Concerto số 3 Rachmaninoff, quả ngọt từ tình bạn cao cả

19 Tháng Tư 20203:54 CH(Xem: 197)
  • Tác giả :
Concerto số 3 Rachmaninoff, quả ngọt từ tình bạn cao cả
Nhạc sĩ Rachmaninoff (ảnh chụp 1910)
Nhạc sĩ Rachmaninoff (ảnh chụp 1910) (@wikipedia.org)

Trong xứ sở gần như vô hạn của giới sành nhạc, mấy ai không thể không biết đến cuộc ngộ diện giữa hai nghệ sĩ người Nga xuất chúng nhất thế kỉ XX. Một bên là nghệ sĩ dương cầm, nhà soạn nhạc Serge Rachmaninoff, nổi tiếng với những tuyệt tác chạm « thẳng trái tim » với những ngón tay biết hát. Bên kia là « Hoàng đế piano » Vladimir Horowitz, người một mực tôn sùng « vị thần âm nhạc » Rachmaninoff của đời mình.

Tình bạn giữa hai thiên tài

Vào cuối những năm 1910, trong thời gian theo học tại nhạc viện Kiev, Vladimir Horowitz đã biết chơi trọn những sáng tác của Serge Rachmaninoff. Minh chứng thuyết phục nhất đó là ông đã chơi bản concerto số 3, tác phẩm khó nhất trong tất cả concerto cho đàn piano của Rach, trong buổi thi tốt nghiệp ra trường. Cách diễn tấu của cậu sinh viên tài năng này đã gây ấn tượng mạnh tới mức những vị giám khảo khó tính nhất hôm đó cũng phải đứng dậy vỗ tay không ngớt.

Ngay khi đặt chân đến Hoa Kỳ để chuẩn bị cho chuyến lưu diễn đầu tiên tại đây, « Volodia » (tên gọi thân mật của Horowitz) chỉ có một ý định trong đầu : diện kiến thần tượng của mình. Giấc mơ đã thành hiện thực. Tháng giêng năm 1928, trong căn phòng của hãng đàn Steinway ở New York, Horowitz đã chơi bản concerto số 3 của Rachmaninoff dưới sự dẫn dắt của cây piano 2 do chính tác giả đệm phần dàn nhạc.

Trong trạng thái sững sờ, Rachmaninoff tuyên bố với người nghệ sĩ đồng hương : « Tác phẩm này thuộc về anh đấy ». Nhận xét về sự kiện này, Rach viết : « Anh ấy đã nhào vào những câu nhạc như một con hổ đói ». Với sự táo bạo, lòng can đảm, cuồng phong mãnh liệt, « anh đã ăn tươi, nuốt gọn nó chỉ bằng một miếng ».

Cuộc gặp gỡ đó nhanh chóng làm đâm chồi một tình bạn bền lâu cho đến khi Rachmaninoff qua đời : hai người đàn ông, cùng chung một nỗi niềm lưu lạc tổ quốc, người này khâm phục cái tài của người kia và không ngừng dõi bước nhau trong hoạt động âm nhạc. Horowitz thường hủy các buổi hòa nhạc của mình nếu như Rachmaninoff biểu diễn ở New York. Tương tự như vậy, Rach luôn có mặt trong những buổi diễn của bạn đồng hương Horowitz ở New York, và luôn là vị khán giả ra về cuối cùng.

Mặc dù giữa hai người có nhiều mối đồng cảm và sự tôn kính lớn lao, nhưng không phải lúc nào đôi bạn cũng luôn tìm thấy tiếng nói chung. Đơn cử là khi Rachmaninoff đề cập đến lối diễn tấu của Horowitz về những tác phẩm của Tchaïkovsky, cho rằng bạn chơi hơi quá nhanh. Thế nhưng Horowitz không bao giờ đồng ý với lời nhận xét đó và ông vẫn giữ tempo nguyên sơ của mình trong những buổi hòa nhạc sau.

Concerto số 3, bản nhạc khó nhất hành tinh viết cho đàn piano

Chấp bút trong khu điền viên yên ả của gia đình, Ivanovka, concerto số 3 cho đàn piano được hoàn thành ngày 23 tháng 9 năm 1909. Rachmaninoff viết tác phẩm này với mục đích phô diễn tài năng cá nhân của một nhà soạn nhạc tài hoa cũng như nghệ sĩ dương cầm kiệt xuất thế giới.

Bản anh hùng ca số 3 được xem như một trong những tác phẩm khó nhất trong danh mục biểu diễn của các nghệ sĩ dương cầm danh tiếng. Một mặt vì tính chất đồ sộ, chứa đựng nhiều chuyển đổi phức tạp về tâm thái, từ êm dịu, phẳng lặng tựa hồ thu đến mưa bão cuồng nộ. Một mặt lại đòi hỏi nhiều ngón đàn đỉnh cao trong kĩ thuật chơi.

Thế nên, tuyệt phẩm mệnh danh « khó như ma, như quỷ » ấy khiến nhiều nghệ sĩ dương cầm giỏi giang không dám động tới. Ngay cả thần đồng âm nhạc Ba Lan, Josef Hofmann, người mà Rachmaninoff đã đề tặng và xem là tài ba hơn ông, đã không bao giờ có ý định chơi nó. « Bản nhạc đó không phải dành cho tôi », Hofmann từ chối.

Bản concerto được công diễn lần đầu tiên vào tháng 11 năm 1909, Rachmaninoff xuất hiện với tư cách là nghệ sĩ khách mời của nhà hát New Theater, New York (sau này là Century Theater). Vào cuối buổi hòa nhạc, sau khi ông chơi xong bản concerto số 3, tiếng reo hò trong khán phòng yêu cầu nghệ sĩ thưởng thêm một đoạn nhạc nữa (bis), nhưng đó là điều không thể. Những ngón tay của Rachmaninoff « đang bị bốc lửa » sau khi chơi bản concerto « thần thánh » này.

Một tờ báo Hoa Kỳ thuật lại : « Khán giả đồng thanh gọi tên nhiều lần ngài Rachmaninoff để cố nài ông ấy diễn lại, nhưng ông ấy giơ tay lên theo nghĩa rằng ông hoàn toàn đồng ý, tuy nhiên những ngón tay của ông lại không nghe lời. Điều này khiến khán giả phải bật cười, và để cho Rachmaninoff rời khỏi sân khấu ».

Có một chi tiết nhỏ liên quan đến bản concerto số 3 này đó là vì sao Rachmaninoff lại có động lực mạnh mẽ mang tác phẩm mới ra lò của mình giới thiệu tại Hoa Kỳ? Đến nỗi do thời gian hạn hẹp, ông không thể tập chơi nó ở Nga mà phải mang theo một cây piano có trang bị hệ thống chặn tiếng để tranh thủ luyện tập trên tàu. Đơn giản là khoản thù lao cho tác phẩm mới mà ông dự trù sẽ được dùng vào việc thực hiện ước mơ đắt đỏ nhất : mua siêu xe. Cuối cùng ông đã chọn chiếc  Mercedes « Lorelei » rất khó tìm thấy tại nước Nga.

Sau khi nghe người nghệ sĩ đồng hương tấu lên đứa con tinh thần của mình, Rachmaninoff đã cho rằng không có ai có thể chơi bản nhạc này xuất sắc hơn Vladimir Holowitz, thậm chí hay hơn cả chính tác giả của nó. Mặc dù sau này, có một số nhà lý luận trao danh hiệu này cho nghệ sĩ piano bậc thầy khác Sviatoslav Richter, nhưng lúc ấy (1928) anh ta chỉ mới 13 tuổi.

Rachmaninoff vốn có đôi tay dài quá cỡ, có thể ôm gọn 13 phím trên đàn. Điều này được coi là kỉ lục trong lịch sử âm nhạc thế giới. Đó chính là một trong những lý do mà một vài sáng tác của ông trở nên bất khả thi đối với những nghệ sĩ piano điêu luyện, có đôi tay gọi là « bình thường ».

Thế nhưng tạo hóa lại ưu ái ban tặng cho Vladimir Horowitz một tâm hồn giàu nhạc cảm và đôi tay ngoại cỡ như Rachmaninoff. Có những bản sonate mà tác giả đã phải lược giản đi vì ngay chính ông cũng không thể vượt qua nổi độ khó về kỹ thuật, thì nay bản thảo đặc biệt được biên tập lại như ban đầu, và chỉ để dành riêng cho Horowitz diễn tấu.

Như là định mệnh, mối đồng cảm sâu sắc, sự thấu hiểu và niềm cảm phục giữa họ đã làm nên một tình bạn cao cả. Để ngày hôm nay, thế giới mới may mắn gập mình trước những đường chạy thần tốc, phi thường như quỉ dữ của concerto số 3.

Có khi nó lại khiến tâm thái nhân loài trở nên sâu hơn, tĩnh hơn bởi những giọt đàn lan tỏa nhả ra từ những đầu ngón tay thiên thần. Tâm hồn khô héo bỗng hồi sinh. Đó là lý do tại sao Serge Rachmaninoff và Vladimir Horowitz trở thành vĩ nhân của mọi thời đại.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ngày 4 Tháng Bảy là lễ “July 4th,” hay còn gọi Lễ Độc Lập Hoa Kỳ, là ngày lễ rất quan trọng với người Mỹ. Tuy vậy, vì dịch COVID-19 đang hoành hành, nhiều nơi không thể tổ chức các sự kiện để đón mừng ngày lễ này. Pháo bông là một phần không thể thiếu với Lễ Độc Lập, nhưng một số nơi phải hủy sự kiện bắn pháo bông. Tuy nhiên, thành phố New York vẫn giữ truyền thống và vẫn cho phép tập đoàn Macy’s bắn pháo sáng rực rỡ. Vài quốc gia khác cũng đón Lễ Độc Lập Hoa Kỳ theo cách khác nhau. Lithuania ở Bắc Âu cho phép lính Mỹ đóng quân ở đây diễn hành. Trong khi đó, Dân Hồng Kông nhân dịp này biểu tình trước Lãnh Sự Hoa Kỳ để kêu gọi giúp đỡ giành tự do Dân New York xem pháo bông. (Hình: Byron Smith/Getty Images) Không tổ chức bắn pháo bông được, cư dân Pasadena, California đi xem phim ngoài trời. (Hình: David McNew/Getty Images) California đóng cửa bãi đậu xe ở bãi biển, làm vắng người trong Lễ Độc Lập. (Hình: Robyn Beck/AFP/Getty Images)
Bản Tuyên Ngôn Độc Lập khắc cốt, đi trước thời đại, vang vọng khắp thế giới: "Chúng ta khẳng định chân lý tự nhiên rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng, rằng tạo hóa đã ban cho họ những quyền tất yếu và bất khả xâm phạm, trong đó có quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc". Black Lives Matter: Hãy đồng hành tư tưởng với con mình Vì sao các cuộc biểu tình tại Mỹ lần này mạnh mẽ như vậy? Thấm thoát 244 năm trôi qua, bao nhiêu thăng trầm. Ngay cả lúc đất nước mong manh nhất là cuộc nội chiến Mỹ với 618,222 người chết, bản Tuyên Ngôn Độc Lập và Hiến Pháp Hoa Kỳ vẫn đứng vững trước thử thách của thời gian, để làm nền tảng cho chẳng những nước Mỹ, mà cả thế giới tự do,
Sáng tác : Mai Phạm Mọi chi tiết xin liên hệ: hungtran7294@gmail.com Link PDF:https://drive.google.com/drive/folder... Link Youtube: https://youtu.be/GXd5zZ6UZKA
HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Em bé chào đời ở Hải Phòng với vòng tránh thai trong bàn tay bé xíu đang được cộng đồng mạng thích thú chia sẻ, kèm theo nhiều lời bình luận khôi hài, dí dỏm. Hình ảnh em bé nhắm mắt, trên tay nắm chặt cuống vòng và dây, đưa sát vào miệng, được các bác sĩ của bệnh viện Đa Khoa Quốc Tế Hải Phòng, thành phố Hải Phòng, chụp lại hôm 30 Tháng Bảy. Bác Sĩ Trần Việt Phương, trưởng Khoa Sản 2, bệnh viện Đa Khoa Quốc Tế Hải Phòng, kể với báo VNExpress khi bé ra luôn cùng vòng tránh thai của mẹ, thì bé quờ túm luôn lấy vòng.
Tìm hiểu Ngày lễ Độc Lập của Mỹ
Trên đời này, ít có món ăn nào kỳ lạ, tuyệt vời như nấm Tuber Magnatum. Kỳ lạ bởi vì nó mọc ở dưới đất, không có gốc mà cũng chẳng có rễ. Không ai biết nó tích tụ từ đâu và sinh sống nhờ cách nào … Với một chút may mắn, người ta tìm thấy nó, chứ không ai có thể gieo trồng. Chính cũng vì vậy mà củ nấm hiếm như bạc, quý như vàng.
V Vào năm 331 trước Công Nguyên, có điều không ổn xảy ra với Thành Rome. Khắp thành phố, hàng loạt những người đàn ông xuất sắc đều ngã bệnh, và tất cả bọn họ đều đang chết dần. Tổn thất ghê gớm, mọi người hoảng loạn. Và rồi ngày nọ, một nữ nô lệ tiến lại gần một vị quan tòa và nói nàng biết lý do vì sao.
Trong dòng chảy âm nhạc đại chúng Việt Nam, nhạc sĩ Lam Phương có một vị trí đặc biệt. Âm nhạc của ông "phủ sóng" suốt hơn 5 thập kỷ qua, với những ca khúc trở thành tiêu biểu, thành kinh điển trong dòng nhạc trữ tình, góp phần làm nên tên tuổi của nhiều danh ca, và luôn nằm trong danh sách những ca khúc được biểu diễn, được thu âm nhiều nhất từ trong nước tới hải ngoại.
Father day, quý ông ...nhớ đừng say xỉn, đừng nhìn ngang nhìn ngửa...kẻo lại mất vui nha
Cách đây đúng 20 năm, vào 1999, xảy ra một sự kiện văn nghệ đáng chú ý làm xôn xao làng báo, đó là thi sĩ A Khuê công khai chỉ trích nhạc sĩ Trần Quang Lộc về việc nhạc sĩ này phổ thơ của A Khuê để viết thành bài hát nổi tiếng “Về Đây Nghe Em”, nhưng “quên” đề tên A Khuê, và dĩ nhiên là cũng không chia sẻ tiền tác quyền ca khúc này. Lúc đó, ca khúc Về Đây Nghe Em được nhiều ca sĩ trong nước hát và khán giả rất yêu thích, cho dù bài hát đã được sáng tác cách thời điểm đó gần 30 năm.
Bảo Trợ