Cả nước Nga chờ xem ông Putin chọn phương án 'truyền ngôi' nào

05 Tháng Hai 20209:04 SA(Xem: 285)
  • Tác giả :

Cả nước Nga chờ xem ông Putin chọn phương án 'truyền ngôi' nào

NgaBản quyền hình ảnhMIKHAIL SVETLOV
Image captionCon số thanh thiếu niên Nga ngưỡng mộ ông Putin không phải là ít, nhưng 38% dân Nga cho rằng ông nên rời nhiệm sở sau 2024

Sự kiện ông Vladimir Putin đầu năm 2020 sa thải nội các Dmitry Medvedev được cho là bước chuẩn bị cho vai trò của chính ông khi hết nhiệm kỳ tổng thống.

Tuy thế, các nhà bình luận quốc tế và Nga đều vẫn chưa kết luận được ông Putin sẽ chọn phương án nào, để tiếp tục cầm quyền, hay chỉ để giữ quyền không chính thức sau 2024.

 

Cho đến nay, các phương án dành cho ông cũng không có nhiều, và báo chí nói về ba mô hình.

Cụ thể, theo Leonid Bershidsky, nhà phân tích từ Moscow, ông Putin có thể chọn phương án 'kế nhiệm' kiểu Belarus, Kazakhstan hoặc theo mô hình Trung Quốc.

Mô hình Trung Á

Tại Kazakhstan, ông Nursultan Nazarbayev đã tự thôi chức tổng thống nước cộng hòa vào tháng 3/2019, khi ông đã 78 tuổi, sau ba thập niên cầm quyền.

Tuy thế, ông đã không rời chính trường để trở thành một vị 'tổng thống hưu trí' (president emeritus), mà vẫn nắm chức tổng bí thư đảng cầm quyền.

Ông cũng chọn ra người kế nhiệm thân tín Kassym-Jomart Tokayev vốn đã làm chủ tịch quốc hội.

Chưa kể ông Nazarbayev còn để Nhà nước Kazakhstan phong ông làm Lãnh tụ Dân tộc Kazakh, một chức danh không có nhiệm kỳ.

Kazakhstan President Nursultan NazarbayevBản quyền hình ảnhREUTERS
Image captionCựu TBT Đảng CS Kazakhstan thời Liên Xô, ông Nazarbayev nắm quyền tổng thống sau độc lập và tự nguyện rút lui, chỉ giữ lại chức chủ tịch Đảng và chức danh 'Lãnh tụ Dân tộc'

Khu vực Liên Xô cũ từng có ví dụ việc chuyển quyền 'trong nhà'.

Năm 2017, Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev bổ nhiệm vợ, Mehriban Aliyeva, vào chức Phó Tổng thống, trong động thái nói là để chuẩn bị cho con họ kế tục sự nghiệp chính trị.

Còn ở Đông Á có Singapore, nơi ông Lý Quang Diệu tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Cố vấn (2004-2015) khi con ông, Lý Hiển Long đã lên làm thủ tướng.

Mô hình Belarus

Các báo Nga cũng gợi ý rằng ông Putin từng suy tính đến việc cầm quyền lâu dài qua mô hình Belarus.

Không phải Putin muốn bắt chước ông Aleksandr Lukashenko, - nắm quyền từ 1994 - mà muốn Nga và Belarus hợp nhất, để ông làm tân tổng thống của quốc gia mới.

 

Ý tưởng về liên minh hai nước (union state) của Nga với Belarus đã được nói đến công khai nhiều lần, nhưng lãnh đạo mỗi bên hiểu một kiểu.

Hồi đầu 2019, Tổng thống Putin nhắc lại ý tưởng này rằng: "Trên thế giới không hề có các quốc gia hoàn toàn độc lập, là chỉ có các nhà nước liên thuộc (independent states),"

Tổng thống Nga cũng nhắc lại giá trị của quốc gia thống nhất Nga - Belarus.

Điều thú vị là ông Lukashenko hoàn toàn ủng hộ cho một thỏa thuận về 'union state' với Nga nhưng "phải do người Belarus đồng ý".

Tass từng trích lời ông Lukashenko nói:

"Nguyện vọng của người Belarus và người Nga về sự thống nhất là làm sao tạo ra nền tảng vững chắc để liên kết, hợp tác đa dạng, tạo lập ra một trang sử mới."

Thế nhưng ông Lukashenko chưa bao giờ nêu ra một ngày tháng 'thống nhất' cụ thể.

Điều này khiến dư luận đặt câu hỏi có phải chính ông muốn chờ để làm tổng thống quốc gia liên hiệp đó?

Chưa kể, một mặt ông ca ngợi tương lai thống nhất hai nước cùng ngôn ngữ tiếng Nga, mặt khác, ông lại nhấn mạnh "chủ quyền của Belarus là thiêng liêng".

Ngày Nga và Belarus hợp nhất có vẻ không biết bao giờ mới tới.

Mô hình Belarus như thế không giải quyết được vấn đề hạn chót 2024 của ông Putin khi ông kết thúc hai nhiệm kỳ tổng thống liên tục.

BelarusBản quyền hình ảnhWANG ZHAO
Image captionTổng thống Belarus Aleksandr Lukashenko (bìa trái) và con trai (bìa phải) thăm Trung Quốc, gặp vợ chồng chủ tịch Tập Cận Bình năm 2017. Cả Belarus và Trung Quốc đều có mô hình cầm quyền lâu để ông Putin của Nga tham khảo

Ngoài ra, với quốc tế, việc Nga "nuốt trọn" Belarus, sẽ gây căng thẳng nghiêm trọng với Nato, Hoa Kỳ và EU, theo một đánh giá của Fabian Burkhardt.

Phương án đó cũng đem lại những hệ quả sâu rộng cho kinh tế Nga, vốn đã gặp khó khăn sau khi sáp nhập Crimea bằng vũ lực năm 2014.

Mô hình Trung Quốc

Với việc sắp xếp lại một số chức vụ tại Nga gần đây của ông Putin, người ta tin rằng ông vẫn muốn giữa ảnh hưởng lâu dài sau khi rời chức vụ, giống một số lãnh đạo Trung Quốc.

Ông Đặng Tiểu Bình sau khi "về hưu" vẫn giữ chức chủ tịch quân ủy trung ương của Đảng cộng sản (1981-89), để kiểm soát quân đội.

Sau ông, truyền thống giữ chức chủ tịch quân ủy trung ương được duy trì hai năm thời Giang Trạch Dân sau khi ông Giang thôi chức Chủ tịch nước năm 2002.

Tuy thế, đây là một mô hình đã cũ và bị Trung Quốc xóa bỏ thời Tập Cận Bình.

Ông Tập nắm trọn cả hai chức vụ Tổng bí thư đảng cộng sản và Chủ tịch nước, không chia sẻ, không còn hạn chế nhiệm kỳ.

Điều kiện ở Nga khác Trung Quốc

Cho dù có "học hỏi" Trung Quốc thời Đặng Tiểu Bình thì mô hình của Nga không thể giống như vậy.

TT Putin trong diễn văn quốc gia tháng 1 nói ông muốn để cho người nắm Hội đồng Nhà nước có quyền lực thực.

Nhà báo Leonid Bershidsky trong bài 'Putin's Biggest Surprise: Seeking a Strong Successor' trên Moscow Times cho rằng ông Putin muốn tổng thống kế nhiệm có quyền lực lớn.

Vì ông tin rằng Nga cần bàn tay mạnh mẽ để điều hành quốc gia.

Vậy chức vụ nào sẽ có sức nặng hơn ở Nga sau 2024? Tổng thống hay chủ tịch Hội đồng Quốc gia? Đây hiện còn là ẩn số.

Có vẻ như ông Putin rơi vào tình thế hệt như TT Boris Yeltsin trước đây.

Ông Yeltsin đã mất gần ba năm cuối nhiệm kỳ tổng thống để tìm người kế vị, theo bình luận của Bershidsky.

Với ông Putin (cầm quyền từ cuối 1999), quá trình này sẽ ổn định hơn thời Yeltsin nhưng cũng sẽ không không thiếu trò chơi chính trị, va chạm tính cách trong các ứng viên.

Vấn đề lớn nhất cho Putin chính là tư duy của ông bị hạn chế bởi trải nghiệm Liên Xô tan rã và sự trù phú ban đầu của Đông Âu sau thay đổi, đầu thập niên 1990.

Nay thì Nga đã có tất cả những thứ đó - kinh tế hàng hóa, đi lại tự do, nhưng lại mắc kẹt trong mô hình 'hậu cộng sản' với nhiều bất công xã hội.

Bbáo Nga trích World Inequality Index nói 1% người Nga siêu giàu nắm 43% tài sản cả nước, còn 50% dân dưới thu nhập trung bình chỉ nắm đúng 3,5%.

PutinBản quyền hình ảnhALEXANDER DEMIANCHUK
Image captionKhẩu hiệu 'Tổng thống mạnh, nước Nga mạnh' ở St Petersburg, quê hương ông Putin

Các quốc gia Đông Âu đã trải qua giai đoạn đó để tiến lên mô hình khác, ở đẳng cấp khác, thu nhập cao hơn, còn Nga vẫn chững lại ở thời kỳ coi ổn định (trì trệ) là ưu tiên.

Cầm quyền quá lâu, ông Putin hiểu rất rõ các vấn đề của Nga, nhưng thiếu một giải pháp vì chính hạn chế trong suy nghĩ của ông.

Mặt khác, hồi tháng 7/2018, một điều tra dư luận cho thấy 38% dân Nga muốn ông rời chức tổng thống, rời hẳn không lưu luyến, sau 2024.

Họ nói họ sẵn sàng biểu tình phản đối nếu ông kéo dài nhiệm kỳ.

Bài toán 'đi mà như không đi' cho phép ông Putin bàn giao chức tổng thống cho người thân tín mà vẫn giữ quyền lực ở hậu trường, sẽ không dễ qua mắt ít ra là 1/3 dân Nga.

Tựu trung lại, theo Fabian Burkhardt thì ở không gia hậu Xô Viết, chỉ có 1/3 việc chuyển giao quyền lực theo mô hình phi dân chủ là tương đối thành công.

Nhìn rộng ra, các phương án chuyển giao quyền lực không qua bầu cử dân chủ đều mang rủi ro, như ví dụ ở Bắc Phi, Ai Cập cho thấy.

Tính toán của lãnh đạo có giỏi cũng chỉ phần nào tác động đến tình hình, vì như văn hào Nga Leo Tolstoy từng nói "đời người là đối tượng của lịch sử", chứ không phải ngược lại.

Xem video:GS Vladimir Kolotov bình luận bằng tiếng Việt 'Vì sao Putin cho Medvedev nghỉ?'
Theo VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Sau phiên tòa giám đốc thẩm ô nhục của hội đồng 17 mà dư luận đặt tên miệt thị là “hội đồng dao thớt”, nhân dân, giới luật học, đại biểu Quốc Hội đã lên tiếng, luật sư đã trình thêm hàng loạt chứng cứ ngoại phạm của Hồ Duy Hải và chứng cứ làm sai lệch hồ sơ vụ án. Nhưng sau 5 tháng, qua 2 kỳ họp, bà Nguyễn Thị Kim Ngân - Chủ tịch Quốc hội cứ ngắc ngứ bảo chờ kết luận của các cơ quan có thẩm quyền. Cơ quan đó là ai trong khi Bộ luật Tố tung hình sự quy định đó là trách nhiệm của UBTVQH?
"Với cơ chế và bộ máy kiểu đó, người này vào được, họ sẽ có nhu cầu tham nhũng và tận dụng từ những người mới vào và bộ Công an, ngành công an cũng không nằm ngoài xu hướng đó, nhưng bộ này có địa vị đặc biệt, phân biệt với các bộ, ngành khác, đó là không chỉ đóng vai trò gìn giữ an ninh, trật tự xã hội như ở các nước dân chủ, mà nó còn đóng vai trò hết sức đặc biệt là bảo vệ chế độ nữa.
Theo chương trình bầu cử 2020 thì hạn chót là ngày 14 tháng 12 năm 2020, tất cả các tiểu bang của Hoa Kỳ phải công bố danh sách chính thức về kết quả bầu cử, trong đó, quan trọng nhất là liên danh nào đắc cử tổng thống. Từ nay đến ngày đó còn chưa đầy một tháng. Sau đó thì lưỡng viện Quốc hội sẽ họp vào ngày 6 tháng 1 năm 2021 để chứng nhận kết quả, và sau hết là ngày 20 tháng 1 năm 2021 sẽ là ngày làm lễ tuyên thệ nhậm chức của vị tổng thống đắc cử. Hy vọng rằng sau ngày đó thì tình trạng phân hoá của người Việt tị nạn cộng sản sẽ lắng xuống, để trở lại với sinh hoạt bình thường, cho dù con virus Vũ Hán vẫn còn ẩn hiện trong đám mây đen trên đầu. Nhắc đến virus Vũ Hán, thì trên trang web của viện đại học Johns Hopkins cho biết, tính đến ngày 21 tháng 11 năm 2020 thì Trên thế giới đã có 57,775,599 người bị nhiễm virus. Trong số đó, đã có 1,376,404 người chết. Riêng ở Mỹ thì đã có 11,928,902 người bị nhiễm virus,
Sự thâm nhập bằng phương tiện văn hóa để phát tán các ngôn luận tuyên truyền của Đảng Cộng Sản Trung Quốc ra nước ngoài thông qua các “Viện Khổng Tử” đã làm dấy lên sự cảnh giác của nhiều quốc gia, theo Sound of Hope. Thật bất ngờ khi ngay ở Trung Quốc đại lục, cũng có các cơ sở giáo dục Trung Quốc lấy danh nghĩa “Viện Khổng Tử” để bán các khóa đào tạo chi phí cao. Họ tuyên bố rằng chỉ cần các học viên nhận được chứng chỉ từ khóa đào tạo, họ sẽ có thể dễ dàng kiếm được 50.000 nhân dân tệ một tháng (khoảng 176 triệu vnd). Điều này đã thu hút và lừa được hơn 5.000 người Trung Quốc từ khắp nơi, đồng thời thu về cho tổ chức này hơn 10 triệu nhân dân tệ (khoảng 35 tỷ 300 triệu vnd).
Mùa Hè 2020 đã chứng kiến hoạt động mạnh mẽ của cả hải quân Mỹ và Trung Quốc trên Biển Đông. Hai nhóm tàu sân bay của Mỹ đã hoạt động cùng nhau ở Biển Đông ít nhất 2 lần trong tháng 7/2020 trong một động thái tập trung lực lượng hiếm hoi của hải quân Mỹ. Các nhóm tàu sân bay này sau đó đã hoạt động độc lập tại Biển Đông và các khu vực lân cận trong suốt mùa Hè. Trung Quốc tiến hành các cuộc tập trận hải quân trên Biển Đông vào tháng 7 và tháng 8/2020.
- Mấy chục năm nay, người dân Việt Nam sống dưới thiên đường XHCN được giáo dục và học tập rằng: Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật. Câu khẩu hiệu này cũng được treo nhan nhản khắp nơi, nhất là tại các công sở, tại các cơ quan bảo vệ pháp luật như Tòa án, Viện Kiểm sát, Công an v.v... Và ai cũng biết đến câu, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, và “Pháp luật bất vị thân”. Nghĩa là pháp luật không thiên vị người nào. Thế nhưng sự thật lại không phải như thế. Chỉ thị 15 do Bộ chính trị đưa ra vào ngày 7 tháng 7 năm 2007 về sự lãnh đạo của Đảng đối với các cơ quan quan bảo vệ luật pháp trong công tác điều tra, xử lý các vụ án và công tác bảo vệ đảng. Trước đây Chỉ thị này được cho là “bí mật quốc gia”, không được tiết lộ. Nghĩa là đảng đã giấu Chỉ thị 15 như “mèo dấu của bẩn”.
Thêm một hiệp định tự do mậu dịch cho Việt Nam. Ngày 15/11/2020 Việt Nam đã ký kết Hiệp Định Đối Tác Toàn Diện Khu Vực –RCEP. Làm thế nào để thỏa thuận này là bàn đạp cho kinh tế phát triển hơn, để thúc đẩy xuất khẩu mà không quá lệ thuộc vào một thị trường lớn là Trung Quốc ? Đó là những thách thức RCEP đặt ra cho phía Việt Nam theo phân tích của chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan.
Trong bài xã luận « Hiện tượng Trump hay sự phá sản nặng nề của truyền thông », Le Point tuần này đánh giá một trong những thất bại lớn nhất của báo chí trong lịch sử là không có bất kỳ cơ quan nào trên thế giới đoán được ông Donald Trump chỉ thua trong đường tơ kẽ tóc, sau khi con virus corona đã tàn phá nền kinh tế nước Mỹ. Rõ ràng chủ nghĩa Trump là một thực tế đã bén rễ. Tuy không bênh vực ông Trump vì tính cách cá nhân và về mặt chính trị, nhưng tuần báo cánh hữu tỏ ra phẫn nộ về cung cách mà truyền thông đã đối xử với Donald Trump. Thật đáng buồn cho nghề nghiệp khi thấy bằng ấy nhà báo biến thành các chuyên gia tuyên truyền hung hăng. Họ dành cho ông Trump tất cả những từ ngữ tồi tệ nhất, vì Donald Trump không chịu nhìn nhận thất cử. Ứng cử viên Al Gore hồi năm 2000 trong điều kiện tương tự cũng đã đợi đến ngày 12/12 mới chịu thua, sau khi Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết. Nhưng Al Gore thuộc phe Dân Chủ !
Xin hỏi một câu, những ông bà anh chị em cô bác người Việt ở nước ngoài, năm nay ông bà cô bác anh chị em đã gửi bao nhiêu tiền về để từ thiện tại Việt Nam rồi? Ông bà cô bác có biết đồng tiền của mình đã tới tay người được tặng và người đó sử dụng ra sao chưa? Đã nhiều lần tôi muốn khuyên ông bà anh chị em nên giữ chặt cái ví. Làm việc ở nước ngoài không phải là đào tiền trong mỏ, mọi người cũng rất vất vả, có người dành dụm cả năm đưa gia đình về thăm quê một chuyến là sạch nhẵn không còn đồng nào. Ấy vậy nhưng rất nhiều người rất sẵn lòng mở ví với rất nhiều cuộc quyên góp ở quê nhà,
Chúng ta có vẻ như đang ở trong tình huống hiếm thấy trong lịch sử. Nhưng như các cuộc bầu cử của những năm 1800, 1824, 1876 và 2000 đã cho thấy, chúng ta thường tìm được cách để vượt qua. Hãy để các quy trình lập hiến diễn ra và hãy xem ai sẽ tuyên thệ nhậm chức vào tháng Giêng. Giờ đây, khi truyền thông đã tuyên bố Joe Biden là tổng thống tiếp theo của Hoa Kỳ, chúng ta hãy cùng xem xét diễn tiến của cuộc bầu cử ở thời điểm hiện tại: Ông Donald Trump là tổng thống hợp pháp cho đến khi hết nhiệm kỳ vào trưa ngày 20 tháng 1 năm 2021. Tất cả những gì xảy ra vào tuần trước hoặc sẽ xảy ra cho đến ngày 20 tháng Một theo bất kỳ cách nào đều sẽ không thể ảnh hưởng đến vị trí hoặc quyền hạn của đương kim Tổng thống. Joseph Robinette Biden Jr không phải là tổng thống cũng không phải là tổng thống đắc cử.
Bảo Trợ