Đảng lại kiên định với “Kinh tế tập thể, Hợp tác xã” !

03 Tháng Tư 20203:56 CH(Xem: 194)
  • Tác giả :

Đảng lại kiên định với “Kinh tế tập thể, Hợp tác xã” !

Cao Nguyên
Hình minh hoạ. Hình chụp hôm 6/2/2020: Poster tuyên truyền cho Đảng cộng sản Việt Nam trên đường phố Hà Nội
Hình minh hoạ. Hình chụp hôm 6/2/2020: Poster tuyên truyền cho Đảng cộng sản Việt Nam trên đường phố Hà Nội
blank Reuters

Thường trực Ban bí thư Trần Quốc Vượng vừa thay mặt Bộ Chính trị Đảng Cộng sản Việt Nam ký bản kết luận về việc tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể theo tinh thần của Nghị quyết Trung ương 5, khóa IX.

Theo đó, Bộ Chính trị yêu cầu cần phải “tiếp tục tăng cường tuyên truyền, quán triệt về bản chất của kinh tế tập thể, hợp tác xã, đồng thời khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của kinh tế tập thể trong nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa, xác định rõ phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã là xu thế tất yếu, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị.”

Hợp tác xã - nỗi ám ảnh của người dân Việt

Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nói với RFA rằng trước hết phải xác định từ ngữ “kinh tế tập thể” mà ông Vượng nói là gì. Ví dụ, hợp tác xã là một hình thức của kinh tế tập thể, nhưng một công ty, một tập đoàn tư nhân cũng là kinh tế tập thể.

Bởi vì ở Việt Nam có nhiều thuật ngữ không rõ ràng. Điển hình là “Nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ nghĩa”, cho tới nay vẫn chưa ai có thể giải thích rành rẽ về cụm từ đó:

“Cái đó cần ông Vượng nói rõ ra là ông muốn nói đến kinh tế tập thể là như thế nào, chứ theo Kinh tế học thì tôi chưa thấy từ ngữ “kinh tế tập thể”. Đó là một từ ngữ mới, chỉ có kinh tế thị trường hay là kinh tế của các quốc gia theo Xã hội Chủ nghĩa. Còn nếu mà kinh tế tập thể thì đây là một từ mà tôi không quen nghe.”

Hình minh hoạ. Một nông dân ở cánh đồng tại xã Sơn Lôi, tỉnh Vĩnh Phúc hôm 20/2/2020
Hình minh hoạ. Một nông dân ở cánh đồng tại xã Sơn Lôi, tỉnh Vĩnh Phúc hôm 20/2/2020 AFP

Tiến sỹ Mạc Văn Trang cho rằng sở dĩ chỉ thị này của ông Trần Quốc Vượng thu hút chú ý dư luận là vì nền kinh tế tập trung hay hợp tác xã từng là nỗi “ám ảnh” của người dân Việt Nam trong suốt gần ba thập kỷ:

“Tôi thấy trên mạng bình luận nhiều lắm. Cái kinh tế tập thể là thiết yếu theo nghị quyết của Bộ Chính trị làm cho nhiều người rất là sợ hãi. Bởi vì cái chữ “kinh tế tập thể, hợp tác xã” ở Việt Nam diễn ra từ năm 1960 cho đến những năm 1986. Trong gần 30 năm, nó khủng khiếp quá. Người ta nghĩ rằng hợp tác xã, kinh tế tập thể là khủng khiếp lắm, vì kết quả đã làm cho toàn dân phải đói.

Tôi nghĩ rằng do mặc cảm, thành kiến đối với chữ “hợp tác xã”. Bây giờ chắc là không phải lập lại các hợp tác xã như hồi xưa nữa. Có thể cái hợp tác xã bây giờ giống như như quyền tự do lập hội. Những người dân tự do liên kết với nhau, góp ruộng, góp công sức để người ta làm ăn tập thể.”

“Hợp tác xã không phải là mô hình của một nền kinh tế tân tiến”

Nghị quyết Trung ương 5, khóa IX, ban hành từ năm 2002, xác định “kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tập thể, mà nòng cốt là hợp tác xã, là nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân, phấn đấu đưa kinh tế tập thể tăng trưởng cao hơn, tiến tới có tỷ trọng ngày càng lớn hơn trong GDP của nền kinh tế.”

Việt Nam mình sau khi thống nhất đất nước rồi thì có vấn đề hợp tác xã, đem tất cả đất đai của dân chúng vào trong hợp tác xã. Nó không đi đến đâu cả, không phát triển được. - Bùi Kiến Thành

Theo chuyên gia Bùi Kiến Thành, hợp tác xã gắn với một thời kỳ trong lịch sử phát triển kinh tế của đất nước cũng như lịch sử kinh tế trên thế giới, mà thời kỳ đó đã lùi xa rồi. Nó có ảnh hưởng nhất định đối với một giai đoạn của nền kinh tế, chứ không phải trong nền kinh tế hiện đại bây giờ:

“Việt Nam mình sau khi thống nhất đất nước rồi thì có vấn đề hợp tác xã, đem tất cả đất đai của dân chúng vào trong hợp tác xã. Nó không đi đến đâu cả, không phát triển được. Rõ ràng nó biến ra thành một nền kinh tế thất bại, nên dần người ta bỏ nó đi thay bằng chính sách Đổi Mới với nền kinh tế nhiều thành phần, mà trong đó thành phần kinh tế tự do lần lần phát triển. Rõ ràng, nó không phải là một mô hình gì để chúng ta nâng cao lên.

Tôi không phủ nhận vai trò của hợp tác xã trong một khung cảnh nào đó của một nền kinh tế hay trong một bước tiến nào đó của nền kinh tế. Nhưng hợp tác xã không phải là mô hình của một nền kinh tế tân tiến phát triển.

Đối với tôi là một người nghiên cứu kinh tế, tôi thấy rằng hợp tác xã không phải là mô hình chủ đạo của một nền kinh tế phát triển được, chỉ là ở trong một thời đại nào đó thôi.

Đừng đặt nặng một cái gì, phải đi từ cái nhỏ lên cái lớn. Cái nào cũng có phần việc, có vai trò riêng của nó. Một nền kinh tế phát triển phải có đủ mọi tầng lớp để nó phát triển lên.”

Tiến sỹ Mạc Văn Trang cho rằng mô hình hợp tác xã cũng không phải là không tốt. Hiện nay, ở vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, nhiều người đã kết hợp với nhau để canh tác rồi. Tuy nhiên, sự hợp tác phải dựa trên sự tự nguyện chứ không phải bị ép buộc, cũng không cần phải ra nghị quyết, chỉ cần tôn trọng quyền Tự do lập hội của người dân là được:

“Những người nông dân sẽ tổ chức sản xuất theo mô hình mới chứ không phải giống như hồi xưa. Như hồi xưa thì hãi quá. Hiện nay, ở Đồng bằng Sông Cửu Long, những người trông cây trái, người chăn nuôi cũng đã có hình thức hợp tác rồi. Nhưng cái đó là tự nguyện, không ép buộc, không phải là do chi bộ lãnh đạo nữa. Bây giờ hợp tác là trên tình thần cộng đồng, cùng phát triển.

Thế còn về nghị quyết thì tôi thấy làm lạ, bởi vì xu thế tất yếu thì tự người dân có luật tự do lập các tổ chức xã hội dân sự, người ta sẽ tự biết cách liên kết với nhau, học tập nhau, tại sao lại cần phải đến nghị quyết để làm cho người dân phải hoang mang.”

Khẳng định về đường lối chính trị

Ông Trần Quốc Vượng cũng thay mặt Bộ Chính trị giao Chính phủ xây dựng chiến lược để phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, trình Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII xem xét, để ban hành nghị quyết mới.

Theo tiến sỹ Mạc Văn Trang, việc bộ Chính trị tiếp tục ra nghị quyết mới là vì Chủ nghĩa Xã hội xưa nay luôn phải lấy thành phần kinh tế tập thể và kinh tế nhà nước làm chủ đạo:

“Việc xây dựng Chủ nghĩa xã hội từ trước đến nay thì nó bao gồm kinh tế quốc doanh và kinh tế tập thể là chủ đạo.

Kinh tế quốc doanh như Vinashin, Vinalines và nhiều tập đoàn làm tan nát cả đất nước, huỷ hoại biết bao nhiêu nguồn lực, gây ra nhiều tổn thất ghê gớm. Người dân người ta nghe đến kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể là người ta hãi hồn rồi. Nhưng tôi nghĩ điểm này là họ không nhạy cảm chính trị, không hiểu tâm lí xã hội. Đáng lẽ ra không cần nghị quyết gì cả, chỉ cần khuyến khích các hội đoàn, người ta tự thấy mô hình nào đẹp, hiệu quả thì người ta sẽ học tập. Thế thôi.”

Về đường lối “phát triển kinh tế tập thể là nhiệm vụ của hệ thống chính trị”, luật sư Lê Công Định bình luận trên trang cá nhân rằng giới lãnh đạo đảng cầm quyền Việt Nam vẫn đang điều hành nền kinh tế hiện đại bằng tư duy của các lãnh tụ Cộng sản thuộc thế hệ hơn 100 năm trước:

“Nếu kinh tế tập thể và hợp tác xã là hai loại hình tự nhiên được hình thành từ nhu cầu tất yếu của thị trường và là xu thế tất yếu của nền kinh tế quốc gia thì sao phải "tăng cường tuyên truyền, quán triệt về bản chất" của nó?

Khôi hài hơn, nếu sự tồn tại của chúng là tất yếu thì cần gì phải xem việc phát triển loại hình kinh tế đó là "nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị”?

Chỉ thị về kinh tế tập thể và hợp tác xã được ông Vượng ký vào thời điểm mà báo chí trong nước đăng tải nhiều bài viết về tình trạng có nhiều hợp tác xã không phát triển được.

Hồi đầu năm 2020, trang Vĩnh Phúc online, cơ quan ngôn luận của tỉnh Vĩnh Phúc cho biết tỉnh này có khoảng 700 hợp tác xã. Nhưng một nửa trong đó chỉ hoạt động mang tính hình thức. Thậm chí, có nhiều hợp tác xã phải làm đơn “xin” để được giải thể vì hoạt động cầm chừng, khó vay vốn, không tìm được hướng đi trong sản xuất kinh doanh.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Đã 10 ngày trôi qua kể từ khi Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Hà Nội ra cáo trạng truy tố 29 bị can trong vụ án ‘giết người, chống người thi hành công vụ tại xã Đồng Tâm’, các luật sư vẫn chưa được gặp thân chủ của mình cũng như không được tiếp cận hồ sơ vụ án. Nhận thấy Tư pháp Việt Nam có dấu hiệu vi phạm thủ tục tố tụng hình sự trong xét xử vụ án này, hôm 5 tháng 7, các tổ chức xã hội dân sự và cá nhân ra một bản tuyên bố với nội dung phản đối Tư pháp Việt Nam. Ngoài công bố trên mạng xã hội, bản tuyên bố còn được gửi tới chính phủ và các đại diện cơ quan tư pháp
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Hôm 5 Tháng Bảy, Hội Dòng Đa Minh Tam Hiệp phát đi lời cầu cứu trên mạng xã hội về việc nhà cầm quyền CSVN ép buộc cơ sở tôn giáo này phải hai lần “cho mượn” thửa đất và dãy nhà từ hồi thập niên 1970, 1980, rồi nay “quên trả.” Trang web Hội Dòng Đa Minh Tam Hiệp tự giới thiệu cơ sở này được thành lập vào năm 1951, tiền thân là Hội Dòng Chị Em Đa Minh Việt Nam, tôn nhận nữ thánh Catalina de Siena thuộc Dòng Ba Đa Minh thế kỷ XIV, làm thánh bổn mạng.
Tàu hải cảnh Trung Quốc khiêu khích hoạt động khai thác dầu khí của Việt Nam tại khu vực bồn trũng Nam Công Sơn ngoài khơi Vũng Tàu. Tin tức vắn tắt và hình ảnh phổ biến trên mạng Twitter của bà Nga Phạm và nhóm thông Sài Gòn, Việt Nam (NV) .- Tàu hải cảnh Trung Quốc khiêu khích hoạt động khai thác dầu khí của Việt Nam tại khu vực bồn trũng Nam Công Sơn ngoài khơi Vũng Tàu. Tin tức vắn tắt và hình ảnh phổ biến trên mạng Twitter của bà Nga Phạm và nhóm thông tin Biển Đông cho thấy trong khi Trung Quốc tập trận hải quân ở khu vực quần đảo Hoàng Sa thì Bắc Kinh cho tàu hải cảnh tới khiêu khích hoạt động khai thác dầu khí của Việt Nam tại mỏ Lan Tây, lô 6-1, khu vực bồn trũng Nam Côn Sơn ngoài khơi tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Theo các nguồn tin vừa kể, người ta thấy tàu hải cảnh Trung Quốc 5402 “đến gần khiêu khích dàn khoan Lan Tây sáng nay (Thứ Bảy mùng 4 Tháng Bảy) tại lô 6.1 vốn đã hoạt động tại đây suốt nhiều năm qua nằm trong khu vực dự án khai thác khí Nam Côn Sơn trên Bi
Nghiệp đoàn Độc lập Việt Nam (VIU), do một nhóm người xuất thân từ nhiều ngành nghề khác nhau, tuyên bố thành lập vào ngày 1/7/2020. Chủ tịch của VIU, ông Bùi Thiện Tri dành cho RFA một cuộc phỏng vấn xoay quanh tổ chức công đoàn độc lập vừa được thành lập này. Trước hết, ông Bùi Thiện Tri cho biết về bối cảnh và mục đích ra đời của VIU:
Hai ngày sau khi World Bank-Ngân hàng Thế giới công bố thông báo cấm vận đối với Công ty Cổ phần Công nghệ Sao Bắc Đẩu (SBD) trong 7 năm, công ty này qua các phương tiện truyền thông báo chí tại Việt Nam đăng tải công khai thông tin đã để xảy ra vi phạm trong quá trình đấu thầu 2 dự án mà Worrld Bank cáo buộc là thông đồng và gian lận. Trong thông báo phổ biến vào hôm 24/6, World Bank cho biết SBD đã gian lận và lừa đảo trong Dự án ...
Cuối tháng 3 năm 2020, Ban Quản lý dự án đường sắt thuộc Bộ Giao thông Vận tải thông báo, tuyến đường sắt Cát Linh-Hà Đông chưa biết khi nào đưa vào vận hành nhưng đã phải thanh toán cho tổng thầu 509 trên 644 triệu USD, tương đương 79% giá trị hợp đồng với ít nhất 11 lần lùi tiến độ. Đây là tuyến đường sắt bị cho đạt kỷ lục thế giới cả về thời gian thi công lẫn số tiền đội vốn. Dự án này được phê duyệt đầu tư từ năm 2008 với tổng mức đầu tư ban đầu khoảng ...
Nhà hoạt động Trần Bang tại Sài Gòn cho rằng: “Bà ấy vô tình vô ý nhưng bà ấy nói thật. Bà ấy đã từng làm theo hệ thống nhưng chắc ngày xưa không ‘ăn dày’ như vậy, ăn mỏng nhưng ăn nhiều lần, ăn trong nhiều năm. Từ hồi bà làm cán bộ đến nay chắc ăn mỏng nhiều lắm. Nói lên sự thật của chế độ độc đảng: vào đảng để tham nhũng quyền lực, tham nhũng tài sản. Nếu khôn ngoan, mị dân sẽ ăn từ từ, ăn nhiều đầu mối, nhiều nơi, ăn mỏng thôi, tích tiểu thành đại. Mấy ông kia thì bà ấy cũng nói thật là ăn một quả quá đậm, từ 1,5 tỷ mà kê đến 7 tỷ thì gấp mấy lần, đáng lẽ kê gấp đôi thì không sao.”
Hôm 24/6 chính quyền bất ngờ bắt giữ một số người đưa tin về vụ Đồng Tâm gần đây.Trong đó có các dân oan Dương Nội gồm ba mẹ con Cấn Thị Thêu, Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư và bà Nguyễn Thị Tâm. Trao đổi với Đài Á Châu Tự Do qua tin nhắn hôm 24 tháng 6 năm 2020, liên quan vụ việc vừa nêu, Luật sư Đặng Đình Mạnh, người có hợp đồng tư vấn, bào chữa và bảo vệ quyền lợi cho anh Trịnh Bá Phương, nói:
Gia đình nhà hoạt động Trịnh Bá Phương bị chính quyền Việt Nam bắt giữ sáng ngày 24/6, theo các nguồn tin trên mạng xã hội và trong giới hoạt động tại Hà Nội. Những người bị bắt giữ gồm có Trịnh Bá Phương, em trai Trịnh Bá Tư, mẹ Cấn Thị Thêu. Trong sáng cùng ngày, trước khi bị bắt, Trịnh Bá Phương đăng trên trang cá nhân thông báo: "Công an bao vây nhà tôi."
Sáng ngày 23 tháng 6 năm 2020, Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình tuyên phạt ông Nguyễn Văn Nghiêm - người có biệt danh "Giáo sư hớt tóc” - 6 năm tù giam với cáo buộc "Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam” theo điều 117, Bộ Luật hình sự. Bà Phạm Thị Xuân, vợ ông Nguyễn Văn Nghiêm vào chiều 23 tháng 6 xác nhận thông tin này với phóng viên Đài Á Châu Tự Do và cho biết thêm, chồng bà đã từ chối luật sư nên trong phiên tòa sơ thẩm chỉ có ông Nghiêm tự bào chữa. Bà Xuân nói qua điện thoại như sau:
Bảo Trợ