Đọ sức Việt-Trung tại Biển Đông: Việt Nam có chỗ dựa là Nga?

03 Tháng Tám 20199:43 CH(Xem: 62)
  • Tác giả :

Đọ sức Việt-Trung tại Biển Đông: Việt Nam có chỗ dựa là Nga?

mediaMột công nhân của công ty Rosneft Vietnam tại khu mỏ Lan Tây ở ngoài khơi Vũng Tàu (Việt Nam) trên Biển Đông. Ảnh tư liệu chụp ngày 29/04/2018.REUTERS/Maxim Shemetov/File Photo

Tại Hội Nghị Ngoại Trưởng ASEAN mở ra từ ngày 31/07/2019 tại Bangkok, Việt Nam và Mỹ có lẽ là hai nước có tiếng nói mạnh nhất để phản đối vụ Trung Quốc cho tàu vào khảo sát và quấy phá công việc khai thác dầu khí của Việt Nam ngay trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam tại Bãi Tư Chính, ở phía nam Biển Đông. Giới quan sát đặc biệt chú ý là lần này, Hà Nội đã có lập trường kiên quyết rõ nét để chống lại Bắc Kinh, sau hai lần liên tiếp lùi bước vào năm 2017, rồi 2018, trong vụ Repsol.

Một trong những nguyên do giải thích thái độ cứng rắn của Việt Nam vừa được nhà phân tích Bennett Mauray của tạp chí Mỹ Foreign Policy nêu bật trong bài viết: « Đồng minh kỳ lạ của Việt Nam trong cuộc đọ sức với Trung Quốc - Vietnam’s Strange Ally in Its Fight With China », công bố hôm 01/08/2019. Đó là lần này, Hà Nội đã có hậu thuẫn ngầm của Matxcơva, thông qua tập đoàn dầu khí Nga Rosneft, đối tác của Việt Nam trong việc khai thác các mỏ dầu khí tại khu vực Bãi Tư Chính.

Kiên quyết đối đầu với Trung Quốc lần này

Ghi nhận trước tiên của Foreign Policy là Việt Nam đã có phản ứng kiên quyết hẳn lên bất chấp các đe đọa đến từ người láng giềng khổng lồ là Trung Quốc.

Trái với những gì đã xẩy ra hai năm trước đây, khi phải âm thầm hủy bỏ hai dự án liên doanh với tập đoàn năng lượng Tây Ban Nha Repsol dưới áp lực của Trung Quốc, Việt Nam hiện đang yêu cầu Trung Quốc cho rút tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 và nhóm tàu hộ tống ra khỏi vùng mỏ dầu khí mà Việt Nam đang hợp tác khai thác. Đối tác lần này của Hà Nội chính là một người bạn cũ, đồng thời là cổ đông chủ chốt trong liên doanh : Chính phủ Nga.

Bối cảnh chung của cuộc đọ sức lần này với Trung Quốc không có nhiều thay đổi so với hai năm 2017 và 2018. Địa bàn tranh chấp vẫn nằm bên trong "đường chín đoạn" của Trung Quốc, một ranh giới mơ hồ mà Bắc Kinh tự vẽ ra để đòi chủ quyền trên gần như toàn bộ Biển Đông.

Các mỏ dầu bị tranh chấp đều ở bên trong bồn trũng Nam Côn Sơn rộng khoảng 35.000 dặm vuông, sâu bên trong vùng 200 hải lý tính từ bờ biển Việt Nam, mà theo nguyên tắc quốc tế là vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Trong khi đó thì bờ biển Trung Quốc cách xa khu vực đến 600 hải lý, khiến cho Bắc Kinh không có lựa chọn nào khác để đòi chủ quyền trên vùng Bãi Tư Chính, ngoài việc viện dẫn đường lưỡi bò.

Tại sao Việt Nam lại lùi bước trước Trung Quốc 2 năm gần đây?

Cho dù vậy, vào năm 2017 và 2018, Việt Nam đã đình chỉ việc khoan dò ở hai lô dầu khí 136/03 và 07/03 dưới sức ép của Trung Quốc. Lý do hủy bỏ không hề được công bố, nhưng các thông tin từ Hà Nội và giới công nghiệp dầu hỏa cho rằng Trung Quốc đã đe dọa đánh chiếm các căn cứ của Việt Nam tại quần đảo Trường Sa, một nơi từng diễn ra những trận hải chiến dữ dội giữa hai bên trong những năm 1980.

Theo Foreign Policy, Việt Nam khi ấy đã cố gắng cứu vãn tình hình an ninh của mình trong bối cảnh đã xuất hiện nhiều hoài nghi về quyết tâm can dự vào khu vực của chính quyền Trump, trong lúc mà Philippines, nước trước đó đi đầu trong việc chống đường chín đoạn của Trung Quốc, lại trở nên chập chờn, sau khi ông Rodrigo Duterte được bầu lên làm tổng thống.

Một lý do khác, theo tạp chí Mỹ, là tập đoàn Tây Ban Nha Repsol chỉ là một công ty tư nhân của một cường quốc thứ yếu, không có thực lực đia chính trị để hỗ trợ Việt Nam.

Đối tác của Việt Nam ở Bãi Tư Chính thực ra là chính phủ Nga!

Bối cảnh lần này hoàn toàn khác. Đối tác của Việt Nam tại Bãi Tư Chính là Rosneft.

Trái với Repsol, Rosneft với chủ nhân là chính phủ Nga, có khả năng vận dụng uy lực để bảo vệ nguồn cung cấp tài chánh cho nhà nước Nga.

Tập đoàn khí đốt Nga Gazprom cũng hoạt động gần đó, cũng như Zarubezhneft một công ty nhà nước hoàn toàn của Nga được thành lập vào năm 1967 mà Vietsovpetro, liên doanh với Tập Đoàn Dầu khí Việt Nam, là tất cả những gì còn lại của ngành khai thác nhiên liệu hóa thạch ở hải ngoại từng rất hùng mạnh thời Liên Xô cũ.

Biển Đông: Nga có lập trường nước đôi đối với Trung Quốc

Đối với Foreign Policy, chính sách của điện Kremlin về Biển Đông chưa bao giờ rõ ràng cụ thể.

Về mặt chính thức, Nga giữ thái độ trung lập, nhưng lại thường ngầm ủng hộ Trung Quốc bằng cách công khai khẳng định rằng các nước không có yêu sách tại Biển Đông không nên xen vào cuộc tranh chấp.

Matxcơva cũng chia sẻ quan điểm chống các định chế phương Tây của Trung Quốc. Vladimir Putin đã nói rằng Nga « ủng hộ lập trường của Trung Quốc », khi Bắc Kinh phủ nhận phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực năm 2016 chống lại đường chín đoạn của Trung Quốc.

Tuy nhiên, theo tạp chí Mỹ, nếu những lời hoa mỹ của điện Kremlin có thể hữu ích cho Trung Quốc, thì những hành động của Nga trên biển lại không có lợi lắm cho Bắc Kinh.

Trong vụ Bãi Tư Chính, cho dù là về mặt chính thức, Nga có thể là sẽ không tuyên bố đứng về phía Việt Nam, nhưng các doanh nghiệp Nga lại là các công ty duy nhất hợp tác với Việt Nam để khai thác dầu khí bên trong đường chín đoạn.

Một thách thức đối với Trung Quốc

Đây không phải là một sự thách thức nhỏ, vào lúc mà dân quân biển Trung Quốc tấn công thô bạo vào ngư dân nước ngoài, trong lúc quân đội Trung Quốc thì tìm cách đánh bật Việt Nam ra khỏi các vùng mỏ dầu khí.

Nhìn dưới khía cạnh đó, việc Nga hợp tác với Việt Nam là một hành động khiêu khích Trung Quốc nghiêm trọng (mặc dù ở mức độ thấp), kể cả khi điện Kremlin cẩn thận tránh thu hút sự chú ý đến việc đó.

Đối với Foreign Policy, dĩ nhiên không ai nghĩ là Nga sẽ điều động cả một hạm đội từ Vladivostok xuống Biển Đông để đối đầu với Hải Quân Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh sẽ bị mất mát nhiều nếu quá mạnh tay trước Rosneft.

Trung Quốc không thể thẳng tay với Nga

Sáng kiến Một Vành Đai Một Con Đường của Trung Quốc nhằm nối liền Âu Á, sẽ phải thận trọng khi đi qua các vùng mà Nga coi là sân sau của mình.

Hiện đã có khoảng 7 tỷ đô la của Trung Quốc bị kẹt ở Ukraina, nước đang có một cuộc chiến tranh không tuyên bố với Nga ở miền đông. Gruzia, nước có quan hệ không mấy thuận thảo với Nga, cũng quan tâm đến sáng kiến của Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đang vung tiền vào những nước bạn của Nga trong Liên Minh Kinh Tế Á-Âu, và một dự án đầy tham vọng để liên kết Kazakhstan với Belarus đã được tiến hành.

Theo đánh giá của Foreign Policy, việc duy trì hòa khí giữa hai cường quốc cần đến sự có đi có lại và nhu cầu giải quyết êm thấm những tranh chấp tất yếu nảy sinh. Do đó, việc khoan dầu chung giữa Nga và Việt Nam ở ngoài khơi bờ biển miền Nam Việt Nam gần như chắc chắn nằm trên bàn đàm phán.

Về phần Trung Quốc, hiện đang bị cô lập do cuộc chiến thương mại với Mỹ và sự buông lơi của phương Tây, nước này cũng không có tâm trạng chống lại cường quốc duy nhất đang muốn có phần mình ở Biển Đông.

Dù lợi ích của Nga không phải là đứng về phía Mỹ để tố cáo chủ nghĩa bành trướng trên biển của Trung Quốc, nhưng điện Kremlin cũng không mấy hứng thú trước khả năng Bắc Kinh giành được quyền kiểm soát Biển Đông, tuyến hàng hải trị giá hàng ngàn tỷ đô la nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

Để bảo vệ nguồn dầu khí bị Bắc Kinh yêu sách, Việt Nam cần gắn với Nga hoặc Mỹ

Về phần Việt Nam, gắn ngành công nghiệp dầu khí của mình với các cường quốc có thể là cơ hội tốt nhất để giữ được một số mỏ dầu khí của mình bên trong đường chín đoạn. Việt Nam chẳng hạn, đã lôi kéo Hoa Kỳ với dự án Cá Voi Xanh của tập đoàn Mỹ ExxonMobil.

Có điều là thành công của chiến lược không còn tùy thuộc vào Việt Nam khi sóng gió lớn nổi lên. Nhưng sức mạnh đàm phán đơn phương của Việt Nam đã bị người láng giềng khổng lồ và càng lúc càng mạnh làm cho suy yếu đi. Trong tình hình đó, dựa vào sư ủng bộ của Matxcơva, hoặc Washington, có thể không lý tưởng, nhưng Hà Nội không còn nhiều lựa chọn nào khác.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Vũ Đông Hà (Danlambao) - Trong buổi họp báo vào ngày 18.09.2019, người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Cảnh Sảng đã đề cập đến việc Việt Nam vi phạm các thỏa thuận song phương với Trung Quốc và từ đó lên án Việt Nam đã xâm phạm quyền lợi của Trung Quốc tại Bãi Tư Chính. Vậy những thoả thuận song phương đó là gì?
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 20 Tháng Chín, mạng xã hội tràn ngập sự phẫn nộ xen lẫn bất mãn của người dân Việt Nam xoay quanh phát ngôn mới nhất của ông Cảnh Sảng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao CSTQ: “Trung Quốc có chủ quyền đối với quần đảo Trường Sa, quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với vùng biển lân cận của bãi Tư Chính. Điều này có cơ sở vững chắc về lịch sử và pháp lý.”
Báo Tiền Phong Online đăng tải thông tin trong 3 năm qua, kể từ đợt bầu cử ĐBQH Khóa XIV (nhiệm kỳ 2016-2021) đến thời điểm tháng 9 năm 2019 đã có 7 Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) bị miễn nhiệm, cho Bảy vị ĐBQH được nêu danh bao gồm ông Võ Kim Cự (nguyên Chủ tịch Liên minh các Hợp tác xã Việt Nam), ông Đinh La Thăng (nguyên Phó Ban Kinh tế Trung ương), ông Nguyễn Quốc Khánh (nguyên Chủ tịch Hội đồng Thành viên PVN), bà Phan Thị Mỹ Thanh (nguyên Phó Bí thư...
Tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về các dự án giao thông vận tải hôm 12/9, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) cần phân công trách nhiệm rõ ràng hơn, giao công việc có thời hạn rõ hơn, tìm ra nguyên nhân chậm trễ dự án đường sắt Cát Linh Hà Đông để khắc phục. Đồng thời, Bộ trưởng GTVT phải chịu trách nhiệm báo cáo Thủ tướng trước ngày 30/9/2019 về tiến độ chạy thử và đưa vào sử dụng dự án đường sắt Cát Linh Hà Đông, tuyệt đối không để tình trạng chậm trễ kéo dài, gây mất lòng tin trong dân.
Trong trường án nông dân Đặng Văn Hiến thì rõ ràng những tình tiết trong vụ án cho thấy ông Hiến không bị đáng tuyên tử hình vì rất nhiều lý do, trong đó có một lý do là ông Hiến phạm tội trong tình trạng bị kích động bởi sự vi phạm pháp luật trắng trợn của đội cưỡng chế đất ở nhà của ông và trước khi ông ngăn chặn việc tấn công của nhân viên đội cưỡng chế đó thì ông đã bắn chỉ thiên, rồi sau đó ông mới bắn vào những người đến tấn công ông cùng những người dân ở khu vực đó. Như vậy, ông Hiến rơi vào vào tình trạng phòng vệ chính đáng. Và có thêm một tình tiết giảm nhẹ nữa là “phạm tội trong khi tinh thần bị kích động” -Luật sư Lê Công Định
Nhà nước cộng sản Việt Nam giấu nhẹm Hiệp ước dẫn độ đã kí với nhà nước cộng sản Trung Hoa làm cho người dân lại phải liên tưởng đến sự bưng bít, giấu diếm về những thỏa thuận của lãnh đạo đảng cộng sản Việt Nam Nguyễn Văn Linh, Đỗ Mười với lãnh đạo đảng cộng sản Trung Hoa Giang Trạch Dân, Lí Bằng trong cuộc đi đêm tháng chín, 1990. Sự giấu diếm chỉ chứng tỏ Hiệp ước dẫn độ giữa hai nhà nước cộng sản Việt Nam – Trung Hoa là không bình thường, không bình đẳng và ẩn chứa những nguy hại khó lường cho Việt Nam như việc kí kết lén lút không bình thường Nguyễn Văn Linh – Giang Trạch Dân ở Thành Đô 1990.
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Nhóm người Trung Quốc lôi kéo các cô gái trẻ, trong đó có cả trẻ em, để quay cảnh nóng và đóng phim đồi trụy sau đó đưa lên các trang mạng kiếm tiền. Đến chiều 17 Tháng Chín, 2019, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Đà Nẵng đã bắt tạm giam năm người Trung Quốc và một phụ nữ Việt Nam để điều tra tội “Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi.” Cụ thể là dụ trẻ em và các cô gái ở Đà Nẵng đóng phim sex trực tuyến để bán qua mạng Internet.
Việt Nam đứng đầu thế giới về nguồn tài chính bất hợp pháp / Công dân Nguyễn Văn Công Em vào ngày 17 tháng 9 bị Tòa án Nhân dân tỉnh Bến Tre tuyên án 5 năm tù giam và 5 năm quản chế với cáo buộc ‘làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam’ theo điều 117, Bộ Luật Hình sự Việt nam năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017.
‘ SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội hôm 14 Tháng Chín dấy lên bàn tán xoay quanh chuyện bà Nguyễn Thị Kim Tiến, bộ trưởng Y Tế CSVN, bổ nhiệm chính con trai ruột mình là ông Hoàng Quốc Cường, 37 tuổi, vào ghế viện phó Viện Pasteur. Bà Kim Tiến từng ngồi ghế này trước khi được bổ nhiệm làm thứ trưởng và sau đó là bộ trưởng Y Tế CSVN. Các báo nhà nước cho biết ông Cường là tiến sĩ Dịch Tễ Học, bác sĩ đa khoa. Ngoài ra, ông còn có bằng cao cấp chính trị – tấm bằng không liên quan gì đến chuyên môn y khoa nhưng là điều kiện tiên quyết cho những người muốn được đề bạt vị trí quản lý trong các cơ quan, tổ chức của chính quyền.
Từ nhiều năm qua, người dân Hà Nội không còn lạ lẫm với hình ảnh từng đoàn người từ khắp nơi kéo về thủ đô kêu oan, phần đông là để khiếu kiện về đất đai. Sở dĩ, chuyện khiếu kiện đến Trung ương thường xảy ra hơn, là bởi nguyên nhân - mà phần đông người dân cho biết - là lãnh đạo địa phương nơi họ cư trú không giải quyết thỏa đáng việc khiếu kiện...
Bảo Trợ