LHQ sắp kiểm điểm Việt Nam về quyền dân sự và chính trị

28 Tháng Mười Hai 201811:46 SA(Xem: 184)
  • Tác giả :

Việt Nam sẽ phải giải trình trước Liên Hiệp Quốc về việc thực thi Công ước Quốc tế về Quyền dân sự và Chính trị và đây được coi là một cơ hội cho người dân Việt Nam cung cấp thông tin cho Ủy ban Nhân quyền LHQ về những vi phạm nhân quyền của quốc gia Đông Nam Á này.

Một cuộc tuần hành vì nhân quyền cho Việt Nam của cộng đồng người Việt tại Canada. (Ảnh chụp từ Youtube Thu Tran)

Đây sẽ là lần đầu tiên Việt Nam kiểm điểm trước LHQ trong hơn 15 năm qua sau khi bỏ hai kỳ giải trình trước.

Để chuẩn bị cho buổi kiểm điểm, dự kiến diễn ra vào ngày 11 và 12 tháng 3 năm 2019, Ủy ban Nhân quyền LHQ hôm 16/8 gửi cho Việt Nam danh sách các vấn đề mà phía LHQ muốn Việt Nam giải thích đã thực thi công ước này như thế nào. Danh sách này phần lớn dựa trên các bản báo cáo của các tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam và hải ngoại cũng như các tổ chức nhân quyền quốc tế, trong đó có các câu hỏi về vấn đề tra tấn, bắt giữ người tùy tiên, tự do biểu đạt, tự do tín ngưỡng và tự do hội họp.

Ngày 26/11, Việt Nam đã gửi bản hồi đáp được đăng tải trên trang web của Ủy ban Nhân quyền LHQ. Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng – giám đốc điều hành của BPSOS, Ủy ban Cứu Người vượt biển, văn bản trả lời của Việt Nam “rất thiếu sót và nhiều khi không chính xác.”

Theo TS Thắng thì do đó, một báo cáo thay thế đang được các tổ chức xã hội dân sự và nhân quyền quốc tế – trong đó có BPSOS – soạn thảo để phản biện nhằm làm sáng tỏ những điểm mà nhà nước Việt Nam trình bày không chính xác, hoặc không đầy đủ trước khi Ủy ban Nhân quyền LHQ thực hiện cuộc kiểm điểm với Việt Nam vào giữa tháng 3.

Nhận định về những thiết sót trong văn bản trả lời của Việt Nam cho các câu hỏi trong danh sách các vấn đề được LHQ đưa ra, TS Thắng nói chính quyền Hà Nội dùng 3 phương thức để phủ nhận hoặc tránh né hoặc giải trình sai sự thật.

“Thứ nhất, họ phủ nhận hoàn toàn. Chẳng hạn như khi LHQ yêu cầu Việt Nam trả lời về việc ngược đãi, đàn áp tù nhân lương tâm thì thay vì họ trả lời vào trọng tâm thì họ phủ nhận rằng Việt Nam hoàn toàn không có tù nhân lương tâm và chấm hết. Thứ hai là Việt Nam tìm cánh giải thích tránh né. Chẳng hạn như LHQ đặt câu hỏi về ‘hội cờ đỏ’ vì có hành vi khủng bố tinh thần, đàn áp người dân, tấn công vào các nhà thờ của các giáo sứ ở giáo phận Vinh trong thời gian qua, thì phía Việt Nam xác nhận có ‘hội cờ đỏ’ và xác nhận là họ có lên án các vị linh mục nhưng lại giải thích rằng vì các vị linh mục này nói đụng chạm đến các lãnh đạo Việt Nam và chế độ.”

Tại một cuộc họp báo ở Hà Nội hồi tháng 4 năm nay, người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng nói “ở Việt Nam không có cái gọi là tù nhân lương tâm.” Cũng trong năm qua, linh mục Đặng Hữu Nam, người từng nhiều lần lên tiếng chỉ trích chính quyền Việt Nam về cách giải quyết thảm họa môi trường biển do tập đoàn Formosa gây ra, bị thuyên chuyển khỏi giáo xứ Phú Yên và thậm chí còn đối diện với việc trục xuất.

Với phương thức thứ 3, TS Thắng nêu ra một ví dụ để cho thấy rằng Việt Nam nói đã hành động nhưng “kỳ tình không đúng thật như vậy.”

“Ví dụ các vụ đánh chết người trong các đồn công an xảy ra rất nhiều và Việt Nam báo cáo rằng họ đã điều tra và khởi tố hai trường hợp nhưng thực sự có nhiều trường hợp hơn như vậy rất nhiều và họ lờ đi.”

Vào tháng 11 vừa qua, Việt Nam lần đầu tiên bị chất vấn ở LHQ về tình trạng tra tấn, chết trong đồn công an tại một phiên điều trần của Ủy ban chống tra tấn LHQ. Tổ chức theo dõi nhân quyền quốc tế HRW nhận định rằng tình trạng công an bạo hành người bị giam giữ trong đồn công an đã đến mức báo động ở Việt Nam. Trong 10 tháng đầu năm nay, có ít nhất 10 trường hợp được biết tới đã chết trong đồn công an.

BPSOS, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên giúp đỡ về các quyền dân sự và chính trị của người Mỹ gốc Việt, đang tìm cách đưa một số thân nhân của các gia đình tù nhân lương tâm, của các nạn nhân bị tra tấn hoặc chết trong đồn công an đến buổi kiểm điểm sắp tới về Việt Nam ở Ủy ban Nhân quyền LHQ.

Các trọng tâm về những vi phạm nhân quyền của Việt Nam mà các tổ chức xã hội dân sự muốn nêu ra trước Ủy ban Nhân quyền LHQ trong kỳ kiểm điểm này, theo TS Thắng, gồm vấn đề tra tấn, tù nhân lương tâm, tự do tôn giáo và tình trạng vô tổ quốc của người H’Mong và người Tây Nguyên theo đạo Tin lành.

Buổi kiểm điểm của Việt Nam tại Ủy ban Nhân quyền LHQ sẽ là cơ hội cho những người được xem như là nạn nhân của các sự vi phạm nhân quyền một cách nghiêm trọng cũng như những người đấu tranh cho nhân quyền của người khác ở trong nước cũng như ở hải ngoại để đòi hỏi chính quyền Việt Nam phải giải trình, theo TS Thắng.

“Bình thường thì người dân không có thẩm quyền ấy ở một đất nước độc tài nhưng qua thủ tục của LHQ về kiểm điểm thì người dân có quyền không phải trực tiếp mà gián tiếp bằng cách cung cấp các thông tin, đưa ra những ý kiến, đề nghị các câu hỏi cho Ủy ban Nhân quyền LHQ.”

Bên cạnh đó, TS Thắng cho biết, bản nhận xét kết luận phần trả lời của Việt Nam từ LHQ sẽ được dùng để mang đi vận động với các chính quyền, đặc biệt là Mỹ, để chế tài một số giới chức Việt Nam đã can dự vào các trường hợp tra tấn hoặc đánh chết người trong đồn công an theo luật Magnistky.

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Freedom Now, một tổ chức phi chính phủ đặt trụ sở tại thủ đô Washington, Hoa Kỳ, hôm 18/1/2019 loan báo đề cử nhà báo Nguyễn Văn Hóa, hiện đang bị giam giữ ở Việt Nam, cho Giải Tự Do Báo chí Thế giới Guillermo Cano của UNESCO. Giải thưởng hàng năm của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc-UNESCO, được trao cho một cá nhân hoặc tổ chức có những đóng góp đặc biệt để bảo vệ và cổ suý tự do báo chí trên thế giới. Nhấn mạnh rằng Freedom Now lấy làm tự hào khi đề cử nhà báo Nguyễn Văn Hóa, Giám đốc điều hành của Freedom Now, Maran Turner, phát biểu:
Để biện minh cho hành vi phá nhà, cướp đất của bà con Vườn Rau Lộc Hưng, nhà cầm quyền cộng sản lu loa cho rằng, bà con chiếm đất công, xây dựng trái phép. 1/ Đất công? Trước hết, cần khẳng định Hiến pháp và pháp luật không có qui định về cái gọi là “đất công”. Bộ luật Dân sự 2015 qui định về “tài sản công” là “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu
Việt Nam đã gia tăng chính sách đàn áp có hệ thống các quyền dân sự và chính trị cơ bản trong năm 2018. Đây là nội dung được đề cập đến trong bản Phúc trình toàn cầu 2019 của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền Human Rights Watch đưa ra vào ngày 17/1. Bản Phúc trình 2019 dài 674 trang của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã xem xét các hoạt động nhân quyền tại hơn 100 quốc gia, trong đó có Việt Nam. Theo bản phúc trình, các hình thức đàn áp của chính phủ Hà Nội bao gồm các cuộc tấn công vào quyền tự do ngôn luận, quyền lập hội, hội họp, và quyền tự do tôn giáo.
Bắt đầu từ năm 2000, để thực hiện dã tâm cướp đất của bà con Vườn Rau Lộc Hưng, nhà cầm quyền địa phương thực hiện “thủ tục” không cấp QSD đất cho bà con đang sử dụng ổn định đất và công bố đất bà con đang sử dụng từ năm 1954 đến nay là “đất công”. Và sau khi xảy ra vụ cưỡng chế đất bà con dân oan Vườn Rau Lộc Hưng kinh hoàng, tàn sát ngay giữa lòng thành phố mang tên Hồ Chí Minh vào ngày 04 và 08.01.2019, dưới sự đinh hướng của tuyên giáo cộng sản, đồng loạt các loa “nhà”, loa công cộng lu loa lên rằng “nhà nước đập phá nhà vì bà con xây dựng trên đất công”.
Khu vườn rau phường 6 nằm trên trục đường Chấn Hưng, có diện tích khoảng 4,8ha, nằm trong khu đất rộng khoảng 6,8ha có nguồn gốc là đất của Hội truyền giáo Việt Nam (Hội Thừa sai Paris). Một phần diện tích khoảng 2ha được Đài Phát tín Chí Hòa mượn làm trụ sở, hiện nay vẫn còn khu nhà trụ sở Đài Phát tín có kiến trúc cổ thời Pháp được sử dụng làm trường đào tạo nghiệp vụ bưu điện. Riêng phần diện tích khoảng 4,8ha cho bà con giáo dân Sơn Tây di cư vào Nam sử dụng để trồng rau từ những năm 1954-1955. Hiện nay, chúng tôi vẫn còn lưu giữ những khế ước của bà con ký với Hội truyển giáo về việc thỏa thuận sử dụng đất.
Khoảng 164 hộ dân đã tham gia ký đơn khiếu kiện việc chính quyền quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh, tiến hành cưỡng chế, phá dỡ gần 200 căn nhà tại khu vườn rau Lộc Hưng, phường 6, quận Tân Bình hôm 4 và 8 tháng 1 vừa qua. Ông Cao Hà Trực, đại diện những người ký đơn kiện cho Đài Á Châu Tự Do biết như vậy vào ngày 15 tháng 1, đồng thời cho biết thêm là khả năng con số người ký sẽ tăng thêm trong ngày mai khi các hộ dân ở đây dự kiến sẽ nộp đơn lên các cơ quan chức năng của thành phố. “Số lượng người đến ngày hôm nay là 164 người ký đơn khiếu kiện và tố cáo đập tài sản, gửi đến các cơ quan chức năng, và con số này là chưa hết.”
Vào ngày 14/1, đại diện một số tôn giáo đã đến thăm vườn rau Lộc Hưng vừa bị chính quyền quận Tân Bình, TP HCM cưỡng chế hôm 4 và 8/1 vừa qua. Theo bản tin của Hội đồng Liên tôn VN, đại diện Hội đồng bao gồm đại diện Phật giáo, Cao Đài, Tin Lành, Hòa Hảo và các linh mục thuộc Dòng Chúa Cứu Thế đã đến thăm vườn rau Lộc Hưng ở phường 6, quận Tân Bình để trình bày quan điểm và chia sẻ nỗi đau đối với các giáo dân tại vườn rau Lộc Hưng.
Trong câu chuyện đầu năm với Hồ Thị Thuy Thủy (1991), em gái của Hồ Duy Hải, nghe kể mới thấy rợn người vì sự đốn mạt của ngành công an tỉnh Long An. Suốt trong nhiều năm, công an ở đó không ngừng đến gia đình để khuyên nhủ Thủy và mẹ của cô đừng kêu oan cho Hải nữa, đừng nghe lời xúi giục mà đau thương cho người thân của mình. Thủy tốt nghiệp ngành tài chính ngân hàng, hành nghề kế toán, sau đó làm việc ở bệnh viện Thủ Thừa, Long An. Rồi cùng mẹ vác đơn đi kêu oan cho Hải nên bị CA là áp lực với chỗ làm khiến cô phải thôi việc vào đầu năm 2015.
Trong hai ngày 4 và 8-1, chính quyền quận Tân Bình thực hiện chiến dịch triệt hạ nhà cửa của 112 hộ dân ở khu vườn rau Lộc Hưng, được cho là xây dựng “trái phép”. Việc cưỡng chế nhà cửa được tiến hành gấp rút, đẩy hàng trăm người dân vào cảnh “vong gia thất thổ”, trong khi chỉ còn hơn ba tuần là đến tết cổ truyền của dân tộc, gây một chấn động lớn trong dư luận. Đó là một hành động vô cảm – hơn nữa, tàn nhẫn.
TỘI CHÍNH LÀ CỦA LÃNH ĐẠO QUẬN TÂN BÌNH Không cần nghe giải thích. Chưa cần biết thực hư. Cứ cho là 112 ngôi nhà vừa bị bị san ủi là do xây dựng không hợp pháp như một số báo đưa tin để bảo vệ cho hành động san ủi của lãnh đạo quân Tân Bình, thì chỉ hai câu hỏi hơn giản thôi: 1. Lãnh đạo quận Tân Bình làm gì mà để cho 112 ngôi nhà này xây dựng xong đã nhiều tháng, nhiều năm?
Bảo Trợ