Đờn ca tài tử trở lại cây đờn thùng ngày xưa

13 Tháng Hai 20201:46 CH(Xem: 681)

Đờn ca tài tử trở lại cây đờn thùng ngày xưa

Ngành Mai/Người Việt

blank
Nhạc sư Vĩnh Bảo ôm cây đờn kìm, bên cạnh một phụ nữ trẻ ngồi cạnh cây đờn tranh. (Hình: Anh Kiệt/Người Việt)

Mấy năm trước đài truyền hình ở Sài Gòn, chương trình cổ nhạc đã bắt đầu xuất hiện trở lại cây đờn thùng ngày xưa, có nghĩa là cây đờn phát ra âm điệu nào thì giữ nguyên, chứ không xài đờn điện, máy khuếch đại âm thanh, khiến cho tiếng đờn không còn trung thực nguyên thủy của nó.

Sự trở lại cây đờn thùng được dân tài tử kỳ cựu, người sành điệu hoan nghinh, bởi vì những người tài tử thập niên 1960 trở về trước không muốn tiếng đờn mất đi âm điệu độc đáo của nó. Người ta hy vọng rồi đây nhiều nơi khác sẽ theo chân đài truyền hình Sài Gòn.



Ở phố đi bộ đường Nguyễn Huệ, Sài Gòn, cũng có nhóm đờn ca tài tử chơi đờn thùng, chẳng có máy móc âm thanh gì hết. Vậy mà nhiều người đứng lại thưởng thức rất lâu, chớ nếu như cho máy âm thanh làm ồn lên chắc rằng chẳng ai đứng lại để nghe.

Khi xưa đờn ca tài tử chỉ tạo ra âm thanh bằng tiếng đờn thùng, tất cả loại đờn đều như vậy, do đó mà lúc nhiều cây đờn cùng hòa điệu tiếng tơ, người ta nghe rõ tiếng đờn kìm, cò, lục huyền cầm, tranh, vĩ cầm (violon) hay một nhạc cụ nào khác.

Dân tài tử thời thập niên 1950-1960 trở về trước không lệ thuộc vào máy móc âm thanh như bây giờ. Chính tôi, người viết bài này tham gia đờn ca tài tử từ những năm cuối thập niên 1950 và suốt thập niên 1960 chẳng hề biết đờn điện, máy âm thanh là gì. Vậy mà các buổi sinh hoạt đờn ca, bà con tụ họp đông đảo họ vẫn nghe rõ.

Ở Vũng Tàu có nhóm đờn ca tài tử, trưởng nhóm là Giáo Sư Hồng Sanh, ông thủ cây đờn kìm và song lang, coi như cây đờn kìm là chánh, các cây khác kể cả cây lục huyền cầm cũng là phụ, phải theo cây đờn chánh. Đặc biệt nhóm đờn ca của ông Hồng Sanh chỉ đờn thùng mà thôi, không riêng gì địa điểm tại nhà, mà khi người ta mời đi xa cũng thế, nhạc sĩ đờn loại nào thì mang theo cây đờn của mình, chớ chẳng có thùng loa hay microphone rườm rà.

Có những lần ai đó đề nghị ông nên xài âm thanh điện để tiếng đờn lời ca được lớn hơn, đi xa hơn. Ông cười nói rằng: “Chơi tài tử là phải đúng với tài tử, các thế hệ trước mình có ai dùng đờn điện hay máy âm thanh gì đâu, mấy lúc sau này họ dùng âm thanh làm ồn ào thì còn đâu là đờn ca tài tử thuần túy chớ!”

blank
Bức hình chụp khoảng năm 2012 trong một buổi sinh hoạt đờn ca tài tử ở Vũng Tàu. Người cầm cây đờn kìm (đờn thùng) là Giáo Sư Hồng Sanh, trưởng nhóm. (Hình: Ngành Mai/Người Việt)

Giáo Sư Hồng Sanh nguyên là giáo sư trường trung học Vũng Tàu, ông là chủ nhân nhà sách Nhân Đạo Thư Quán ở đường Nguyễn Trường Tộ, học sinh ở Vũng Tàu thường có mặt ở đây để xem sách. Học trò của Giáo Sư Hồng Sanh nhiều người đã ra hải ngoại, trong số có anh Đường Thế Kiệt là nhân viên nhật báo Người Việt.

Sau năm 1975, Giáo Sư Hồng Sanh không còn đi dạy, nhưng đờn ca tài tử vẫn sinh hoạt đều đều hai tuần một lần. Nam nữ tài tử cứ đến ngày sinh hoạt là kéo đến rất đông. Khi tài tử giai nhân nhập cuộc rồi thì gần như quên cả sự đời, nhà sách đóng cửa cho đến lúc tài tử nghỉ rồi mới mở cửa cho khách vào mua sách.

Kế đến là địa điểm đờn ca tài tử ông Ba Quân ở Tân Phú Trung, Củ Chi, và địa điểm Năm Cà ở Bến Cát, Bình Dương, luôn sẵn sàng cây đờn thùng để cho người sành điệu sử dụng. Và còn rất nhiều địa điểm khác mà tôi chỉ nghe nói chứ chưa có dịp đến nơi để biết rõ hình thức sinh hoạt ra sao. Có lẽ nhận thấy cây đờn thùng mang tính chất lịch sử đờn ca tài tử, nên đài truyền hình ở Sài Gòn áp dụng trở lại cây đờn thùng để âm thanh được trung thực.

Trên đây là chuyện đờn ca tài tử ở trong nước, còn ở hải ngoại thì hầu như nhạc sĩ nào cũng muốn mở đờn điện cho thật lớn lấn át tiếng đờn khác. Người ca cũng vậy, ai cũng muốn “mở hết ga” âm thanh. Thì thôi, rất khó mà giải thích hay can thiệp vào.

Theo như tôi được biết thì hiện giờ ở Little Saigon và các thành phố lân cận, đã có một số nhạc sĩ sử dụng đờn thùng mang theo, nhưng không xuất hiện trước sự lấn áp của cây đờn điện, loa âm thanh.

Đờn ca tài tử hải ngoại đã có địa điểm sinh hoạt ấm cúng, nếu chúng ta sử dụng cây đờn thùng, người ca cũng không cần microphone, tôi nghĩ rằng tiếng đờn lời ca vẫn nghe rõ, nếu như người thưởng thức im lặng để nghe.

Từ lâu nay tôi muốn quy tụ những nhạc sĩ, anh chị em nào cùng sở thích “chơi đờn thùng.” Chúng ta sẽ có một thời gian sinh hoạt riêng của những người đồng hội đồng thuyền, tri âm tri kỷ.

Xin các bạn liên lạc về Ngành Mai (714) 360-6711. Tôi sẽ mời anh chị em trong một buổi nói chuyện, bàn bạc vấn đề. (Ngành Mai)

Nguoi-viet.com

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
“Karaoke” là tiếng Việt, có nghĩa là cứ “ca ra là OK”. Vậy là dân ta thoải mái ca ra, dù nhiều khi chẳng OK chút nào. Trong mùa dịch cô Vi này, người người ở nhà, thiếu thú vui giải trí, người ta đâm ra thích “ca ra OK”. Tại Việt Nam, karaoke đã trở thành đại nạn, không biết có trầm trọng hơn dịch bệnh không, nhưng đủ để dân chúng la làng. Người ta hát thoải mái bất kể giờ giấc, nửa đêm vẫn cứ đua nhau gào làm náo động khu phố. Tôi đọc được trên Facebook lời than của một bạn ở Sài Gòn: “Nó hát ngày, hát đêm, hát thêm Chủ Nhật, hát tràn cung mây, hát không cho ai ngủ. Nó chuyển sang “Vùng Lá Me Bay” mà giọng lúc thì ồm ồm, lúc thì rít sần sật lên như thế thì lá bay sao được, bay kiểu gì mà từ trưa tới tối vẫn chẳng hết lá!”.
Ngày nay dầu khuynh diệp bác sĩ Tín không còn nữa nhưng người dân miền Nam tuổi trung niên trở lên ai cũng nhớ đến cái mùi đặc trưng của loại dầu gió thông dụng này. Dầu trị nhiều chứng bệnh, cảm mạo, sổ mũi, đau nhức cơ bắp, ho, đau bụng, đau răng, trầy chảy máu, ngừa gió, ngừa ban cho trẻ em… Người thường dùng nhất là các bà già, phụ nữ sinh đẻ nên dầu khuynh diệp còn được gọi là “dầu bà đẻ”. Bác sĩ Tín người đã tạo ra dầu khuynh diệp Tôi chỉ mới biết “dầu bà đẻ” khi đem chuyện dầu gió ngày xưa ra trò chuyện với mấy ông bạn già. Những câu chuyện góp nhặt đây đó đánh thức ký ức của tôi thời còn bé. Nhớ lại, có lần ba tôi dẫn tôi đến Nhà bảo sanh Hoà Hưng thăm má tôi sanh thằng em út. Vừa bước vào cửa chính đã ngửi thấy nồng nực mùi dầu. Mùi khuynh diệp càng lúc càng nồng khi đi ngang qua các buồng sản phụ dọc theo hai bên.
Tạp chí Du lịch nổi tiếng thế giới CondeNastTraveler đăng tải bài viết giới thiệu 7 kỳ quan thế giới của tác giả Aaron Millar. Những kỳ quan thế giới năm 2020 1. Vịnh Mosquito, Puerto Rico 2. Hang Sơn Đoòng, Việt Nam 3. Metor Crater, Arizona (Mỹ) 4. Vực Marianna, quần đảo Marianna 5. Don Sheldon, Alaska 6. Trạm vũ trụ quốc tế ISS 7. Caracol, Belize Theo Aaron Millar: “kỳ quan là sự nuôi dưỡng cho tâm hồn. Con người là loài động vật duy nhất trên trái đất, theo như chúng ta biết, có thể cảm động đến rơi nước mắt bởi vẻ đẹp hoàng hôn, sự kỳ diệu của những vì sao vào ban đêm và có thể cảm thấy kinh ngạc trước những thành tựu của quá khứ…”. Trong số 7 kỳ quan do CondeNastTraveler giới thiệu có hang Sơn Đoòng (Việt Nam) đứng thứ 2 với lời miêu tả: “là hang động lớn nhất hành tinh, nơi chứa đựng một khu rừng ngầm phong phú với những loài thực vật quý hiếm, những con côn trùng màu trắng sữa và dây leo treo quanh những nhũ đá, măng đá khổng lồ…”.
1. NGỖNG LÀ LOÀI ĂN CHAY, thích nhất ăn cỏ và lúa, hoặc cơm trắng, chỉvậy thôi. Nếu trong thố ăn của ngỗng, bạn bỏ ít tôm cá vào, ngỗng sẽ không bao giờ đụng đến cái thau đó nữa, dù là sau đó không có tôm cá - Hoặc bạn cố tình chỉ cho ăn tôm cá hay thịt, ngỗng thà nhịn đói cả tháng rồi chết chứ không ăn. - Hoặc bạn cố tình nhét thịt cá vào miệng, ngỗng sẽ ói ra 2. NGỖNG CÓ TÁNH LINH RẤT CAO, nên dùng để giữ nhà, ngăn vong này nọ - chó thấy người bên ngoài cổng nhà là sủa, ngỗng thì khi nào người lạ vào đất/ nhà của bạn, ngỗng mới kêu to, khi nghe tiếng càng dồn dập và mạnh mẽ, chắc chắn có biến. - mảnh đất vong nhiều, Thầy trừ chưa kịp, ngỗng ở 3 ngày trở lên là hết. - chó không biết có bão, ngỗng nghe ngóng thời tiết biến chuyển rất tốt.
Tình cờ lướt web đọc được chuyện này, thấy thú vị nên muốn chia sẻ lại cho mọi người biết. Vì mình nghĩ nhiều người trong chúng ta có thể chơi mòn bài rồi, mà không biết ý nghĩa gốc của một bộ bài tây. Những lá bài này không phải là những mảnh giấy vô tri đâu các bạn nhé. ▪️52 lá bài là 52 tuần trong năm. ▪️2 màu( đỏ-đen) tượng trưng cho ngày và đêm. ▪️12 lá bài đầu người tương ứng với 12 tháng trong năm. ▪️4 chất cơ, rô, tép, bích trong một bộ bài tương ứng với 4 mùa trong năm. ▪️13 lá bài cùng chất trong bộ bài ứng với tổng số tuần mỗi mùa. * 2 lá Joker đại diện cho Mặt Trăng và Mặt Trời. *
Khi những giờ khắc cuối cùng của năm 2019 đến, có một triệu người sẽ tập trung tại Quảng trường Thời đại ở New York. Ở những nơi khác, ước tính một tỷ người sẽ bật tivi để theo dõi cảnh tượng hàng năm được chào đón trên toàn cầu.
Sự chào hỏi đầu năm mới là cách thể hiện sự vui mừng, thân thiện với nhau. Tuy nhiên, cách chào hỏi của các dân tộc trên thế giới mỗi nước mỗi khác và mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Một số "kiểu" chào độc đáo của các dân tộc trên thế giới 1. Cọ mũi, cụng trán 2. Cúi gập mình 3. Xối nước 4. Cởi giày ngồi xuống đất 5. Đưa đấm tay, chìa ngón trỏ 6. Thè lưỡi lắc đầu 7. Cắn vai nhau 8. Ôm hôn ở các nước phương Tây 9. Khiêu vũ 10. Khăn nghi lễ 1. Cọ mũi, cụng trán Ở vùng núi phía bắc Ấn Độ, phong tục Tết dương lịch là tục gặp nhau vào ngày đầu năm, hay để chúc tụng lẫn nhau người ta thường cọ mũi vào nhau. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ... Còn thổ dân Maori ở New Zealand thì lại cụng trán để tỏ thiện chí. Cụng càng đau càng "hên" trong năm mới. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ.. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ...
Năm mới ở Nhật còn được gọi là Shougatsu. Vào ngày này, họ thường trang trí lại nhà cửa, làm Mochi và tặng nhau Otoshidama để cầu may mắn và hạnh phúc. Có rất nhiều người Nhật về quê để cùng đón năm mới với gia đình./last post 2014/
Một vài báo Nhà nước Việt Nam như VnExpress, VietNamNer, Thanh Niên, Tuổi Trẻ… trong ngày 22 tháng 12 đã dành một chỗ trang trọng với lời lẽ thân thiện về một nhạc sĩ tài danh đã không còn. Các báo dẫn phát biểu của nhiều nghệ sĩ từng tiếp xúc hay hát các bài hát của người vừa tạ thế. Nhạc sĩ Lam Phương tên thật là Lâm Đình Phùng, sinh quán tại Rạch Giá, Kiên Giang, một người bình dị, dễ gần như nhận xét của nhạc sĩ Trần Chí Phúc:
Với nhịp sống hối hả như ngày nay, người ta thường quên đi ý nghĩa của ngày lễ Giáng sinh. Trong một năm có rất nhiều sự kiện đặc biệt và nhiều thay đổi này, chúng tôi muốn cùng chia sẻ với quý độc giả ý nghĩa của bức tranh “The Adoration of the Magi” (Sự tôn thờ của các hiền sĩ) của danh họa Jan Gossaert. Để nhắc nhở chúng ta tại sao Giáng sinh lại đặc biệt đến vậy. Chúa Jesus giáng sinh “Sự tôn thờ của các hiền sĩ”, còn được gọi là “Sự tôn thờ của các vị vua”, mô tả câu chuyện Kinh thánh được trình bày trong Mathew 2. Trong đó ba nhà thông thái xuất hành từ phương Đông, được một ngôi sao dẫn đường để tìm gặp Chúa Jesus Christ mới sinh. Trên đường đi, ba nhà thông thái hỏi thăm rằng họ có thể tìm thấy đứa trẻ sơ sinh đã được tiên tri làm vua ở đâu, vì họ muốn tặng quà và lễ bái đứa trẻ.
Bảo Trợ