Định mệnh Hồng Kông, tương lai châu Á

06 Tháng Tám 20198:05 CH(Xem: 52)
  • Tác giả :

Định mệnh Hồng Kông, tương lai châu Á

mediaNgười biểu tình phản đối vụ tấn công của xã hội đen ở Nguyên Lãng (Yuen Long) đối đầu với cảnh sát. Ảnh chụp ngày 27/07/2019.REUTERS/Edgar Su

"Không chỉ số phận của « Hương Cảng » mà là cả tương lai chính trị của Trung Quốc, thậm chí cả châu Á đang được đặt cược trên đường phố Hồng Kông".

Tình hình Hồng Kông và vùng Vịnh được các báo Pháp chú ý bình luận nhiều nhất, bên cạnh các vấn đề thời sự khác như chế độ hưu bổng, cái chết của một thanh niên khi cảnh sát giải tán một vụ tụ tập, các nước châu Á gởi trả rác thải, nguy cơ vũ khí nguyên tử.

Làn gió nổi dậy tại Hồng Kông

Trong bài « Tại Hồng Kông, ngọn gió nổi dậy đã bùng lên », Le Figaro cho rằng cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng từ nhiều tháng qua, có vẻ bế tắc hơn bao giờ hết. Dù Bắc Kinh đe dọa can thiệp quân sự, người biểu tình Hồng Kông ngày càng dũng cảm hơn. Họ xuống đường mỗi cuối tuần với những tiếng hô « Hồng Kông tự do ! », và kêu gọi tổng đình công vào hôm nay, sự kiện chưa từng có tại thị trường tài chính thế giới này.

Dự luật dẫn độ chỉ là tia lửa làm dấy lên phong trào phản kháng nay đã mở rộng. Ngoài yêu sách hủy bỏ dự luật này và trưởng đặc khu phải từ chức, nay người biểu tình còn đòi hỏi trả tự do cho 44 người bị bắt - với cáo buộc « nổi loạn », có khung hình phạt đến 10 năm tù - và thậm chí phổ thông đầu phiếu, vốn là mục tiêu của cuộc « Cách mạng Dù » năm 2014.

Cuối tuần qua, một đồn cảnh sát đã bị bao vây trong một thời gian ngắn, những rào cản bằng tre được dựng lên, gạch đá được ném vào cảnh sát và bị trả đũa bằng hơi cay và khoảng 20 vụ câu lưu. Nhưng khiêu khích nhất đối với Bắc Kinh là những lá cờ Trung Quốc bị gỡ đi và quăng xuống nước.

Tờ Global Times tức tối viết : « Người Hồng Kông từ chối chấp nhận mình là dòng dõi người Hoa, tự coi là thuộc phương Tây ». Cựu trưởng đặc khu Lương Chấn Anh (Leung Chun Ying) đòi thưởng 1 triệu đô la Hồng Kông (114.000 euro) cho người nào nhận dạng được thủ phạm.

Mọi giới đều ủng hộ phong trào đấu tranh

Ngoài cảnh sát, hầu như không còn giới nào là không đứng về phong trào phản kháng. Tuần trước, hàng trăm đại diện của giới tài chính, mặc những bộ đồ vét chỉnh tề, đã tập hợp tại khu kinh doanh với băng-rôn « Tự do cho mọi người, thị trường đang sụp đổ ». Ngay cả giới công chức dù bị đe dọa sa thải cũng biểu tình hàng mấy chục ngàn người tại một công viên. Đặc biệt vụ xã hội đen vây đánh người biểu tình bằng gậy sắt cả tiếng đồng hồ mà cảnh sát không đến can thiệp đã gây phẫn nộ.

Tuần rồi Bắc Kinh đã phổ biến hai video đầy đe dọa. Video thứ nhất cho thấy 190.000 cảnh sát chống bạo động được trực thăng vận, « tập huấn » tại Quảng Đông ngay sát Hồng Kông. Video thứ hai do Giải phóng quân Trung Quốc đăng lên, với những quân nhân trang bị tận răng, chuẩn bị súng ống để ngăn chận một đám đông biểu tình, với sự giúp sức của các xe bọc thép.

Ống kính dừng lại ở một người lính đội nón sắt đang cảnh cáo người biểu tình qua loa phóng thanh : « Tất cả những ai ở lại sẽ phải chịu trách nhiệm ». Đây cũng là mệnh lệnh, đúng từng chữ một, đã được đưa ra vào ngày 3 tháng Sáu năm 1989 ở quảng trường Thiên An Môn, trước khi dìm phong trào sinh viên trong biển máu.

Thuyền nhân Hồng Kông ?

Theo giáo sư Jean-Pierre Cabestan, trường đại học Báp-tít Hồng Kông, thì « Tập Cận Bình có rất ít chọn lựa để xử lý khủng hoảng ».

Ông tiết lộ, Bắc Kinh đã bí mật bổ sung thêm vào lực lượng cảnh sát Hồng Kông (30.000 người) một số cảnh sát từ Hoa lục, ở vùng Quảng Đông, nơi nói cùng một thứ tiếng với người Hồng Kông, có thể trà trộn vào đám đông. Như vậy là đã vi phạm nguyên tắc « Một đất nước, hai chế độ » vì theo thỏa thuận trao trả trước đây, đặc khu được tự trị, Trung Quốc chỉ phụ trách ngoại giao và quốc phòng.

Chuyên gia Cabestan đặt ra giả thiết, nếu chính quyền Bắc Kinh áp đặt một bí thư cho Hồng Kông, nhiều người dân sẽ ra đi, thậm chí sẽ có những thuyền nhân. Ông cho rằng Bắc Kinh phải rút ra bài học, vì tuy người dân Trung Quốc không mấy quan tâm đến chính trị, nhưng ai có thể biết được một ngày nào đó họ sẽ thay đổi như dân Hồng Kông ?

Báo chí Trung Quốc kích động dân tộc chủ nghĩa tại Hoa lục

« Ban đầu giữ im lặng, truyền thông Trung Quốc nay muốn kích động dân tộc chủ nghĩa », đó là nhận xét của thông tín viên Le Figaro tại Bắc Kinh.

Nhà văn Karoline Kan ghi nhận, đa số người dân Hoa lục tin vào tuyên truyền rằng người biểu tình Hồng Kông « nổi dậy », thậm chí « đòi ly khai », theo xúi giục của các « thế lực thù địch » từ bên ngoài. « Người ở Hoa lục không hiểu là người Hồng Kông đang đấu tranh cho các quyền tự do mà họ đang đánh mất, hoặc đã bị mất ».

La Croix nói về một « Bức màn im lặng » khác, nơi các nghệ sĩ Hồng Kông. Không có một diễn viên điện ảnh nào phát biểu về cuộc khủng hoảng đang diễn ra, với tư cách cá nhân : các nghệ sĩ ủng hộ dân chủ bị cấm trình diễn tại Hoa lục.

Nếu năm 1989, tài tử Thành Long (Jackie Chan) là ngôi sao nổi bật trong buổi biểu diễn quy mô ở Hồng Kông để ủng hộ sinh viên Thiên An Môn tại Bắc Kinh, thì 20 năm sau, ông lại nói rằng không biết đến phong trào phản kháng tại đặc khu. Ca sĩ Hà Vận Thi (Denise Ho) từ khi tham gia Cách mạng Dù đã bị cho vào danh sách đen tại Hoa lục, Châu Nhuận Phát (Chow Yun Fat), nổi tiếng với phim « Ngọa hổ tàng long », nay có ít vai diễn hơn…

Hồng Kông, con heo đất của các thái tử đỏ

Về lợi ích kinh tế, Hồng Kông còn là « Ống heo tiết kiệm » của các thái tử đỏ Trung Quốc. Theo giáo sư Cabestan, « Đó là một nhân tố quan trọng mà Bộ Chính trị phải quan tâm khi cân nhắc các phương án ».

Ngay trước khi Anh trao trả năm 1997, Hồng Kông đã là nơi để người giàu Trung Quốc giấu tiền và kiếm tiền. Các « hồng nhị đại » (hongerdai), thế hệ thứ hai của giới quan lại đỏ, gồm con, cháu, bà con họ hàng của các quan chức cao cấp Trung Quốc sẵn sàng bán các mối quan hệ, được các ngân hàng quốc tế tuyển dụng hàng loạt để dễ làm ăn.

Cho đến năm 2013, Ủy ban quản lý chứng khoán Hoa Kỳ quyết định mở điều tra, rốt cuộc Crédit Suisse phải chịu nộp phạt 47 triệu đô la. J.P.Morgan, đã nhận trên 200 « hồng nhị đại »và bạn bè, bị phạt 267 triệu đô la. Nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng.

Tất cả các quan chức cao cấp Trung Quốc đều có tài sản tại Hồng Kông, hoặc là nhà cửa, hoặc là doanh nghiệp. Panama Papers năm 2016 đã tiết lộ có ít nhất 8 ủy viên thường trực Bộ Chính trị, đương nhiệm hay đã nghỉ, là sở hữu chủ các công ty bình phong ở vùng Caribê. Trong đó có con gái của cựu thủ tướng Lý Bằng (Li Peng), « đao phủ Thiên An Môn », cháu gái cựu chủ tịch Quốc Hội Giả Khánh Lâm (Jia Qinglin), Đặng Gia Quý (Deng Jiagui), anh rể Tập Cận Bình.

Vụ bắt cóc nhà tỉ phú thiếu kín tiếng

Điều tra của Bloomberg năm 2012 cho thấy hai vợ chồng ông Đặng Gia Quý sở hữu một biệt thự trị giá 25 triệu euro trên đảo Hồng Kông, và có cổ phần trong nhiều công ty về đất hiếm và công nghệ. Tin này gây rúng động trong lúc Tập Cận Bình vừa mới lên ngôi, khiến ông ta phải ra lệnh cho người thân bán đi cổ phiếu.

Năm 2014, Tiêu Kiến Hoa (Xiao Jianhua), một tỉ phú Hoa lục cư trú tại Hồng Kông, từ lâu vẫn đóng vai ngân hàng không chính thức của các « hoàng tử, công chúa đỏ », kể với New York Times đã mua lại một số cổ phần của gia đình ông Tập. Sự ngây thơ đã khiến ông Tiêu phải trả giá đắt.

Cho dù có đầy vệ sĩ, sống trong khách sạn Four Seasons sang trọng nhất Hồng Kông, nhà tỉ phú đã bị mật vụ Trung Quốc bắt cóc hôm 28/01/2017 trong dịp Tết âm lịch. Các nhân chứng trông thấy ông lần cuối trong một xe lăn, được nhiều người đàn ông đẩy trong bãi đậu xe khách sạn. Tiêu Kiến Hoa sắp bị xử ở Bắc Kinh vì tội « tham nhũng ».

Với Trump, « Giấc mơ Trung Hoa » của Tập xa dần

Riêng về « hoàng đế đỏ » Trung Quốc, Le Monde trong bài cuối của loạt bài về Tập Cận Bình trích nhận xét của Max Baucus, cựu đại sứ Mỹ ở Trung Quốc, cho rằng ông Tập là một người khó đoán. Trước thái độ hòa hiếu của Obama, năm 2013, Tập Cận Bình đã gây ngạc nhiên cho người Mỹ khi ồ ạt đào đắp các đảo nhân tạo trên Biển Đông, « vì biết rằng sẽ không bị trừng phạt ».

Nay, « giấc mơ Trung Hoa » của ông đã bị ngăn lại vì một đối thủ còn khó lường hơn : tổng thống Mỹ Donald Trump, một cái gai trong mắt của chủ tịch Trung Quốc. Tập Cận Bình đã gặp phải cao thủ còn cứng cựa hơn ông ta. Evan Medeiros, cựu trợ lý về châu Á của Barack Obama nói : « Trump thường xuyên thay đổi ý kiến, điều này hết sức phức tạp cho Tập Cận Bình ».

Số phận Hồng Kông, tương lai châu Á

Trong bài xã luận mang tựa đề « Tương lai của châu Á », tác giả Arnaud de la Grange trên Le Figaro ghi nhận, nhân dân Hồng Kông nổi dậy vào thời điểm kỷ niệm 30 năm vụ thảm sát Thiên An Môn. Giống như những oan hồn còn vất vưởng của Mùa Xuân Bắc Kinh đã thổi thêm sức mạnh cho những người biểu tình đã đứng lên chống lại độc tài.

Cứ ngỡ rằng người Hồng Kông đã phải khom lưng cúi đầu trước gã khổng lồ châu Á, cứ ngỡ họ chỉ quan tâm đến vật chất, đến việc làm giàu, nhưng người Hồng Kông đã chứng tỏ họ sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ bản sắc, các quyền và sự tự do của mình và của con cháu. Và hầu như chỉ có mình họ dám chống chọi lại cỗ máy đàn áp của Trung Quốc.

Cuộc chiến không ngang sức chút nào. Một bên là cường quốc thế giới đang trên đà tiến, bên kia là một mẩu lãnh thổ nhỏ bé có quy chế đặc biệt do lịch sử để lại, và đặc thù này sẽ kết thúc vào năm 2047. Đối với các nhà lãnh đạo Trung Quốc, thời hạn này có vẻ quá xa, và năm này qua năm nọ, họ gặm nhấm Hồng Kông, siết thêm về kinh tế để đặc khu phải lệ thuộc về chính trị. Dù có một số người phản đối, nhưng tiến trình này không gặp nhiều phản ứng. Tình hình này nay đã thay đổi.

Cái tát cho Tập Cận Bình

Với Tập Cận Bình, đây là một cái tát vỗ mặt. Hoàng đế đang trị vì 1,4 tỉ thần dân với bàn tay sắt, lại bị 7 triệu người Hồng Kông thách thức.

Hồng Kông và Đài Loan đã chứng minh suy nghĩ - tiếc rằng cũng phổ biến ở phương Tây, làm lợi cho đảng Cộng Sản - thà độc tài còn hơn hỗn loạn, là sai lạc.

Tác giả kết luận, không chỉ số phận của « Hương Cảng » mà là cả tương lai chính trị của Trung Quốc, thậm chí cả châu Á đang được đặt cược trên đường phố Hồng Kông. Những tiếng hô vang của tuổi trẻ Hồng Kông là những câu trả lời đẹp đẽ nhất cho chế độ độc tài của ông Tập.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bạn đọc nhận xét “biết người, biết ta” nên không thể hy vọng vào thay đổi chính trị tại Việt Nam. Quả đúng nếu xem “ta” chỉ gồm vài tổ chức đấu tranh èo uột, chia năm xẻ bảy, chẳng ai phục ai,… còn cộng sản nắm quân đội, công an, nhân lực, tài lực đất nước. Nhưng nếu biết “ta” gồm những người cấp tiến muốn thay đổi chính trị, muốn hướng đến tự do, còn “người” là thành phần bảo thủ kềm hãm thay đổi thì rõ ràng một cuộc cách mạng cấp tiến đang diễn ra tại Việt Nam. Bài viết này giúp trả lời 2 câu hỏi của bạn đọc J. Trần: (1) Ai là người đi tiên phuông (tiên phong cách mạng)? và (2) Vũ khí nào tốt nhất để đi tiên phuông (tiên phong cách mạng)?
« Quả bom nổ chậm đến từ các khoản nợ mà Trung Quốc cho vay » trên tuần báo Pháp Courrier International trích dịch một bài trên nhật báo Đức Der Spiegel, giới thiệu một công trình nghiên cứu nêu bật sự kiện Trung Quốc đã trở thành chủ nợ lớn nhất hành tinh. Có điều là các điều kiện mà Bắc Kinh áp đặt trên các quốc gia con nợ vốn đã yếu kém, đang gây nguy hiểm cho nền kinh tế toàn cầu.
1. Bãi Tư Chính ở đâu? Vị trí bãi Tư Chính (Vanguard Bank) có 4 điểm đáng chú ý: 1) Bãi Tư Chính là một bãi san hô chìm dưới mặt nước biển, không phải là một hải đảo, nằm trong thềm lục địa (continental shelf). (BBC NEWS Tiếng Việt, 29-7-2019), và nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (ĐQKT) (exclusive economic zone) 200 hải lý (370 Km) của Việt Nam, ở nam Côn Sơn, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, do một tiểu đoàn Hải quân CSVN quản lý và khảo sát khí tượng, 2) Dưới lòng biển bãi Tư Chính có tiềm năng lớn về dầu hỏa và khí đốt, nên nhiều nước dòm ngó. 3) Bãi Tư Chính nằm trên trục giao thông hàng hải đông-tây và bắc-nam ở Biển Đông. Đây là con đường giữa Âu Châu, Phi Châu và Á Châu.
Cho đến nay, Trung Quốc luôn phô trương thành công của Sáng Kiến Con Đường Tơ Lụa Mới kết nối hai lục địa Á-Âu, đặc biệt là tuyến đường vận chuyển hàng hóa bằng tàu hỏa đã có thể đưa hàng thẳng từ Trung Quốc đến tận Luân Đôn kể từ năm 2017. Theo một bản tin của hãng thông tấn Anh Reuters vào giữa năm 2018, tập đoàn Đường Sắt Trung Quốc China Railway từng khoe rằng trong năm 2017 đã có đến 3.673 đoàn tàu chở hàng kết nối giữa Trung Quốc và châu Âu, tăng hơn gấp đôi so với 1.702 chuyến của năm 2016 và là cú nhẩy vọt so với vỏn vẹn 17 chuyến tàu container trong năm 2011.
Tại phiên họp thứ 37 sáng ngày 11/9/2019 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Dự thảo báo cáo 5 năm triển khai thi hành Hiến pháp 2013 (2014-2019), ông Phó chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu nêu lên câu hỏi: ‘Tại sao chưa ban hành được Luật biểu tình?’ Theo ông Uông Chu Lưu, trong báo cáo của Chính phủ có 3 luật đã nằm trong kế hoạch nhưng sao vẫn chưa được ban hành, đó là Luật về hội, Luật biểu tình và Luật hiến máu, ông Lưu đề nghị Chính phủ cần xác định lộ trình ban hành chứ không nên để tình trạng này kéo dài.
Sau khi Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình có buổi làm việc tại tỉnh Hưng Yên vào tháng 8 vừa qua về việc thực hiện Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo và vấn đề khiếu nại, tố cáo đông người, kéo dài tại tỉnh này, hôm 10/9/2019, Văn phòng Chính phủ đã có văn bản truyền đạt kết luận của Phó thủ tướng Trương Hòa Bình.
Ấn tượng của tôi là các phe phái giống nhau đang khăng khăng tập dượt lại các cuộc tranh luận cũ và hầu như không chịu đưa ra chút thỏa hiệp, nhân nhượng nào cho đối phương. Cho nên họ khiến người ta cảm thấy bực bội, nhàm chán, và nhìn từ quan điểm khoa học xã hội thì ít nhiều gây căng thẳng.
Hôm nay 10/09/2019 tàu Hải Dương Địa Chất 8 (Haiyang Dizhi 8) của Trung Quốc vẫn đang hoạt động tại bãi Tư Chính của Việt Nam, sau khi quay về từ Đá Chữ Thập cách đây hai ngày. Trong khi đó rộ lên thông tin tập đoàn ExxonMobil của Mỹ rút lui khỏi mỏ khí đốt Cá Voi Xanh (Blue Whale) nằm gần Quảng Nam, cách bờ biển Việt Nam khoảng 55 hải lý. Nhà báo Huy Đức hôm qua 09/09/2019 viết trên Facebook : « ExxonMobil (US) bỏ cuộc ! Trước sức ép của Tập các siêu cường đều bỏ mặc : UK (BP 2007), Nga (2016), Tây Ban Nha (2018)…Xoay trục về đâu ? » Một nguồn tin khác nói rằng ExxonMobil hôm 28/8 đã thông báo cho phía Việt Nam ý định bán lại toàn bộ cổ phần ở mỏ Cá Voi Xanh. Trung Quốc « giết gà » Repsol để « dọa khỉ » Exxon ?
Tàu Kiểm Ngư Việt Nam (bên phải) bị tàu Trung Quốc đâm húc, sau khi Hà Nội yêu cầu Bắc Kinh rút giàn khoan khỏi vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam năm 2014 (ảnh: bluebird-electric.net). Chính quyền Trung Quốc tối thứ Ba (3/9) đã đưa một tàu cần cẩu khổng lồ xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Biển Đông, chỉ cách bờ biển Quảng Ngãi khoảng 90 km. Các nhà quan sát khu vực cho biết sự hiện diện của con tàu ở vị trí rất gần với bờ biển Việt Nam cho thấy Trung Quốc sẵn sàng tăng cường đối đầu với Việt Nam ở Biển Đông. Vụ việc xảy ra không lâu sau khi tàu Trung Quốc xâm nhập trái phép vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam ở Bãi Tư Chính thuộc quần đảo Trường Sa, dẫn đến cuộc đối mặt của lực lượng hải quân hai nước.
Luật sư gốc Hoa viết: “Không giống như nhiều người tiền nhiệm trong Nhà Trắng, ông Trump dường như hiểu một cách bẩm sinh tính côn đồ và sự tàn bạo ở cốt lõi của ĐCSTQ”. Ông Trump hiểu rằng cho dù trong lĩnh vực thương mại, ngoại giao hay duy trì trật tự quốc tế, các chế độ độc tài thường không chơi theo luật lệ của các quốc gia dân chủ. Trong khi các chính quyền trước của Mỹ thân thiện với ĐCSTQ, ông Trump đã hành động để chống lại sự ăn mòn ngày càng tăng của ĐCSTQ đối với xã hội Hoa Kỳ – từ kinh doanh, truyền thông đến giáo dục và chính trị.
Bảo Trợ