Hành Trình Từ Cuộc Sống Bị Cầm Giữ Đến Đời Tự Do

25 Tháng Ba 20191:33 SA(Xem: 1194)

Hành trình từ cuộc sống bị cầm giữ đến đời tự do

Getty ImagesBản quyền hình ảnhGETTY IMAGES

Đối với một số loài vật, để thích nghi được với đời sống tự nhiên sau quá trình bị nuôi nhốt là cả một chặng đường dài.

Bằng nhiều cách, con người đã có những cải thiện đáng kể trong việc đối xử với động vật hoang dã bị nuôi nhốt.

 

Người La Mã từng thường xuyên tra tấn và tàn sát sư tử, báo, tê giác, thậm chí cả voi ở Đấu trường La Mã. Cho đến Thế kỷ 19, bẫy gấu vẫn là chuyện phổ biến trên khắp châu âu.

Ngày nay, khi trò xiếc thú nhanh chóng trở thành quá khứ (đặc biệt chính phủ Anh đã cấm hoàn toàn), điều gì sẽ xảy ra với tất cả những con vật từng sống trong vườn thú và rạp xiếc hoặc làm vật nuôi nay được giải thoát? Làm sao để một một con thú, sau nhiều năm bị nuôi nhốt có thể trở lại được với đời sống tự nhiên?

Ngay cả cuộc sống trong một vườn thú nhân đạo nhất cũng sẽ khiến động vật bị ảnh hưởng bởi nhiều năm tù túng. Động vật nuôi nhốt hiếm khi học được các kỹ năng sinh tồn thiết yếu và thường quá quen thuộc với sự tiếp xúc của con người. Không cảm thấy sợ hãi trước con người, chúng dễ bị săn trộm và chỉ được trang bị kỹ năng yếu ớt cho cuộc sống hoang dã.

International Animal RescueBản quyền hình ảnhINTERNATIONAL ANIMAL RESCUE
Image captionBọn đười ươi non đã sẵn sàng thích nghi với cuộc sống mới khi được thả vào tự nhiên

Trường hợp thương tâm điển hình nhất là câu chuyện về chú cá voi Keiko, diễn viên ngôi sao của bộ phim Free Willy (1993). Một chiến dịch khổng lồ viết thư yêu cầu thả tự do cho chú cá voi đã khiến Keiko được đưa lên máy bay tới Iceland vào năm 1999 để thả xuống đại dương.

 

Thật không may, Keiko không được trang bị kỹ năng sinh tồn trong môi trường tự nhiên. Keiko bị bắt khi còn rất non và đã quá quen với sự tiếp xúc với con người, cho nên các nỗ lực để giúp nó thích nghi trở lại với cuộc sống hoang dã đã thất bại.

Cuối cùng, Keiko bơi vào một bến cảng ở Na Uy, chủ động tìm về với con người. Chú ta không thể nào hòa nhập với đồng loại trong đời sống tự nhiên, chật vật săn mồi, và cuối cùng đã chết vì viêm phổi vào năm 2002.

"Thả về với thiên nhiên hoang dã ngay đương nhiên không phải là cách tốt nhất cho các con vật," Tiến sỹ Chris Draper, giám đốc tổ chức bảo hộ và nuôi giữ động vật tại Born Free - một tổ chức thiện nguyện chuyên vận động cho việc đưa động vật về sống trong môi trường tự nhiên - nói. "Sự tổn thương đầu tiên đã xảy ra khi con vật bị đưa từ nơi hoang dã về nuôi nhốt; thật nguy hiểm khi cho rằng đem thả chúng ra không có nghĩa là làm tình hình tồi tệ thêm."

Đối với cá, bò sát và loài lưỡng cư, việc thả trở lại thiên nhiên có thể khá đơn giản. Chẳng hạn như ếch thường được nhân giống với số lượng lớn trong phòng thí nghiệm và thả về tự nhiên.

Nhưng với các loài động vật có vú cấp cao hơn như linh trưởng, hổ báo, voi, cá heo và cá voi, là những loài cần nhiều năm huấn luyện từ mẹ của chúng và từ cuộc sống bầy đàn mới có thể phát triển đến khi trưởng thành, thì quá trình khó khăn hơn nhiều.

"Trong một thời gian quá dài, việc đưa các con vật thuộc nhóm động vật có vú lớn trở lại với tự nhiên đã không được bàn tới. Nhưng nay thì giới hoạt động trong lĩnh vực này đang bắt đầu nghi ngờ quan điểm vốn đã tồn tại từ lâu nay, theo đó cho rằng việc đem thả động vật từng bị nuôi nhốt trở lại môi trường tự nhiên là điều bất khả thi," Katie Moore, phó chủ tịch bảo tồn và bảo vệ động vật của Quỹ Bảo vệ Động vật Quốc tế, nói.

"Đúng là trong rất nhiều trường hợp thì đó là điều bất khả thi, đặc biệt là nếu các con thú đó đã bị chấn thương hoặc bị bắt khi còn rất non. Và chúng ta cần phải rất cẩn thận vì việc thả chúng ra có thể sẽ làm lây bệnh tật cho đồng loại của chúng trong môi trường hoang dã. Thế nhưng đối với một số loài, nếu chúng ta tiến hành một cách khoa học và cẩn trọng thì vẫn có thể làm được."

Hãy nhìn vào hoạt động của Quỹ Nghiên cứu Sư tử và Môi trường châu Phi (ALERT) ở Zimbabwe, một tổ chức đã có 15 năm hoạt động trong lĩnh vực đưa sư tử trở lại với đời sống tự nhiên.

"Đúng là sư tử có thể trở nên gần gũi với con người, nhưng chúng tôi luôn đảm bảo để cho những con sư tử mà chúng tôi đưa trở lại đời sống tự nhiên đều hoàn toàn dứt bỏ sự quen thuộc với con người," Tiến sĩ Norman Monks, CEO của ALERT, nói.

Phương pháp thả về với tự nhiên của tổ chức này là tiến hành qua nhiều giai đoạn, mà cuối cùng là việc đem thả con, cháu của những con thú từng bị nuôi nhốt.

Đầu tiên, những con sư tử đã quen thuộc với người được thả vào một khu vực khoanh vùng rộng lớn, nơi có các loài thú là thức ăn của sư tử để chúng tập săn mồi.

Những con sư tử đó (không bao giờ được tiếp xúc với con người nữa) sẽ tạo thành bầy đàn và sinh con đẻ cái. Sau đó, những thế hệ sư tử con cùng nhau lớn lên, gắn bó với nhau trong cùng quần thể và cuối cùng cả đàn đó được thả vào tự nhiên.

"Đây là điều quan trọng, vì chúng tôi không muốn đưa những con sư tử này vào đời sống tự nhiên khi chúng chưa tạo được thành một đàn có sự gắn kết chăm sóc lẫn nhau."

Sư tử là một loài động vật có tương tác bầy đàn cao (đây là giống mèo lớn duy nhất có tính chất xã hội), cho nên nhu cầu bản năng của chúng là được sống theo đàn; đây là điều cần phải được tính đến khi chúng ta đem thả chúng về với đời sống hoang dã.

Nhiều tổ chức khác đang không chấp nhận các quan niệm cũ, và nỗ lực phát triển các phương pháp kỹ thuật mới, phù hợp với từng loài động vật khác nhau, để hướng tới thực thi những điều từng được cho là bất khả thi. Trong số này có Quỹ Tái hoà nhập Tinh tinh (Chimpanzee Rehabilitation Trust), Bác sỹ Thú y Quốc tế vì Đời sống Hoang dã (Wildlife Vets Internationa), và Tự do Từ khi Chào đời (Born Free).

Có một số loài động vật thích nghi dễ dàng hơn so với một số loài khác khi được thả về với thiên nhiên hoang dã, và chúng ta cần phải tính đến nhu cầu của mỗi loài một cách hết sức cẩn thận.

"Một loài được coi là vô cùng nan giải là gấu Bắc cực. Chúng sống trong một môi trường rất đặc thù và cần phải học các kỹ năng sinh tồn trong môi trường đó từ chính gấu mẹ. Việc học những kỹ năng này trước khi thả ra tự nhiên là điều gần như không thể," Tiến sĩ Draper nói.

"Tuy nhiên, các loại gấu khác dường như khá là ổn khi được thả trở lại tự nhiên. Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào từng con thú cụ thể: tuổi của nó khi bị bắt, nó được nuôi nhốt trong những điều kiện như thế nào, nó có bất kỳ chấn thương nào không, sức khỏe ra sao, có vấn đề gì về dinh dưỡng không. Chẳng có công thức thần kỳ nào thành công cho mọi loài được cả."

International Animal RescueBản quyền hình ảnhINTERNATIONAL ANIMAL RESCUE
Image captionNhân viên Trung tâm cứu hộ động vật Quốc tế thả một con lười vào tự nhiên sau một thời gian dài làm thú cưng

Đối với nhiều loài, ví dụ như sư tử, thường thì yếu tố then chốt là chúng cần phải được thả theo đàn. "Ngay cả những con tinh tinh sống trong các phòng thí nghiệm trong nhiều năm cũng có thể thích nghi khá tốt khi được thả cả bầy trên các đảo được bảo vệ an toàn," Tiến sĩ Draper nói.

Kể từ năm 2006, các nhà bảo tồn tại Trung tâm Cứu hộ Đười ươi ở Indonesia đã bắt những chú đười ươi con thường được nuôi làm thú cưng sau khi mẹ chúng bị nông dân bắn chết vì phá hoại mùa màng.

Trong tự nhiên, một con đười ươi sẽ sống tới chín năm với mẹ của nó, một thời gian rất dài, kể cả đối với loài linh trưởng. Điều này có nghĩa là chú đười ươi mồ côi đòi hỏi một thời lượng nuôi dưỡng và huấn luyện rất lâu.

Các chú đười ươi sơ sinh sẽ trải qua từ 5 đến 10 năm tại trung tâm để được dạy các kỹ năng sinh tồn quan trọng như cách trèo cây, bẻ dừa, bắt cá và cũng cần phải biết tránh sợ các mối đe dọa như nhện, rắn - và con người.

"Chúng tôi cố gắng tiếp xúc với chúng càng ít càng tốt. Chúng tôi tìm cách khiến chúng không gắn bó với mình, bởi chúng tôi muốn chúng học cách không được tin vào con người," Karmele Llano Sanchez, giám đốc chương trình Cứu hộ Đười ươi tại Trung tâm Cứu hộ Động vật Quốc tế, nói.

"Điều then chốt là chúng học hỏi lẫn nhau nhiều hơn so với học hỏi từ con người: bọn chúng học kỹ năng rất nhanh, và ngay sau đó sẽ tiếp tục dạy con khác. Đây là cách chúng có thể học lại cách trở thành đười ươi một lần nữa."

"Tốn nhiều năm và cần rất nhiều nỗ lực, nhưng biện pháp này đã thành công một cách đáng ngạc nhiên - tôi đã không nghĩ rằng chương trình thả chúng trở về tự nhiên sẽ diễn ra tốt đẹp như vậy. Ngay cả những con đười ươi hoang dã bị thương hoặc đã bị trải qua đói khát được đưa đến trung tâm cứu hộ sau những vụ cháy rừng cũng có thể được chăm sóc sức khỏe tốt và được thả trở về tự nhiên."

Việc tạo cho một con đười ươi khả năng thích nghi với đời sống hoang dã không rẻ chút nào: với chi phí chăm sóc động vật ở mức 250 đô la một tháng, người ta phải tốn từ 5.000 đô la đến 10.000 đô la để cuối cùng thả trở về tự nhiên an toàn một con, trong lúc hoạt động của các trung tâm như thế luôn bị giới hạn bởi các ngân khoản.

Tuy nhiên, chi phí tốn kém cho việc chăm sóc đười ươi cũng có mặt tích cực. "Tốn nhiều tiền, nhưng mà tiền thì chủ yếu được dùng để trả cho các hướng dẫn viên và những người theo dõi chúng trong đời sống tự nhiên sau khi được thả - chúng tôi thuê rất nhiều người," Sanchez nói.

"Bằng cách này, chúng tôi có được sự ủng hộ từ cộng đồng. Rốt cuộc thì đây là một cách tuyệt vời để giúp họ có thu nhập thay vì đi làm các việc như săn bắt hoặc đốn gỗ."

Điều này cho thấy một trong những thách thức lớn nhất với việc đưa động vật nuôi nhốt trở lại tự nhiên. Đó là việc tìm được những môi trường sống phù hợp trong một thế giới nơi nạn săn bắt, khai thác gỗ, săn trộm và khai thác nông nghiệp đang hàng ngày xóa sổ những vùng thiên nhiên hoang dã trên Trái Đất.

"Nhu cầu về dầu cọ ngày càng tăng, và do đó, nạn đười ươi mồ côi sẽ chỉ trở nên tồi tệ hơn bởi vì Malaysia là nơi sản xuất dầu cọ cho cả thế giới," Sanchez nói.

"Mơ ước là không bao giờ nói không thể, nhưng thực tế thế giới mà chúng ta đang sống cho thấy ngay cả khi con vật hoàn toàn có khả năng thích nghi trở lại được với tự nhiên, việc tìm kiếm các địa điểm phù hợp để thả chúng vẫn là vô cùng nan giải," Tiến sĩ Draper nói.

"Nhưng chúng ta phải cố gắng. Việc này rất tốn thời gian và rất tốn kém, nhưng nếu có thể, chúng ta phải cố gắng, đơn giản chỉ vì đó là điều đúng đắn, cần phải làm."

Đối với một số loài động vật, việc đưa trở lại tự nhiên sẽ luôn khó khăn, chẳng hạn như voi non hay báo non, vốn là những con vật rất nhanh quen với sự chăm sóc của con người, Moore từ tổ chức IFAW nói. Nhưng chúng tôi chỉ mới bắt đầu thách thức những quan điểm cũ về việc tập cho chúng thích nghi trở lại với đời sống tự nhiên, và chúng tôi còn cần phải học hỏi nhiều.

"Nếu không thử xé bỏ những rào chắn, chúng ta sẽ không bao giờ biết những gì có thể xảy ra," cô nói.

Bài tiếng Anh đã đăng trên BBC Earth.
Theo BBC

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Các đường phố ở London ngày đêm đốt lửa lớn, đốt trầm hương và ớt với nỗ lực làm sạch không khí. Một số người đem xác người chết bỏ vào hố lửa rồi đốt, khói dày đặc và mùi chết chóc bao trùm khắp thành phố.
1. Trận Gettysburg, Nội chiến Mỹ (năm 1863) 5 trận chiến đơn lẻ đẫm máu nhất lịch sử nhân loại: Xác người chất đống - Ảnh 1. Tham chiến: Liên bang miền Bắc - Liên minh miền Nam Tổn thất: Liên bang miền Bắc: 23.000 - Liên minh miền Nam: 23.000 Kết quả: Liên bang miền Bắc thắng. Theo Military History, đây là trận chiến đánh dấu bước ngoặt của Liên bang miền Bắc, đồng thời cũng ghi nhận số lượng tổn thất lớn nhất trong cuộc Nội chiến Mỹ. Sau hàng loạt lợi thế ban đầu, đại tướng Lee dẫn quân miền Nam tiến đánh vùng kiểm soát của Liên bang miền Bắc. Giao tranh diễn ra kịch liệt trong suốt ba ngày trước khi quân đội miền Bắc giành được thắng lợi, đẩy lùi đối phương. Trận đánh được ghi nhận là trận chiến quan trọng nhất của cuộc Nội chiến Mỹ, ghi dấu địa danh Gettysburg và trở thành biểu tượng cho nghị lực và chiến thắng của Liên bang miền Bắc.
1- Tên quốc gia bắt đầu bằng chữ A chấm dứt bằng chữ A. Một quốc gia độc nhất vô nhị của hành tinh này từ ngày sinh ra đã ĐỨNG ĐẦU, hiện ĐỨNG ĐẦU và có thể sẽ mãi ĐỨNG ĐẦU trong danh sách tên các nước trên thế giới. 2- Một quốc gia có số điện thoại bắt đầu bằng SỐ MỘT. 3- Một quốc gia chưa bao giờ bị XÂM LĂNG 4- Một quốc gia tốn tiền nhiều nhất để BẢO VỆ các quốc gia khác. 5- Một quốc gia mà người cùng đường có thể TÁ TÚC và cư trú dù BẠN hay THÙ. 6- Một quốc gia khi lâm nạn không ai cứu trợ vì nó GIÀU NHẤT và là kẻ trước nhất cứu trợ khi các quốc gia khác lâm nạn. 7- Một quốc gia không ai nói CẢM ƠN dù bao giờ cũng nhận ơn từ nó. 8- Một quốc gia luôn bị miệt thị là ĐẾ QUỐC, nhưng chính nó là quốc gia thúc đẩy XÓA BỎ THUỘC ĐỊA sau Thế Chiến Thứ 2.
“Karaoke” là tiếng Việt, có nghĩa là cứ “ca ra là OK”. Vậy là dân ta thoải mái ca ra, dù nhiều khi chẳng OK chút nào. Trong mùa dịch cô Vi này, người người ở nhà, thiếu thú vui giải trí, người ta đâm ra thích “ca ra OK”. Tại Việt Nam, karaoke đã trở thành đại nạn, không biết có trầm trọng hơn dịch bệnh không, nhưng đủ để dân chúng la làng. Người ta hát thoải mái bất kể giờ giấc, nửa đêm vẫn cứ đua nhau gào làm náo động khu phố. Tôi đọc được trên Facebook lời than của một bạn ở Sài Gòn: “Nó hát ngày, hát đêm, hát thêm Chủ Nhật, hát tràn cung mây, hát không cho ai ngủ. Nó chuyển sang “Vùng Lá Me Bay” mà giọng lúc thì ồm ồm, lúc thì rít sần sật lên như thế thì lá bay sao được, bay kiểu gì mà từ trưa tới tối vẫn chẳng hết lá!”.
Ngày nay dầu khuynh diệp bác sĩ Tín không còn nữa nhưng người dân miền Nam tuổi trung niên trở lên ai cũng nhớ đến cái mùi đặc trưng của loại dầu gió thông dụng này. Dầu trị nhiều chứng bệnh, cảm mạo, sổ mũi, đau nhức cơ bắp, ho, đau bụng, đau răng, trầy chảy máu, ngừa gió, ngừa ban cho trẻ em… Người thường dùng nhất là các bà già, phụ nữ sinh đẻ nên dầu khuynh diệp còn được gọi là “dầu bà đẻ”. Bác sĩ Tín người đã tạo ra dầu khuynh diệp Tôi chỉ mới biết “dầu bà đẻ” khi đem chuyện dầu gió ngày xưa ra trò chuyện với mấy ông bạn già. Những câu chuyện góp nhặt đây đó đánh thức ký ức của tôi thời còn bé. Nhớ lại, có lần ba tôi dẫn tôi đến Nhà bảo sanh Hoà Hưng thăm má tôi sanh thằng em út. Vừa bước vào cửa chính đã ngửi thấy nồng nực mùi dầu. Mùi khuynh diệp càng lúc càng nồng khi đi ngang qua các buồng sản phụ dọc theo hai bên.
Tạp chí Du lịch nổi tiếng thế giới CondeNastTraveler đăng tải bài viết giới thiệu 7 kỳ quan thế giới của tác giả Aaron Millar. Những kỳ quan thế giới năm 2020 1. Vịnh Mosquito, Puerto Rico 2. Hang Sơn Đoòng, Việt Nam 3. Metor Crater, Arizona (Mỹ) 4. Vực Marianna, quần đảo Marianna 5. Don Sheldon, Alaska 6. Trạm vũ trụ quốc tế ISS 7. Caracol, Belize Theo Aaron Millar: “kỳ quan là sự nuôi dưỡng cho tâm hồn. Con người là loài động vật duy nhất trên trái đất, theo như chúng ta biết, có thể cảm động đến rơi nước mắt bởi vẻ đẹp hoàng hôn, sự kỳ diệu của những vì sao vào ban đêm và có thể cảm thấy kinh ngạc trước những thành tựu của quá khứ…”. Trong số 7 kỳ quan do CondeNastTraveler giới thiệu có hang Sơn Đoòng (Việt Nam) đứng thứ 2 với lời miêu tả: “là hang động lớn nhất hành tinh, nơi chứa đựng một khu rừng ngầm phong phú với những loài thực vật quý hiếm, những con côn trùng màu trắng sữa và dây leo treo quanh những nhũ đá, măng đá khổng lồ…”.
1. NGỖNG LÀ LOÀI ĂN CHAY, thích nhất ăn cỏ và lúa, hoặc cơm trắng, chỉvậy thôi. Nếu trong thố ăn của ngỗng, bạn bỏ ít tôm cá vào, ngỗng sẽ không bao giờ đụng đến cái thau đó nữa, dù là sau đó không có tôm cá - Hoặc bạn cố tình chỉ cho ăn tôm cá hay thịt, ngỗng thà nhịn đói cả tháng rồi chết chứ không ăn. - Hoặc bạn cố tình nhét thịt cá vào miệng, ngỗng sẽ ói ra 2. NGỖNG CÓ TÁNH LINH RẤT CAO, nên dùng để giữ nhà, ngăn vong này nọ - chó thấy người bên ngoài cổng nhà là sủa, ngỗng thì khi nào người lạ vào đất/ nhà của bạn, ngỗng mới kêu to, khi nghe tiếng càng dồn dập và mạnh mẽ, chắc chắn có biến. - mảnh đất vong nhiều, Thầy trừ chưa kịp, ngỗng ở 3 ngày trở lên là hết. - chó không biết có bão, ngỗng nghe ngóng thời tiết biến chuyển rất tốt.
Tình cờ lướt web đọc được chuyện này, thấy thú vị nên muốn chia sẻ lại cho mọi người biết. Vì mình nghĩ nhiều người trong chúng ta có thể chơi mòn bài rồi, mà không biết ý nghĩa gốc của một bộ bài tây. Những lá bài này không phải là những mảnh giấy vô tri đâu các bạn nhé. ▪️52 lá bài là 52 tuần trong năm. ▪️2 màu( đỏ-đen) tượng trưng cho ngày và đêm. ▪️12 lá bài đầu người tương ứng với 12 tháng trong năm. ▪️4 chất cơ, rô, tép, bích trong một bộ bài tương ứng với 4 mùa trong năm. ▪️13 lá bài cùng chất trong bộ bài ứng với tổng số tuần mỗi mùa. * 2 lá Joker đại diện cho Mặt Trăng và Mặt Trời. *
Khi những giờ khắc cuối cùng của năm 2019 đến, có một triệu người sẽ tập trung tại Quảng trường Thời đại ở New York. Ở những nơi khác, ước tính một tỷ người sẽ bật tivi để theo dõi cảnh tượng hàng năm được chào đón trên toàn cầu.
Sự chào hỏi đầu năm mới là cách thể hiện sự vui mừng, thân thiện với nhau. Tuy nhiên, cách chào hỏi của các dân tộc trên thế giới mỗi nước mỗi khác và mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Một số "kiểu" chào độc đáo của các dân tộc trên thế giới 1. Cọ mũi, cụng trán 2. Cúi gập mình 3. Xối nước 4. Cởi giày ngồi xuống đất 5. Đưa đấm tay, chìa ngón trỏ 6. Thè lưỡi lắc đầu 7. Cắn vai nhau 8. Ôm hôn ở các nước phương Tây 9. Khiêu vũ 10. Khăn nghi lễ 1. Cọ mũi, cụng trán Ở vùng núi phía bắc Ấn Độ, phong tục Tết dương lịch là tục gặp nhau vào ngày đầu năm, hay để chúc tụng lẫn nhau người ta thường cọ mũi vào nhau. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ... Còn thổ dân Maori ở New Zealand thì lại cụng trán để tỏ thiện chí. Cụng càng đau càng "hên" trong năm mới. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ.. Cọ mũi càng mạnh thì làm ăn mới gặp nhiều may mắn, suôn sẻ...
Bảo Trợ