Biển Đông: Một trong những hồ sơ nóng tại Châu Á năm 2019

04 Tháng Giêng 20192:34 SA(Xem: 265)
  • Tác giả :

Biển Đông: Một trong những hồ sơ nóng tại Châu Á năm 2019

mediaẢnh minh họa : Phi đội trên tàu sân bay USS Carl Vinson hoạt động tuần tra thường lệ trong vùng Biển Đông hôm 14/02/2018.AYEE MACARAIG / AFP

Theo thông lệ, nhân dịp đầu năm mới, giới phân tích luôn đưa ra những đoán định, dự báo về những gì có thể xẩy ra trong năm ở từng quốc gia, trong từng khu vực hay trên toàn thế giới. Năm nay 2019, từ nhật báo Hồng Kông South China Morning Post, hãng tin Anh Reuters cho đến tạp chí Mỹ Foreign Affairs, tất cả đều dự báo rằng Biển Đông sẽ trở lại vị trí điểm nóng ở châu Á, bên cạnh hai hồ sơ : tranh chấp thương mại Mỹ-Trung và hạt nhân Bắc Triều Tiên.

Biển Đông dĩ nhiên đã được nhật báo Hồng Kông South China Morning Post xem là một trong số 9 vấn đề nổi cộm ở châu Á trong năm 2019 này. Trong bài dự báo đăng ngày 30/12/2018 mang tựa khá dài « Bắc Triều Tiên, hợp pháp hóa cần sa và Biển Đông – Đây là 9 vấn đề lớn cho châu Á năm 2019 », tác giả bài viết, Charles McDermid, đã nêu bật các vấn đề cần theo dõi trong mọi lãnh vực, từ kinh tế, chính trị, ngoại giao cho đến văn hóa, xã hội.

4 cuộc bầu cử, ở Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ và Úc

Trong 9 vấn đề và sự kiện quan trọng cần theo dõi, SCMP chú ý trước tiên đến 4 cuộc bầu cử, ở Thái Lan, Indonesia, Ấn Độ và Úc mà con đường sẽ khá gập ghềnh

Về cuộc tổng tuyển cử bầu Quốc Hội ở Thái Lan được dự trù vào ngày 24/02, điểm cần theo dõi là việc giới lãnh đạo quân sự lên cầm quyền nhờ đảo chánh vào năm 2014 sẽ được cử tri tín nhiệm ra sao. Hiện nay, theo nhiều cuộc thăm dò, thủ tướng Thái Lan, tướng Prayuth Chan-ocha đang dẫn đầu trước đối thủSudarat Keyuraphan, thuộc phe thân cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra. Thế nhưng, mối lo ngại lớn vẫn là nguy cơ nổ ra bạo động, như vào lần bỏ phiếu trước đây, vào năm 2014. Tóm lại, theo South China Morning Post, Thái Lan đi bầu, nhưng con đường trước mắt khá gập ghềnh.

Còn tại Indonesia, ngày 17/04 sẽ diễn ra cuộc bầu cử tổng thống. Câu hỏi là liệu đương kim tổng thống Joko Widodo có trụ lại được hay không, hay là có nguy cơ bị thua trước đối thủ Prabowo Subianto ? Theo tờ báo Hồng Kông, người dân Indonesia hiện đang bất bình về đời sống kinh tế khó khăn, do đó « Giá đường có thể làm chao đảo cuộc bầu cử ».

Sau Indonesia, đến lượt Ấn Độ bước vào cuộc bầu cử Quốc Hội, dự trù kết thúc vào trung tuần tháng Năm. Lần này, chưa chắc là đảng BJP của đương kim thủ tướng Narendra Modi sẽ thắng, vì đảng đối lập Quốc Đại đang trở lại mạnh mẽ.

Cuối cùng, cũng vào tháng 5, cụ thể là ngày 18/05, sẽ diễn ra cuộc bầu cử Quốc Hội Úc. Nhiều người đang chờ đợi là đảng Tự Do cầm quyền sẽ bị một vố đau.

Ngoài 4 cuộc bầu cử quan trọng nói trên, theo South China Morning Post, còn một cuộc bầu cử khác cũng vào tháng 5 (13/05), cũng đáng chú ý, dù không có tác động lớn như ở Ấn Độ hay Úc. Đó là cuộc bầu lại Hạ Viện, và một nửa Thượng Viện tại Philippines. Kết quả cuộc bỏ phiếu này sẽ là thước đo uy tín của chính quyền của tổng thống Rodrigo Duterte.

Tranh chấp thương mại Mỹ Trung

Tranh chấp thương mại Mỹ Trung dĩ nhiên cũng được tờ báo Hồng Kông đặt trong diện các thách thức đối với Châu Á, với câu hỏi là tình hình sẽ tệ hại đến mức nào ?

South China Morning Post ghi nhận là 90 ngày hưu chiến thương mại Mỹ Trung sẽ kết thúc vào cuối tháng Hai. Nếu đàm phán thất bại, Mỹ dự kiến áp thuế trên 200 tỷ hàng nhập từ Trung Quốc, và đấy sẽ là một vố mà… các đối tác Châu Á của Trung Quốc phải hứng chịu !

Nhật báo Hồng Kông trích dẫn kinh tế gia Aiden Yao giải thích : Xuất khẩu Trung Quốc mà bị giảm sụt, thì phần Trung Quốc nhập khẩu từ các nước Châu Á cũng giảm. Bị tác động mạnh nhất là Singapore, sau đó là Đài Loan, Malaysia, Hàn Quốc và Việt Nam.

Tuy nhiên, không phải tất cả đều xấu. Nhật Bản và Hàn Quốc, cạnh tranh với Trung Quốc trên thị trường Mỹ, sẽ được lợi, trong lúc cuộc đọ sức Mỹ-Trung càng kéo dài thì các nước Đông Nam Á, như Indonesia, Philippines và Việt Nam, sẽ được hưởng đầu tư vào ngành công nghiệp của mình.

Biển Đông : đối đầu gay gắt thêm giữa Mỹ và Trung Quốc

Cùng với Bắc Triều Tiên, Biển Đông được nhật báo Hồng Kông nêu bật thành một trong hai vấn đề quan trọng về an ninh cần theo dõi trong năm 2019. Trong hai vấn đề này, vai trò của Mỹ được cho là rất quan trọng, với một ẩn số chưa có lời giải đáp : chính sách an ninh châu Á của Washington sẽ ra sao, sau khi bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ James Mattis bị bãi chức đột ngột vào cuối năm 2018.

Tình hình Biển Đông năm 2019 vẫn được South China Morning Post lồng vào trong bối cảnh cuộc đối đầu có thể gay gắt thêm giữa Mỹ và Trung Quốc. Washington sẽ tiếp tục chỉ trích Trung Quốc quân sự hóa Biển Đông, nơi mà Trung Quốc tranh chấp chủ quyền với các nước láng giềng như Việt Nam, Philippines, Malaysia và một vài nước khác.

Nhật báo Hồng Kông trích lời chuyên gia Carl O. Schuster, một sĩ quan Hải Quân Mỹ đã về hưu, hiện làm việc tại Đại Học Hawaii Pacific University, nhận định : « Ngoài việc phô trương hệ thống vũ khí và tàu sân bay mới của họ, Trung Quốc sẽ mở rộng quy mô các cuộc tập trận trên Biển Đông, gia tăng các hành vi sách nhiễu chiến hạm Mỹ thực hiện các chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải trong vùng ».

Theo South China Morning Post, các hoạt động quân sự của Trung Quốc không chỉ giới hạn ở Biển Đông. Trong năm 2019, Nhật Bản và Đài Loan sẽ chứng kiến cảnh Trung Quốc gia tăng hoạt động dọc vùng nhận dạng phòng không của họ. Cả Tokyo lẫn Đài Bắc cũng sẽ phải chịu sức ép kinh tế và chính trị của Bắc Kinh, đang tức tối về chính sách tăng cường năng lực quốc phòng của Nhật Bản và Đài Loan.

Theo tờ báo Hồng Kông, cách đáp trả của Mỹ và các nước trong khu vực trước các hành động của Trung Quốc sẽ định hình bối cảnh chiến lược của toàn khu vực.

Reuters : Biển Đông, một trong ‘những mối đe dọa lớn nhất về an ninh trên thế giới năm 2019’

Hãng tin Anh Reuters ngày 31/12/2018 cũng đã đăng một bài dự báo tình hình 2019 của Peter Apps, lãnh đạo trung tâm tham vấn PS21, liệt Biển Đông vào diện « Những mối đe dọa lớn nhất về an ninh trên thế giới năm 2019 ».

Theo Reuters, cho dù tranh chấp giữa Trung Quốc và phương Tây chủ yếu là trong lãnh vực thương mại và những vấn đề liên quan, nhưng tham vọng của Bắc Kinh được thấy rõ nhất ở Biển Đông.

Bất chấp phán quyết của Tòa án Trọng Tài La Haye, bác bỏ yêu sách chủ quyền của Bắc Kinh, Trung Quốc tiếp tục xây dựng căn cứ quân sự và trên các đảo nhân tạo mà họ đã bồi đắp trên Biển Đông, trong lúc Mỹ và các đồng minh khu vực tiếp tục thách thức Bắc Kinh với những hoạt động gọi là « Chiến dịch bảo vệ tự do hàng hải ».

Một điểm nóng đặc biệt cần chú ý là tình hình bãi cạn Scarborough, nơi tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc. Hải quân Trung Quốc luôn hiện diện tại đấy và ngư dân Philippines than phiền là họ bị tàu Trung Quốc sách nhiễu.

Bắc Kinh cũng sẽ tiếp tục phô trương lực chung quanh khu vực eo biển Đài Loan, và Washington có thể đưa một hay hai hàng không mẫu hạm đến nơi, điều chưa từng xẩy ra từ những năm 1990.

Theo Reuters, những loại tàu trên mặt nước hay tàu ngầm không người lái sẽ ngày càng đóng một vai trò quan trọng hơn trong những vụ đối đầu nói trên. Ngày 27/12 vừa qua, Bắc Kinh chẳng hạn đã thông báo sự kiện một chiếc « tàu lướt ngầm không người lái » đã đạt kỷ lục hoạt động liên tục trong vòng 141 ngày trong vùng biển khu vực.

Foreign Affairs : Biển Đông, một vùng tranh chấp tiềm tàng có nguy cơ bùng nổ vào năm 2019

Biển Đông cũng được nêu lên thành một vùng tranh chấp tiềm tàng có nguy cơ bùng nổ vào năm 2019 trong bảng dự báo « 10 tranh chấp cần theo dõi trong năm 2019 » được tạp chí Mỹ Foreign Affairs nêu bật trong số cuối năm ra ngày 28/12/2018.

Vấn đề Biển Đông được tạp chí Mỹ xem là một yếu tố của cuộc đọ sức Mỹ-Trung đang diễn ra, với nhận thức thống nhất ở Hoa Kỳ theo đó Trung Quốc là một đối thủ đã lạm dụng các định chế quốc tế để đạt mục tiêu riêng. Trung Quốc đã tham gia Tổ Chức Thương Mại Thế Giới hay Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, nhưng lại hành động không theo tinh thần của cả hai cơ chế này. Đối với nhiều người ở Mỹ, những chủ trương của ông Tập Cận Bình cho thấy Trung Quốc đã rẽ sang một khúc quanh nguy hiểm.

Đối với Foreign Affairs, trước mắt, Trung Quốc có vẻ như là chưa muốn làm đảo lộn về căn bản trật tự của thế giới. Vả lại Bắc Kinh chưa có đủ sức vươn ra toàn cầu như Washington… Nhưng riêng tại châu Á, họ đang tìm cách xây dựng một vùng ảnh hưởng của Trung Quốc, với các nước láng giềng có chủ quyền nhưng phải thần phục Bắc Kinh, điều mà giới hoach định chính sách tại Washington cho là đi ngược lại quyền lợi của Mỹ…

Rất ít có khả năng bùng lên xung đột trực tiếp giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng Biển Đông là một điểm nóng đáng lo ngại. Hai thập kỷ qua đã chứng kiến một số những vụ va chạm giữa máy bay Mỹ và lực lượng Trung Quốc. Bắc Kinh đã tuyên bố chủ quyền trên khoảng 90% Biển Đông, áp sát vùng bờ biển Việt Nam, Malaysia và Philippines, đồng thời hung hăng xây dựng căn cứ trên các đảo chiến lược.

Theo Bắc Kinh, đó chỉ là những hoạt động bình thường của một « nước lớn ». Trung Quốc muốn những gì mà Hoa Kỳ đang có: các láng giềng tốt, ảnh hưởng tại khu vực xung quanh mình và khả năng kiểm soát các tuyến hàng hải và ngõ vào từ biển khơi. Những nước khác, tất nhiên, không cùng quan điểm, và các quốc gia Đông Nam Á nhỏ hơn vẫn phản đối, với một số nước tìm kiếm sự bảo vệ từ Washington.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tổng thống Donald Trump công bố Thẩm định Phòng thủ Phi đạn (MDR) của quân đội vốn bị trì hoãn từ lâu. Đây là sự thay đổi chính sách phòng thủ phi đạn đầu tiên của Mỹ kể từ năm 2010. - Tư lệnh Mỹ hối thúc Trung Quốc tránh đối đầu ở Biển Đông và eo biển Đài Loan - Tổng thống Trump sắp ban lệnh hành pháp cấm các công ty nhà nước Trung Quốc
Học sinh và sinh viên ở Trung Quốc đã được cung cấp những “thông tin sai sự thật” liên quan đến các yêu sách lãnh thổ của nước này ở Biển Đông, Phó Chánh án Tòa án Tối cao Philippines, ông Antonio Carpio, cho biết hôm thứ Năm (17/1), theo Gmanetwork. ............ Điểm tin thế giới 18/1: Nhật tăng cường 243 tỷ USD chống Trung Quốc; Na Uy tái thiết phòng thủ ngay ‘trước cửa nhà’ Nga
Cho dù vũ khí của Trung Quốc ngày càng tiến bộ, Hải Quân Mỹ không ngại đi qua eo biển Đài Loan, một phần của trục giao thông quốc tế. Trên đây là lời cảnh báo của đô đốc John Richardson vào hôm 18/01/2019 tại Tokyo nhắm vào Bắc Kinh sau hai ngày viếng thăm Trung Quốc.
Hải quân Anh trở lại Vành đai Thái Bình Dương bằng sự kiện tập luyện chung với Mỹ ngay tại Biển Đông. Trang web Hải quân Hoàng gia Anh nói sự kiện tàu Anh HMS Argyll tham gia cùng tàu Mỹ McCampbell từ 11 đến 16/1 đánh dấu việc hải quân Anh quay lại Vành đai Thái Bình Dương trong bối cảnh Anh muốn mở rộng không gian sau khi rời khỏi EU (Brexit). Hiện Washington đang muốn tìm kiếm sự giúp đỡ từ các đồng minh nhằm gây áp lực lên Trung Quốc, quốc gia vốn đã bồi đắp các đảo và tiến hành xây dựng các công trình, căn cứ có khả năng hoạt động quân sự tại vùng biển này.
Hoa Kỳ theo dõi chặt chẽ các ý định của Trung Quốc đối với Đài Loan và lo ngại rằng sức mạnh quân sự gia tăng của Bắc Kinh có thể khiến chính quyền quốc gia đông dân nhất thế giới quyết định dùng vũ lực để kiểm soát hòn đảo tự trị, một quan chức Mỹ được Reuters trích lời nói hôm 15/1......Điểm tin thế giới 17/1: Mỹ thiết lập chiến lược mới phòng rủi ro từ Trung Quốc, Triều Tiên, Nga, Iran
Tỉ lệ tăng trưởng của Trung Quốc có thể thấp hơn nhiều so với con số được công bố chính thức, và nền kinh tế thứ nhì thế giới tỏ ra dễ bị tổn thương hơn do những cú sốc từ bên ngoài. Đó là lời cảnh báo được Conference Board, một tổ chức nghiên cứu kinh tế đưa ra hôm 16/01/2019. Theo đánh giá của tổ chức mang tính toàn cầu này chuyên nghiên cứu cho giới kinh doanh và các doanh nghiệp thành viên, được AFP trích dẫn, nền kinh tế Trung Quốc chỉ tăng 4,1% trong năm 2018 thay vì 6,5% như Bắc Kinh loan báo.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Hỗ trợ Đường không Nhật Bản (JASDF), trung tướng Orita Kunio, đã đưa ra một cảnh báo và mô tả viễn cảnh ảm đạm của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong những thập kỷ tới, theo Taiwan News. Ông Orita nói rằng chiến lược quốc gia của Trung Quốc là chiến lược nhắm tới việc mở rộng lãnh thổ liên tục, với mục đích thiết lập quyền bá chủ tuyệt đối ở khu vực, họ sẽ bắt bắt đầu với kế hoạch xâm chiếm và sáp nhập Đài Loan trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2025, và cuối cùng là đảo Okinawa của Nhật chậm nhất vào năm 2045.
Trong một động thái chắc chắn sẽ làm Trung Quốc giận dữ, lần đầu tiên hai chiến hạm của Anh Quốc và Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc tập trận chung kết thúc vào hôm nay 16/01/2019, trên vùng Biển Đông, nơi Trung Quốc đã xây dựng một số căn cứ trên các thực thể họ chiếm đóng.
Theo khảo sát mới nhất của Pulse Asia, trong 10 người Philippines được hỏi thì có 6 người không tin tưởng vào Trung Quốc, trong khi có 8 người đặt niềm tin vào Hoa Kỳ. Cuộc khảo sát tiến hành thăm dò 1.800 người Philippines từ ngày 14 đến ngày 21/12, cho thấy 60% không tin tưởng Trung Quốc, 54% cũng không tin tưởng Nga, đồng minh mới của Philippines, trong khi đó 84% người được hỏi đặt niềm tin vào Hoa Kỳ và niềm tin vào Nhật Bản là 75%. “Tôi nghĩ rằng người Philippines [đặt niềm tin thấp vào Trung Quốc] phần lớn là do các tranh chấp trên biển”, Jay Batongbacal, giám đốc của Đại học Philippines về các vấn đề hàng hải và luật biển cho biết.
Tờ South China Morning Post hôm 14/01/2019 có bài viết mang tựa đề « Việt Nam có nguy cơ chọc giận Trung Quốc khi lợi dụng việc Hoa Kỳ thực thi tự do hàng hải để nhấn mạnh yêu sách ở Biển Đông ». Nhật báo Hồng Kông (bị tập đoàn Alibaba của Trung Quốc mua lại năm 2016) nhận định Hà Nội vẫn thường giữ thăng bằng trong mối quan hệ với Bắc Kinh và Washington. Tuy nhiên chuyến tuần tra qua Hoàng Sa của khu trục hạm Mỹ USS McCampbell là một cơ hội quá đẹp không thể bỏ lỡ.
Bảo Trợ