Ba mươi năm trước, ông Ngô Nhĩ Khai Hy (Wu’er Kaixi) đã tổ chức các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ tại Quảng trường Thiên An Môn. Hiện tại, ông đang sống lưu vong ở Đài Loan, theo dõi các cuộc biểu tình ở Hồng Kông và lo ngại một cuộc đàn áp của chính phủ để khiến những người biểu tình phải im lặng.


Ông Ngô cho biết tình hình ở Hồng Kông là một câu chuyện quen thuộc. Ông nói nếu không bị cấm đi du lịch đến Hồng Kông thì ông ấy đã ở đó rồi.

“Chính phủ trung ương [Trung Quốc] không muốn cho người dân tự do”, tờ Hãng truyền thông Australia ABC trích dẫn lời ông Ngô. “Đây là điểm giống hệt nhau [của hai sự kiện], hai cuộc biểu tình có chung một kẻ thù; một ở Bắc Kinh 30 năm trước và một ở Hồng Kông diễn ra ngày hôm nay.” Ông lo ngại phản ứng về biểu tình diễn ra ở Hồng Kông sẽ giống như phản ứng ở Thiên An Môn 30 năm trước.

“Thật không may, kẻ thù mà chúng ta phải đối mặt không biết dùng bất kỳ phương án nào khi đối mặt với những người có quyết tâm”, ông nói thêm. “Ba mươi năm trước họ đã triển khai quân đội và tôi sợ lần này họ đang nghĩ sẽ làm như vậy”.


Các cuộc đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình xảy ra gần như hàng ngày

Hơn hai tháng nay, các cuộc biểu tình bắt đầu lan rộng từ trung tâm thành phố xuống vùng ngoại ô, để phản đối dự luật dẫn độ. Nếu dự luật này được thông qua, người Hồng Kông hoặc du khách nước ngoài tới Hồng Kông đều có thể bị đưa sang Trung Quốc và đối mặt với các cuộc xét xử bất công. Chính phủ Hồng Kông đã tạm hoãn dự luật vào tháng 7, trưởng đặc khu Carrie Lam cũng đã xin lỗi người dân.

Tuy nhiên hành động này không làm an tâm người biểu tình, những người đang lo sợ chính quyền trung ương ở Bắc Kinh sẽ tiếp tục cố gắng bành trướng quyền lực ở Hồng Kông. Họ nói rằng họ đang chiến đấu chống lại sự xói mòn của lời hứa “một quốc gia, hai chế độ” và mang lại cho Hồng Kông một số quyền tự trị.

Các cuộc đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình đã trở thành gần như xảy ra hàng ngày. Những người biểu tình chiếm đóng sân bay thành phố, khiến sân bay phải đóng cửa trong nhiều ngày. Sự tổ chức và chiến thuật của người biểu tình Hồng Kông đã gây ấn tượng với ông Ngô. Ông nhận xét người Hồng Kông lần này đã phát triển chiến thuật rất thông minh, đó là một tổ chức không có lãnh đạo, không giống như năm 1989, những người biểu tình như ông cần một tổ chức sinh viên và một nhà đàm phán.

blank
Người biểu tình Hồng Kông đã kéo về và khiến sân bay phải đóng cửa (Ảnh: Kin Cheung)

“Chúng tôi thậm chí sẵn sàng thỏa hiệp lại vào năm 1989, nếu chính phủ cho chúng tôi một cái gì đó. Nhưng 30 năm sau, tôi nghĩ người Hồng Kông đã biết một điều: vấn đề tự do không có chỗ cho sự thỏa hiệp”, ông nói.

Gần đây, chính quyền trung ương ở Bắc Kinh cho biết các cuộc biểu tình đã bắt đầu có dấu hiệu “khủng bố” và các bức ảnh vệ tinh đã cho thấy rõ các phương tiện quân sự Trung Quốc đang tập trung gần biên giới Hồng Kông.

blank
Hình ảnh vệ tinh xuất hiện cho thấy các phương tiện của lực lượng an ninh Trung Quốc bên trong Trung tâm thể thao ở Thâm Quyến. (Ảnh: AP)

Các bức ảnh được phát hành bởi Maxar Technologies cho thấy có hơn 100 xe quân sự và các phương tiện khác bên trong một trung tâm thể thao ở Thâm Quyến, thành phố gần nhất với Hồng Kông.

Cảnh sát đã chống lại các cuộc tấn công của người biểu tình. Chính quyền cũng đã thuê các băng đảng xã hội đen để đàn áp những người biểu tình nhưng ông Ngô Nhĩ lo ngại tình hình có thể leo thang.

blank
Cảnh sát Hồng Kông đã bị chỉ trích vì các chiến thuật được sử dụng chống lại người biểu tình. (Ảnh: Jeff Cheng)

“Có lẽ chính phủ nhận ra rằng sự tàn bạo của cảnh sát là không đủ để khiến người dân Hồng Kông sợ hãi, vì vậy tôi lo ngại họ có thể sẽ leo thang lên một cấp độ mới. Tôi vô cùng lo sợ sẽ có người chết”, ông nói.

Một thành phố của bảy triệu nhà hoạt động dân chủ

Trong khi người Hồng Kông thể hiện sự ủng hộ đối với những người biểu tình ở Thiên An Môn năm 1989 bằng những buổi cầu nguyện tập thể, thì ông Ngô cho rằng thành phố Hồng Kông với khoảng 6 – 7 triệu người, luôn là một xã hội có xu thế kinh doanh. Người dân có đầu óc kinh doanh, họ muốn duy trì hòa bình, ổn định và trật tự.

“Lần này tôi nghĩ rằng, tôi đã nhìn thấy trong hai tháng, với hơn 60 ngày biểu tình, khuôn mặt của người Hồng Kông đã thay đổi. Họ muốn tự do hơn là sự ổn định”.

Ông cho rằng, một xã hội phương Đông với người dân có đầu óc kinh doanh này hiện đã trở thành thành phố của bảy triệu nhà hoạt động dân chủ. Hiện tại ông cảm thấy phong trào này đã phát triển đến mức không thể tránh khỏi xung đột.

Mục tiêu của chính phủ Trung Quốc khi tới thời điểm cuối cùng này, theo ông Ngô, đó sẽ là khiến người dân sợ hãi đến mức họ không dám biểu tình nữa. “Bắc Kinh có thể sẽ nghĩ tới một cuộc đàn áp để gieo rắc nỗi sợ hãi trong xã hội”, ông nói.

“Họ đã làm điều đó vào năm 1989 và họ tự tin nếu làm lại nó sẽ có tác dụng tương tự. Tôi cho rằng đó là bản chất của Bắc Kinh mà khiến tôi lo lắng”, ông Ngô chia sẻ.