Chính phủ Việt Nam phải làm gì để giải thoát Đoàn Thị Hương

28 Tháng Ba 20198:24 SA(Xem: 730)
  • Tác giả :

Tiến sĩ Luật Cù Huy Hà Vũ

Vào sáng ngày 13/2/2017 tại Sân bay quốc tế Kuala Lumpur, Kim Chính Nam, người anh cùng cha khác mẹ của lãnh tụ Bắc Triều Tiên Kim Chính Ân, bị Siti Aisyah, 25 tuổi và Đoàn Thị Hương, 29 tuổi, tấn công bằng chất VX, một vũ khí hóa học bị Liên Hiệp Quốc cấm, và chết ngay sau đó. Hai phụ nữ này là những người duy nhất bị cảnh sát Malaixia bắt giữ và buộc tội giết người sau khi bốn nghi phạm người Bắc Triều Tiên trốn khỏi nước này cùng ngày. Nếu Aisyah và Hương bị kết tội, họ sẽ bị treo cổ. Cả hai nói đi nói lại rằng họ tin là họ tham gia một trò chơi khăm cho một chương trình truyền hình theo hướng dẫn của bốn người Bắc Triều Tiên và họ không hề có ý định giết ông Kim. Cố ý làm chết người là yếu tố có tính quyết định trong xác định tội giết người theo luật Malaixia.

Đoàn thị Hương được cảnh sát hộ tống rời phiên tòa ngày 14 tháng Ba, 2019.

Ngày 11/3 vừa qua, một tòa án Malaixia đã trả tự do cho Aisyah sau khi công tố viên rút truy tố chống lại người này. Tòa cũng quyết định hoãn xét xử Hương đến 1/4 tới do sức khỏe và điều kiện tâm lý tồi tệ của cô.

Trước khi phiên tòa nói trên diễn ra, Bộ trưởng Luật pháp và Nhân quyền Inđônêxia Yasonna Laoly đã gửi một bức thư cho Bộ trưởng Tư pháp Malaixia Tommy Thomas yêu cầu giúp trả tự do cho Siti Aisyah. Laoly nói rằng Aisyah không hề có ý định giết Kim Chính Nam vì cô “bị đánh lừa và không hề biết mình đang bị Bắc Triều Tiên sử dụng như một công cụ tình báo”. Ba ngày trước phiên tòa, 8/3/2019, Bộ trưởng Tư pháp Malaixia viết thư phúc đáp trong đó ông thông báo cho đồng nhiệm Inđônêxia về quyết định của ông miễn tố Siti Aisyah do “quan hệ tốt đẹp” giữa hai nước. Ông viết: “Điều này có nghĩa sau khi được Tòa tuyên tha vào ngày 11/3/2019 người này sẽ được trả tự do”.

Ít nhất hai hành động từ Chính phủ Inđônêxia có thể giúp giải mã nội hàm của “quan hệ tốt đẹp” mà Bộ trưởng Tư pháp Malaixia nói tới.

Vào tháng 8 năm 2018, Chính phủ Inđônêxia đã trả lại một du thuyền sang trọng trị giá 250 triệu USD. Du thuyền này bị giữ theo yêu cầu của các nhà chức trách Mỹ như một phần của cuộc điều tra vụ tham nhũng nhiều tỷ USD tại quỹ Nhà nước của Malaixia có tên “Malaysia Development Berhad”. Vào 10/3 vừa qua, chỉ một ngày trước khi Aisyah được trả tự do, 16 công dân Malayxia bị cảnh sát Inđônêxia bắt 2 tháng trước đó do vi phạm visa du lịch khi tiến hành các hoạt động thương mại, đã được thả.

Chính phủ Việt Nam cũng vận động hành lang Chính phủ Malaixia để Hương được thả. Ngày 28/4/2017, trong một cuộc họp song phương với Thủ tướng Malaixia Najib Razak bên lề Thượng đỉnh ASEAN lần thứ 30 họp tại Philippin, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Malaixia bảo đảm cho cô một phiên tòa công bằng và các quyền hợp pháp của cô. Razak cam kết Malaixia sẽ làm như vậy. Bốn tháng sau, trong một chuyến thăm Malaixia Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình lại nêu vụ của Hương. Razak một lần nữa cam kết bảo đảm công bằng trong điều tra và xét xử nghi phạm người Việt Nam. Mới đây nhất, một ngày sau khi Aisyah được thả, Bộ trưởng Ngọai giao kiêm Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh điện thoại cho Bộ trưởng Ngoại giao Malaixia Saifuddin Abdullah đề nghị Malaixia “bảo đảm một phiên tòa công bằng và trả tự do cho công dân Việt Nam Đoàn Thị Hương”. Cùng ngày, Bộ trưởng Tư pháp Lê Thành Long cũng đưa ra yêu cầu tương tự trong một bức thư gửi Bộ trưởng Tư pháp Thomas.

Tuy nhiên, theo quan điểm của tôi, cách tiếp cận pháp lý này của Chính phủ Việt Nam gây nguy hiểm cho tính mạng của Hương. “Một phiên tòa công bằng” vẫn có thể dẫn tới việc Hương bị kết tội giết người. Chính phủ Việt Nam lẽ ra phải khẳng định rằng Hương đã bị các nhân viên tình báo Bắc Triều Tiên lừa dối, giống như Chính phủ Indonesia đã làm cho Aisyah. Có thể Hà Nội đã lựa chọn không làm như vậy là vì sợ làm tổn hại quan hệ với Bình Nhưỡng, một trong vài chế độ có cùng ý thức hệ cộng sản còn sót lại.

Vấn đề là ngay dù Chính phủ Việt Nam quyết định sửa sai bằng cách khẳng định Hương chỉ là nạn nhân của tình báo Bắc Triều Tiên thì điều này cũng không đủ để cứu mạng cô. Cuộc vận động hành lang của Inđônêxia cho thấy một cách tiếp cận pháp lý đúng đắn chỉ có thể thành công nếu đi cùng với việc thỏa mãn những đòi hỏi của Malaixia theo nguyên tắc có đi có lại.

Vì thế, Hà Nội chỉ có một sự lựa chọn. Đó là thỏa mãn đòi hỏi của Kuala Lumpur liên quan đến một doanh nghiệp Malaixia đang làm ăn ở Việt Nam.

Công ty Cổ phần Chứng khoán Saigonbank Berjaya (SBBS), thành lập năm 2008 tại Việt Nam, là một đơn vị của Tập đoàn Berjaya của Malaixia do Vincent Tan, người gốc Hoa, sở hữu. Theo BBC, Vincent Tan có quan hệ gần gũi với Thủ tướng Malaixia Mahathir Mohamad.

Tháng 8/2011, SBBS gửi số tiền Việt, tương đương 10 triệu USD, chiếm 70% vốn pháp định của công ty vào VietinBank, một ngân hàng Việt Nam do Nhà nước sở hữu. Hai tháng sau, Huỳnh Thị Huyền Như, quản lý cao cấp của VietinBank, đã biển thủ khoản tiền này bằng cách giả chữ ký, con dấu và tài liệu của SBBS. Vẫn thủ đoạn ấy, Huyền Như đã chiếm đoạt số tiền Việt tương đương gần 38 triệu USD từ các tài khoản của bốn công ty khác mở tại ngân hàng này.

Năm công ty này đã yêu cầu tòa án buộc VietinBank trả lại họ tiền gửi cộng với lãi xuất. Họ lập luận rằng Huyền Như chiếm đoạt tiền của họ từ ngân hàng này chứ không phải trực tiếp từ họ. Nói cách khác, sự lơi lỏng giám sát của ngân hàng đối với nhân viên của mình đã dẫn tới tiền gửi của họ bị mất. Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao cũng có quan điểm tương tự. Mặc dầu thừa nhận tính hợp pháp của các khoản tiền gửi của năm công ty tại VietinBank cùng như thừa nhận Huyền Như đã giả chữ ký, con dấu và tài liệu của các công ty này, Tòa phúc thẩm trong phán quyết ngày 30/5/2018 đã bác bỏ yêu cầu của các công ty và buộc Huyền Như, bị kết án chung thân về “Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, có trách nhiệm trả lại tiền cho họ.

Bên cạnh việc SBBS kháng cáo lên Tòa án tối cao của Việt Nam theo thủ tục giám đốc thẩm, Đại sứ Malaixia tại Việt Nam và Bộ trưởng Thương Mại Malaixia đã chính thức gửi thư yêu cầu Thủ tướng và Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam can thiệp để bảo vệ quyền lợi của SBBS. Thỏa mãn đòi hỏi này của Malaixia, theo quan điểm của tôi, thì Việt Nam mới có thể bảo đảm cho Hương được miễn tố như nghi phạm người Inđônnêxia hay một phiên tòa đưa lại tự do cho cô.

Tóm lại, chừng nào tòa án Việt Nam vẫn giữ phán quyết bất công của họ, Thủ tướng Malaixia Mahathir Mohamad khó có thể xem quan hệ với Việt Nam là “tốt đẹp” và mạng sống của Đoàn Thị Hương sẽ tiếp tục trong tình trạng “Chuông treo chỉ mành”.

Tác giả là một nhà bất đồng chính kiến và tù nhân chính trị Việt Nam, đã công tác tại Bộ Ngoại giao Việt Nam trong 30 năm.
Theo VOA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tác giả Pingping Yu đã có bài bình luận với tiêu đề “Đã đến lúc người Mỹ chống lại nạn trộm cắp công nghệ của Trung Quốc”, đăng tải trên Epochtimes ngày 15/4. Dưới đây là nội dung bài viết 30 năm trước, Hoa Kỳ bắt đầu mở cửa với Trung Quốc theo chính sách “can dự mang tính xây dựng”, với hy vọng giúp Trung Quốc tự do hóa và hướng nước này trở thành một quốc gia “ổn định, cởi mở và không hiếu chiến”, như cựu Tổng thống Bill Clinton đã hình dung. Vào thời điểm đó, công nghệ của Trung Quốc tụt hậu so với Hoa Kỳ. Không thể tưởng tượng được, một ngày nào đó, Trung Quốc sẽ trở thành một đối thủ cạnh tranh về công nghệ [với nước Mỹ]. Sau ba thập kỷ mở cửa thương mại, bây giờ Trung Quốc dường chỉ “cách gang tấc” là có thể thay thế nước Mỹ trở thành nhà cung cấp công nghệ hàng đầu thế giới. Chuyện này xảy ra như thế nào?
Thế là một tòa án ở Minneapolis đã đăng đường xét xử vụ viên cảnh sát Derek Chauvin, một người Mỹ da trắng, đã đè đầu gối lên cổ George Floyd, 46 tuổi, một người Mỹ da đen, trong chín phút rưỡi khi bắt giữ anh ta vì bị tình nghi xài tiền giả. Floyd chết, và chuyện đáng tiếc ấy đã xảy vào buổi tối hôm 25 tháng 5, 2020. Sau gần một năm, phiên xử đầu tiên đã diễn ra ngày 29 tháng 3 trong bầu không khí khá căng thẳng và nghi kỵ cả bên trong lẫn bên ngoài phòng xử. Trong gần một năm qua, cái chết của Floyd đã làm thay đổi nước Mỹ hoàn toàn. An ninh, trật tự tại những nơi công cộng không còn. Công lý nằm trong tay đám đông bạo động làm chủ trên đường phố, và nhiều tai to mặt lớn trong chính quyền đã hãnh diện được quỳ gối và vinh danh Công lý của BLM và Antifa, hai tổ chức đã công khai đứng ra nhận công lãnh đạo phong trào tranh đấu cho công lý và bình đẳng chủng tộc của dân Mỹ.
Ngay từ khi thành lập ngày 26/10/1955, Việt Nam Cộng Hòa chọn con đường phát triển xã hội lấy con người (người dân) làm trọng tâm và tự chủ quốc gia làm mục tiêu chiến lược, nên đến nay vẫn còn nhiều ảnh hưởng để chúng ta tìm hiểu và học hỏi. Tự cung tự chủ Trong thời thuộc địa người Pháp tập trung xây dựng kỹ nghệ ở miền Bắc Việt Nam, nên ngay khi thành lập Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã hướng đến phát triển kỹ nghệ nhẹ và kỹ nghệ tiêu dùng phục vụ nhu cầu quốc nội. Để có thể tự chủ về kinh tế, chính phủ khuyến khích các nhà tư sản ngoại quốc, đa số là người Hoa có quốc tịch Trung Hoa Dân Quốc, trở thành công dân Việt Nam Cộng Hòa. Với chủ trương kinh tế tự do, Chính phủ chỉ giữ một số hoạt động công ích, như điện, nước, hỏa xa, hàng không, còn hầu hết mọi hoạt động kinh tế đều để tư nhân vận hành.
Tổng thống Joe Biden muốn thực hiện chính sách 'nước Mỹ trở lại' tăng cường sự lãnh đạo của Mỹ trên toàn thế giới nên tình trạng đối đầu Mỹ-Trung ngày càng khốc liệt. Như thế liệu Chính phủ Biden có thực hiện được ý muốn hay lại lâm vào “bế tắc” như các chính phủ tiền nhiệm trước đây? Chính phủ Obama Chiến lược xoay trục Thái Bình Dương mở đầu những thay đổi về chính sách đối ngoại, chuyển trọng tâm về khu vực Á Châu, bao vây kinh tế và kềm hãm tình trạng trỗi dậy của Bắc Kinh. Về quân sự Chính phủ Obama vẫn lún sâu vào chiến tranh Trung Đông, mà ngân sách quốc phòng thì không được Quốc Hội đồng ý tăng thêm. Nên giữa tháng 4/2012 Trung cộng xâm chiếm Bãi cạn Scarborough thuộc Phi Luật Tân, họ còn liên tục xây dựng các đảo với phi trường quân sự trong khu vực Hoàng Sa và Trường Sa mà hề gặp phản ứng quân sự nào từ phía Mỹ.
Tuần lễ qua trên thế giới diễn ra hai sự kiện quan trọng: Thứ nhất là vào ngày 12/3/2021 lần đầu tiên Tổng thống Joe Biden họp trực tuyến với thủ tướng ba nước Úc, Ấn và Nhật trong Bộ Tứ An Ninh (the Squad); Và sự kiện thứ hai là nước Anh công bố chuyển hướng Chiến lược ngoại giao, an ninh và quốc phòng từ đặt trọng tâm vào Châu Âu chuyển sang Châu Á Thái Bình Dương. Cả hai sự kiện cho thấy Mỹ, Anh và một số quốc gia khác đang hình thành chiến lược phát triển khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và mở rộng. Ý tưởng chiến lược Vào tháng 8/2007 tại Bombay, cựu Thủ tướng Nhật Abe Shinzo đưa ra ý tưởng xây dựng một châu Á trải dài từ Thái Bình Dương đến Ấn Độ Dương như một vùng biển của tự do và mở rộng cho tất cả mọi quốc gia trên thế giới.
Mỹ sẽ chỉ chiến thắng khi chính quyền Trung Quốc sụp đổ =Thiện Nhân • Căng thẳng Mỹ-Trung có thể dẫn đến sự “chung sống cạnh tranh” hay không, hay phải lên đến đỉnh điểm - dẫn đến sự thất bại của chế độ Trung Quốc? Các quan chức Mỹ có thể đang hy vọng vào kết quả đầu tiên, nhưng họ có lẽ nên chuẩn bị cho kết quả thứ hai.
Cộng hòa nhân dân Trung Hoa siêu cường toàn cầu mới nổi cạnh tranh giành quyền lực tối cao giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, tội phạm mạng, gián điệp công nghiệp, v.v ... (Ảnh của Ulrich Baumgarten/ Getty Images) Toàn cảnh cuộc đấu kinh tế, an ninh quốc gia giữa Mỹ và Trung Quốc Bình luận Lê Minh - Tâm An •
Mặc dù ông Trump thất cử tổng thống 2020, nhưng ngay sau ngày 6/1/2021 đã rộ lên tin đồn ông Trump sẽ bỏ đảng Cộng Hòa thành lập đảng chính trị mới quy tụ những người ủng hộ ông. Tin đồn được truyền thông chính mạch Mỹ triệt để khai thác, họ cho tổ chức nhiều cuộc thăm dò dẫn đến cùng một kết quả là cử tri đảng Cộng Hòa vẫn nồng nhiệt ủng hộ ông Trump và sẵn sàng gia nhập đảng thứ ba nếu ông thành lập. Giới truyền thông chính mạch bấy lâu nay tập trung vào phần nổi là cá tính “độc đáo” của ông Trump mà quên đi phần chìm là những thách thức mà hệ thống chính trị Mỹ đang phải đối đầu. Vì thế họ đã không giải thích lý do cử tri đảng Cộng Hòa vẫn tiếp tục ủng hộ dù ông Trump không còn là tổng thống. Cử tri đảng Cộng Hòa nghĩ gì ? Kết quả từ một cuộc thăm dò được Viện thăm dò dư luận Gallup thực hiện từ ngày 21/1/2021 đến ngày 2/2/2021 và công bố ngày 15/2/2021 cho thấy:
Trong khi người Mỹ kiêu ngạo nghĩ rằng họ đang “chơi khăm” Trung Quốc để kiếm lợi lớn hơn, thì thực tế lại là điều hoàn toàn ngược lại. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) luôn chơi một trò chơi dài hơi với họ, đương nhiên không phải vì lợi ích cho đôi bên. Vào năm 2021, bất kỳ ai vẫn nói rằng ĐCSTQ “chỉ muốn trở thành đối tác kinh doanh”, thì đó đều là ảo tưởng hoặc đang nói dối.
Tôi dùng từ “trắng án” để nói về kết quả phiên tòa luận tội ông Trump lần thứ hai, nhưng nếu bạn dùng từ “chiến thắng”, hay “tha bổng”, hay “tha tội” theo tôi đều có lý cả. Mục tiêu của đảng Dân Chủ là kết tội ông Trump nhưng họ đã không đạt được kết quả, nên phía ủng hộ ông Trump có quyền xem đó là chiến thắng của ông ấy và của họ. Thượng nghị sĩ Mitch McConnell Lãnh đạo phe Thiểu số đảng Cộng hòa cho biết ông không kết tội ông Trump vì ông ấy đã mãn nhiệm, kết tội ông là vi phạm Hiến Pháp. Nhưng ông McConnell cũng cho biết ông Trump vẫn phải chịu trách nhiệm về lời nói, việc làm và vẫn có thể bị tòa án truy tố trong tư cách một thường dân khi có bằng chứng phạm tội, nên cũng có thể coi như ông Trump đã được ông McConnell tha tội. Dưới một phiên tòa pháp lý chỉ khi nào tòa án kết tội và người bị cáo buộc không tiếp tục kháng án thì mới bị xem là có tội.
Bảo Trợ