An ninh Thái Bình Dương : « Châu Á phải đứng dậy bảo vệ chủ quyền »

29 Tháng Tám 201911:58 CH(Xem: 30)
  • Tác giả :

An ninh Thái Bình Dương : « Châu Á phải đứng dậy bảo vệ chủ quyền »

An ninh Thái Bình Dương : « Châu Á phải đứng dậy bảo vệ chủ quyền »
 
(Ảnh minh họa) - Thủ tướng Úc Scott Morrison (P) và thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc duyệt đội quân danh dự, Hà Nội, Việt Nam, ngày 23/08/2019.REUTERS/Kham

« Các nước châu Á phải đứng dậy bảo vệ độc lập và chủ quyền ». Đó là lời kêu gọi của thủ tướng Úc Scott Morrison tại Hà Nội ngày 23/08/2019 trong bối cảnh Trung Quốc leo thang khống chế Biển Đông. Cũng trong tình thế này, giáo sư Hugh White, một chuyên gia địa chiến lược, cựu cố vấn an ninh quốc phòng Úc kêu gọi « trang bị vũ khí hạt nhân » đối đầu với Bắc Kinh qua quyển sách trắng « Làm cách nào để bảo vệ nước Úc ».

Để tìm hiểu vì sao sách lược an ninh của Úc « thay đổi toàn diện » và thay đổi như thế nào trong điều kiện khả thi nhất, RFI đặt câu hỏi với nhà phân tích Lưu Tường Quang từ Sydney.

Từ boomerang đến bom nguyên tử

Trước sức mạnh quân sự của Trung Quốc trong vùng Thái Bình Dương, Úc không thể hy vọng Trung Quốc trỗi dậy hoà bình, cũng không thể trông cậy vào ô dù của Mỹ khi nguy biến. Quyển sách « Làm cách nào để bảo vệ nước Úc » của giáo sư Hugh White, một chuyên gia địa chiến lược, cựu cố vấn an ninh quốc phòng Úc khẳng định : Tình hình chiến lược của Úc đã thay đổi hoàn toàn, cần phải có biện pháp mới.

Tuy nhiên, Hugh White nhìn nhận nếu chọn giải pháp gia tăng quốc phòng « nhân gấp đôi chiến đấu cơ F-35 hay gấp 4 lần hạm đội tàu ngầm» sẽ tác hại đến ngân sách giáo dục và xã hội.Theo ông, biện pháp hiệu quả nhất để răn đe Bắc Kinh là Úc phải trở thành cường quốc hạt nhân. Đề xuất này, «Từ Boomerang đến bom nguyên tử », như tựa của nhật báo The Australian, rất khó thi hành. Tuy nhiên, phân tích của Hugh White về nguy cơ của Trung Quốc không khác gì nhận định của bộ Quốc Phòng. Chính phủ Úc có một phương án khác, khả thi, thể hiện qua tuyên bố của thủ tướng Scott Morrison tại Hà Nội ngày 23/08/2019.

Liên kết với các nước lớn nhỏ

« Thủ tướng Scott Morrison có lời phát biểu rõ ràng hơn tất cả những lần trước. Theo ông thì tất cả các quốc gia trong vùng Đông Nam Á phải dứt khoát bảo vệ chủ quyền và sự độc lập của mình và ông còn dùng một từ quan trọng hơn cả mà từ trước đến nay nước Úc chưa sử dụng là « nếu các quốc gia này để bị bắt nạt, ông dùng tiếng Anh là « coertion », thì giá trị của các quốc gia đó giảm đi.

Đây là yếu tố mới, một phần vì sự trỗi dậy của Trung Quốc mỗi ngày một mạnh bạo và phần khác vì trong thời gian đó có sự kiện tàu nghiên cứu địa chất HD8 của Bắc Kinh hoạt động trong vùng Bãi Tư Chính thuộc thềm lục địa, vùng kinh tế chuyên biệt của Việt Nam. Thực sự thì vấn đề này đã được thảo luận tại Bangkok nhân hội nghị cấp ngoại trưởng ASEAN với các đối tác.

Trong cuộc họp tay ba, tam cường, giữa ngoại trưởng Mỹ, Nhật và Úc tại Bangkok, ba vị ra một bản thông cáo chung tỏ ra quan ngại sâu xa về các việc có thể xem là hành động phá hoại của Bắc Kinh đối với vấn đề khai thác tài nguyên của các quốc gia trong vùng. Nhưng nếu bản thông cáo không dùng chữ « áp bức, coertion », thì tại Việt Nam, thủ tướng Úc nói rõ hơn. Đây là lần đầu tiên chính phủ Úc thể hiện một đường lối tương đối mới. Úc muốn kết thân với các quốc gia nhỏ trong vùng như là một chiến lược đa phương của ngành ngoại giao Úc trước sự đe dọa của Trung Quốc… »

« Lập trường cố hữu của Hugh White là ông nhìn xa, biết sự trỗi dậy của Trung Quốc trong thế kỷ 21 là không ngăn cản được, trong khi sức mạnh của Hoa Kỳ tuy vẫn đứng đầu thế giới, nhưng khoảng cách với Trung Quốc thu hẹp dần. Thời tổng thống Obama, ông Hugh White cũng đã nói là Úc cần một chính sách độc lập với Mỹ và thân thiện hơn với Bắc Kinh.

Tuy nhiên, từ khi Donald Trump làm tổng thống, với chính sách hơi bất định, Hugh White cho là nước Úc không còn có thể tin cậy vào sự che chở của Hoa Kỳ qua hiệp định ANZUS 1951. Vì vậy, ông đề ra chính sách táo bạo trong quyển sách « How to defend Australia », làm thể nào để bảo vệ nước Úc.

Đối tác hay đối thủ, Trung Quốc vẫn là mối đe dọa

Về nguyên tắc, Hugh White và các chính phủ Úc từ Lao Động cho đến Bảo Thủ đều có tầm nhìn tương đối giống nhau, tức là tại châu Á hay Ấn Độ Thái Bình Dương, Ấn Độ, Nhật Bản không thể là mối đe dọa của Úc. Tất cả bạch thư ngoại giao quốc phòng của Úc từ 2009 đến nay đều đặt vấn đề sự trỗi dậy của Trung Quốc, dù mô tả là đối tác hay đối thủ, thì trong cốt lõi, nhìn từ Canberra, Trung Quốc vẫn là mối đe dọa ».

« Úc đẩy mạnh bang giao với ASEAN đặc biệt với Việt Nam đồng thời đẩy mạnh liên minh « tứ cường » hay « kim cương » gồm Mỹ, Nhật, Ấn, Úc, cho nên tuyên bố mạnh mẽ của Scott Morrison tại Việt Nam nằm trong kế hoạch có đồng minh dù lớn hay nhỏ trong trường hợp đối đầu với Trung Quốc. Bởi vì năm 2015, Tập Cận Bình đã hứa với tổng thống Obama sẽ không quân sự hóa biển Đông. Sự thật thì Biển Đông đã bị Trung Quốc quân sự hóa. Tư Chính nằm trong chính sách « lấy thịt đè người » gây áp lực cho những nước khác. Bắc Kinh là một cường quốc nhưng chưa cư xử như một cường quốc … khác với những thể chế dân chủ … ».
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bạn đọc nhận xét “biết người, biết ta” nên không thể hy vọng vào thay đổi chính trị tại Việt Nam. Quả đúng nếu xem “ta” chỉ gồm vài tổ chức đấu tranh èo uột, chia năm xẻ bảy, chẳng ai phục ai,… còn cộng sản nắm quân đội, công an, nhân lực, tài lực đất nước. Nhưng nếu biết “ta” gồm những người cấp tiến muốn thay đổi chính trị, muốn hướng đến tự do, còn “người” là thành phần bảo thủ kềm hãm thay đổi thì rõ ràng một cuộc cách mạng cấp tiến đang diễn ra tại Việt Nam. Bài viết này giúp trả lời 2 câu hỏi của bạn đọc J. Trần: (1) Ai là người đi tiên phuông (tiên phong cách mạng)? và (2) Vũ khí nào tốt nhất để đi tiên phuông (tiên phong cách mạng)?
« Quả bom nổ chậm đến từ các khoản nợ mà Trung Quốc cho vay » trên tuần báo Pháp Courrier International trích dịch một bài trên nhật báo Đức Der Spiegel, giới thiệu một công trình nghiên cứu nêu bật sự kiện Trung Quốc đã trở thành chủ nợ lớn nhất hành tinh. Có điều là các điều kiện mà Bắc Kinh áp đặt trên các quốc gia con nợ vốn đã yếu kém, đang gây nguy hiểm cho nền kinh tế toàn cầu.
1. Bãi Tư Chính ở đâu? Vị trí bãi Tư Chính (Vanguard Bank) có 4 điểm đáng chú ý: 1) Bãi Tư Chính là một bãi san hô chìm dưới mặt nước biển, không phải là một hải đảo, nằm trong thềm lục địa (continental shelf). (BBC NEWS Tiếng Việt, 29-7-2019), và nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (ĐQKT) (exclusive economic zone) 200 hải lý (370 Km) của Việt Nam, ở nam Côn Sơn, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, do một tiểu đoàn Hải quân CSVN quản lý và khảo sát khí tượng, 2) Dưới lòng biển bãi Tư Chính có tiềm năng lớn về dầu hỏa và khí đốt, nên nhiều nước dòm ngó. 3) Bãi Tư Chính nằm trên trục giao thông hàng hải đông-tây và bắc-nam ở Biển Đông. Đây là con đường giữa Âu Châu, Phi Châu và Á Châu.
Cho đến nay, Trung Quốc luôn phô trương thành công của Sáng Kiến Con Đường Tơ Lụa Mới kết nối hai lục địa Á-Âu, đặc biệt là tuyến đường vận chuyển hàng hóa bằng tàu hỏa đã có thể đưa hàng thẳng từ Trung Quốc đến tận Luân Đôn kể từ năm 2017. Theo một bản tin của hãng thông tấn Anh Reuters vào giữa năm 2018, tập đoàn Đường Sắt Trung Quốc China Railway từng khoe rằng trong năm 2017 đã có đến 3.673 đoàn tàu chở hàng kết nối giữa Trung Quốc và châu Âu, tăng hơn gấp đôi so với 1.702 chuyến của năm 2016 và là cú nhẩy vọt so với vỏn vẹn 17 chuyến tàu container trong năm 2011.
Tại phiên họp thứ 37 sáng ngày 11/9/2019 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Dự thảo báo cáo 5 năm triển khai thi hành Hiến pháp 2013 (2014-2019), ông Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nêu lên câu hỏi: ‘Tại sao chưa ban hành được Luật biểu tình?’ Theo ông Uông Chu Lưu, trong báo cáo của Chính phủ có 3 luật đã nằm trong kế hoạch nhưng sao vẫn chưa được ban hành, đó là Luật về hội, Luật biểu tình và Luật hiến máu, ông Lưu đề nghị Chính phủ cần xác định lộ trình ban hành chứ không nên để tình trạng này kéo dài.
Sau khi Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình có buổi làm việc tại tỉnh Hưng Yên vào tháng 8 vừa qua về việc thực hiện Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và vấn đề khiếu nại, tố cáo đông người, kéo dài tại tỉnh này, hôm 10/9/2019, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt kết luận của Phó thủ tướng Trương Hòa Bình.
Ấn tượng của tôi là các phe phái giống nhau đang khăng khăng tập dượt lại các cuộc tranh luận cũ và hầu như không chịu đưa ra chút thỏa hiệp, nhân nhượng nào cho đối phương. Cho nên họ khiến người ta cảm thấy bực bội, nhàm chán, và nhìn từ quan điểm khoa học xã hội thì ít nhiều gây căng thẳng.
Hôm nay 10/09/2019 tàu Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi 8) của Trung Quốc vẫn đang hoạt động tại bãi Tư Chính của Việt Nam, sau khi quay về từ Đá Chữ Thập cách đây hai ngày. Trong khi đó rộ lên thông tin tập đoàn ExxonMobil của Mỹ rút lui khỏi mỏ khí đốt Cá Voi Xanh (Blue Whale) nằm gần Quảng Nam, cách bờ biển Việt Nam khoảng 55 hải lý. Nhà báo Huy Đức hôm qua 09/09/2019 viết trên Facebook : « ExxonMobil (US) bỏ cuộc ! Trước sức ép của Tập các siêu cường đều bỏ mặc : UK (BP 2007), Nga (2016), Tây Ban Nha (2018)…Xoay trục về đâu ? » Một nguồn tin khác nói rằng ExxonMobil hôm 28/8 đã thông báo cho phía Việt Nam ý định bán lại toàn bộ cổ phần ở mỏ Cá Voi Xanh. Trung Quốc « giết gà » Repsol để « dọa khỉ » Exxon ?
Tàu Kiểm Ngư Việt Nam (bên phải) bị tàu Trung Quốc đâm húc, sau khi Hà Nội yêu cầu Bắc Kinh rút giàn khoan khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam năm 2014 (ảnh: bluebird-electric.net). Chính quyền Trung Quốc tối thứ Ba (3/9) đã đưa một tàu cần cẩu khổng lồ xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Biển Đông, chỉ cách bờ biển Quảng Ngãi khoảng 90 km. Các nhà quan sát khu vực cho biết sự hiện diện của con tàu ở vị trí rất gần với bờ biển Việt Nam cho thấy Trung Quốc sẵn sàng tăng cường đối đầu với Việt Nam ở Biển Đông. Vụ việc xảy ra không lâu sau khi tàu Trung Quốc xâm nhập trái phép vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Bãi Tư Chính thuộc quần đảo Trường Sa, dẫn đến cuộc đối mặt của lực lượng hải quân hai nước.
Luật sư gốc Hoa viết: “Không giống như nhiều người tiền nhiệm trong Nhà Trắng, ông Trump dường như hiểu một cách bẩm sinh tính côn đồ và sự tàn bạo ở cốt lõi của ĐCSTQ”. Ông Trump hiểu rằng cho dù trong lĩnh vực thương mại, ngoại giao hay duy trì trật tự quốc tế, các chế độ độc tài thường không chơi theo luật lệ của các quốc gia dân chủ. Trong khi các chính quyền trước của Mỹ thân thiện với ĐCSTQ, ông Trump đã hành động để chống lại sự ăn mòn ngày càng tăng của ĐCSTQ đối với xã hội Hoa Kỳ – từ kinh doanh, truyền thông đến giáo dục và chính trị.
Bảo Trợ