc Kinh đã quyết định bám vào toàn cầu hóa vừa khai sinh, đó là chính sách « giấu mặt » của Đặng Tiểu Bình. Nhờ không gây chú ý, Trung Quốc lợi dụng toàn cầu hóa để trở thành một quốc gia kỹ nghệ hiện đại. GDP của Trung Quốc tăng lên gấp 30 lần trong vòng 40 năm qua. Một sự phát triển thần kỳ chưa từng thấy trong lịch sử.

Trung Quốc trở thành trung tâm của toàn cầu hóa, với chuỗi hoạt động sản xuất xuyên lục địa và các yếu tố sản xuất được phân bổ theo lợi nhuận cao nhất. Tất nhiên Bắc Kinh không quan tâm đến việc phát thải khí CO2 và hâm nóng khí hậu, khiến các công ty châu Âu, trước các tiêu chuẩn ngày càng siết chặt, đã « phá giá » sinh thái ở Trung Quốc.

Kết quả là chúng ta có những chuỗi hoạt động sản xuất lệ thuộc nặng nề vào Trung Quốc. Sự thức tỉnh trong lãnh vực dịch tễ là đặc biệt phũ phàng, vì châu Âu bỗng phát hiện là không còn sản xuất ra khẩu trang lẫn dược phẩm trên lãnh thổ mình. Nhưng điều này có hai chiều : sự lệ thuộc là hết sức khó chịu đối với chúng ta, nhưng Trung Quốc cũng lệ thuộc vào xuất khẩu.

Ông thậm chí còn muốn nói rằng Trung Quốc âm mưu sáp nhập châu Âu vào đế quốc của mình…

Con đường tơ lụa mới kết thúc ở châu Âu. Khi nhìn vào bản đồ Trung Quốc, thị trường châu Âu vốn là thị trường chính của thế giới, là điểm đến của « Nhất đới, nhất lộ ». Trung Quốc là một thị trường khép kín. Có thể thấy sự bất xứng về thế giới mạng : đại sứ quán Trung Quốc có thể lăng mạ chúng ta trên tài khoản Twitter của họ ở Pháp nhưng ngược lại thì không, vì Twittter bị cấm tại Trung Quốc. Google và Facebook cũng vậy, trong khi Nga không cấm. Như vậy Trung Quốc bảo vệ lợi ích kinh tế của họ, nhưng lại lợi dụng sự mở cửa của các nước khác.

Về thương mại, Hoa Kỳ và nhất là tổng thống Donald Trump đã sớm nhận ra mối đe dọa từ Trung Quốc…

Đối với Hoa Kỳ, châu Á-Thái Bình Dương là một khu vực chiến lược, nhưng châu Âu không coi như vậy. Với châu Âu, châu Á-Thái Bình Dương là chuyện giữa Mỹ và Trung Quốc, với các đồng minh Úc, New Zealand, Hàn Quốc, Nhật Bản, và một cách đặc biệt là Đài Loan. Ông Obama có ý « xoay trục sang châu Á » năm 2011, tuyên bố Hoa Kỳ phải dấn mạnh về Thái Bình Dương để chận bớt sức mạnh đang lên của Trung Quốc. Nhưng chủ trương này chỉ dừng lại ở ngôn từ, vì Mỹ phải đối mặt với tổ chức Nhà nước Hồi giáo ở Trung Đông rồi đến vụ Ukraina.

Trong lãnh vực thương mại, thách thức chính của Mỹ là Trung Quốc. Và vì Bắc Kinh chơi trò thâu tóm ở Hoa Kỳ cũng như đối với châu Âu, ông Donald Trump đã phản ứng. Ông chỉ trích sự bất xứng trong lãnh vực kỹ thuật số, trong bảo vệ sở hữu trí tuệ, nhưng lại không muốn tấn công Trung Quốc với sự phối hợp của châu Âu.

Nếu bị Âu-Mỹ cùng tiến công, Bắc Kinh sẽ rất vất vả. Khi Emmanuel Macron chính thức thăm Washington tháng 4/2018, tổng thống Pháp chờ đợi thương lượng với ông Trump về hiệp ước nguyên tử Iran, cũng như đối phó với Trung Quốc về thương mại, bên cạnh đồng minh Đức. Nhưng tổng thống Mỹ không quan tâm, và viết tweet rằng Đức « cũng là đối thủ như Trung Quốc nhưng nhỏ hơn ».

Trong cuốn Chiếc Bẫy Thucydide, tác giả Mỹ Graham Allison dự báo một cuộc chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Ông có tin vào điều đó không ?

Nguy cơ thực sự là chủ nghĩa dân tộc đang tăng lên ở Trung Quốc. Hãy nhìn những gì diễn ra với Đài Loan, nước đã cảnh báo với Tổ Chức Y Tế Thế Giới về dịch corona ở Hoa lục. Hiểu được tầm quan trọng của nó, Đài Loan đã tập trung đối phó với con virus và đã thành công trong khi vẫn tôn trọng dân chủ. Đài Loan, một « Trung Quốc nhỏ » đã chứng tỏ cho Trung Quốc lớn làm thế nào một nền dân chủ của người Hoa có thể xử lý một đại dịch. Tôi không nghĩ rằng điều này làm Bắc Kinh vui vẻ được.

Đối với Trung Quốc, vấn đề Đài Loan lại trở nên gay gắt, nhất là sau khi Bắc Kinh chà đạp lên quyền tự trị của Hồng Kông. Bên cạnh đó là vấn đề Biển Đông, nơi phân nửa lượng thương mại hàng hải thế giới phải đi qua. Trong khi đó Hoa Kỳ luôn coi tự do hàng hải là lợi ích cốt lõi. Như vậy rất có thể có những tính toán sai lầm.

Tôi không cho rằng sẽ có một cuộc chiến tranh trực diện, nhưng các xung đột khu vực giới hạn ở Thái Bình Dương có thể xảy ra. Giả thiết của tác giả Graham Allison không phải là không có lý.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Cuộc diệt chủng của ĐCSTQ đối với Tây Tạng là lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta Trong bài phát biểu đánh dấu 70 năm ĐCSTQ tiến quân vào và kiểm soát Tây Tạng, dù ông Uông Dương đã hết lời ca ngợi những thành tựu huy hoàng của ĐCSTQ tại Tây Tạng, ông Anders Corr lại nhận thấy những bằng chứng hiển nhiên về tội ác diệt chủng và nỗi ám ảnh của ĐCSTQ đối với việc phải hủy diệt tín ngưỡng và tôn giáo. Ở bài bình luận này, tác giả Corr sẽ phân tích và chỉ rõ ra những dấu hiệu và bằng chứng về tội ác của ĐCSTQ, thông qua phát biểu của ông Uông Dương.
Thống đốc bang California (Mỹ) vừa ban hành đạo luật gây xôn xao dư luận: ‘Cho phép trẻ vị thành niên phẫu thuật chuyển đổi giới tính hoặc phá thai mà không cần thông báo cho phụ huynh’. Liệu đây là một đạo luật cấp tiến, tự do hay sẽ tiếp tay cho tội ác và sự suy đồi về đạo đức? Trẻ được phá thai hoặc chuyển giới mà không cần thông báo cho phụ huynh Ngày 22/9 vừa qua, Thống đốc bang California, ông Gavin Newsom đã ban hành hai đạo luật cho phép trẻ vị thành niên có thể thực hiện một số thủ tục y tế như phẫu thuật chuyển đổi giới tính và phá thai mà không cần thông báo với phụ huynh. Một trong hai điều luật là AB-1184, trong đó cấm các công ty bảo hiểm sức khỏe yêu cầu có sự ủy quyền của cha mẹ, trước khi những đứa trẻ bắt đầu làm thủ tục cho các dịch vụ y tế.
Trong bối cảnh chính phủ Afghanistan sụp đổ, người Mỹ và những người Afghanistan làm việc cho Hoa Kỳ buộc phải sơ tán, người ta không khỏi băn khoăn rằng: Liệu điều tương tự có thể xảy ra ở những quốc gia mà Mỹ đang bảo trợ? Và có tác động như thế nào đối với Đài Loan và các đồng minh khác của Mỹ ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương?
Gần đây, dư luận dậy sóng trước tuyên bố của một vị giáo sư rằng học phí cấp đại học nên được coi là rào cản kỹ thuật cho đầu vào. Tư tưởng học phí giống như một khoản đầu tư [ở một số ngành nghề] vốn là tư tưởng được chấp thuận ở các nước có nền giáo dục tiến bộ, nhưng áp dụng tại Việt Nam thì dường như chưa hợp lý lắm. Tăng, giảm hay miễn phí giáo dục? Phát biểu tại diễn đàn Quốc hội sáng 25/7 vừa qua, GS Lê Quân (đại biểu Cà Mau) nói: “Chúng ta cũng phải đảm bảo rằng học phí cũng là một rào cản kỹ thuật để tránh việc học sinh lao vào học đại học và trở thành "học đại"", phải coi học phí đối với người học là nguồn đầu tư, thông lệ quốc tế học phí bao giờ cũng bằng gần hai năm tiền lương sau khi tốt nghiệp.
Liệu các cuộc tấn công mạng do Bắc Kinh hậu thuẫn gần đây nhắm vào Mỹ có dẫn đến chiến tranh thật? Đây là câu hỏi mà nhà kinh tế học người Mỹ David P. Goldman đã đặt ra gần đây. Một câu hỏi quan trọng, hiện hữu và rất khó trả lời. Tuy nhiên, vào tháng trước, Tổng thống Joe Biden đã cảnh báo rằng các cuộc tấn công mạng gần đây, bao gồm việc tấn công mạng các cơ quan chính phủ và cơ sở hạ tầng của Hoa Kỳ, rất có thể dẫn đến một “cuộc chiến nổ súng”. Ông Biden tiếp tục: “Tôi nghĩ có nhiều khả năng chúng ta sẽ kết thúc — à, nếu chúng ta có kết cục là một cuộc chiến, một cuộc chiến tranh thực sự với một cường quốc, thì đó sẽ là hậu quả của một tấn công mạng với hậu quả rất lớn”, "cường quốc" đó, tất nhiên, là Trung Quốc. Như ông Goldman lưu ý: "Nận xét của ông Biden được đưa ra trong một văn bản do văn phòng báo chí Tòa Bạch Ốc lưu hành", chúng không phải là sản phẩm của “loạn ngôn tự phát”. Không, họ đã cố tình.
Bệnh dịch lây lan trên toàn quốc là một mối đe dọa tiềm tàng đối với ĐCSTQ. Hiện tại, Delta đang điều khiển nhiều xã hội trên khắp thế giới, nhưng Trung Quốc dường như là nước duy nhất mà biến thể này có thể kết thúc nhiệm kỳ của nhóm cầm quyền. COVID-19 đang tàn phá Trung Quốc Biến thể Delta đang lan nhanh trên khắp đại lục và Bắc Kinh không có giải pháp nào mới ngoài các biện pháp vũ lực tàn bạo, độc tài toàn trị — và đổ lỗi cho người nước ngoài. Hàng triệu người dân Trung Quốc hiện đang bị phong tỏa. Các ca nhiễm gần đây tạo thành đợt bùng phát coronavirus trên diện rộng, thậm chí còn rộng hơn so với đợt bùng phát vào năm ngoái. Đợt bùng phát mới này đã nhanh chóng vượt ra ngoài tầm kiểm soát của các nhà chức trách và phá vỡ kế hoạch tuyên truyền cốt lõi của Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).
Và nay nước Mỹ đang dần tiến vào một xã hội tự do cực tả, nơi xấu đã trở thành tốt và tốt đã trở thành xấu. Những điều tưởng chừng vô lý thì nay là hiện thực, ví như người nhập cư bất hợp pháp được ra vào tự do trên đất Mỹ, và được hưởng quyền “ưu đãi” hơn cả một công dân Mỹ “chính cống”... Khi những bậc lão thành vừa nhâm nhi cà phê vừa hồi tưởng lại quãng thời gian yên bình cách đây hơn nửa kỷ bằng câu mở đầu “muôn thuở”: “Hồi ấy, bố/mẹ ….”, thì bạn đừng than vãn: “Biết rồi, khổ lắm nói mãi”. Bởi nếu có cỗ máy thời gian cho phép bạn quay trở lại thời điểm cách nay hơn nửa thế kỷ, bạn có gật đầu không? Hơn nửa thế kỷ trước, sẽ không có Internet, không có smartphone, điện thì chập chờn và tất nhiên nếu nhà nào sở hữu một cái tivi đen trắng thì trở thành trung tâm "chiếu phim" cho cả cộng đồng.
Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã dựa vào hàng loạt lời nói dối về kinh tế để làm lung lay nhận thức của nhiều người về tình hình hiện tại. Trong bài viết này, chúng tôi xem xét một số lời nói dối lớn nhất và đưa ra bức tranh thực sự đằng sau những lời nói dối đó.
Trong 4 năm nhiệm kỳ của Tổng thống Trump, Big Media đã chế tạo ra bao nhiêu lời dối trá để bủa vây ông? Đã có bao nhiêu thông tin bị lật tẩy giúp công chúng được giải khai sự thật? Mời quý độc giả cùng NTD Việt Nam điểm lại 8 lời dối trá nổi bật nhất về ông Trump của Big Media, trong lúc chờ đợi các thông tin cập nhật từ các cuộc thanh tra kết quả bầu cử tại các tiểu bang Arizona và Georgia. Trong suốt 4 năm dẫn dắt nước Mỹ, cựu Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã đạt được rất nhiều thành tựu. Trong nước, ông Trump không chỉ lấp đầy nền sản xuất rỗng sau nhiều thập kỷ hoang phế, mang lại việc làm và sức tăng trưởng bền hơn cho nền kinh tế, ông còn khôi phục các giá trị truyền thống đang bị bào mòn, xâm lấn triệt để bởi tư tưởng cấp tiến như bảo vệ thai nhi.
Mới đây, ông Hồ Tích Tiến, Tổng biên tập của Tờ Thời báo Hoàn Cầu - Cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), đã phụ hoạ theo chính quyền Bắc Kinh khi "khoe khoang" rằng Taliban và Trung Quốc là bạn. Phản ứng của dân cư mạng Trung Quốc dậy sóng trước tuyên bố này. Nhưng quả thật, ông Hồ Tích Tiến có thể 'lỡ lời' nhưng không hề 'quá lời'. Không chỉ Taliban, Trung Quốc có mối quan hệ lâu đời, thâm sâu và nhiều lợi ích về mua bán vũ khí, tài nguyên và tạo hỗn loạn để kiếm lời từ các tổ chức khủng bố, chế độ độc tài khắp toàn cầu. Có vẻ như ĐCSTQ đang chuẩn bị cho việc can thiệp vào Afghanistan, đất nước đang bị chiến tranh tàn phá này thông qua sáng kiến ​​"Một vành đai, Một con đường" (BRI), nhằm lấp đầy khoảng trống mà quân đội Mỹ và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương để lại sau khi rút quân khỏi đây.
Bảo Trợ