Một thượng nghị sỹ Hoa Kỳ nhận định Tổng thống Mỹ Donald Trump xứng đáng được ghi nhận công lao vì ông đã khiến Trung Quốc phải đàm phán thỏa thuận thương mại với Mỹ, tuy nhiên nhà lập pháp cũng bày tỏ mối lo ngại rằng một phần của thỏa thuận giai đoạn 1 đã được thông qua theo hướng có lợi cho Trung Quốc.

Thượng nghị sỹ Marco Rubio (đảng Cộng hòa, bang Florida) viết trên New York Times ngày 17/1: “Chẳng có gì là bí mật khi Phố Wall ghét chiến thuật thương mại mạnh mẽ của Tổng thống Trump đối với Trung Quốc”.

Ông cho rằng các giám đốc điều hành ở Phố Wall, nơi tập trung trụ sở của nhiều tập đoàn đa quốc gia, đang rất hài lòng với phần dịch vụ tài chính của thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung giai đoạn 1 được ký kết gần đây.

Theo ông Rubio, người dẫn đầu đề xuất dự luật trừng phạt Bắc Kinh về các hành vi bành trướng ở Biển Đông: “Thay vì buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về việc lợi dụng thị trường vốn của Mỹ, thì giai đoạn 1 của thỏa thuận sẽ đảm bảo rằng vốn của Mỹ tiếp tục tài trợ trực tiếp cho nền kinh tế nhà nước Trung Quốc. Tài chính của Mỹ sẽ tăng lên cho các doanh nghiệp nhà nước như Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Trung Quốc, nơi sản xuất khoảng 80% thiết bị chính của Hải quân Trung Quốc và Hikvision, nơi sản xuất các sản phẩm mà Bắc Kinh sử dụng để giám sát người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương”.



Ông Rubio liệt kê “một ví dụ đáng sợ khác” về việc thỏa thuận giai đoạn 1 có điều khoản có lợi cho Trung Quốc, đó là việc cho phép các công ty tài chính Mỹ mua lại các khoản nợ xấu (nonperforming loans) của Trung Quốc. Đây là những khoản nợ mà người nợ đang phải vật lộn để trả hết”.

Ông Rubio cho biết phần lớn các khoản nợ xấu của Trung Quốc liên quan đến các doanh nghiệp nhà nước. Ông viết: “Trước đây, khi một ngân hàng Trung Quốc vật lộn với việc tài trợ cho các khoản nợ xấu trên sổ sách của mình, Bắc Kinh đã phải cứu trợ bằng tiền Trung Quốc. Thì giờ đây, theo thỏa thuận này, tiết kiệm của người Mỹ lại có thể làm điều đó”.

Ông Ruibo  viết thêm rằng: “Số lượng các khoản nợ xấu đang gia tăng là một vấn đề trong nền kinh tế Trung Quốc; năm ngoái nước này có tỷ lệ dư nợ cao nhất trong hơn một thập niên”.

Nhà lập pháp nhận định chính sách thuế quan của Tổng thống Trump có ảnh hưởng thực sự đến nền kinh tế Trung Quốc. Ông viết: “Nó đã buộc các nhà lãnh đạo của họ phải bàn cách giải quyết những vấn đề quan trọng như trộm cắp tài sản trí tuệ và ngăn chặn các nhà sản xuất Mỹ tiếp cận thị trường Trung Quốc. Nhưng giờ đây, một phần của thỏa thuận trên đã giúp Trung Quốc mở ra cánh cổng tiếp cận tài chính của Mỹ. Bây giờ họ có thể tiếp tục lợi dụng bằng tiền của chúng ta.

Thượng nghị sỹ Rubio khẳng định: “Đầu tư vốn của Mỹ vào Trung Quốc có thể kiếm được lợi nhuận tốt hơn trong ngắn hạn. Nhưng nó sẽ phải trả một cái giá rất đắt trong dài hạn”.

“Những đồng đô la Mỹ đang không được đầu tư vào những công ty Trung Quốc thành công dựa trên mô hình kinh doanh trung thực và năng lực phát triển. Chúng đang được đầu tư vào những công ty tồn tại để phục vụ ý đồ của Đảng Cộng sản Trung Quốc là phá hoại nước Mỹ, nhân quyền và tự do tín ngưỡng”.

Cuối cùng, thượng nghị sỹ Rubio kết luận: “Tổng thống Trump xứng đáng được ghi nhận vì đã buộc Trung Quốc ngồi vào bàn đàm phán. Tuy nhiên, lĩnh vực dịch vụ tài chính của thỏa thuận này có thể làm suy yếu tiến trình quan trọng mà thỏa thuận đặt ra đối với các ưu tiên khác”.