Việt Nam 'cứng rắn bất ngờ' với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông

01 Tháng Giêng 20192:04 SA(Xem: 155)
  • Tác giả :

 Việt Nam 'cứng rắn bất ngờ' với Trung Quốc về vấn đề Biển Đông
VOA - Việt Nam đưa ra những yêu sách cứng rắn với Trung Quốc trong cuộc đàm phán về Quy tắc Ứng xử trên Biển Đông (COC) giữa Asean và Bắc Kinh, Reuters đưa tin.

Theo bản thảo bộ quy tắc đang được đàm phán mà phóng viên Reuters có được, phía Hà Nội muốn đặt ngoài vòng pháp luật nhiều hành động mà Bắc Kinh đang tiến hành trên khu vực Biển Đông trong suốt nhiều năm qua, trong đó bao gồm việc xây dựng các đảo nhân tạo, triển khai các loại vũ khí phong toả biển như hệ thống tên lửa.

Đảo nhân tạo của Trung Quốc xây dựng trên Đá Gạc Ma (Ảnh của CSIS)
Đảo nhân tạo của Trung Quốc xây dựng trên Đá Gạc Ma (Ảnh của CSIS)

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng thúc đẩy những điều khoản nhằm ngăn chặn Trung Quốc thiết lập Vùng nhận diện phòng không (ADIZ) trên khu vực Biển Đông, một động thái mà Bắc Kinh đã từng đơn phương thực hiện trên khu vực biển Đông Trung Hoa vào năm 2013.

Cũng theo Reuters, Hà Nội yêu cầu các nước tham gia đàm phán minh định yêu sách của họ về chủ quyền trên biển, tuân thủ luật pháp quốc tế. Động thái này nhiều khả năng nhắm vào “đường lưỡi bò” của Trung Quốc, vốn bao trùm phần lớn diện tích Biển Đông.

Chiến đấu cơ J-11 của Trung Quốc bay gần một máy bay trinh sát P8 Poseidon của Hoa Kỳ khoảng 215km (135 dặm) về phía đông đảo Hải Nam. (Ảnh tư liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ ngày 19/8/2014).
XEM THÊM:TQ dọa xúc tiến vùng nhận dạng phòng không ở Biển Đông

Trả lời phỏng vấn VOA Tiếng Việt, Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp của Viện nghiên cứu Đông Nam Á ISEAS có trụ sở tại Singapore cho rằng những đòi hỏi của Việt Nam khá bất ngờ:

“Ở một mức độ nào đó, các đòi hỏi này có thể là bất ngờ, vì nó thể hiện sự cứng rắn của Việt Nam trong vấn đề Biển Đông nói chung và trước Trung Quốc nói riêng, trái với chỉ trích của một số người. Trong các yêu cầu của Việt Nam, tôi thấy ấn tượng trước đề nghị cấm thành lập ADIZ ở Biển Đông. Lâu nay các nhà làm chính sách của Việt Nam lo ngại về điều này, và người ta thường nói về việc Việt Nam nên ứng phó ra sao nếu Trung Quốc lập ADIZ ở Biển Đông, mà ít nói tới việc làm sao để ngăn chặn điều đó xảy ra ngay từ đầu. Vì vậy đưa ra đề nghị này là một bước đi khôn ngoan của Việt Nam”.

Tuy vậy, Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp cũng nhấn mạnh rằng, cần thời gian để đánh giá xem Việt Nam có tiếp tục theo đuổi những yêu sách cứng rắn này hay không.

“Cần lưu ý rằng đây mới là lập trường đàm phán ban đầu, và ở giai đoạn này tất cả các bên đều đưa ra phương án cao nhất, với mục tiêu là có thể có sự đánh đổi, hoặc điều chỉnh xuống đến mục tiêu thực sự mà các bên muốn. Vì vậy chúng ta vẫn cần theo dõi xem Việt Nam có thực sự kiên định với những lập trường nay hay không, hay sẽ có những điều chỉnh theo thời gian”.

Đàm phán hứa hẹn “gay cấn”

Về những yêu sách của phía Trung Quốc, tài liệu mà Reuters có được còn xác nhận những thông tin được đưa ra trước đây rằng Trung Quốc muốn ngăn chặn những cuộc tập trận chung giữa các quốc gia trong khu vực với các cường quốc bên ngoài, “cấm cửa” các tập đoàn dầu khí bên ngoài Trung Quốc, và Đông Nam Á, tham gia khai thác tài nguyên trong khu vực biển Đông, trừ khi có sự đồng ý của tất cả các nước tham gia vào COC.

Đây là những yêu sách mà các chuyên gia cho rằng một số thành viên của ASEAN sẽ phản đối kịch liệt.

Từ lâu, Việt Nam đã triển khai những dự án khai thác dầu khí chung với các tập đoàn dầu khí đến từ Nga, Mỹ, Ấn Độ trên khu vực Biển Đông. Tuy nhiên mới đây, trước sức ép từ phía Trung Quốc, dự án khai thác dầu khí tại mỏ Cá Rồng Đỏ giữa Việt Nam và tập đoàn Repsol của Tây Ban Nha đã phải “tạm dừng” vô thời hạn.

Cờ Repsol tại một đại hội cổ đông ở Madrid, Tây Ban Nha, tháng 5/2017
XEM THÊM: VN ngưng dự án Repsol ở Biển Đông do áp lực TQ

Trả lời câu hỏi của Reuters, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Việt Nam bà Lê Thị Thu Hằng cho biết đàm phán về Bộ Quy tắc Ứng xử (COC) đã đạt được một số bước tiến trong thời gian gần đây. Việt Nam vẫn đang tích cực cùng các nước khác thể hiện “tinh thần xây dựng và hợp tác”.

“Việt Nam mong muốn các nước liên quan sẽ tiếp tục các nỗ lực của mình, đóng góp tích cực cho quá trình đàm phám nhằm đạt được một Bộ Quy tắc Ứng xử (COC) phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước về Luật biển của Liên Hiệp Quốc năm 1982, góp phần duy trì hoà bình, ổn định, và an ninh trên Biển Đông nói riêng, và trong khu vực nói chung”, bà Lê Thị Thu Hằng nói.

Tuy nhiên, theo Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp, các vòng đàm phán COC tới đây sẽ rất gay cấn:

“Chắc chắn là Trung Quốc sẽ bác bỏ tất cả những đề nghị này của Việt Nam vì chúng trái với mong muốn, ý đồ của Trung Quốc đối với vấn đề Biển Đông. Ngược lại, Việt Nam và một số nước cũng sẽ bác bỏ các yêu sách của phía Trung Quốc”.

“Tuy nhiên, nếu các bên thực sự muốn đạt được một bản COC trong tương lai, thì các nước, trong đó có Việt Nam và Trung Quốc, sẽ có thể có những nhượng bộ nhất định ở những vấn đề không cốt lõi đối với lợi ích của họ”, Tiến sỹ Lê Hồng Hiệp nói thêm.

Khi được hỏi về những lợi thế mà Việt Nam có thể dùng để “mặc cả” với Trung Quốc, chuyên gia về quan hệ quốc tế đang làm việc tại Singapore này cho biết:

“Tôi nghĩ là không có nhiều, trừ áp lực của Mỹ và các nước đồng minh đối với Trung Quốc trên vấn đề Biển Đông. Tuy nhiên, đây là vấn đề hai mặt. Có thể vì áp lực mà Trung Quốc sẽ điều chỉnh, nhượng bộ theo hướng mềm mỏng hơn. Nhưng cũng có thể vì chính các áp lực này mà Trung Quốc sẽ "xù lông", sẽ cứng rắn hơn”.

Hồi tháng 8 năm nay, sau 15 năm kể từ ngày kí Tuyên bố Ứng xử Các bên ở Biển Đông (gọi tắt là DOC) tháng 11/2002, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – Trung Quốc tại Manila (Philippines) đã chính thức thông qua khung của một Bộ Quy tắc Ứng xử (gọi tắt là COC) nhằm điều chỉnh các hành vi, hoạt động tại Biển Đông. Bước đi này được các quan chức Trung Quốc và Đông Nam Á ca ngợi như một dấu mốc quan trọng, một bước đột phá trong việc giảm thiểu những căng thẳng gây ra bởi những tuyên bố chủ quyền chồng lấn trong khu vực.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường đã đặt ra mục tiêu kí kết Bộ quy tắc ứng xử (COC) vào năm 2021. Tuy nhiên theo nhiều chuyên gia, mục tiêu này rất khó để thực hiện.
Theo VOA


Biển Đông : Dự thảo COC cho thấy Việt Nam cứng rắn với Trung Quốc

Một văn bản dự thảo đàm phán về Bộ Quy Tắc Ứng Xử ở Biển Đông (COC), vừa được Reuters loan báo, cho thấy Hà Nội không chấp nhận hàng loạt đòi hỏi về chủ quyền của Bắc Kinh tại vùng biển này. Giới quan sát dự đoán các đàm phán về COC giữa khối ASEAN và Trung Quốc trong năm tới sẽ rất khó khăn.

Reuters, ngày 31/12/2018, cho hay trong văn bản dự thảo COC được dùng để đàm phán, dài 19 trang, Việt Nam yêu cầu các nước tham gia COC khẳng định rõ các yêu sách chủ quyền tại Biển Đông - tuyến đường huyết mạch của giao thương quốc tế - phải phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Điều này cũng đồng nghĩa với việc Hà Nội phủ nhận đòi hỏi chủ quyền lịch sử của Bắc Kinh trên Biển Đông, với đường 9 đoạn, thường gọi là đường « lưỡi bò ». Yêu sách vốn đã bị Tòa Án Trọng Tài Thường Trực ở La Haye bác bỏ năm 2016, trong vụ Philippines kiện Trung Quốc.

Trong văn bản nói trên, Việt Nam cũng yêu cầu đưa vào COC điều khoản cấm việc ban hành một vùng nhận dạng phòng không ở Biển Đông (ADIZ). Trung Quốc đã từng đơn phương lập ra vùng ADIZ ở biển Hoa Đông, năm 2013, và không loại trừ khả năng lập ADIZ tại Biển Đông. Nếu vùng nhận dạng phòng không được lập ra, phi cơ bay qua vùng này phải thông báo trước vị trí cho chính quyền Trung Quốc. Nhật Bản và Hoa Kỳ không công nhận vùng ADIZ của Bắc Kinh ở Biển Hoa Đông.

Một đòi hỏi khác của Hà Nội là COC cần coi là phi pháp một loạt các hoạt động của Trung Quốc trong những năm gần đây ở Biển Đông, như việc bồi đắp đảo nhân tạo, triển khai vũ khí tấn công, trong đó có tên lửa.

Nhà nghiên cứu Ian Storey, một chuyên gia về Biển Đông, sống tại Singapore, nhận xét là có nhiều dấu hiệu, đặc biệt là văn bản nói trên cho thấy, trong thời gian sắp tới các đàm phán giữa Việt Nam và Trung Quốc sẽ rất căng thẳng. Còn nhà nghiên cứu Úc Carl Thayer, chuyên gia về quốc phòng Việt Nam, dự báo Hà Nội chắc chắn sẽ là một bên thương thuyết « cứng rắn », nhưng Việt Nam phải có được sự hậu thuẫn của một số thành viên khác của ASEAN mới đủ để tạo một lập trường chung kiên quyết với Trung Quốc, trong đàm phán COC.

Hiện tại trong dự thảo COC, còn nhiều vấn đề quan trọng đang để ngỏ, như COC sẽ có tính cưỡng chế về mặt pháp lý hay không, hay các bất đồng cần được giải quyết như thế nào, và kể cả phạm vi địa lý chính xác.

Về phía Trung Quốc, trong văn bản nói trên, Bắc Kinh yêu cầu không cho phép các quốc gia bên ngoài tập trận tại Biển Đông, ngoại trừ nếu được tất cả các nước tham gia COC đồng ý. Bắc Kinh cũng muốn hạn chế các dự án khai thác chung giữa các nước ASEAN với các đối tác nước ngoài trong lĩnh vực dầu khí. Giới chuyên gia cho rằng hai đòi hỏi này sẽ bị một số quốc gia Đông Nam Á phản đối mạnh.

Hoa Kỳ và một số cường quốc trong khu vực như Nhật Bản và Ấn Độ, tuy không tham gia vào đàm phán COC, nhưng rất quan tâm đến chủ đề này. Theo bà Bonnie Glaser, một chuyên gia về an ninh khu vực thuộc Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và Chiến lược (CISS), có trụ sở tại Washington, nhiều đề xuất của Trung Quốc chắc chắn sẽ không được một số quốc gia chủ chốt của ASEAN, cũng như Hoa Kỳ và các đồng minh chấp nhận.

Reuters liên lạc với phía Trung Quốc, và được bộ Ngoại Giao Trung Quốc hồi đáp là các thương thuyết về COC thuộc lĩnh vực bí mật.
Theo RFI



Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Tổng thống Donald Trump công bố Thẩm định Phòng thủ Phi đạn (MDR) của quân đội vốn bị trì hoãn từ lâu. Đây là sự thay đổi chính sách phòng thủ phi đạn đầu tiên của Mỹ kể từ năm 2010. - Tư lệnh Mỹ hối thúc Trung Quốc tránh đối đầu ở Biển Đông và eo biển Đài Loan - Tổng thống Trump sắp ban lệnh hành pháp cấm các công ty nhà nước Trung Quốc
Học sinh và sinh viên ở Trung Quốc đã được cung cấp những “thông tin sai sự thật” liên quan đến các yêu sách lãnh thổ của nước này ở Biển Đông, Phó Chánh án Tòa án Tối cao Philippines, ông Antonio Carpio, cho biết hôm thứ Năm (17/1), theo Gmanetwork. ............ Điểm tin thế giới 18/1: Nhật tăng cường 243 tỷ USD chống Trung Quốc; Na Uy tái thiết phòng thủ ngay ‘trước cửa nhà’ Nga
Cho dù vũ khí của Trung Quốc ngày càng tiến bộ, Hải Quân Mỹ không ngại đi qua eo biển Đài Loan, một phần của trục giao thông quốc tế. Trên đây là lời cảnh báo của đô đốc John Richardson vào hôm 18/01/2019 tại Tokyo nhắm vào Bắc Kinh sau hai ngày viếng thăm Trung Quốc.
Hải quân Anh trở lại Vành đai Thái Bình Dương bằng sự kiện tập luyện chung với Mỹ ngay tại Biển Đông. Trang web Hải quân Hoàng gia Anh nói sự kiện tàu Anh HMS Argyll tham gia cùng tàu Mỹ McCampbell từ 11 đến 16/1 đánh dấu việc hải quân Anh quay lại Vành đai Thái Bình Dương trong bối cảnh Anh muốn mở rộng không gian sau khi rời khỏi EU (Brexit). Hiện Washington đang muốn tìm kiếm sự giúp đỡ từ các đồng minh nhằm gây áp lực lên Trung Quốc, quốc gia vốn đã bồi đắp các đảo và tiến hành xây dựng các công trình, căn cứ có khả năng hoạt động quân sự tại vùng biển này.
Hoa Kỳ theo dõi chặt chẽ các ý định của Trung Quốc đối với Đài Loan và lo ngại rằng sức mạnh quân sự gia tăng của Bắc Kinh có thể khiến chính quyền quốc gia đông dân nhất thế giới quyết định dùng vũ lực để kiểm soát hòn đảo tự trị, một quan chức Mỹ được Reuters trích lời nói hôm 15/1......Điểm tin thế giới 17/1: Mỹ thiết lập chiến lược mới phòng rủi ro từ Trung Quốc, Triều Tiên, Nga, Iran
Tỉ lệ tăng trưởng của Trung Quốc có thể thấp hơn nhiều so với con số được công bố chính thức, và nền kinh tế thứ nhì thế giới tỏ ra dễ bị tổn thương hơn do những cú sốc từ bên ngoài. Đó là lời cảnh báo được Conference Board, một tổ chức nghiên cứu kinh tế đưa ra hôm 16/01/2019. Theo đánh giá của tổ chức mang tính toàn cầu này chuyên nghiên cứu cho giới kinh doanh và các doanh nghiệp thành viên, được AFP trích dẫn, nền kinh tế Trung Quốc chỉ tăng 4,1% trong năm 2018 thay vì 6,5% như Bắc Kinh loan báo.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Hỗ trợ Đường không Nhật Bản (JASDF), trung tướng Orita Kunio, đã đưa ra một cảnh báo và mô tả viễn cảnh ảm đạm của khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương trong những thập kỷ tới, theo Taiwan News. Ông Orita nói rằng chiến lược quốc gia của Trung Quốc là chiến lược nhắm tới việc mở rộng lãnh thổ liên tục, với mục đích thiết lập quyền bá chủ tuyệt đối ở khu vực, họ sẽ bắt bắt đầu với kế hoạch xâm chiếm và sáp nhập Đài Loan trong khoảng thời gian từ năm 2020 đến năm 2025, và cuối cùng là đảo Okinawa của Nhật chậm nhất vào năm 2045.
Trong một động thái chắc chắn sẽ làm Trung Quốc giận dữ, lần đầu tiên hai chiến hạm của Anh Quốc và Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc tập trận chung kết thúc vào hôm nay 16/01/2019, trên vùng Biển Đông, nơi Trung Quốc đã xây dựng một số căn cứ trên các thực thể họ chiếm đóng.
Theo khảo sát mới nhất của Pulse Asia, trong 10 người Philippines được hỏi thì có 6 người không tin tưởng vào Trung Quốc, trong khi có 8 người đặt niềm tin vào Hoa Kỳ. Cuộc khảo sát tiến hành thăm dò 1.800 người Philippines từ ngày 14 đến ngày 21/12, cho thấy 60% không tin tưởng Trung Quốc, 54% cũng không tin tưởng Nga, đồng minh mới của Philippines, trong khi đó 84% người được hỏi đặt niềm tin vào Hoa Kỳ và niềm tin vào Nhật Bản là 75%. “Tôi nghĩ rằng người Philippines [đặt niềm tin thấp vào Trung Quốc] phần lớn là do các tranh chấp trên biển”, Jay Batongbacal, giám đốc của Đại học Philippines về các vấn đề hàng hải và luật biển cho biết.
Tờ South China Morning Post hôm 14/01/2019 có bài viết mang tựa đề « Việt Nam có nguy cơ chọc giận Trung Quốc khi lợi dụng việc Hoa Kỳ thực thi tự do hàng hải để nhấn mạnh yêu sách ở Biển Đông ». Nhật báo Hồng Kông (bị tập đoàn Alibaba của Trung Quốc mua lại năm 2016) nhận định Hà Nội vẫn thường giữ thăng bằng trong mối quan hệ với Bắc Kinh và Washington. Tuy nhiên chuyến tuần tra qua Hoàng Sa của khu trục hạm Mỹ USS McCampbell là một cơ hội quá đẹp không thể bỏ lỡ.
Bảo Trợ