Cây Gòn, Tuổi Thơ Tôi...

13 Tháng Tư 20199:15 CH(Xem: 1201)

CÂY GÒN,TUỔI THƠ TÔI...

Miền Tây quê tôi đâu đâu cũng có dáng của những cây gòn. Gòn mọc ở hàng rào, gòn hiện diện đâu đó xen lẫn giữa những vườn cây trái.

Gòn còn ban tặng cho người dân quê một đặc sản ngọt lành: mủ gòn. Thật là tuyệt vời nếu giữa những ngày hè oi bức mà được thưởng thức một ly mủ gòn ướp đá nhuyễn cho thêm một ít đường cát, ngon "bá chấy bồ chét" luôn.
cay bong gon(anh tu FB Lam Hung)

Gỗ gòn không dùng làm củi đốt và cũng không thể dùng làm cột cất nhà vì độ bền kém. Song bù lại thân gòn dùng để bắt cầu vì gòn có đặc tính là chỉ cần tiếp xúc với đất là lại đâm chồi nảy lộc. Có lẽ vì thế mà gòn dùng để làm cầu khỉ, cầu tỏm không bao giờ bị mục , ở hai đầu cây cầu còn mọc lên những đọt non nho nhỏ nữa.

Ngày trước, nội tôi cũng trồng một hàng gòn ở phía sau nhà, giữa những vườn cây trái xum xuê rồi thả trầu không cho leo lên trên đó.
Nội tôi không có miếng vườn lớn để trồng những loài hoa thơm trái ngọt, đất phèn khó tính lại chẳng mấy ưa cây nên quanh nhà chỉ trồng được những hàng gòn. Bao giờ cũng thế khi nhìn thấy những cây gòn xanh vút lòng tôi lại miên man nhớ về nội nhớ về một góc trời tuổi thơ.

Nhà tôi hướng mặt ra sông nhỏ,trước cửa nhà là hai cây gòn to cao và đẹp nhất, tiếp đến là những cậu gòn nhỏ được nội tỉa ngang bằng nhau thế là thành một hàng rào. Hai bên nhà cũng được trồng những cây gòn to để lấy bóng mát. Thân gòn lúc nào cũng nhẵn nhụi và sạch bóng nên vào những buổi trưa bọn con nít chúng tôi mỗi đứa mỗi cây gòn và ngồi tựa lưng vào đó, cái cảm giác mát lạnh thật tuyệt vời. Một trận gió thổi qua, lá gòn lắc lư theo gió như hàng ngàn bàn tay dang ra che nắng, tỏa bóng râm cho chúng tôi. Tôi thích lá gòn vào mùa khô lúc ấy nó chuyển sang màu vàng vàng, đo đỏ chỉ cần một cơn gió lướt qua những chiếc lá rơi xuống cũng đẹp, lãng mạn như cảnh lá mùa thu rơi. Lúc ấy bọn chúng tôi sẽ nhảy múa, dang tay ra hứng những chiếc lá trong cơn mưa lá vàng ấy. Giờ tôi mới hiểu thiên nhiên đơn sơ bên mình cũng mang nhiều nét đẹp nếu chúng ta chịu khó để tâm đến chúng nhiều hơn.

Tuổi thơ tôi có rất nhiều kỉ niệm đẹp với cây gòn. Bọn trẻ hồn nhiên, vô tư chúng tôi thường hái lá gòn làm trò chơi thổi bong bóng. Bọn tôi chia thành hai nhóm, nhóm đi hái thật nhiều lá non vò với nước tạo thành thứ nước sền sệt, nhóm còn lại thì đi cắt lá dừa rồi tước lấy cọng. Cọng lá dừa quấn lại thành vòng tròn, nhún vào nước lá gòn, hít một hơi dài, cái môi nhỏ xíu cong lên thổi, những bong bóng nước từ lá gòn cũng rực rỡ sắc màu dưới ánh nắng rồi chợt vỡ òa, tan biến…

Lá gòn với bọn con nít còn là một thứ rất nhiệm màu, nhờ nó mà chúng tôi tạo ra được muôn vàn bong bóng nước đủ sắc màu. Với những đứa trẻ thơ thì cái trò thổi bong bóng ấy chẳng thể nào thiếu được và cây gòn lúc nào cũng hào phóng cho chúng tôi thật nhiều lá non để bóp nát ra thổi lên không thua kém gì xà bông cả.

Cây gòn với chúng tôi lúc đó còn cho chúng tôi một món khoái khẩu không bao giờ ngán. Cái xóm nghèo, con nít chúng tôi chẳng có nhiều tiền để ăn vặt nên những thứ cây nhà lá vườn như mủ gòn thì chẳng thể nào từ chối được. Mỗi ngày chúng tôi mỗi đứa đều có một li mủ gòn ăn với đá, cái vị ngọt của đường, cái dai dai của mủ gòn cộng với cái lạnh của đá thì thật là một món ngon khỏi phải bàn nữa.

Vào mùa xuân là lúc cây gòn bắt đầu thay lá và ra hoa. Hoa gòn màu trắng có nhị vàng, năm cánh hoa mũm mĩm chứ không mỏng manh như hoa mai. Cả cây gòn sẽ chi chít một màu hoa trắng nếu bạn để ý sẽ thấy cây gòn lúc này thật giống cây hoa gạo cũng cành cây có vài chiếc lá, cũng trắng trời một màu hoa. Hoa gòn chỉ rụng nhiều khi có mưa to gió lớn thôi. Những bông hoa xinh đẹp ấy là một món đồ hàng mà chúng tôi tranh nhau nhặt về chơi. Rồi những bông hoa còn lại trên cành sẽ kết thành những chùm trái. Trái gòn non xanh, treo mình lơ lửng thành từng chùm như một vật trang trí thật đẹp trên cây. Trái gòn nào rụng xuống sẽ bị chúng tôi chế tạo thành những chiếc thuyền thả khắp bờ ao, sẽ tổ chức cuộc thi cho những người làm thuyền gòn đẹp nhất và phần thưởng sẽ là dây thun hoặc cái kẹo. Thế mà lại vui vô cùng.

Tôi nhớ, cứ vào dịp đầu xuân, những chồi non trên nhánh gòn khẳng khiu trơ lá bắt đầu nhú ra, rồi vươn lên xanh mướt. Nụ hoa bắt đầu xuất hiện theo thời gian, lớn dần bung thành năm cánh trắng mịn. Tôi yêu hoa gòn vì vẻ đẹp giản dị, thanh thoát hương quê chứ không cầu kỳ, kiêu sa như hoa hồng, hoa cẩm chướng chốn thị thành đô hội.

Cơn mưa nặng hạt, cây gòn oằn mình hứng từng đợt gió thổi mạnh. Những trái gòn non xanh, treo lúc lỉu thành từng chùm trên cành gần như không chịu nổi với gió. Dứt mưa, gòn đãi bọn trẻ chúng tôi những trái gòn non xanh mơn mởn còn ướt đẫm nước mưa. Xóm nghèo heo hút, con nít làm gì có tiền để “ăn hàng” nên trái gòn non cũng trở thành món ngon của chúng tôi.

Khi những trái gòn bắt đầu chuyển màu, những bông gòn trắng tinh bắt đầu chui ra khỏi lớp vỏ xấu xí, khi những cơn gió bắt đầu thổi đi những cái bông gòn đầu tiên thì cũng là lúc công việc của bọn trẻ chúng tôi bắt đầu.Nội lấy cây sào dài đập những trái gòn khô rơi xuống đất rồi nhặt gom lại, đem về tách vỏ lấy bông dồn gối ngủ.

Nội tôi hái hết những trái gòn chín và dồn lại thành một đống to sau đó bọn trẻ chúng tôi sẽ tước vỏ, lựa hột gòn ra, thế là những giỏ bông gòn bắt đầu đầy vung lên và bắt đầu có đứa đòi những chiếc gối mới. Cái khung cảnh lột bông gòn mới vui làm sao. Đứa nào cũng dính bông khắp cả người, tóc tai, đầu cổ, chân tay đều phất phơ bông gòn, cả bọn nhìn nhau không nhịn được cười. Chúng tôi gọi đây là lúc làm thần tiên, chỉ cần nội vừa quay lưng đi là sẽ có đứa nghịch phá lấy bông gòn gắn làm râu tóc hay thổi bay lên. Cả sân trắng bông gòn.

Ba anh em tôi được giao nhiệm vụ tách trái gòn khô ra làm hai để lấy sợi bông trắng muốt bên trong, công việc không nặng nhọc nhưng đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mẫn. Tôi làm được một lúc thì lấy cớ sợi bông bay vào mũi khó chịu, ngứa ngáy rồi chạy biến đi mà không quên gom theo những vỏ gòn khô để tìm lũ bạn làm thuyền thả xuống nước. Chiếc thuyền gòn được thả xuống kênh, cứ thế lắc lư, lắc lư....Trái gòn tách làm đôi, lấy hết bông bên trong rồi thả xuống nước, dùng tay khoả nước làm sóng cho thuyền trôi ra xa, chiếc thuyền gòn lắc lư theo những gợn sóng li ti.

Có hôm cao hứng chúng tôi còn chơi trò đua thuyền gòn nữa. Làm thuyền đua phải công phu và khéo léo lắm. Dùng mũi dao khoét một lỗ nhỏ đầu vỏ gòn, sợi dây ni-lông một đầu buột vào vỏ gòn, đầu còn lại buột vào đầu cây trúc.

Con mương nhà trở thành nơi thi đấu. Mỗi đứa một bên bờ mương, tay cầm cây trúc với tư thế sẵn sàng. Mấy đứa ở ngoài cổ vũ hô to một, hai, ba bắt đầu chạy. Tôi lúc nào cũng chạy nhanh nhưng lại là người thua cuộc. Bởi, dù tôi cắm đầu chạy nhưng chỉ được nửa đoạn đường đua thì chiếc thuyền gòn của tôi đầy nước, chìm nghĩm. Những đôi mắt tròn xoe chứa đầy hào hứng, tiếng la, tiếng cười chiến thắng rộn cả góc trời quê.

Giờ sao thấy nhớ chiếc cầu nội bắc cho chúng tôi đi qua con mương sau hè quá, nó vừa mềm lại vừa có màu xanh rất đẹp. Tôi khâm phục sức sống của cây gòn, dù chỉ là một nhánh cây hay một thân cây bị đốn xuống nó vẫn vươn lên thành những sự sống mới.

Cây gòn là hình ảnh thân thuộc của không chỉ riêng tôi mà còn của người dân miền quê nghèo khó. Thân thuộc, gần gũi đến mức với những quán ăn vùng quê, chủ quán lấy tên cây gòn để gọi mà không cần bất kỳ những từ ngữ hoa mỹ nào khác như: quán Ba cây Gòn, cà phê Cây Gòn, tạp hóa Hàng Gòn…

Cây gòn thân thiết với người dân vùng quê là thế nhưng họ không dùng gỗ gòn đóng bàn, ghế, tủ hay làm cột cất nhà mà chỉ dùng làm củi đốt do cây gòn dù nhiều tuổi, thẳng đuột, thân to nhưng độ bền của gỗ rất kém. Vậy mà sức sống cây gòn lại rất mạnh mẽ, chặt một nhánh nhỏ găm vào đất là có thể đâm chồi nảy lộc. Vì thế cây gòn được ưu tiên làm cầu khỉ không hề sợ mục mà hai đầu cây còn mọc lên những đọt non nho nhỏ rồi lớn dần theo thời gian, tạo khoảng xanh rợp bóng cho trẻ nhỏ vui đùa.

Giờ đây, cuộc sống của vùng thôn quê cũng đã khá lên, mọi người bận rộn, chăn ấm, nệm êm đắt tiền có sẵn, có mấy ai lấy bông gòn dồn gối nữa đâu. Tôi mừng về sự phát triển của quê nhà nhưng nhìn cây gòn nhỏ đầu ngõ sao cảm thấy nhớ những cây gòn thân to tươi tốt, xanh trái xum xuê xưa kia. Nhớ đến cây gòn là lại nhớ những trò chơi ghi dấu ấn một thời trẻ thơ và nhớ da diết hình ảnh mẹ tôi cặm cụi ngồi nhặt nhạnh từng sợi bông gòn dồn gối, rồi dỗ dành giấc ngủ tôi.

Xin cảm ơn nội đã cho con một tuổi thơ thật đẹp bên những hàng gòn xanh cao, dịu mát như tình thương của nội, xa nhà con vẫn nhớ hoài ly mủ gòn ăn với đá ngày xưa. Con sẽ chẳng bao giờ hỏi nội sao không trồng những loài cây ăn quả thơm ngon kia nữa bởi con hiểu rằng loài cây nào cũng thật có ích nếu ta biết trân trọng những giá trị của nó.

Chiều nay ra đứng nơi góc vườn chổ ngày xưa có hai cây gòn có giàn trầu của nội,nghe thoáng đâu đây chút cay nồng mùi trầu bà mới hái,nhớ cái dáng lụm cụm của bà,chợt nghe sống mũi cay cay.
  Lâm Hùng

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
* Trong Tự điển tiếng Việt - Bồ đào Nha - La tinh của Alexandre de Rhodes xuất bản năm 1651 không có từ "Phở". trong Tự điển Huỳnh Tịnh Của (biên soạn năm 1895) và Tự điển Genibrel (biên soạn 1898) cũng không có từ Phở . Danh từ Phở được chính thức ấn hành lần đầu trong cuốn Việt Nam tự điển (1930) do Hội Khai Trí Tiến Đức khởi thảo và giảng nghĩa: "Món ăn nấu bằng bánh bột gạo thái nhỏ với nước dùng bằng thịt bò hầm". 6-7-2018
Tôi đã từng nghe, đọc được câu trên từ khá nhiều người bạn của tôi. Họ buông ra lời chán nản và sau đó bỏ cuộc. Tôi rất đồng cảm với họ bởi tôi đã chứng kiến, đồng hành với họ trong khá nhiều việc và tôi biết họ đã vất vả, cố gắng đến thế nào mà kết quả nhận lại bằng không, đôi khi còn bị sỉ nhục rất ê chề. Họ, những người bạn đấu tranh, hoạt động xã hội dân sự của tôi, rơi rụng dần.
20-5-2012- Đề cập đến văn chương , chúng ta không thể nào bỏ qua nền thi ca bình dân mà ca dao là một trong những thể loại quen thuộc nầy . Từ lâu , ca dao đã đi vào lòng dân tộc và lạc vào rừng ca dao của kho tàng văn học , ta sẽ bắt gặp hình ảnh của người phụ nữ Việt Nam qua những đức tính cao quý của họ
18-5-2012-Tháng Năm, nóng toé khói. Ai đã từng đi xa quê hương đều ước mong có dịp trở về, hoài niệm làm người ta xao xuyến đến cháy lòng. Tìm về từ vật chất đến tinh thần để thấy những cái tưởng mất đi vĩnh viễn, gặp lại cái xưa tầm thường nay trở nên quí giá.
Nếu phải định nghĩa tình yêu trước khi mở đầu bài phiếm luận thì chắc sẽ mất nhiều thì giờ. Cho nên xin nói lướt qua mục đích của bài viết. Những mẩu chuyện nho nhỏ được nêu ra trong bài rút từ kinh nghiệm cá nhân cũng như những nghe thấy từ bạn bè và những người đã từng quen biết qua khoảng đời đã qua mà nếu quí vị nào thấy sao giống chuyện của mình thì cũng đừng quá ngạc nhiên. Và như đã nói, đây chỉ là phiếm luận, nên nghe rồi xin bỏ qua và chớ có tìm hiểu sâu hơn về cội nguồn thì e sẽ bị thất vọng.
Có những phận người như thế, lặng lẽ sống, lặng lẽ giấu kín lòng mình, chỉ giao tiếp với xã hội một cách lạnh lùng thông qua công việc hàng ngày. Họ luôn là những ẩn đố cho người xung quanh. Phải chăng họ đã hoàn toàn mất niềm tin nơi cuộc sống, mất niềm tin vào con người, nên đã tự đóng băng mình? Hay đơn giản là họ chọn cho mình một cách sống thờ ơ với tất cả mọi điều. Nhân vật chính là bà cụ chủ quán dường như đã để cho niềm lạc quan đi khỏi tâm hồn bà từ một thời điểm nào đó đã rất lâu, rất xa rồi trong quá khứ.
Những năm gần đây, tôi ít thấy thơ lục bát xuất hiện trên báo chí hoặc các trang mạng văn chương. Thi thoảng, một hai bài nhen nhúm như ngọn đèn dầu leo lắt nhưng rồi lại tắt ngúm, chìm lịm dưới lượng thơ tự do ào ạt đổ vào thị trường thơ -12-5-2012
Xích lô Sài Gòn - Chợ Lớn, năm 1956. (Hình: Getty Images) “…Nhắc chi ngày xưa đó đến se buồn lòng ta.” (Văn Cao- Thiên Thai) Các triết gia thường nhắc nhở chúng ta, “để có được bình an trong cuộc sống, cần hiểu rõ, đừng nhớ chuyện quá khứ, đừng nghĩ chuyện tương lai, hãy sống vui với hiện tại!”
(Trong đời sống gia đình, có những lúc như đi vào ngõ cụt. Nghèo đói khổ cực làm cho con người phải nghi ngờ Thiên Chúa và đôi khi đánh mất niềm tin. Một chút chia sẻ sau đây như một lời mời gọi, nhắc nhở và xác tín hơn vào tình yêu của Thiên Chúa khi phải đối diện với những khó khăn trong cuộc sống)
Bạn biết không. Mẹ tôi nể phục mấy cô gái Hà Nội xưa lắm. Dưới con mắt của người nhà quê ra Hà Nội làm việc vặt, bà thấy các thiếu nữ nơi đây ứng xử khôn khéo, nói năng lễ độ, và khuôn phép lắm. Đó là chưa kể thêu thùa may vá, nữ công gia chánh… Nói chung là đảm.
Bảo Trợ