Ai đưa tôi về dòng sông thuở ấy?

28 Tháng Tư 20201:20 CH(Xem: 793)
Ngày nay khi tôi rong ruổi đến bất cứ nơi nào trên mảnh đất Việt này, mọi người đều cần có nước khoáng, nước đóng chai, nước đun sôi để uống, liệu còn dòng sông nào được tinh khiết như dòng sông tuổi thơ quê hương?

Những mái nhà tranh đơn sơ, cánh đồng nhuộm màu vàng óng, những chú trâu chầm chậm về chuồng dưới ánh hoàng hôn đỏ rực, dòng sông phẳng lặng như tờ khoác lên mình chiếc áo trắng thanh tao của chị Hằng… Dòng sông quê tôi ngày xưa ấy, nó đã từng mang lại những niềm vui, khát vọng, bí ẩn chen lẫn những nỗi buồn, nó vẫn không ngừng chảy, một mạch đằng đẵng đến tận chân trời.

Rạch nước len lỏi qua vách đá, khe đồi, chiếc kênh nhỏ lượn quanh co hòa vào dòng sông lớn. Trên mảnh đất Quỳnh Lưu ấy có một bãi biển nhỏ xung quanh được bao bọc bởi những rặng liễu trải dài. Mỗi độ hạ về, nơi đây liền biến thành thiên đường của trẻ thơ.

Rạch nước len lỏi qua vách đá, khe đồi, chiếc kênh nhỏ lượn quanh co hòa vào dòng sông lớn.
Rạch nước len lỏi qua vách đá, khe đồi, chiếc kênh nhỏ lượn quanh co hòa vào dòng sông lớn. (Ảnh: Shutterstock)

Hè về tiếng ve kêu rộn rã, trái tim của những cô cậu nhỏ liền sống dậy. Vào buổi ban trưa, trẻ em và thanh niên chúng tôi lùa vội vài miếng cơm rồi hẹn nhau ra bờ sông tụ tập thành từng tốp. Gió khẽ phe phẩy trên những rặng cây xanh, mặt sông lợn cợn vài cơn sóng như đang thổn thức vì náo nhiệt đến lạ thường. Bọn con trai chúng tôi đúng là nghịch như giặc, hết bơi ngửa lại bơi ếch, bơi chó, bơi đứng… chơi thấm mệt một lúc lâu chúng tôi lại đổi trò: đánh trận, ngụp lặn chơi trốn tìm dưới lòng sông... đến khi tất cả đều mệt nhoài bò lên bờ nằm phơi bụng trên những phiến đá phẳng lì nóng ran.

chơi thấm mệt một lúc lâu chúng tôi lại đổi trò: đánh trận, ngụp lặn chơi trốn tìm dưới lòng sông...
Chơi thấm mệt một lúc lâu chúng tôi lại đổi trò: đánh trận, ngụp lặn chơi trốn tìm dưới lòng sông... (Ảnh: Shutterstock)

Những trò chơi bên bờ biển cũng không phải là ít, chơi nhào lộn, nhảy lò cò, vùi mình xuống cát để sưởi nắng, bẻ những nhành liễu mềm rủ kết thành mũ che mặt nằm hưởng thụ cái ấm áp âu yếm của mặt trời, kể cho nhau nghe những câu chuyện thú vị mà giản đơn, chúng tôi cứ chơi như vậy, đến khi mặt trời trôi dạt về phía tây.

Cha mẹ vẫn luôn lo lắng cho tôi nên thường dặn dò: “Đừng bướng nhé, trưa thì ngủ, chơi nhiều đuối nước đó!”, nhưng mẹ càng nói tôi lại càng thấy tự tin với khả năng bơi lội của mình, vậy nên những lời mẹ nói cũng như gió thổi qua tai.

Thấy các cậu thanh niên chơi đùa như vậy các bạn gái cũng không chịu ngồi im, họ thường liên minh với nhau để chiếm cứ lãnh địa những phiến đá tảng bên dòng sông của chúng tôi. Các bạn nữ cậy thế lực đông, nhiều người, nhưng chúng tôi cũng không chịu nhường địa bàn của mình. Liên tục cứ như vậy mấy ngày, chúng tôi cũng không để ý nữa. Ấy vậy mà vài ngày sau, tôi không nhớ rằng ai trong nhóm đã nghĩ ra chủ ý này, đợi trước giờ các bạn gái đến, cả đám chúng tôi lặn trốn mình dưới dòng sông, dự định khi họ tới, chúng tôi liền lao lên bờ, nằm phơi mông dưới ánh mặt trời, mấy bạn nữ thấy vậy thẹn thùng nhìn từ xa sau đó chạy trốn mất, chúng tôi được phen cười ha hả. Đúng là trò trẻ con tinh nghịch. Nhưng mấy ngày sau mông đứa nào đứa ấy nóng rát, đúng là một tuổi thơ thật khó quên. Cả một mùa hè mấy đứa trẻ ai nấy đều rám nắng.

ký ức tuổi thơ tắm sông
Các bạn nữ thường liên minh với nhau để chiếm cứ lãnh địa những phiến đá tảng bên dòng sông của chúng tôi. (Ảnh: Shutterstock)

Dòng sông tuổi thơ ấy đã từng được người nông dân lấy nước để tưới tiêu ruộng vườn, là nguồn giải khát tuyệt vời của những chú bò, heo, là nơi các chị các mẹ giặt giũ quần áo, là nơi bọn trẻ được tụ tập nô đùa, bắt cá và thưởng thức âm thanh hiếm hoi của ếch nhái. Khung cảnh tuyệt đẹp, sinh động đến bình yên lạ thường!

Thời đó cho dù chúng tôi có đi xa đến đâu, chỉ cần khát nước là lại đến bên bờ sông thọc tay vọc nước uống vài ngụm sảng khoái no nê. Tuổi thơ tôi đã uống dòng nước ngọt ngào ấy mà lớn lên. Dòng nước chảy cùng những điều đẹp đẽ trong đời, mang đến cho chúng tôi một thế giới đầy sức sống.

Tuổi thơ tôi đã uống dòng nước ngọt ngào ấy mà lớn lên.
Tuổi thơ tôi đã uống dòng nước ngọt ngào ấy mà lớn lên. (Ảnh: Shutterstock)

Không biết từ khi nào, dọc hai bên bờ sông, những nhà máy khói nghi ngút, những khu công nghiệp dần mọc lên san sát, những ngày tháng nghèo nàn khốn khó cũng dường như đã dần cách xa chúng tôi. Nhưng dòng nước ấy lại càng ngày càng khô hạn, ô nhiễm nặng nề, không thể bơi, không thể bắt cá, không thể giặt giũ hay uống nước được nữa mà thay vào đó chúng tôi phải uống nước thông qua hàng ngàn những loại máy lọc đắt tiền. Đại tự nhiên luôn sắp đặt cho ta những điều tốt nhất, nhưng chúng ta đã đánh mất nó.

Ngày nay khi tôi rong ruổi đến bất cứ nơi nào trên mảnh đất Việt này, mọi người đều cần có nước khoáng, nước đóng chai, nước đun sôi để uống, liệu còn dòng sông nào được tinh khiết như dòng sông tuổi thơ quê hương? Khi thế giới chúng ta biến những điều bình thường thành điều bất thường, lại biến những điều bất thường thành bình thường thì trái đất xanh tươi này liệu nó có thể trường tồn được bao lâu?

Liệu trái đất xanh tươi này liệu nó có thể trường tồn được bao lâu?
Liệu trái đất xanh tươi này liệu nó có thể trường tồn được bao lâu? (Ảnh: Shutterstock)

Khi cái đẹp trở thành ký ức, tôi không biết được rằng đây là hạnh phúc hay nỗi buồn...
Con sông tuổi thơ tôi, con sông quê hương của bao người, giờ đã đi đâu mất? chỉ còn lại trong tôi những lời ca day dứt:

“Trong tim ai cũng có một dòng sông riêng mình
Tim tôi luôn gắn bó với dòng sông tuổi thơ
Con sông tôi tắm mát, con sông tôi đã hát
Con sông cho tôi đậm
Một tình yêu nước non quê nhà

Ôi, những con thuyền giấy
Những năm tuổi thơ đã đi về đâu
Để mình tôi nhớ nhung bây giờ”
(Trở về dòng sông tuổi thơ - Hoàng Hiệp)

Anh Kỳ (NTD Viet Nam)

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thầy Cô thân mến, (Nếu được sự đồng ý của các bạn đồng lớp) Ngày mùng ba tết Năm Tân Sửu, con và các bạn học cùng lớp mừng tuổi Thầy Cô. Chúng con không có rượu, không có bánh tét, không có cặp trứng để mừng tuổi Thầy Cô, chỉ có mấy hàng chữ mà Thầy đã dạy chúng con học viết trong những năm tại trường Tấn Đức và lòng tôn trong với một người Thầy Giáo khả kính, hiền lành.
1. Nếu chịu khó đọc đủ nhiều và nghiên cứu sách tỉ mỉ, bạn sẽ không cần và không thích nghe bất cứ diễn giả nào chia sẻ. Nói cách khác, tất cả những gì một diễn giả, một nhà đào tạo nói với bạn đều có sẵn trong sách. 2. Diễn giả, nhà đào tạo ở ta là những kẻ nói lại sách của người khác để trục lợi. Có thể họ nói hùng hồn và dễ hiểu hơn nhưng phần lớn không sâu sắc và không đủ ý. Kiến thức mà thiếu ý là thứ kiến thức nguy hại. Giống như thầy lang đọc sách đau bụng uống nhân sâm. 3. Diễn giả đẳng cấp là kẻ phải ham đọc và ham viết. Họ thường là tác giả có tầm cỡ. Đương nhiên, diễn giả rởm cũng tỏ ra vẻ như mình đọc nhiều sách và khoe mình hay đọc sách. Chết là ở đó. Nhưng tinh ý, bạn sẽ biết họ đọc nhiều thật hay đang nói dối. Ngồi cạnh người đọc sách nhiều và đúng cách, bạn sẽ học được ít nhiều chỉ sau 5 phút. Kẻ đọc sách nhiều không đay nghiến và kì thị ai quá đáng. Họ ghét ai cũng là cái ghét từ bi. Yêu ai cũng không vồ vập.
Thật khó hình dung được thời gian qua nhanh, đã hơn mấy chục năm sống cuộc đời lưu vong tại Calgary, Alberta, miền Tây Canada. Dẫu muốn hay không cũng phải chấp nhận nơi đây là quê hương thứ hai, nơi đã mang và nuôi dưỡng chúng tôi hơn nửa đời người. Tạ ơn Chúa và Canada. Sự kiện đặc biệt đang xảy ra tại vùng này là trong suốt mấy chục năm qua chưa từng có một mùa Đông có nhiều ngày nắng và ấm như thế. Vào những ngày này của tháng giêng, mặt trời chiếu tỏa từ sáng tới chiều và nhiệt độ ấm lên từ 5c-6c vào khoảng một giờ chiều và đã kéo dài hơn hai tuần nay. Toàn tỉnh đang bị lockdown vì covid-19 mà có những ngày đẹp trời cũng tạo cho tâm lý bà con vui vẻ hơn; người người bước ra ngoài để hớp những không khí trong lành của thiên nhiên. Trẻ em thì háo hức chơi đủ trò trên tuyết – người lớn thì đi bộ dọc hai bên đường cùng với những chú chó bị nhốt lâu ngày trong nhà nay có dịp ra ngoài.
Tên nàng là Nhung Nữ. Dân làng đặt tên nàng là Nhung Nữ vì nàng có mái tóc dài, gợn sóng, nhung huyền, gần chấm đất những khi nàng cong tấm lưng thon, biểu diễn điệu múa quyến rũ, mỗi lần làng họp chợ. Nàng là một kỳ công tuyệt diệu của tạo hóa, với sóng mắt xếch như mang theo sự huyền bí của miền Đông Á. Da nàng là màu nắng mặt trời. Tóc nàng, nhung đen như đêm Ba Tư thần thoại, một suối nhung huyền trên tấm lưng thanh nhã, lượn sóng trên bờ eo nhỏ mỗi khi nàng dạo bước trên bãi biển. Môi nàng lúc nào cũng như tiềm ẩn một nụ cười, chờ đợi một chuỗi cười hồn nhiên, và viền môi cong như đón mời một nụ hôn nồng nàn làm tiêu tan nghị lực. Khuôn mặt nàng ẩn giấu nét rộn rã của đứa trẻ nhỏ, nhưng đồng thời chung quanh khóe mắt đẹp và hơi buồn đã thấp thoáng những nét nhăn như chứng tích của sự trưởng thành. Nàng là đàn bà trẻ thơ.
Sài Gòn vẫn rất dễ thương Cái tên dù lạ con đường vẫn quen Tôi hay “viện dẫn” hai câu thơ của mình mỗi khi phải hồi âm một cánh thư xa nào đó, thường là câu hỏi “Sài Gòn bây giờ ra sao?” Thật ra trong cảm nhận của tôi, Sài Gòn vẫn thế. Bởi dù trải qua nhiêu bao biến cố thăng trầm, thì Sài Gòn, Hòn Ngọc Viễn Đông, thủ đô trong những trái tim miền Nam ngày nào vẫn không bao giờ thay đổi. Sài Gòn của một thời tôi mới lớn, những “con đường tình ta đi” Duy Tân, Trần Quý Cáp, Tú Xương, Công Lý. Những chiều bát phố Lê Lợi, Tự Do. Những rạp cine. Món bánh tôm hẻm Casino (Sài Gòn). Những xe bò viên Nguyễn Thiện Thuật. Bánh mì thịt trước chợ Trương Minh Giảng, gỏi đu đủ – khô bò – nước mía Viễn Đông (góc Lê Lợi – Pasteur)…
...chỉ với Mùa Xuân chín, Hàn Mặc Tử đã luôn là một nỗi nhớ khôn nguôi của người yêu thơ, yêu cái đẹp khi xuân về. Trong làn nắng ửng: khói mơ tan, Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng. Sột soạt gió trêu tà áo biếc, Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang. Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời Bao cô thôn nữ hát trên đồi; Ngày mai trong đám xuân xanh ấy, Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi… Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây, Thầm thì với ai ngồi dưới trúc, Nghe ra ý vị và thơ ngây… Khách xa gặp lúc mùa xuân chín, Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng: “Chị ấy, năm nay còn gánh thóc Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?” Có một chàng thi sĩ tài hoa nhưng bạc mệnh sống vào khoảng nửa đầu thế kỷ 20 ở Nam Trung Bộ. 16 tuổi, chàng đã làm bài thơ đầu tiên. Chàng đã sống, đã đi, đã yêu tha thiết và đã đau đớn cùng cực.
Truyện Kiều là một tuyệt tác trong văn học sử Việt Nam, điều này ai cũng công nhận. Theo Phạm Quỳnh, “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; tiếng ta còn, nước ta còn”, nhưng ông và nhiều học giả khác không phân tích rõ Truyện Kiều hay như thế nào và tại sao tác phẩm này đặc biệt. Dù sao thì Truyện Kiều cũng có ảnh hưởng rất rộng với đại chúng, đa số người Việt biết thưởng thức thơ hay và ít quan tâm đến những phân tích phê bình của những nhà nghiên cứu. Lãng Nhân có nhận xét về một điểm vô lý trong Truyện Kiều: Khi mấy chị em đi chơi lễ Thanh Minh và thấy một nấm mồ hoang, em trai Thúy Kiều là Vương Quan chỉ là một cậu bé học trò 14-15 tuổi, vậy mà kể rành rẽ tiểu sử người kỹ nữ quá cố giống như một tay ăn chơi lão luyện: Vương Quan mới dẫn gần xa, Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi Nổi danh tài sắc một thì, Xôn xao ngoài cửa thiếu gì yến anh. Phận hồng nhan có mong manh, Nửa chừng xuân, thoắt gẫy cành thiên hương!
- Chúng ta đa số đều biết rằng các nhà văn trong Tự Lực Văn Đoàn từ 1934 - 1940 có gốc gác khởi xuất từ miền Bắc, viết văn, viết sách, thơ, truyện, thường họ chỉ dùng (GI) cho "giòng sông, giòng nước". Thí dụ như: a) Nhất Linh: "Giòng Sông Thanh Thủy". b) Tú Mỡ: "Giòng Nước Ngược". c) Thạch Lam: "Theo Giòng". - Còn các nhà văn, trí thức lớp sau, thường có xuất thân tại miền Nam, trước khi xảy ra biến cố 1975, họ hầu hết sử dụng (D) cho "dòng sông, dòng nước". Thí dụ như: a) Doãn Quốc Sỹ: "Dòng Sông Định Mệnh (1959). b) Nhật Tiến: "Tặng Phẩm Của Dòng Sông (1972). c) Đằng Phương Nguyễn Ngọc Huy: "Dòng Nước Sông Hồng" (viết 1945, in lại vào thi tập năm 1985). - Và sau hơn nữa đó là: a) Ngô Thế Vinh: "Mekong, Dòng Sông Nghẽn Mạch (2007).
Ngày còn bé, mỗi lần về quê ghé thăm ông cậu thì cảnh tượng quen thuộc đầu tiên đập vào mắt tôi là hai cái lồng chim cu treo lủng lẳng ở mái hiên nhà. Lồng bằng tre vót nhỏ rứt, bo tròn vành như quả bí, bọc vải bên ngoài kín đáo. Cứ một con gù gù, con lồng bên lại cất tiếng gáy như để hòa điệu, âm thanh trầm buồn. Buổi trưa vắng lặng, chợt nghe tiếng cu gáy êm êm dìu dặt, ai mà không cảm nhận lòng mình xuyến xao gợi nhớ mơ hồ đâu đâu, càng thêm yêu thương sự phóng khoáng, yên bình của đồng nội, hương quê… Người nuôi chim rành rẻ kinh nghiệm cho biết con nào có bộ lông xám thường gáy giọng thổ trầm, con lông nâu thì gáy giọng kim cao. Theo tập tính, chim cu trống cất giọng gáy hay để quyến rũ bạn tình hoặc khoe mẻ, thách thức với con trống khác.
Lúc ấu thơ, khi còn chưa biết rét là gì, tôi thường đi chơi trên những cánh đồng mùa đông. Lúa tháng mười vừa gặt xong, thửa ruộng cạn chỉ còn những gốc rạ trơ trụi. Từ gốc rạ ấy, những mầm lúa lại mọc lên xanh non, nếu để lâu chúng cũng kết bông trổ hạt, người ta gọi đó là lúa trau, có thể lùa trâu bò xuống ăn. Ngoài đồng, phân trâu bò được đắp thành những đụn tròn cao dần lên trên chừng nửa thước. Phân ủ trong đó rất ấm tỏa ra làn khói mờ. Đi cắt rạ lâu trên đồng, những ngón chân lạnh cóng đến mức không còn cảm giác gì, người ta phải hong chân trên nóc đống phân đó. Vài nhà nông tranh thủ cầy ải. Họ xới đất lật lên thành luống, để cho gió bấc hong khô đất, đợi sang xuân có nước về lùa những luống đất đó tan ra như bùn. Đôi khi người ta dùng vồ đập cho đất vỡ tan trước.
Bảo Trợ