Năm 2019, Trump "rộng đường hành động" trên trường quốc tế

04 Tháng Giêng 201912:13 SA(Xem: 125)
  • Tác giả :

Năm 2019, Trump "rộng đường hành động" trên trường quốc tế

mediaTổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 02/01/2019.REUTERS/Jim Young

Vài ngày nữa, Mỹ sẽ kỷ niệm hai năm tổng thống Trump lên cầm quyền. Trong nội các, những tiếng nói chống đối đã lần lượt ra đi. Thế giới chờ đợi gì ở chính sách đối ngoại của Washington cho năm 2019 ?

Trong gần hai năm qua, cộng đồng quốc tế đã rút ra được bài học quý giá, đó là Donald Trump làm những gì ông đã hứa và không có yếu tố "bất ngờ" trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ dưới thời Trump.

Trả lời hãng tin Mỹ AP, Robert Malley, chủ tịch nhóm Nghiên Cứu Khủng Hoảng Quốc Tế - International Crisis Group (ICG) giải thích : từ hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên cho tới quyết định rút khỏi hiệp định hạt nhân Iran, từ quan hệ nguội lạnh với các đồng minh châu Âu, với hai nước láng giềng sát cạnh là Canada và Mêhicô ... cho đến cuộc đọ sức với Trung Quốc đều "rất ăn khớp" với tầm nhìn của Donald Trump về "thế giới, về vai trò của nước Mỹ" từ khi ông mới chỉ ra ứng cử tổng thống.

Dưới nhãn quan của tổng thống Mỹ thứ 45, trật tự quốc tế được hình thành từ sau Thế Chiến Thứ Hai "không hoạt động tốt", Hoa Kỳ không có lợi ích gì và cũng không có phương tiện để đống vai trò "sen đầm của thế giới" ; Các định chế đa quốc gia thường là những công cụ đe dọa đến chủ quyền của Mỹ ; Liên Hiệp Châu Âu trong mắt Donald Trump là "một nhóm quốc gia hợp sức để bóc lột" Mỹ ; Liên Hiệp Quốc là một tổ chức vô dụng, không đủ sức răn đe Iran hay Bắc Triều Tiên và Trung Quốc đe dọa thế thượng phong của Hoa Kỳ. Chính vì lý do này mà Nhà Trắng từ tháng 3/2018 đã lao vào cuộc đọ sức thương mại với Bắc Kinh.

Dù vậy, trong hai năm qua, tổng thống Trump đã không hoàn toàn rộng bề hành động theo ý muốn, bởi vẫn còn một số tiếng nói uy tín trong nội các, như cựu ngoại trưởng Rex Tillerson, cựu bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis hay chánh văn phòng của phủ tổng thống, John Kelly ... ít nhiều kềm chế bản năng của tổng thống Trump. Nay, tất cả những tiếng nói chống đối đó đều đã bị cách chức.

Do đó, như ghi nhận của Robert Malley, chủ tịch nhóm Nghiên Cứu Khủng Hoảng Quốc Tế và cũng là người từng cố vấn cho hai đời cựu tổng thống Hoa Kỳ Clinton và Obama, không còn một trở ngại nào để Donald Trump áp dụng chính sách "nước Mỹ trên hết" mà ông đã liên tục theo đuổi. Hơn nữa, 2019 là năm đặt ra nhiều thách thức cho Nhà Trắng về mặt đối nội, và trong bối cảnh đó, ông Malley chờ đợi là tổng thống Mỹ lại càng có khuynh hướng cứng rắn hơn nữa về mặt đối ngoại.

Richard Haass, chủ tịch cơ quan tư vấn về quan hệ đối ngoại Council on Foreign Relations, trụ sở tại New York, được báo Pháp Le Figaro trích dẫn, lưu ý vào lúc Washington tập trung vào chính sách "America First" và thoái lui trên nhiều mặt trận từ ở Châu Phi đến Cận Đông, thì Nga và Trung Quốc đang "lấp vào chỗ trống" mà nước Mỹ của ông Trump để lại. Khá nhiều nước đồng minh của Hoa Kỳ hiểu rằng "không còn có thể trông chờ vào Washington".

Điểm qua một số hồ sơ nóng bỏng chờ đợi Nhà Trắng trong 12 tháng sắp tới, giới quan sát cho rằng, mặt trận thương mại giữa Washington và Bắc Kinh tạm thời lắng dịu, ít ra là căn cứ vào những tuyên bố gần đây nhất của tổng thống Hoa Kỳ. Ngược lại, không có dấu hiệu "hạ nhiệt" trong cuộc đọ sức với Iran, bởi, "kềm tỏa ảnh hưởng của Teheran ở Trung Cận Đông vẫn là một ưu tiên trong mắt nguyên thủ quốc gia Mỹ".

Trong quan hệ giữa Hoa Kỳ với các định chế đa quốc gia, các nhà phân tích chờ đợi tổng thống Donald Trump cũng không mấy ngỏ ý nương nhẹ các đồng minh trong Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO. Một cựu quan chức của bộ Quốc Phòng Mỹ, được báo Le Figaro trích dẫn, giải thích "sẽ không là điều ngạc nhiên nếu như một ngày đẹp trời nào đó ông Trump qua Twitter thông báo rút khỏi NATO hay ra lệnh đưa lính Mỹ đang đóng tại Hàn Quốc về nước".

Riêng về hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên, giám đốc ECFR - trung tâm nghiên cứu về quan hệ quốc tế của châu Âu - François Godement cho rằng 2019 là một cột mốc quyết định : cả Washington lẫn Bình Nhưỡng đều cần gặt hái được những thành quả cụ thể, vì nếu không, sẽ lại mở ra một chuỗi dài những căng thẳng. Mỹ thì muốn Bắc Triều Tiên vĩnh viễn từ bỏ tham vọng nguyên tử, còn chế độ Kim Jong Un thì muốn chính quyền Trump xóa bỏ lệnh trừng phạt. Jean Lee, chuyên gia thuộc cơ quan nghiên cứu độc lập Wilson Center tại Washington, cho rằng có dấu hiệu cho thấy Bình Nhưỡng muốn "ghi điểm" trước ngày sinh nhật cha đẻ nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên, Kim Nhật Thành, 15/04. Trong khi đó, ở Washington, thái độ của Donald Trump còn tùy thuộc vào nội tình của nước Mỹ. Nhà Trắng sẽ dùng lá bài hạt nhân Bắc Triều Tiên khi cần. Có nghĩa là để phục vụ mục tiêu tái tranh cử thêm một nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump vào năm 2020.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tổng thống Thái Anh Văn chủ trương tăng cường quân bị cho Đài Loan. Phát biểu đầu năm 2019 của bà, phản ứng lại ông Tập Cận Bình, đã tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ trong xã hội Đài Loan Từ phát biểu kỷ niệm 40 năm "Thư gửi đồng bào Đài Loan" cho đến tuyên bố của bà Thái Anh Văn, các sự kiện đầu năm 2019 làm dấy lại nỗi sợ bị 'thống nhất' với Trung Quốc ở Đài Loan.
Sau cuộc gặp lịch sử giữa Mao Trạch Đông với Nixon vào đầu năm 1972, và sự kiện Mỹ rút ra khỏi Việt Nam sau Hiệp định Paris đầu năm 1973, Bắc Kinh đã thấy trước một khả năng mới: Họ có thể loại trừ khả năng can thiệp của Hải quân Mỹ nếu cưỡng chiếm các hòn đảo do Việt Nam Cộng hòa quản lý.
Ông Tâm Chánh tiết lộ báo Sài Gòn Tiếp Thị được lệnh phải ngưng đăng hai bài sau của ký sự "Biên giới tháng Hai" của tác giả Huy Đức Hôm 17/1, làng báo Việt Nam ngạc nhiên trước việc báo Thanh Niên đăng bài "45 năm Trung Quốc cưỡng chiếm Hoàng Sa của Việt Nam: Mưu đồ độc chiếm Biển Đông".Bài viết của tác giả Khánh An mở đầu với câu: "Trung Quốc đã có hàng loạt hành động phi pháp để phục vụ mục tiêu độc chiếm Biển Đông kể từ khi ngang ngược chiếm quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam." "Cách đây 45 năm, Trung Quốc đưa quân cưỡng chiếm toàn bộ quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam vào ngày 19/1/1974 sau khi đã chiếm cụm phía Đông hồi thập niên 1950," bài báo viết.
Thuế quan rõ ràng làm tổn thương nền kinh tế Trung Quốc nhiều hơn Mỹ. Cách đây không lâu, nền kinh tế Trung Quốc được dự báo sẽ sớm vượt qua Mỹ để trở thành lớn nhất thế giới. Chiến lược “Made in China 2025” của Chính phủ nhằm giúp Trung Quốc nắm quyền chi phối nền sản xuất toàn cầu, được coi là một mối đe dọa hiện hữu đối với vị trí lãnh đạo công nghệ của Hoa Kỳ. Giới đầu cơ cũng dự báo đồng nhân dân tệ của Trung Quốc sẽ thay thế đồng đô la Mỹ thành tiền tệ dự trữ thế giới.
Các chiến dịch tự do hàng hải (FONOP) đã trở nên thường xuyên hơn tại Biển Đông bất chấp các thách thức khá nguy hiểm của Trung Quốc. Tuy nhiên, đã có nhiều ý kiến cho rằng các chiến dịch của Mỹ không mấy hữu hiệu, và muốn thách thức các hành động xâm lấn của Trung Quốc trên Biển Đông, Hoa Kỳ cần đến những biện pháp mạnh mẽ hơn nhiều.
#GNsP (15.01.2019) – Liên quan đến hành vi hung bạo, tàn phá, cướp bóc nhà cửa của người dân Vườn Rau Lộc Hưng ngay giáp Tết, dư luận phẫn nộ và lên án phát biểu của người đứng đầu đảng cộng sản của Thành Hồ, Nguyễn Thiện Nhân với ý cho rằng, đây là việc “bình thường”.
Trong bài điều tra mang tựa đề « Con đập đắt giá làm Ecuador chìm sâu trong nợ nần với Trung Quốc », New York Times tuần này thuật lại chi tiết về một công trình thủy điện tệ hại đã làm Ecuador bị ràng buộc với Bắc Kinh qua khối nợ lớn, cộng với tai tiếng tham nhũng.
Giới chuyên gia tin rằng nếu người Trung Quốc thực sự quyết định nổ súng vào một trong những tàu sân bay của Mỹ, họ có thể thành công trong một cuộc tấn công bất ngờ. Nhưng người Mỹ có thể sẽ tiêu diệt “sạch sành sanh mọi thứ hữu dụng và có sức mạnh” của Hải quân Trung Quốc trong thời gian ngắn.
Nhiều tờ báo nhà nước, trong khi im thin thít về vụ chính quyền TP.HCM dùng ‘luật rừng’ cưỡng chế và phá sạch 200 ngôi nhà ở khu Vườn Rau Lộc Hưng, Tân Bình, thì đồng loạt nhảy xổ vào Facebook và gào thét về những ‘sai phạm’ của hãng này tại Việt Nam như không đóng các tài khoản cá nhân, Fanpage, nhóm, có bài đăng với nội dung vu khống, chống phá chính quyền, bôi nhọ, phỉ báng các cá nhân, tổ chức, cơ quan Nhà nước; cho phép các tài khoản hoạt động quảng cáo, rao bán sản phẩm, dịch vụ bất hợp pháp; trốn thuế; không hợp tác với cơ quan an ninh Việt Nam yêu cầu cung cấp thông tin về các tài khoản mà Việt Nam cho là “lừa đảo, vi phạm pháp luật”…
Về thời sự quốc tế, rất đáng chú ý là bài phân tích trên tờ Le Figaro về Trung Quốc, nói về điều được tờ báo mệnh danh là bốn chủ trương « phản hiện đại hóa - contre -modernisations » của ông Tập Cận Bình, đã góp phần kết thúc chu kỳ « 40 năm vàng son » của chế độ Cộng Sản Trung Quốc. Trong bài viết mang tựa đề ngắn gọn : « Trung Quốc : 4 phản hiện đại hóa », nhà báo Nicolas Baverez của tờ Le Figaro đã nêu bật bối cảnh năm 2019 này là năm chế độ Bắc Kinh kỷ niệm 70 năm ngày thành lập
Bảo Trợ