Năm 2019, Trump "rộng đường hành động" trên trường quốc tế

04 Tháng Giêng 201912:13 SA(Xem: 238)
  • Tác giả :

Năm 2019, Trump "rộng đường hành động" trên trường quốc tế

mediaTổng thống Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 02/01/2019.REUTERS/Jim Young

Vài ngày nữa, Mỹ sẽ kỷ niệm hai năm tổng thống Trump lên cầm quyền. Trong nội các, những tiếng nói chống đối đã lần lượt ra đi. Thế giới chờ đợi gì ở chính sách đối ngoại của Washington cho năm 2019 ?

Trong gần hai năm qua, cộng đồng quốc tế đã rút ra được bài học quý giá, đó là Donald Trump làm những gì ông đã hứa và không có yếu tố "bất ngờ" trong chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ dưới thời Trump.

Trả lời hãng tin Mỹ AP, Robert Malley, chủ tịch nhóm Nghiên Cứu Khủng Hoảng Quốc Tế - International Crisis Group (ICG) giải thích : từ hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên cho tới quyết định rút khỏi hiệp định hạt nhân Iran, từ quan hệ nguội lạnh với các đồng minh châu Âu, với hai nước láng giềng sát cạnh là Canada và Mêhicô ... cho đến cuộc đọ sức với Trung Quốc đều "rất ăn khớp" với tầm nhìn của Donald Trump về "thế giới, về vai trò của nước Mỹ" từ khi ông mới chỉ ra ứng cử tổng thống.

Dưới nhãn quan của tổng thống Mỹ thứ 45, trật tự quốc tế được hình thành từ sau Thế Chiến Thứ Hai "không hoạt động tốt", Hoa Kỳ không có lợi ích gì và cũng không có phương tiện để đống vai trò "sen đầm của thế giới" ; Các định chế đa quốc gia thường là những công cụ đe dọa đến chủ quyền của Mỹ ; Liên Hiệp Châu Âu trong mắt Donald Trump là "một nhóm quốc gia hợp sức để bóc lột" Mỹ ; Liên Hiệp Quốc là một tổ chức vô dụng, không đủ sức răn đe Iran hay Bắc Triều Tiên và Trung Quốc đe dọa thế thượng phong của Hoa Kỳ. Chính vì lý do này mà Nhà Trắng từ tháng 3/2018 đã lao vào cuộc đọ sức thương mại với Bắc Kinh.

Dù vậy, trong hai năm qua, tổng thống Trump đã không hoàn toàn rộng bề hành động theo ý muốn, bởi vẫn còn một số tiếng nói uy tín trong nội các, như cựu ngoại trưởng Rex Tillerson, cựu bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis hay chánh văn phòng của phủ tổng thống, John Kelly ... ít nhiều kềm chế bản năng của tổng thống Trump. Nay, tất cả những tiếng nói chống đối đó đều đã bị cách chức.

Do đó, như ghi nhận của Robert Malley, chủ tịch nhóm Nghiên Cứu Khủng Hoảng Quốc Tế và cũng là người từng cố vấn cho hai đời cựu tổng thống Hoa Kỳ Clinton và Obama, không còn một trở ngại nào để Donald Trump áp dụng chính sách "nước Mỹ trên hết" mà ông đã liên tục theo đuổi. Hơn nữa, 2019 là năm đặt ra nhiều thách thức cho Nhà Trắng về mặt đối nội, và trong bối cảnh đó, ông Malley chờ đợi là tổng thống Mỹ lại càng có khuynh hướng cứng rắn hơn nữa về mặt đối ngoại.

Richard Haass, chủ tịch cơ quan tư vấn về quan hệ đối ngoại Council on Foreign Relations, trụ sở tại New York, được báo Pháp Le Figaro trích dẫn, lưu ý vào lúc Washington tập trung vào chính sách "America First" và thoái lui trên nhiều mặt trận từ ở Châu Phi đến Cận Đông, thì Nga và Trung Quốc đang "lấp vào chỗ trống" mà nước Mỹ của ông Trump để lại. Khá nhiều nước đồng minh của Hoa Kỳ hiểu rằng "không còn có thể trông chờ vào Washington".

Điểm qua một số hồ sơ nóng bỏng chờ đợi Nhà Trắng trong 12 tháng sắp tới, giới quan sát cho rằng, mặt trận thương mại giữa Washington và Bắc Kinh tạm thời lắng dịu, ít ra là căn cứ vào những tuyên bố gần đây nhất của tổng thống Hoa Kỳ. Ngược lại, không có dấu hiệu "hạ nhiệt" trong cuộc đọ sức với Iran, bởi, "kềm tỏa ảnh hưởng của Teheran ở Trung Cận Đông vẫn là một ưu tiên trong mắt nguyên thủ quốc gia Mỹ".

Trong quan hệ giữa Hoa Kỳ với các định chế đa quốc gia, các nhà phân tích chờ đợi tổng thống Donald Trump cũng không mấy ngỏ ý nương nhẹ các đồng minh trong Liên Minh Bắc Đại Tây Dương NATO. Một cựu quan chức của bộ Quốc Phòng Mỹ, được báo Le Figaro trích dẫn, giải thích "sẽ không là điều ngạc nhiên nếu như một ngày đẹp trời nào đó ông Trump qua Twitter thông báo rút khỏi NATO hay ra lệnh đưa lính Mỹ đang đóng tại Hàn Quốc về nước".

Riêng về hồ sơ hạt nhân Bắc Triều Tiên, giám đốc ECFR - trung tâm nghiên cứu về quan hệ quốc tế của châu Âu - François Godement cho rằng 2019 là một cột mốc quyết định : cả Washington lẫn Bình Nhưỡng đều cần gặt hái được những thành quả cụ thể, vì nếu không, sẽ lại mở ra một chuỗi dài những căng thẳng. Mỹ thì muốn Bắc Triều Tiên vĩnh viễn từ bỏ tham vọng nguyên tử, còn chế độ Kim Jong Un thì muốn chính quyền Trump xóa bỏ lệnh trừng phạt. Jean Lee, chuyên gia thuộc cơ quan nghiên cứu độc lập Wilson Center tại Washington, cho rằng có dấu hiệu cho thấy Bình Nhưỡng muốn "ghi điểm" trước ngày sinh nhật cha đẻ nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên, Kim Nhật Thành, 15/04. Trong khi đó, ở Washington, thái độ của Donald Trump còn tùy thuộc vào nội tình của nước Mỹ. Nhà Trắng sẽ dùng lá bài hạt nhân Bắc Triều Tiên khi cần. Có nghĩa là để phục vụ mục tiêu tái tranh cử thêm một nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump vào năm 2020.
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tại cuộc họp báo sau Hội Nghị Ngoại Trưởng ASEAN-Trung Quốc tại Bangkok hôm 31/07/2019 vừa qua, ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã hoan hỉ tuyên bố rằng hai bên đã có những « tiến triển đáng kể » trong quá trình đàm phán Bộ Quy Tắc Ứng Xử ở Biển Đông (COC) quy định hoạt động trên Biển Đông của Bắc Kinh và khối Đông Nam Á. Đại diện Trung Quốc không ngần ngại gợi ra chỉ tiêu « tiến tới hoàn tất COC trong vòng ba năm » nhờ vào giai đoạn đầu tiên đã hoàn thành vượt kế hoạch đề ra.
Chúng ta có thể kết luận như sau: “Chính Hoa Kỳ đã mở con đường sống cho Trung Cộng năm 1972, thì nay cũng chính Hoa Kỳ sẽ có nhiệm vụ chận đứng tham vọng bành trướng và gây ngụy hại của nó cho nền an ninh của thế giới.” Dĩ nhiên cần có sự hỗ trợ của quốc tế. Nhiệm vụ của người dân Việt Nam trong và ngoài nước là phải giúp tiến trình làm suy sụp này sớm thành công, vì như Liên Bang Sô Viết trước đây, khi TC suy tàn sẽ kéo theo hậu quả tất yếu là tất cả các nước chư hầu đều được độc lập, tự do, trong đó có Việt Nam. Mọi lãnh thổ lãnh hải bị TC chiếm đoạt sẽ được trả về chủ cũ (vật hồi cố chủ).
Nếu các cuộc biểu tình vẫn tồn tại vàphát triển, nhà cầm quyền Cộng sản TQ sẽ phải đối mặt với một lựa chọn khủng khiếp, và họ cũng có thể lặp lại sai lầm bi thảm của năm 1989 Tuy nhiên,đây không phải là Trung Quốc của 25 năm trước. Tập Cận Bình có thể sẽ không còn có thể loại bỏ một xã hội dân sự đang nổi lên như vua Canute đã không thể điều khiển cơn thủy triều hạ xuống.
Gần ba tháng trôi qua trên vùng đất đang thấm đẫm không ngừng những câu chuyện vừa đáng ngạc nhiên lẫn thán phục về sự minh mẫn, sáng tạo lẫn kiên trì và không hề sợ hãi của người Hong Kong đang làm cho cả thế giới tròn mắt thán phục. Hong Kong đang trực diện với sức mạnh lớn gấp ngàn lần từ đại lục, nơi hoàng đế cộng sản Tập Cận Bình đang trị vì với chủ trương không bao giờ nhượng bộ trước bất cứ thử thách nào xâm hại quyền lợi của chế độ.
Cuộc đọ sức giữa đường phố và chính quyền Hồng Kông đã hai tháng vẫn chưa có hồi kết. Chính quyền đặc khu không nhượng bộ, phong trào đòi hỏi dân chủ quyết tâm đi đến cùng. Một điều mà ai cũng hiểu là căn nguyên và hệ quả của cuộc khủng khoảng liên quan trực tiếp đến Bắc Kinh.
Chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng dâng cao và không cho thấy có dấu hiệu nào mà cả hai phía lui bước. Hoa Kỳ không thể nào nhượng bộ, bởi vị trí cường quốc số một thế giới buộc họ không được phép dừng lại. Dừng lại, đối với Hoa Kỳ đồng nghĩa "death by China". Hơn thế, sẽ là siêu thảm họa chưa từng được biết đến cho toàn nhân loại, chứ không riêng cho người Mỹ, một khi TT Trump "chịu thua".
Phong trào dân chủ Hồng Kông chứng tỏ không hề yếu đi với 1,7 triệu người xuống đường hôm qua 18/08/2019, những vấn đề đặt ra xung quanh cuộc gặp giữa tổng thống Pháp và Nga tại Brégançon, đó là hai chủ đề chính của các báo Pháp hôm nay. Le Figaro chạy tựa « Macron muốn hòa giải Putin với châu Âu ». Libération đăng ảnh hai tổng thống Pháp và Nga tươi cười bắt tay nhau trên trang bìa, với tít lớn « Song đấu hay song đôi ? ». Xã luận của La Croix mang tựa đề « Cuộc hẹn ở Brégançon », và ở trang trong nhận xét « Pháp và Nga tăng cường đối thoại ». Le Monde nhận định « Giữa Macron và Putin, khởi đầu sưởi ấm mối quan hệ ».
Tối thứ sáu 16/8/2019, tại hai thành phố Melbourne và Sydney, Úc, những người ủng hộ Bắc Kinh đã tấn công người ủng hộ tự do cho Hồng Kông. Những hình ảnh bạo động được nhanh chóng thông tin giúp dư luận Úc nhận rõ bản chất của cộng sản Bắc Kinh tạo quan tâm đến tình hình đấu tranh tại Hồng Kông. Cảnh sát Melbourne cho biết hai người ủng hộ Bắc Kinh đã bị lập biên bản vì bạo hành người biểu tình, cả hai sẽ bị truy tố vì vi phạm luật Úc. Sáng hôm sau thứ bảy 17/8/2019, tại Melbourne hằng trăm người người Hoa, Tân Cương, Tây Tạng, Đài Loan, Hồng Kông, Việt Nam và Úc tập họp trước Thư viện tiểu bang và sau đó đồng hành quanh thành phố Melbourne vừa lên án hành vi bạo hành của phía ủng hộ Bắc Kinh vừa lên tiếng ủng hộ người biểu tình Hồng Kông (We love Hong Kong).
Phong trào biểu tình ở Hong Kong không có dấu hiệu sẽ sớm chấm dứt, còn Trung Quốc tiếp tục chỉ trích mạnh mẽ và coi việc biểu tình là "hành vi gần như khủng bố". Cho tới hôm 19/8, nhiều xe bán quân sự được nhìn thấy tập trung tại Thâm Quyến, nơi nhìn sang Hong Kong.
Cứ mỗi năm ở Biển Đông, mỗi tháng ở Hoàng Sa và mỗi ngày ở bãi Tư Chính trôi qua, cơ hội của “đảng em” Việt Nam để kiện “đảng anh” Trung Quốc ra tòa án quốc tế lại càng thêm ít ỏi và khó thắng. Mưu tính nào sau cáo buộc Việt Nam? Sau ba lần lên tiếp xâm phạm bãi Tư Chính vào Tháng Bảy 2017, Tháng Ba 2018 và Tháng Bảy 2019, rõ ràng là giới chóp bu Bắc Kinh có mối lo ngại về việc chính quyền Việt Nam sẽ kiện Trung Quốc ra tòa án quốc tế về “đường lưỡi bò 9 đoạn” và vụ tàu Hải Dương 8, chứ không phải như một số tờ báo của Bắc Kinh luôn cho rằng Trung Quốc không hề sợ Việt Nam hay một quốc gia nào đó kiện cáo.
Bảo Trợ