Biển Đông: Một trong những hồ sơ nóng tại Châu Á năm 2019

04 Tháng Giêng 20192:34 SA(Xem: 452)
  • Tác giả :

Biển Đông: Một trong những hồ sơ nóng tại Châu Á năm 2019

mediaẢnh minh họa : Phi đội trên tàu sân bay USS Carl Vinson hoạt động tuần tra thường lệ trong vùng Biển Đông hôm 14/02/2018.AYEE MACARAIG / AFP

Theo thông lệ, nhân dịp đầu năm mới, giới phân tích luôn đưa ra những đoán định, dự báo về những gì có thể xẩy ra trong năm ở từng quốc gia, trong từng khu vực hay trên toàn thế giới. Năm nay 2019, từ nhật báo Hồng Kông South China Morning Post, hãng tin Anh Reuters cho đến tạp chí Mỹ Foreign Affairs, tất cả đều dự báo rằng Biển Đông sẽ trở lại vị trí điểm nóng ở châu Á, bên cạnh hai hồ sơ : tranh chấp thương mại Mỹ-Trung và hạt nhân Bắc Triều Tiên.

Biển Đông dĩ nhiên đã được nhật báo Hồng Kông South China Morning Post xem là một trong số 9 vấn đề nổi cộm ở châu Á trong năm 2019 này. Trong bài dự báo đăng ngày 30/12/2018 mang tựa khá dài « Bắc Triều Tiên, hợp pháp hóa cần sa và Biển Đông – Đây là 9 vấn đề lớn cho châu Á năm 2019 », tác giả bài viết, Charles McDermid, đã nêu bật các vấn đề cần theo dõi trong mọi lãnh vực, từ kinh tế, chính trị, ngoại giao cho đến văn hóa, xã hội.

4 cuộc bầu cử, ở Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ và Úc

Trong 9 vấn đề và sự kiện quan trọng cần theo dõi, SCMP chú ý trước tiên đến 4 cuộc bầu cử, ở Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ và Úc mà con đường sẽ khá gập ghềnh

Về cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc Hội ở Thái Lan được dự trù vào ngày 24/02, điểm cần theo dõi là việc giới lãnh đạo quân sự lên cầm quyền nhờ đảo chánh vào năm 2014 sẽ được cử tri tín nhiệm ra sao. Hiện nay, theo nhiều cuộc thăm dò, thủ tướng Thái Lan, tướng Prayuth Chan-ocha đang dẫn đầu trước đối thủSudarat Keyuraphan, thuộc phe thân cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra. Thế nhưng, mối lo ngại lớn vẫn là nguy cơ nổ ra bạo động, như vào lần bỏ phiếu trước đây, vào năm 2014. Tóm lại, theo South China Morning Post, Thái Lan đi bầu, nhưng con đường trước mắt khá gập ghềnh.

Còn tại Indonesia, ngày 17/04 sẽ diễn ra cuộc bầu cử tổng thống. Câu hỏi là liệu đương kim tổng thống Joko Widodo có trụ lại được hay không, hay là có nguy cơ bị thua trước đối thủ Prabowo Subianto ? Theo tờ báo Hồng Kông, người dân Indonesia hiện đang bất bình về đời sống kinh tế khó khăn, do đó « Giá đường có thể làm chao đảo cuộc bầu cử ».

Sau Indonesia, đến lượt Ấn Độ bước vào cuộc bầu cử Quốc Hội, dự trù kết thúc vào trung tuần tháng Năm. Lần này, chưa chắc là đảng BJP của đương kim thủ tướng Narendra Modi sẽ thắng, vì đảng đối lập Quốc Đại đang trở lại mạnh mẽ.

Cuối cùng, cũng vào tháng 5, cụ thể là ngày 18/05, sẽ diễn ra cuộc bầu cử Quốc Hội Úc. Nhiều người đang chờ đợi là đảng Tự Do cầm quyền sẽ bị một vố đau.

Ngoài 4 cuộc bầu cử quan trọng nói trên, theo South China Morning Post, còn một cuộc bầu cử khác cũng vào tháng 5 (13/05), cũng đáng chú ý, dù không có tác động lớn như ở Ấn Độ hay Úc. Đó là cuộc bầu lại Hạ Viện, và một nửa Thượng Viện tại Philippines. Kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ là thước đo uy tín của chính quyền của tổng thống Rodrigo Duterte.

Tranh chấp thương mại Mỹ Trung

Tranh chấp thương mại Mỹ Trung dĩ nhiên cũng được tờ báo Hồng Kông đặt trong diện các thách thức đối với Châu Á, với câu hỏi là tình hình sẽ tệ hại đến mức nào ?

South China Morning Post ghi nhận là 90 ngày hưu chiến thương mại Mỹ Trung sẽ kết thúc vào cuối tháng Hai. Nếu đàm phán thất bại, Mỹ dự kiến áp thuế trên 200 tỷ hàng nhập từ Trung Quốc, và đấy sẽ là một vố mà… các đối tác Châu Á của Trung Quốc phải hứng chịu !

Nhật báo Hồng Kông trích dẫn kinh tế gia Aiden Yao giải thích : Xuất khẩu Trung Quốc mà bị giảm sụt, thì phần Trung Quốc nhập khẩu từ các nước Châu Á cũng giảm. Bị tác động mạnh nhất là Singapore, sau đó là Đài Loan, Malaysia, Hàn Quốc và Việt Nam.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều xấu. Nhật Bản và Hàn Quốc, cạnh tranh với Trung Quốc trên thị trường Mỹ, sẽ được lợi, trong lúc cuộc đọ sức Mỹ-Trung càng kéo dài thì các nước Đông Nam Á, như Indonesia, Philippines và Việt Nam, sẽ được hưởng đầu tư vào ngành công nghiệp của mình.

Biển Đông : đối đầu gay gắt thêm giữa Mỹ và Trung Quốc

Cùng với Bắc Triều Tiên, Biển Đông được nhật báo Hồng Kông nêu bật thành một trong hai vấn đề quan trọng về an ninh cần theo dõi trong năm 2019. Trong hai vấn đề này, vai trò của Mỹ được cho là rất quan trọng, với một ẩn số chưa có lời giải đáp : chính sách an ninh châu Á của Washington sẽ ra sao, sau khi bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis bị bãi chức đột ngột vào cuối năm 2018.

Tình hình Biển Đông năm 2019 vẫn được South China Morning Post lồng vào trong bối cảnh cuộc đối đầu có thể gay gắt thêm giữa Mỹ và Trung Quốc. Washington sẽ tiếp tục chỉ trích Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, nơi mà Trung Quốc tranh chấp chủ quyền với các nước láng giềng như Việt Nam, Philippines, Malaysia và một vài nước khác.

Nhật báo Hồng Kông trích lời chuyên gia Carl O. Schuster, một sĩ quan Hải Quân Mỹ đã về hưu, hiện làm việc tại Đại Học Hawaii Pacific University, nhận định : « Ngoài việc phô trương hệ thống vũ khí và tàu sân bay mới của họ, Trung Quốc sẽ mở rộng quy mô các cuộc tập trận trên Biển Đông, gia tăng các hành vi sách nhiễu chiến hạm Mỹ thực hiện các chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải trong vùng ».

Theo South China Morning Post, các hoạt động quân sự của Trung Quốc không chỉ giới hạn ở Biển Đông. Trong năm 2019, Nhật Bản và Đài Loan sẽ chứng kiến cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động dọc vùng nhận dạng phòng không của họ. Cả Tokyo lẫn Đài Bắc cũng sẽ phải chịu sức ép kinh tế và chính trị của Bắc Kinh, đang tức tối về chính sách tăng cường năng lực quốc phòng của Nhật Bản và Đài Loan.

Theo tờ báo Hồng Kông, cách đáp trả của Mỹ và các nước trong khu vực trước các hành động của Trung Quốc sẽ định hình bối cảnh chiến lược của toàn khu vực.

Reuters : Biển Đông, một trong ‘những mối đe dọa lớn nhất về an ninh trên thế giới năm 2019’

Hãng tin Anh Reuters ngày 31/12/2018 cũng đã đăng một bài dự báo tình hình 2019 của Peter Apps, lãnh đạo trung tâm tham vấn PS21, liệt Biển Đông vào diện « Những mối đe dọa lớn nhất về an ninh trên thế giới năm 2019 ».

Theo Reuters, cho dù tranh chấp giữa Trung Quốc và phương Tây chủ yếu là trong lãnh vực thương mại và những vấn đề liên quan, nhưng tham vọng của Bắc Kinh được thấy rõ nhất ở Biển Đông.

Bất chấp phán quyết của Tòa án Trọng Tài La Haye, bác bỏ yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh, Trung Quốc tiếp tục xây dựng căn cứ quân sự và trên các đảo nhân tạo mà họ đã bồi đắp trên Biển Đông, trong lúc Mỹ và các đồng minh khu vực tiếp tục thách thức Bắc Kinh với những hoạt động gọi là « Chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải ».

Một điểm nóng đặc biệt cần chú ý là tình hình bãi cạn Scarborough, nơi tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc. Hải quân Trung Quốc luôn hiện diện tại đấy và ngư dân Philippines than phiền là họ bị tàu Trung Quốc sách nhiễu.

Bắc Kinh cũng sẽ tiếp tục phô trương lực chung quanh khu vực eo biển Đài Loan, và Washington có thể đưa một hay hai hàng không mẫu hạm đến nơi, điều chưa từng xẩy ra từ những năm 1990.

Theo Reuters, những loại tàu trên mặt nước hay tàu ngầm không người lái sẽ ngày càng đóng một vai trò quan trọng hơn trong những vụ đối đầu nói trên. Ngày 27/12 vừa qua, Bắc Kinh chẳng hạn đã thông báo sự kiện một chiếc « tàu lướt ngầm không người lái » đã đạt kỷ lục hoạt động liên tục trong vòng 141 ngày trong vùng biển khu vực.

Foreign Affairs : Biển Đông, một vùng tranh chấp tiềm tàng có nguy cơ bùng nổ vào năm 2019

Biển Đông cũng được nêu lên thành một vùng tranh chấp tiềm tàng có nguy cơ bùng nổ vào năm 2019 trong bảng dự báo « 10 tranh chấp cần theo dõi trong năm 2019 » được tạp chí Mỹ Foreign Affairs nêu bật trong số cuối năm ra ngày 28/12/2018.

Vấn đề Biển Đông được tạp chí Mỹ xem là một yếu tố của cuộc đọ sức Mỹ-Trung đang diễn ra, với nhận thức thống nhất ở Hoa Kỳ theo đó Trung Quốc là một đối thủ đã lạm dụng các định chế quốc tế để đạt mục tiêu riêng. Trung Quốc đã tham gia Tổ Chức Thương Mại Thế Giới hay Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, nhưng lại hành động không theo tinh thần của cả hai cơ chế này. Đối với nhiều người ở Mỹ, những chủ trương của ông Tập Cận Bình cho thấy Trung Quốc đã rẽ sang một khúc quanh nguy hiểm.

Đối với Foreign Affairs, trước mắt, Trung Quốc có vẻ như là chưa muốn làm đảo lộn về căn bản trật tự của thế giới. Vả lại Bắc Kinh chưa có đủ sức vươn ra toàn cầu như Washington… Nhưng riêng tại châu Á, họ đang tìm cách xây dựng một vùng ảnh hưởng của Trung Quốc, với các nước láng giềng có chủ quyền nhưng phải thần phục Bắc Kinh, điều mà giới hoach định chính sách tại Washington cho là đi ngược lại quyền lợi của Mỹ…

Rất ít có khả năng bùng lên xung đột trực tiếp giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng Biển Đông là một điểm nóng đáng lo ngại. Hai thập kỷ qua đã chứng kiến một số những vụ va chạm giữa máy bay Mỹ và lực lượng Trung Quốc. Bắc Kinh đã tuyên bố chủ quyền trên khoảng 90% Biển Đông, áp sát vùng bờ biển Việt Nam, Malaysia và Philippines, đồng thời hung hăng xây dựng căn cứ trên các đảo chiến lược.

Theo Bắc Kinh, đó chỉ là những hoạt động bình thường của một « nước lớn ». Trung Quốc muốn những gì mà Hoa Kỳ đang có: các láng giềng tốt, ảnh hưởng tại khu vực xung quanh mình và khả năng kiểm soát các tuyến hàng hải và ngõ vào từ biển khơi. Những nước khác, tất nhiên, không cùng quan điểm, và các quốc gia Đông Nam Á nhỏ hơn vẫn phản đối, với một số nước tìm kiếm sự bảo vệ từ Washington.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Hôm 01/07/2020, Hạ Viện Hoa Kỳ nhất trí thông qua một dự luật trừng phạt các quan chức Trung Quốc đã vi phạm quyền tự trị của Hồng Kông. Văn bản này có hơi khác dự luật đã được Thượng Viện thông qua ngày 25/06, sẽ được đưa trở lại Thượng Viện và sau đó tổng thống Donald Trump chuẩn y. Dự luật được cả phe Cộng Hòa lẫn Dân Chủ ủng hộ, nhằm tăng cường áp lực lên Bắc Kinh, ngoài những biện pháp đã được chính quyền Mỹ loan báo từ khi Trung Quốc loan báo luật an ninh quốc gia về Hồng Kông. Một thượng nghị sĩ Dân Chủ cho biết văn bản của Hạ Viện chỉ có một ít thay đổi về kỹ thuật, chắc chắn hôm nay được Thượng Viện thông qua.
Mỹ: Số ca nhiễm COVID hàng ngày tăng kỷ lục / Hôm qua, 30/06/2020, các quan chức cao cấp của Mỹ đã kêu gọi người dân, đặc biệt là những người trẻ tuổi, nên đeo khẩu trang và tránh các đám đông để ngăn chận sự lây lan của dịch Covid-19, nay đã vượt tầm kiểm soát ở một số nơi.
Khoảng 10% nhân viên làm trong ngành chăn nuôi, chế biến thịt heo Trung Quốc, bị phát hiện nhiễm virus G4. Virus G4 được coi là rất đáng sợ, bởi theo một số nghiên cứu, loài này « có đầy đủ các đặc tính » để dễ dàng lây nhiễm sang người. G4 là một biến chủng của virus H1N1, từng gây đại dịch toàn cầu năm 2009.
Thượng đỉnh khối ASEAN lần thứ 36 kết thúc hôm qua, 26/06/2020. Báo chí quốc tế chú ý đến việc thông cáo chung ASEAN nhấn mạnh đến các tranh chấp, bất đồng phải được giải quyết cơ sở Công Ước Quốc Tế về Luật Biển của Liên Hiệp Quốc (UNCLOS). Nhiều nhà quan sát cho rằng đây là một bước tiến cho thấy ASEAN đã bước đầu thống nhất được lập trường, để chống lại các tham vọng bành trướng của Trung Quốc.
Đối phó với quân đội Trung Quốc là lý do khiến Washington phải rút bớt một phần lớn lực lượng quân đội Mỹ tại Đức. Ấn Độ và Biển Đông là hai địa bàn chủ yếu mà Washington sẽ tập trung quân đội, để sẵn sàng ngăn chặn các hoạt động gây hấn của Trung Quốc.
Yang Jianli, một nhà bất đồng chính kiến ​​Trung Quốc và là con trai của một cựu lãnh đạo Đảng Cộng sản nước này, người hiện đang đứng đầu tổ chức Sáng kiến Trao trả ​​Quyền lực Công dân cho Trung Quốc, một tổ chức phi chính phủ ủng hộ dân chủ ở Hoa Kỳ, cũng cho rằng việc lật đổ các bức tượng gợi tưởng đến cuộc cách mạng văn hóa ở Trung Quốc trong thập niên 60-70. “Hành vi của những người biểu tình khiến tôi hồi tưởng lại rất nhiều về cuộc cách mạng văn hóa khi đó”, ông Yang nói với The Epoch Times. “Nó giống nhau về tính bạo lực, phản luật pháp và cổ xúy tính chính trị”, ông nói. “Black Live Matters đã vượt quá ranh giới khi phá hủy hoặc lật đổ các bức tượng của những người cha sáng lập nước Mỹ như Washington và Jefferson”.
Ngày 15/06/2020, quân đội Trung Quốc và Ấn Độ đã xô xát nhau dữ dội ở vùng Ladakh, trên dãy Himalaya. Hai bên đổ lỗi cho nhau là đã xâm phạm đường kiểm soát thực tế (LAC). Thế nhưng, tranh chấp biên giới chỉ là bề nổi. Dự án « Vành đai và Con đường » mới chính là cốt lõi căng thẳng Ấn – Trung. Căng thẳng biên giới Ấn – Trung tại thung lũng Galwan, vùng Ladakh, nằm trên cao 4.300 mét của dãy Himalaya đã kéo dài từ hơn một tháng nay. Tuy nhiên, trận ẩu đả tay không hôm thứ Hai 15/06/2020, nổ ra ở nhiều điểm dọc theo vùng biên giới có tranh chấp giữa Ấn Độ - Trung Quốc, là đẫm máu nhất. Phía Ấn Độ cho biết có 20 binh sĩ thiệt mạng. Trung Quốc, giốn
Tư lệnh không quân Hoa Kỳ ở Thái Bình Dương tố cáo Trung Quốc đe dọa tự do hàng không, hàng hải với kế hoạch lập vùng nhận dạng phòng không trên vùng Biển Đông nhân lúc quốc tế bận tâm chống dịch Covid-19. Quảng cáo Theo ABS-CBN News, tham gia một cuộc hội thảo qua video tổ chức tại Manila ngày thứ tư 24/06/2020, tướng Charles Brown Jr, Tư lệnh không quân Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương, báo nguy: cả một vùng Ấn Độ-Thái Bình Dương và lưu thông trên biển, trên không sẽ bị tác hại nghiêm trọng, nếu Trung Quốc thiết lập vùng nhận dạng phòng không ở Biển Đông. S
Ông Trump cũng từng bày tỏ quan điểm rằng Trung Quốc ‘khao khát’ ông Biden trúng cử tổng thống Mỹ, để Bắc Kinh có thể “tiếp tục cướp bóc nước Mỹ” như họ đã từng làm. Dưới thời Obama, ông Joe Biden khi giữ chức phó tổng thống Mỹ đã ngăn chặn Hải quân Hoa Kỳ tuần tra thách thức các yêu sách lãnh thổ của Trung Quốc ở Biển Đông. Gia đình ông Biden cũng bị cáo buộc có mối quan hệ lợi ích mờ ám với Bắc Kinh.
Ngày 22/6, Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) đã ra lệnh cho một đài phát thanh có trụ sở tại Mexico có mối quan hệ với một cơ quan truyền thông thân Bắc Kinh ngừng phát sóng chương trình tiếng Trung vào Hoa Kỳ.
Bảo Trợ