Mỹ Cứng Rắn ‘gấp Đôi’ Với Trung Quốc Dưới Thời Bộ Trưởng Quốc Phòng Mới

13 Tháng Giêng 20195:25 CH(Xem: 202)

Dưới thời quyền bộ trưởng Shanahan, chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc vẫn giữ nguyên và thậm chí sẽ cứng rắn “gấp đôi”, theo bình luận của ký giả Michael Auslin. 

blank

Tổng thống Trump và quyền Bộ trưởng Quốc phòng Shanahan. (Ảnh: Pablo Martinez Monsivais)

Tờ National Review, hôm 11/1, đã đăng tải một bài bình luận về chính sách quốc phòng của Hoa Kỳ của cây viết Michael Auslin, sau khi Lầu Năm Góc có sự thay đổi người lãnh đạo. Bài báo cho hay, chiến lược an ninh quốc phòng của chính quyền Trump đối với Trung Quốc có thể còn mạnh hơn nữa dưới thời ông Shanahan, người thay thế cựu bộ trưởng quốc phòng James Mattis.

* * *

Hôm 2/1, Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, Patrick Shanahan nhậm chức với câu nói “Trung Quốc, Trung Quốc, Trung Quốc”. Phát biểu của ông Shanahan được đưa ra một ngày sau khi Mỹ-Trung kỷ niệm 40 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao, như là một dấu hiệu cho thấy chiến lược an ninh quốc phòng của chính quyền Trump đối với Bắc Kinh là không thay đổi sau khi cựu Bộ trưởng quốc phòng James Mattis nghỉ hưu.

Điều này cũng minh chứng, nội các của Tổng thống Trump tiếp tục xác định Trung Quốc là mối nguy cơ hàng đầu thay vì khủng bố, Iran hay Nga. Chính phủ Mỹ đang sẵn sàng đối đầu với Trung Quốc ở phạm vi rộng hơn, đảo ngược chính sách suốt 4 thập kỷ của Washington ở khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương, theo Michael Auslin, tác giả bài bình luận.

Dễ thấy, vai trò của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc đã bị “ngưng trệ” trước khi ông Trump nhậm chức. Những phương thức tiếp cận của chính quyền Obama với Bắc Kinh đã làm gia tăng các cuộc tấn công không gian mạng quy mô lớn, dẫn tới Trung Quốc tăng cường quân sự hóa các đảo tại Biển Đông cũng như hỗ trợ cho Triều Tiên, và nhiều điều khác nữa.

Chính sách gọi là “tái cân bằng” của ông Obama đối với châu Á là một phản ứng đối với sức mạnh gia tăng của Trung Quốc, nhưng những lời hùng biện của ông Obama đã dẫn tới Bắc Kinh thêm phần gây rối.

Thực tế là, kể từ khi cởi mở mối quan hệ với Hoa Kỳ vào năm 1979, các lãnh đạo Trung Quốc đã trở nên “quen” với việc các nhà lãnh đạo Mỹ ít có hành động thực sự nào đủ mạnh để đáp trả với những khiêu khích của người Trung Quốc.

blank
Chính sách “Tái cân bằng châu Á của cựu Tổng thống Obama không phát huy được hiệu quả chế ngự tham vọng của Trung Quốc ở Ấn Độ – Thái Bình Dương. (Ảnh: Getty)

Một số người sẽ cho rằng, nguyên nhân thuộc về sự vội vã bình thường hóa mối quan hệ trước khi rời cương vị của cựu Tổng thống Jimmy Carter, trong đó, liên minh lâu đời của Mỹ với Đài Loan đã bị hủy bỏ và chính quyền Carter đã làm phai nhòa Hiệp định ngoại giao “1972 Shanghai Communique” (Thông cáo Thượng Hải 1972) liên quan tới tình trạng của Đài Loan.

Nội các của một số tổng thống Mỹ ở những nhiệm kỳ trước Trump cho rằng thay vì đối đầu thì nên đưa Trung Quốc tham gia sâu vào các hệ thống toàn cầu, điều này sẽ dẫn tới việc Bắc Kinh chuẩn hóa áp dụng các quy tắc phương Tây (ít nhất là trong quan hệ đối ngoại). Trong thực tế, nhiều thập kỷ chính sách của Mỹ đã khiến Trung Quốc tận dụng và thêm phần hung hăng.

Chính sách “tái cân bằng” của chính quyền Obama ban đầu được các quốc gia châu Á hoan nghênh, nhưng sau đó phần lớn bị bác bỏ vì nó không làm gì để ngăn chặn hành vi của Trung Quốc, và thực sự không có hiệu quả trong việc ngăn chặn Bắc Kinh khỏi chiến dịch xây dựng các đảo trên biển Đông và xâm lược không gian mạng.

Danh sách các hành động khiêu khích của Trung Quốc đã nổi tiếng tới hiện nay, cho tới khi chính quyền Tổng thống Trump đặt khái niệm về cạnh tranh quyền lực vào trung tâm của chiến lược an ninh quốc gia, Bắc Kinh vẫn vin vào cái cớ rằng Mỹ “chỉ dọa suông”, rằng không ai có thể làm tổn thương họ. 

Do đó, điều thật đáng ngạc nhiên và không làm hài lòng các quan chức Trung Quốc, rằng Washington dường như “nói là làm” và đang đẩy lùi chống lại một số lợi ích của Bắc Kinh, như trong vụ bắt giữ một sĩ quan tình báo cấp cao của Trung Quốc và việc giam giữ CFO của “gã khổng lồ” viễn thông Huawei ở Canada.

blank
Dưới thời Trump, Hoa Kỳ thường xuyên điều tàu chiến và máy bay tới Biển Đông để khẳng định quyền tự do hàng hải trên vùng biển này. (Ảnh: Asia News)

Chính phủ và giới hàn lâm Trung Quốc tiếp tục vi phạm sở hữu trí tuệ, cũng như các chiến dịch gây ảnh hưởng lan rộng của họ trên toàn cầu dấy lên lo ngại về các hoạt động của Trung Quốc tại Mỹ (và trên toàn thế giới). Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nói với các lãnh đạo quân sự Trung Quốc rằng hãy chuẩn bị cho chiến tranh, đối đầu với tàu hải quân Mỹ đang tiến hành hoạt động tự do hàng hải, và nhắc rằng Trung Quốc sẽ dùng vũ lực để ngăn Đài Loan độc lập.

Thách thức đối với quyền Bộ trưởng Shanahan, cũng tương đồng với sự thách thức của những người tiền nhiệm: Làm thế nào để chống lại quân đội Trung Quốc mà không gây ra một cuộc đối đầu vũ trang hoặc bị coi là một “con hổ giấy”, cũng không muốn làm bất cứ điều gì liên quan tới vật chất để lay chuyển những toan tính của Trung Quốc và những kết quả có thể xảy ra cho các hành động của họ.

Tiếp quản vai trò của cựu Bộ trưởng James Mattis, ông Shanahan sẽ tiếp tục tăng cường các hoạt động tự do hàng hải ở Biển Đông, điều mà chính quyền Obama rõ là “rất ngại để làm”.

Ông cũng có thể sử dụng nhiều công cụ hơn để củng cố sự hiện hiện của Hoa Kỳ tại châu Á, nhờ “Đạo luật Sáng kiến Tái đảm bảo châu Á 2018” (Asia Reassurance Initiative Act of 2018 – ARIA), được đưa ra bởi Thượng Nghị sỹ Cory Gardner và được Tổng thống Trump ký ban hành vào ngày 31/12/2018.

ARIA cho phép Lầu Năm Góc chi 1,5 tỷ đô la mỗi năm để tăng cường quan hệ của Hoa Kỳ với các nước đồng minh, tiếp tục bán vũ khí cho Đài Loan, tăng cường quan hệ với Ấn Độ, tăng cường an ninh mạng và tiếp tục thúc đẩy việc tự do hàng hải và hàng không ở Biển Đông. ARIA về mặt nào đó đã thực chất hóa chính sách tái cân bằng dưới thời Obama vốn chỉ là một bộ khung trống rỗng, nhưng với một loạt thiết lập các mục tiêu chính sách và sự thừa nhận rõ ràng về “xây dựng và quân sự hóa các tính năng phi pháp của Trung Quốc tại Biển Đông và các thực tiễn nền kinh tế cưỡng đoạt”.

Pháp luật và hùng biện là một chuyện; có khả năng bảo vệ đáng tin cậy các lợi ích của Hoa Kỳ trong khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương là một vấn đề khác.

Ở vị trí ‘quyền’ Bộ trưởng, chắc chắn ông Shanahan sẽ cần phải nỗ lực để thực hiện tốt công việc của mình, ông sẽ lắng nghe các chuyên gia hải quân, những người đang có một cuộc tranh luận sôi nổi về việc Hải quân Hoa Kỳ có thể duy trì một cuộc xung đột ở các vùng biển châu Á trong bao lâu, trong điều kiện Trung Quốc trang bị một số lượng lớn các tên lửa chống hạm.

Duy trì sự cân bằng không có nghĩa là cố gắng chống lại Trung Quốc ở mọi lĩnh vực, mà là duy trì sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ ở mức đủ để thực hiện việc bảo vệ các đồng minh và các đường vận tải biển chiến lược, đảm bảo rằng các đồng minh của Mỹ có thể bảo vệ được lợi ích quốc gia quan trọng của mình và sẽ can thiệp kịp thời khi Bắc Kinh cố gắng thay đổi cán cân quyền lực theo hướng có lợi cho họ.

Chỉ khi giới lãnh đạo chính trị và quân sự Hoa Kỳ đảm bảo được những điểm yếu của Hoa Kỳ được xóa bỏ, và củng cố được những lỗ hổng trong chiến lược an ninh, những đạo luật ARIA của người Mỹ sẽ thay đổi được giọng điệu của Trung Quốc. Những nhà lãnh đạo Trung Quốc không nên nghi ngờ rằng họ sẽ đối mặt với thất bại trong bất kỳ cuộc đối đầu trực tiếp nào với Hoa Kỳ.

Phương Minh (lược dịch)DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tổng thống Donald Trump công bố Thẩm định Phòng thủ Phi đạn (MDR) của quân đội vốn bị trì hoãn từ lâu. Đây là sự thay đổi chính sách phòng thủ phi đạn đầu tiên của Mỹ kể từ năm 2010. - Tư lệnh Mỹ hối thúc Trung Quốc tránh đối đầu ở Biển Đông và eo biển Đài Loan - Tổng thống Trump sắp ban lệnh hành pháp cấm các công ty nhà nước Trung Quốc
Học sinh và sinh viên ở Trung Quốc đã được cung cấp những “thông tin sai sự thật” liên quan đến các yêu sách lãnh thổ của nước này ở Biển Đông, Phó Chánh án Tòa án Tối cao Philippines, ông Antonio Carpio, cho biết hôm thứ Năm (17/1), theo Gmanetwork. ............ Điểm tin thế giới 18/1: Nhật tăng cường 243 tỷ USD chống Trung Quốc; Na Uy tái thiết phòng thủ ngay ‘trước cửa nhà’ Nga
Cho dù vũ khí của Trung Quốc ngày càng tiến bộ, Hải Quân Mỹ không ngại đi qua eo biển Đài Loan, một phần của trục giao thông quốc tế. Trên đây là lời cảnh báo của đô đốc John Richardson vào hôm 18/01/2019 tại Tokyo nhắm vào Bắc Kinh sau hai ngày viếng thăm Trung Quốc.
Hải quân Anh trở lại Vành đai Thái Bình Dương bằng sự kiện tập luyện chung với Mỹ ngay tại Biển Đông. Trang web Hải quân Hoàng gia Anh nói sự kiện tàu Anh HMS Argyll tham gia cùng tàu Mỹ McCampbell từ 11 đến 16/1 đánh dấu việc hải quân Anh quay lại Vành đai Thái Bình Dương trong bối cảnh Anh muốn mở rộng không gian sau khi rời khỏi EU (Brexit). Hiện Washington đang muốn tìm kiếm sự giúp đỡ từ các đồng minh nhằm gây áp lực lên Trung Quốc, quốc gia vốn đã bồi đắp các đảo và tiến hành xây dựng các công trình, căn cứ có khả năng hoạt động quân sự tại vùng biển này.
Hoa Kỳ theo dõi chặt chẽ các ý định của Trung Quốc đối với Đài Loan và lo ngại rằng sức mạnh quân sự gia tăng của Bắc Kinh có thể khiến chính quyền quốc gia đông dân nhất thế giới quyết định dùng vũ lực để kiểm soát hòn đảo tự trị, một quan chức Mỹ được Reuters trích lời nói hôm 15/1......Điểm tin thế giới 17/1: Mỹ thiết lập chiến lược mới phòng rủi ro từ Trung Quốc, Triều Tiên, Nga, Iran
Tỉ lệ tăng trưởng của Trung Quốc có thể thấp hơn nhiều so với con số được công bố chính thức, và nền kinh tế thứ nhì thế giới tỏ ra dễ bị tổn thương hơn do những cú sốc từ bên ngoài. Đó là lời cảnh báo được Conference Board, một tổ chức nghiên cứu kinh tế đưa ra hôm 16/01/2019. Theo đánh giá của tổ chức mang tính toàn cầu này chuyên nghiên cứu cho giới kinh doanh và các doanh nghiệp thành viên, được AFP trích dẫn, nền kinh tế Trung Quốc chỉ tăng 4,1% trong năm 2018 thay vì 6,5% như Bắc Kinh loan báo.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Hỗ trợ Đường không Nhật Bản (JASDF), trung tướng Orita Kunio, đã đưa ra một cảnh báo và mô tả viễn cảnh ảm đạm của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong những thập kỷ tới, theo Taiwan News. Ông Orita nói rằng chiến lược quốc gia của Trung Quốc là chiến lược nhắm tới việc mở rộng lãnh thổ liên tục, với mục đích thiết lập quyền bá chủ tuyệt đối ở khu vực, họ sẽ bắt bắt đầu với kế hoạch xâm chiếm và sáp nhập Đài Loan trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2025, và cuối cùng là đảo Okinawa của Nhật chậm nhất vào năm 2045.
Trong một động thái chắc chắn sẽ làm Trung Quốc giận dữ, lần đầu tiên hai chiến hạm của Anh Quốc và Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc tập trận chung kết thúc vào hôm nay 16/01/2019, trên vùng Biển Đông, nơi Trung Quốc đã xây dựng một số căn cứ trên các thực thể họ chiếm đóng.
Theo khảo sát mới nhất của Pulse Asia, trong 10 người Philippines được hỏi thì có 6 người không tin tưởng vào Trung Quốc, trong khi có 8 người đặt niềm tin vào Hoa Kỳ. Cuộc khảo sát tiến hành thăm dò 1.800 người Philippines từ ngày 14 đến ngày 21/12, cho thấy 60% không tin tưởng Trung Quốc, 54% cũng không tin tưởng Nga, đồng minh mới của Philippines, trong khi đó 84% người được hỏi đặt niềm tin vào Hoa Kỳ và niềm tin vào Nhật Bản là 75%. “Tôi nghĩ rằng người Philippines [đặt niềm tin thấp vào Trung Quốc] phần lớn là do các tranh chấp trên biển”, Jay Batongbacal, giám đốc của Đại học Philippines về các vấn đề hàng hải và luật biển cho biết.
Tờ South China Morning Post hôm 14/01/2019 có bài viết mang tựa đề « Việt Nam có nguy cơ chọc giận Trung Quốc khi lợi dụng việc Hoa Kỳ thực thi tự do hàng hải để nhấn mạnh yêu sách ở Biển Đông ». Nhật báo Hồng Kông (bị tập đoàn Alibaba của Trung Quốc mua lại năm 2016) nhận định Hà Nội vẫn thường giữ thăng bằng trong mối quan hệ với Bắc Kinh và Washington. Tuy nhiên chuyến tuần tra qua Hoàng Sa của khu trục hạm Mỹ USS McCampbell là một cơ hội quá đẹp không thể bỏ lỡ.
Bảo Trợ