Sinh viên, bạn là gì và bạn nghĩ như thế nào?

30 Tháng Mười Một 20123:00 CH(Xem: 3381)

Sinh viên, dinh dưỡng của bạn là gì và bạn sẽ tự nuôi dưỡng như thế nào?

blankNhững kẻ tham nhũng đang làm lũng đoạn đất nước hiện nay, đang làm kiệt quệ đất nước hiện nay, họ bắt đầu muộn hơn các bạn nhiều. Tôi chắc chắn rằng hai mươi năm trước, hồi tôi còn là sinh viên, hầu như chưa có tham nhũng trong giáo dục. Nếu có mà tôi không biết, thì cũng rất hạn hữu. Có nghĩa là sinh viên hồi đó chưa đưa hối lộ cho thầy, và thầy giáo chưa tham nhũng của học sinh sinh viên.

Còn hiện nay thì sao ? Bạn cũng biết rõ như tôi hoặc biết rõ hơn tôi. Bạn thấy đấy, nếu khi còn là sinh viên, bạn đã thành thạo nghệ thuật hối lộ, thì sau này khi vào môi trường làm việc, bạn sẽ còn điêu luyện đến mức độ nào, và bạn sẽ đẩy sự tham nhũng đi tới đâu ? Có lẽ bạn sẽ phải nghĩ đến cái viễn cảnh rồi sẽ đến lúc chẳng còn gì mà tham nhũng ngoài sự nghèo đói và nhục nhã, nếu bạn tỉnh táo nhìn những mối hiểm họa đang đến từ nước láng giềng của chúng ta.

Chúng ta nói chuyện ngôn ngữ một chút nhé. Có một động từ dùng để chỉ hành vi nhận hối lộ, hay hành vi tham nhũng. Bạn biết rõ đó là động từ gì.

 ĂN.

Ăn đồng nghĩa với tham nhũng. Bạn nghe trong dân gian lưu truyền những câu như thế này : « Chúng nó ăn không biết bao nhiêu mà kể », « Dự án đó mỗi thằng cũng phải ăn được chừng đó chừng kia …. », « Mỗi dịp lễ tết ông nọ bà kia ăn được chừng nọ chừng kia… » Tôi đang cố gắng trung thành với cách diễn đạt của người dân.

Nếu bạn cho thầy cô của bạn ăn bằng cách đó, thì, bằng suy luận thông thường, có thể thấy sau này bạn sẽ ăn bằng cách nào.

Bạn có vật nuôi trong nhà không, chó hay mèo chẳng hạn. Nếu có, bạn sẽ thấy là không phải thứ gì chúng cũng ăn, không phải chỗ nào chúng cũng ăn, và cũng không phải chúng ăn theo đủ mọi cách.[…]

Hình như con người chúng ta cái gì cũng ăn, kiểu gì cũng ăn, than ôi ! Các động vật quý hiếm đang dần dần biến mất, nào hươu, nai, nhím, khỉ, rùa… Không ít những hàng quán ngập ngụa rác, chén bát bàn ghế dơ bẩn. Con người là gì vậy? Thường xuyên ta nghe lập luận này : ta phải ăn, ta phải hành xử như thế, vì ta là con người, vì ta phải tồn tại. Nếu mọi người xung quanh như vậy thì ta cũng phải như vậy, ta không thể làm khác được. Nhưng có bao giờ ta tự đặt câu hỏi : ta ăn như thế nào, ta tồn tại như thế nào ? Tại sao ta không làm khác được ? Điều gì ngăn cản ta làm khác đi ? Hoặc tại sao ta không đặt vấn đề theo cách này : vì ta là con người nên ta phải khác đi, nếu không thì ta sẽ không còn là con người nữa.

Có một điều mà tất cả chúng ta đều biết : những kẻ tham nhũng ăn không phải vì đói. Còn những người đói thật, những người đến củ sắn cũng không có mà ăn, những người đó không ăn phong bì.

Nhưng cũng có thể nhìn nhận theo cách này : những kẻ tham nhũng sống trong một cơn đói vô tận, trong toàn bộ con người họ có lẽ chỉ còn cái dạ dày hoạt động mà thôi, bởi nếu tim họ còn một chút gì thuộc về con người, nếu não bộ họ còn có một chút gì thuộc về lí tính, còn một chút khả năng phân tích phải trái, thì hẳn họ đã nhìn thấy những mối nguy hiểm của việc để cho đòi hỏi của dạ dày phát triển tới mức không còn nhìn thấy gì ngoài cơn đói của nó, hẳn họ đã không để cho cơn đói của dạ dày điều khiển đến mức mọi thứ xung quanh đang bị tàn phá hủy diệt mà không nhìn thấy. Tham nhũng là một triệu chứng khác của sự đói khát. So với những vấn đề miếng ăn và cái đói mà những nhà văn đầu thế kỷ XX như Nam Cao đặt ra, thì sự đói khát của những kẻ tỉ phú đầu thế kỷ XXI quả thật khiến ta phải suy nghĩ lại về những gì cơ bản nhất thuộc bản chất con người. Những tỉ phú tham nhũng không bao giờ dám kê khai tài sản của mình, có tiền nhưng không bao giờ có thể tự hào về những đồng tiền đó, không bao giờ có thể minh bạch về nguồn gốc của chúng.

Đa số cho rằng nói chẳng để làm gì, chẳng ai nghe, chỉ là vô ích thôi, chẳng thuyết phục được ai, chẳng thay đổi được gì. Họ không phải là không có lí. Một phần của cái lí đó là bản thân họ cũng không để bị thuyết phục, bản thân họ cũng không thay đổi. Nhưng tôi đã từng đứng trước sinh viên, tôi không nghĩ thế. Nếu một bộ phận sinh viên còn hành xử như hiện nay thì là vì sinh ra lớn lên họ đã ở trong một môi trường xã hội, nhà trường và thầy cô như vậy, họ tưởng rằng họ buộc phải hành xử như vậy. Và nếu họ còn hành xử như vậy, là vì họ chưa biết rằng họ có thể hành xử theo cách khác, rằng họ có thể tự quyết định những gì liên quan tới họ, dĩ nhiên đôi khi phải trả giá cho lựa chọn và quyết định của mình. Nhưng họ còn chưa biết rằng sau cái giá phải trả thì những gì họ nhận lại chưa chắc đã là thua thiệt, mà trái lại, dù rằng có thể đến muộn, nhưng đó sẽ là những phần thưởng xứng đáng cho sự can đảm và sự đúng đắn trong quyết định của họ. Họ sẽ góp phần khôi phục các giá trị người đang biến mất từng ngày.

Sinh viên, bạn hãy nghĩ đến điều đó. Nếu bạn không cho thầy cô các bạn ăn phong bì, thì họ sẽ phải giải quyết vấn đề theo cách khác, đúng đắn hơn, hợp lý hơn, đàng hoàng hơn, tự trọng hơn. Chẳng hạn như họ sẽ phải đòi tăng lương cho xứng đáng với công sức và tính chất công việc của họ. Và bằng cách đó họ sẽ góp phần giảm bớt sự lãng phí khổng lồ đang diễn ra hàng ngày. Bởi nếu quỹ lương tăng lên thì sẽ không còn ngân sách để mà lãng phí. Tại sao có tiền để lãng phí hàng trăm nghìn tỉ cho công ty này, hàng trăm nghìn tỉ cho công ty kia, rồi bao nhiều nghìn tỉ được đổ ra để cứu vãn chúng sau khi chúng thua lỗ, và hàng bao nhiêu nghìn tỉ cho các đề tài nghiên cứu hàng năm vứt vào ngăn kéo trên toàn bộ đất nước này (có thể đấy là lí do khiến người ta không thể công bố một cách minh bạch ngân sách hàng năm là bao nhiêu, được cấp cho ai, cho những đề tài nào, thực trạng sử dụng ứng dụng các đề tài đó ra sao, dù rằng đã có không ít kiến nghị về chuyện này), hàng bao nhiêu nghìn tỉ cho các công trình xây dựng dang dở nằm đắp chiếu hết vùng nọ sang vùng kia, và bao nguồn lãng phí khác mà ta không kể hết được… mà lại không có tiền để trả lương cho nhân viên đủ sống ? Bạn thấy không, chỉ riêng bộ sách giáo khoa mà họ đã ra giá đến bảy mươi nghìn tỉ mà ta còn chưa biết chất lượng ra sao, còn bao nhiêu thứ tương tự như bộ sách giáo khoa đó, vậy mà thầy cô của các bạn phải nhận đồng lương khốn khổ. Nếu bạn còn tiếp tục cho thầy cô ăn phong bì thì bạn sẽ khiến cho lãng phí càng ngày càng trầm trọng hơn, bất công càng ngày càng gia tăng hơn, đó là chưa nói tới việc chúng ta sẽ tự hủy hoại giá trị và phẩm cách người của mình. Và nếu nghĩ kỹ, bạn sẽ thấy đó là nguồn gốc của mọi suy thoái và tội ác trong xã hội.

Khi bạn còn tiếp tục cho thầy cô ăn phong bì, rồi đến lượt mình, sẽ ăn lại phong bì của người khác, thì bạn nghĩ xem, làm sao có thể chống tham nhũng ? Khi bạn tham gia vào quá trình tạo ra sự tham nhũng, bạn hưởng lợi từ sự tham nhũng, khi bạn là một mắt xích của hệ thống tham nhũng, khi tham nhũng là một phương thức để thỏa mãn cơn đói vô tận của bạn, thì bạn có thể làm gì khác ngoài việc quyết liệt bảo vệ nó trong thực tế, và giả vờ chống lại nó bằng lời nói hay bằng văn bản (cũng chỉ là một hình thức ngôn ngữ mà thôi) để làm ra vẻ rằng bạn không liên quan đến nó.

Sinh viên, bạn hãy nghĩ đến điều đó. Chúng ta ăn gì và ăn như thế nào. Để không làm tổn hại đến danh xưng « con người », dù là viết thường hay viết hoa./.

Tiến sỹ Nguyễn Thị Từ Huy

VHNA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Thầy Cô thân mến, (Nếu được sự đồng ý của các bạn đồng lớp) Ngày mùng ba tết Năm Tân Sửu, con và các bạn học cùng lớp mừng tuổi Thầy Cô. Chúng con không có rượu, không có bánh tét, không có cặp trứng để mừng tuổi Thầy Cô, chỉ có mấy hàng chữ mà Thầy đã dạy chúng con học viết trong những năm tại trường Tấn Đức và lòng tôn trong với một người Thầy Giáo khả kính, hiền lành.
1. Nếu chịu khó đọc đủ nhiều và nghiên cứu sách tỉ mỉ, bạn sẽ không cần và không thích nghe bất cứ diễn giả nào chia sẻ. Nói cách khác, tất cả những gì một diễn giả, một nhà đào tạo nói với bạn đều có sẵn trong sách. 2. Diễn giả, nhà đào tạo ở ta là những kẻ nói lại sách của người khác để trục lợi. Có thể họ nói hùng hồn và dễ hiểu hơn nhưng phần lớn không sâu sắc và không đủ ý. Kiến thức mà thiếu ý là thứ kiến thức nguy hại. Giống như thầy lang đọc sách đau bụng uống nhân sâm. 3. Diễn giả đẳng cấp là kẻ phải ham đọc và ham viết. Họ thường là tác giả có tầm cỡ. Đương nhiên, diễn giả rởm cũng tỏ ra vẻ như mình đọc nhiều sách và khoe mình hay đọc sách. Chết là ở đó. Nhưng tinh ý, bạn sẽ biết họ đọc nhiều thật hay đang nói dối. Ngồi cạnh người đọc sách nhiều và đúng cách, bạn sẽ học được ít nhiều chỉ sau 5 phút. Kẻ đọc sách nhiều không đay nghiến và kì thị ai quá đáng. Họ ghét ai cũng là cái ghét từ bi. Yêu ai cũng không vồ vập.
Thật khó hình dung được thời gian qua nhanh, đã hơn mấy chục năm sống cuộc đời lưu vong tại Calgary, Alberta, miền Tây Canada. Dẫu muốn hay không cũng phải chấp nhận nơi đây là quê hương thứ hai, nơi đã mang và nuôi dưỡng chúng tôi hơn nửa đời người. Tạ ơn Chúa và Canada. Sự kiện đặc biệt đang xảy ra tại vùng này là trong suốt mấy chục năm qua chưa từng có một mùa Đông có nhiều ngày nắng và ấm như thế. Vào những ngày này của tháng giêng, mặt trời chiếu tỏa từ sáng tới chiều và nhiệt độ ấm lên từ 5c-6c vào khoảng một giờ chiều và đã kéo dài hơn hai tuần nay. Toàn tỉnh đang bị lockdown vì covid-19 mà có những ngày đẹp trời cũng tạo cho tâm lý bà con vui vẻ hơn; người người bước ra ngoài để hớp những không khí trong lành của thiên nhiên. Trẻ em thì háo hức chơi đủ trò trên tuyết – người lớn thì đi bộ dọc hai bên đường cùng với những chú chó bị nhốt lâu ngày trong nhà nay có dịp ra ngoài.
Tên nàng là Nhung Nữ. Dân làng đặt tên nàng là Nhung Nữ vì nàng có mái tóc dài, gợn sóng, nhung huyền, gần chấm đất những khi nàng cong tấm lưng thon, biểu diễn điệu múa quyến rũ, mỗi lần làng họp chợ. Nàng là một kỳ công tuyệt diệu của tạo hóa, với sóng mắt xếch như mang theo sự huyền bí của miền Đông Á. Da nàng là màu nắng mặt trời. Tóc nàng, nhung đen như đêm Ba Tư thần thoại, một suối nhung huyền trên tấm lưng thanh nhã, lượn sóng trên bờ eo nhỏ mỗi khi nàng dạo bước trên bãi biển. Môi nàng lúc nào cũng như tiềm ẩn một nụ cười, chờ đợi một chuỗi cười hồn nhiên, và viền môi cong như đón mời một nụ hôn nồng nàn làm tiêu tan nghị lực. Khuôn mặt nàng ẩn giấu nét rộn rã của đứa trẻ nhỏ, nhưng đồng thời chung quanh khóe mắt đẹp và hơi buồn đã thấp thoáng những nét nhăn như chứng tích của sự trưởng thành. Nàng là đàn bà trẻ thơ.
Sài Gòn vẫn rất dễ thương Cái tên dù lạ con đường vẫn quen Tôi hay “viện dẫn” hai câu thơ của mình mỗi khi phải hồi âm một cánh thư xa nào đó, thường là câu hỏi “Sài Gòn bây giờ ra sao?” Thật ra trong cảm nhận của tôi, Sài Gòn vẫn thế. Bởi dù trải qua nhiêu bao biến cố thăng trầm, thì Sài Gòn, Hòn Ngọc Viễn Đông, thủ đô trong những trái tim miền Nam ngày nào vẫn không bao giờ thay đổi. Sài Gòn của một thời tôi mới lớn, những “con đường tình ta đi” Duy Tân, Trần Quý Cáp, Tú Xương, Công Lý. Những chiều bát phố Lê Lợi, Tự Do. Những rạp cine. Món bánh tôm hẻm Casino (Sài Gòn). Những xe bò viên Nguyễn Thiện Thuật. Bánh mì thịt trước chợ Trương Minh Giảng, gỏi đu đủ – khô bò – nước mía Viễn Đông (góc Lê Lợi – Pasteur)…
...chỉ với Mùa Xuân chín, Hàn Mặc Tử đã luôn là một nỗi nhớ khôn nguôi của người yêu thơ, yêu cái đẹp khi xuân về. Trong làn nắng ửng: khói mơ tan, Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng. Sột soạt gió trêu tà áo biếc, Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang. Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời Bao cô thôn nữ hát trên đồi; Ngày mai trong đám xuân xanh ấy, Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi… Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi, Hổn hển như lời của nước mây, Thầm thì với ai ngồi dưới trúc, Nghe ra ý vị và thơ ngây… Khách xa gặp lúc mùa xuân chín, Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng: “Chị ấy, năm nay còn gánh thóc Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?” Có một chàng thi sĩ tài hoa nhưng bạc mệnh sống vào khoảng nửa đầu thế kỷ 20 ở Nam Trung Bộ. 16 tuổi, chàng đã làm bài thơ đầu tiên. Chàng đã sống, đã đi, đã yêu tha thiết và đã đau đớn cùng cực.
Truyện Kiều là một tuyệt tác trong văn học sử Việt Nam, điều này ai cũng công nhận. Theo Phạm Quỳnh, “Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; tiếng ta còn, nước ta còn”, nhưng ông và nhiều học giả khác không phân tích rõ Truyện Kiều hay như thế nào và tại sao tác phẩm này đặc biệt. Dù sao thì Truyện Kiều cũng có ảnh hưởng rất rộng với đại chúng, đa số người Việt biết thưởng thức thơ hay và ít quan tâm đến những phân tích phê bình của những nhà nghiên cứu. Lãng Nhân có nhận xét về một điểm vô lý trong Truyện Kiều: Khi mấy chị em đi chơi lễ Thanh Minh và thấy một nấm mồ hoang, em trai Thúy Kiều là Vương Quan chỉ là một cậu bé học trò 14-15 tuổi, vậy mà kể rành rẽ tiểu sử người kỹ nữ quá cố giống như một tay ăn chơi lão luyện: Vương Quan mới dẫn gần xa, Đạm Tiên nàng ấy xưa là ca nhi Nổi danh tài sắc một thì, Xôn xao ngoài cửa thiếu gì yến anh. Phận hồng nhan có mong manh, Nửa chừng xuân, thoắt gẫy cành thiên hương!
- Chúng ta đa số đều biết rằng các nhà văn trong Tự Lực Văn Đoàn từ 1934 - 1940 có gốc gác khởi xuất từ miền Bắc, viết văn, viết sách, thơ, truyện, thường họ chỉ dùng (GI) cho "giòng sông, giòng nước". Thí dụ như: a) Nhất Linh: "Giòng Sông Thanh Thủy". b) Tú Mỡ: "Giòng Nước Ngược". c) Thạch Lam: "Theo Giòng". - Còn các nhà văn, trí thức lớp sau, thường có xuất thân tại miền Nam, trước khi xảy ra biến cố 1975, họ hầu hết sử dụng (D) cho "dòng sông, dòng nước". Thí dụ như: a) Doãn Quốc Sỹ: "Dòng Sông Định Mệnh (1959). b) Nhật Tiến: "Tặng Phẩm Của Dòng Sông (1972). c) Đằng Phương Nguyễn Ngọc Huy: "Dòng Nước Sông Hồng" (viết 1945, in lại vào thi tập năm 1985). - Và sau hơn nữa đó là: a) Ngô Thế Vinh: "Mekong, Dòng Sông Nghẽn Mạch (2007).
Ngày còn bé, mỗi lần về quê ghé thăm ông cậu thì cảnh tượng quen thuộc đầu tiên đập vào mắt tôi là hai cái lồng chim cu treo lủng lẳng ở mái hiên nhà. Lồng bằng tre vót nhỏ rứt, bo tròn vành như quả bí, bọc vải bên ngoài kín đáo. Cứ một con gù gù, con lồng bên lại cất tiếng gáy như để hòa điệu, âm thanh trầm buồn. Buổi trưa vắng lặng, chợt nghe tiếng cu gáy êm êm dìu dặt, ai mà không cảm nhận lòng mình xuyến xao gợi nhớ mơ hồ đâu đâu, càng thêm yêu thương sự phóng khoáng, yên bình của đồng nội, hương quê… Người nuôi chim rành rẻ kinh nghiệm cho biết con nào có bộ lông xám thường gáy giọng thổ trầm, con lông nâu thì gáy giọng kim cao. Theo tập tính, chim cu trống cất giọng gáy hay để quyến rũ bạn tình hoặc khoe mẻ, thách thức với con trống khác.
Lúc ấu thơ, khi còn chưa biết rét là gì, tôi thường đi chơi trên những cánh đồng mùa đông. Lúa tháng mười vừa gặt xong, thửa ruộng cạn chỉ còn những gốc rạ trơ trụi. Từ gốc rạ ấy, những mầm lúa lại mọc lên xanh non, nếu để lâu chúng cũng kết bông trổ hạt, người ta gọi đó là lúa trau, có thể lùa trâu bò xuống ăn. Ngoài đồng, phân trâu bò được đắp thành những đụn tròn cao dần lên trên chừng nửa thước. Phân ủ trong đó rất ấm tỏa ra làn khói mờ. Đi cắt rạ lâu trên đồng, những ngón chân lạnh cóng đến mức không còn cảm giác gì, người ta phải hong chân trên nóc đống phân đó. Vài nhà nông tranh thủ cầy ải. Họ xới đất lật lên thành luống, để cho gió bấc hong khô đất, đợi sang xuân có nước về lùa những luống đất đó tan ra như bùn. Đôi khi người ta dùng vồ đập cho đất vỡ tan trước.
Bảo Trợ