Cơm hộp bento: Truyền thống Nhật có sức lan tỏa lớn

13 Tháng Năm 201911:59 CH(Xem: 718)

Cơm hộp bento: Truyền thống Nhật có sức lan tỏa lớn

Những hộp bento có hình trang trí ngộ nghĩnh được trẻ em rất yêu thíchBản quyền hình ảnhMABRE COOKING
Image captionNhững hộp bento có hình trang trí ngộ nghĩnh được trẻ em rất yêu thích

Những hộp cơm bento đựng nhiều món ăn được bài trí hấp dẫn là một nét đặc trưng trong văn hoá ẩm thực Nhật Bản được nhiều người trên thế giới biết đến.

Bạn có thể thấy bento có mặt trong thực đơn ở nhiều nhà hàng Nhật Bản, được bày bán la liệt trong các siêu thị ở Nhật với đủ kích cỡ, giá cả, phục vụ cho các khẩu vị khác nhau.

Nhưng có lẽ được biết đến nhiều nhất vẫn là những hộp bento mà các nội trợ Nhật tự làm cho con mang tới trường, cho chồng mang đi làm, hay cho cả gia đình trong các dịp hội hè.

Hộp bento truyền thống thường gồm các món cơm, cá hay thịt, trứng, rau, dưa muối các loại và đôi khi trái cây. Còn các hộp bento hiện đại có nhiều thể loại, thậm chí có cả sandwich, đồ tráng miệng hay sữa chua, xa lát và khoai tây chiên.

 

character bentoBản quyền hình ảnhMABRE COOKING

Truyền thống lâu đời

Những hộp bento đầu tiên được cho là có nguồn gốc từ Triều đại Kamakura (1185-1333). Cơm được gói trong những chiếc hộp nhỏ để dễ mang theo người, có thể ăn cả khi đang đi làm hay trên đường.

Các món ăn được chuẩn bị thành những miếng vừa ăn và không cần hâm nóng. Chỉ cần mở hộp ra là có thể ăn ngay tại chỗ.

Trải qua các triều đại tiếp theo, bento được được dùng nhiều không những cho bữa trưa mà cho các dịp tiệc tùng, tiệc trà truyền thống, picnic ngoài trời v.v. Cơm và thức ăn cũng được đựng trong những hộp sơn mài.

Các cuốn sách và bản hướng dẫn dạy cách gói cơm bắt đầu xuất hiện, và nhanh chóng lan rộng khắp Nhật Bản.

Hộp bento được bày bán trong các siêu thị ở Nhật
Image captionHộp bento được bày bán trong các siêu thị ở Nhật

Tới thời đại Meiji (1868-1921), hệ thống xe lửa của Nhật ra đời. Người dân Nhật nhanh nhạy làm và bán các hộp "bento nhà ga" cho hành khách, còn được gọi là ekiben.

Sau Thế chiến Thứ nhất, nhiều người Nhật lâm vào cảnh đói nghèo vì nạn mất mùa lớn. Bento trở thành thứ xa xỉ mà chỉ những nhà giàu mới có.

Sau Thế chiến Thứ hai, bento bắt đầu được ưa chuộng trở lại. Và cuối cùng, tới những năm 1980, khi các bữa ăn tiện lợi, hay ăn nhanh, trở nên phổ biến, cơm hộp bento chứng tỏ chỗ đứng của mình như là sự kết hợp hoàn hảo của 'tiện lợi', 'ngon' và 'hấp dẫn'.

 

"Người châu Âu khi ra ngoài thường mang theo đồ ăn đơn giản, như sandwich để đi picnic. Người Nhật chúng tôi thì có cơm nắm để mang đi.

"Cơm tự tay mình làm bao giờ cũng cảm thấy ngon hơn," chị Izumi Yamasaki, một phụ nữ Nhật sống ở Tokyo, giải thích về cách người Nhật dùng bento.

Một hộp cơm bento chị Ikumi chuẩn bị cho con mang tới trường ăn trưa.
Image captionMột hộp cơm bento chị Ota Ikumi chuẩn bị cho con mang tới trường ăn trưa.

'Chuẩn cơm mẹ nấu'

Dù được coi là bữa ăn 'tiện lợi', thực sự làm cơm hộp bento mất công tới mức nào? Và các bà mẹ coi việc phải làm cơm hàng ngày là niềm vui hay gánh nặng?

Chị Ota Ikumi, nhân viên ngân hàng ở Tokyo, có con học lớp hai, cho BBC biết chị chỉ mất 15-20 phút hàng sáng để làm hộp bento, nên chị không ngại việc này.

"Trường của con tôi không muốn các cháu mang đồ ăn mua sẵn đến trường, mà khuyến khích các cháu mang cơm từ nhà.

"Trước đây tôi cũng hay làm bento có hình các nhân vật hoạt hình dễ thương cho con tôi mang tới trường. Nhưng gần đây nhà trường nói làm những hộp cơm cầu kỳ như vậy sẽ phải đụng tay vào nhiều (chẳng hạn để cắt các miếng rong biển), như vậy không hợp vệ sinh lắm."

Chị Ikumi cho biết công việc làm bento hàng sáng cho con mang tới trường đa phần do các bà mẹ Nhật đảm nhiệm. Thi thoảng cũng có những ông bố làm bento nhưng số này là rất ít.

blank

Chị Izumi Yamasaki, 47 tuổi, chủ một cửa hàng nhỏ ở Tokyo có con gái học lớp sáu. Chị cho biết trường con chị cho học sinh ăn cơm trưa hàng ngày, nhưng mỗi khi con chị có hoạt động ngoại khoá như lễ hội thể thao hay đi picnic, chị đều chuẩn bị cơm hộp bento cho con mang đi.

Bento còn là một hình thức hai mẹ con chị liên lạc với nhau qua những mảnh giấy nhỏ đặt trong hộp cơm.

"Tôi thấy việc làm cơm cho con mang đi là thiên chức của mẹ đối với con. Tôi thực sự muốn làm cho con tôi.

"Khi con tôi còn đi học mẫu giáo, mỗi lần tôi làm cơm cho con, tôi còn viết một mảnh giấy rất là nhỏ cho vào hộp cơm. Con tôi ăn xong sẽ trả lời cho tôi. Hộp cơm nó như một hộp thư để hai mẹ con giao lưu. Tôi thấy rất là thú vị."

 

Nhưng không phải ai cũng thích thú với việc làm cơm bên to cho con hàng ngày. Chị Yamasaki kể trong số bạn bè chị, những người đông con mà phải dậy sớm làm bento hàng ngày cũng kêu mệt.

Tuy nhiên, việc làm bento trong xã hội Nhật hiện đại, với nhịp sống nhanh và áp lực về thời gian, cũng được hỗ trợ bởi nhiều mặt hàng, như các loại rắc cơm, hay dưa muối làm sẵn.

Các phụ kiện để làm bento cũng ngày một phong phú và tiện lợi, khiến việc làm bento dễ dàng và hứng thú hơn cho các bà nội trợ.

Dụng cụ cắt rong biển để làm bento.Bản quyền hình ảnhMABRE COOKING
Image captionDụng cụ cắt rong biển để làm bento.

Lan tỏa nhờ mạng xã hội

Hộp cơm bento từ lâu đã vượt qua biên giới nước Nhật. Từ Indonesia, đến Đài Loan rồi sang Mỹ, nhiều bà nội trợ muốn thử tài làm bento bằng những nguyên liệu và thực phẩm khác nhau.

Trong những năm gần đây, sức lan tỏa của bento được tiếp sức nhờ các trang mạng xã hội như Instagram, Facebook và Pinterest.

Chỉ cần gõ từ khóa bentobox trên Instagram, bạn có thể tìm thấy hàng trăm ngàn hình ảnh và video về bento.

Pinterest cũng tràn ngập các ý tưởng làm bento cho 7 ngày, bento cho trẻ em, cho người lớn, từ bento truyền thống cho tới bento cách điệu kiểu Ý hay kiểu Mỹ.

Một hộp kyara-ben bento không dùng cơm mà gồm các miếng bánh sandwich.Bản quyền hình ảnhMABRE COOKING
Image captionMột hộp kyara-ben bento không dùng cơm mà gồm các miếng bánh sandwich.

Cách làm bento được tìm kiếm nhiều nhất có lẽ là kyara-ben hay character bento, loại cơm hộp được trang trí theo những nhân vật hoạt hình ngộ nghĩnh dễ thương.

Những chú thỏ, gấu hay các nhân vật Mèo Hello Kitty, mèo máy Doraemon, Minion, Pikachu thường được các học sinh nhỏ tuổi yêu thích nhất.

blank

Nguyễn Quỳnh Hoa, một phụ nữ Việt trẻ hiện đang sống ở Nhật, được hàng ngàn người theo dõi trên Facebook vì những hộp bento sáng tạo của cô, sử dụng những món Nhật cũng như món Việt.

"Em rất thích bento của người Nhật vì người Nhật làm bento rất cầu kỳ, phong phú và đẹp mắt nhưng lại đảm bảo, cân bằng dinh dưỡng.

"Đối với em, mỗi hộp bento là một nghệ thuật, món ăn trước hết phải trình bày đẹp, bắt mắt thì mới hấp dẫn được người ăn. Chính vì thế, em làm bento cũng luôn cố gắng thật chỉn chu dù bận đến đâu đi nữa, vì nếu mình làm bằng cả tâm hồn thì chồng em ăn cũng sẽ cảm nhận được tình cảm mà ngon miệng hơn," Quỳnh Hoa nói với BBC.

Có lẽ, điều hấp dẫn và thú vị nhất về bento là tính dễ áp dụng và khả năng sáng tạo bất tận.

Bạn có thể làm bento với bất kỳ loại thực phẩm nào - Á hay Âu, mặn hay ngọt, đơn giản, hay cầu kỳ - sự lựa chọn là của bạn.

"Nếu làm một hộp bento cầu kỳ thì mọi người sẽ ngại, nhưng làm một hộp đơn giản thì cũng nhanh, và tôi nghĩ truyền thống làm bento sẽ còn mãi," chị Yamasaki bình luận về truyền thống làm bento ở Nhật.

Theo BBC
Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Ví dụ như Thánh ca Gregorian phản ánh một cách sống động hình ảnh, kiến trúc của nhà thờ qua từng chữ, từng lời ca. Hoặc là vở Thanh xướng kịch Messiah của Handel đã đi vào lịch sử âm nhạc cổ điển như một trong những sáng tác vĩ đại nhất, một trường ca sáng chói về Chúa Cứu Thế. Những bản ca ấy đang nuôi dưỡng một tâm hồn mạnh mẽ nhưng lại tràn đầy vị tha trong lòng mỗi thính giả.
từ khoảng năm 1495, Da Vinci đã dành hết tâm huyết cho việc sáng tạo bức “Bữa tối cuối cùng” (The Last Supper). Đây là một trong những tác phẩm hoàn hảo nhất của Da Vinci, được đặt trong phòng ăn của Tu viện Santa Maria ở Milan, nước Ý. Với ý tưởng tuyệt diệu, ngôn ngữ cơ thể của nhân vật rất sinh động, tựa như một vở hí kịch trong đó mỗi người có một trạng thái nội tâm khác biệt.
Mấy năm trước đài truyền hình ở Sài Gòn, chương trình cổ nhạc đã bắt đầu xuất hiện trở lại cây đờn thùng ngày xưa, có nghĩa là cây đờn phát ra âm điệu nào thì giữ nguyên, chứ không xài đờn điện, máy khuếch đại âm thanh, khiến cho tiếng đờn không còn trung thực nguyên thủy của nó. Sự trở lại cây đờn thùng được dân tài tử kỳ cựu, người sành điệu hoan nghinh, bởi vì những người tài tử thập niên 1960 trở về trước không muốn tiếng đờn mất đi âm điệu độc đáo của nó. Người ta hy vọng rồi đây nhiều nơi khác sẽ theo chân đài truyền hình Sài Gòn.
Đại dịch tại Athens khiến văn minh Hy Lạp từ đỉnh vinh quang rơi xuống đáy vực suy tàn. Đến ngày nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn là điều gây tranh cãi. Tuy nhiên, các văn vật lịch sử cho thấy thời điểm hủy diệt cũng là khi xã hội trượt dốc, đạo đức bại hoại. Loạn luân, đồng tính, bạo lực và giết chóc là hình ảnh thường thấy trong những đêm cuồng hoan trụy lạc của con người.
Đại dịch tại Athens khiến văn minh Hy Lạp từ đỉnh vinh quang rơi xuống đáy vực suy tàn. Đến ngày nay, nguyên nhân gây bệnh vẫn là điều gây tranh cãi. Tuy nhiên, các văn vật lịch sử cho thấy thời điểm hủy diệt cũng là khi xã hội trượt dốc, đạo đức bại hoại. Loạn luân, đồng tính, bạo lực và giết chóc là hình ảnh thường thấy trong những đêm cuồng hoan trụy lạc của con người. Hễ đề cập đến dịch bệnh trên phạm vi thế giới hoặc những đại dịch có tính hủy diệt lớn là có người hoảng sợ như nói đến cọp dữ. Hậu quả của dịch bệnh thường rất bi thảm, khiến người ta sợ hãi giống như phải đối mặt với bóng ma vô hình.
24 năm trước lấy chồng Đài Loan, tôi như đánh cược cuộc đời - BBC News Tiếng Việt...Làm dâu xứ Đài có hạnh phúc, vui vẻ, an nhiên dễ dàng? Cô dâu Vũ Thị Ngọc chia sẻ trải nghiệm của mình với phóng viên Thuỳ Linh nhân đầu năm Canh Tý.
Ngoài « Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ - Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh », Tết xưa còn có tranh dân gian được trang trí trong nhà và cũng để cầu chúc « Phúc-Lộc-Thọ », « Vinh hoa-Phú quý »… Tranh dân gian là một thú chơi ngày Tết rất thịnh hành thời xưa. Tranh khắc gỗ dân gian xuất hiện sau khi kỹ thuật in mộc bản ra đời. Tuy nhiên, bằng chứng cổ nhất, được giáo sư Philippe Papin nêu lên (1), là những bức tranh trong đền Độc Lôi (xã Nam Giang, tỉnh Nghệ An), được vẽ trong thế kỷ XVIII và hiện được bảo quản ở Hà Nội. Thế kỷ XVII-XVIII cũng là giai đoạn thịnh hành của nghề in mộc bản và tranh dân gian, từ thành thị đến nông thôn.
Mâm ngũ quả là món quà thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên, đồng thời cũng gửi gắm những mong ước về năm mới an khang, thịnh vượng (ảnh: 24h). Tết đến xuân sang, nhà nhà cùng nhau sắm đồ đón Tết, ai cũng mong chờ một năm mới sum vầy, hạnh phúc và thịnh vượng. Một trong những thứ không thể thiếu đối với mỗi gia đình trên bàn thờ tổ tiên đó là mâm ngũ quả mà từ xưa tới nay đã đi vào tiềm thức mỗi người về uống nước nhớ nguồn, về lòng tôn kính thế hệ đi trước. Ý nghĩa của mâm ngũ quả Thông thường, tùy theo đặc điểm tự nhiên, phong tục tập quán hay quan niệm của mỗi vùng riêng biệt mà người dân chọn các loại quả mang ý nghĩa khác nhau cho mâm ngũ quả ngày Tết. Theo văn hóa Đông phương, mâm ngũ quả phải có 5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau, ở Việt Nam cũng vậy.
Đặt chân tới Sài Gòn năm 1954, lúc ấy tôi là đứa bé 9 tuổi, theo gia đình từ miền Bắc di cư vào miền Nam tự do. Ký ức của đứa bé 9 tuổi hẳn nhiên không thể ghi nhận được gì nhiều; nhưng đứa bé lớn lên và sinh sống tại Sài Gòn từ thuở ấy tới bây giờ, đã giúp tôi dễ dàng gợi dậy trong ký ức, ít nhất là những hình ảnh đậm nét của Sài Gòn, 50 năm về trước. Ấn tượng về Sài Gòn trong tôi từ lúc ấy tới bây giờ cũng không phai nhạt bao nhiêu, dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua. Ấn tượng sâu đậm, bởi Sài Gòn những ngày tháng ấy quá mới lạ trong tâm trí tôi, đứa trẻ đã trải qua một đoạn đời ấu thơ tại Hà Nội.
Nấu rượu mùa Tết
Bảo Trợ