G20: Trung Quốc « run rẩy » chờ đợi cuộc gặp Trump-Tập

01 Tháng Mười Hai 20185:30 SA(Xem: 441)
  • Tác giả :

G20: Trung Quốc « run rẩy » chờ đợi cuộc gặp Trump-Tập

mediaTổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/11/2018 trước khi lên đường đến hội nghị G20 tại Achentina, "thượng đài" với Tập Cận Bình.REUTERS/Jim Young

Hội nghị thượng đỉnh G20 diễn ra vào cuối tuần này tại Achentina là chủ đề chiếm nhiều giấy mực nhất của báo chí Pháp hôm nay.Thông tín viên Le Monde tại Bắc Kinh nhấn mạnh : « Trung Quốc lo sợ trước cuộc gặp Trump-Tập ».

Các nhà lãnh đạo Trung Quốc chừng như thực sự run rẩy chờ đợi kết quả bữa ăn tối giữa chủ tịch Tập Cận Bình và tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề hội nghị G20. Trong trường hợp tốt đẹp nhất, cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang diễn ra từ vài tháng qua có thể chấm dứt, nhưng chẳng ai tin vào điều này.

Nếu né được thuế mới, đã là tốt cho Trung Quốc

Washington không ngừng gia tăng áp lực. Mới hôm thứ Tư 28/11, đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer tố cáo « chính sách hung hăng của Trung Quốc gây thiệt hại nặng nề cho người lao động Mỹ », nhất là thuế hải quan « cao khủng khiếp » đánh vào kỹ nghệ xe hơi Hoa Kỳ. Ông Donald Trump còn tuyên bố sẵn sàng tăng thuế đánh vào 200 tỉ đô la hàng Trung Quốc hiện nay từ 10% lên 25%, và áp thuế toàn bộ số 267 tỉ đô la còn lại.

Tại Bắc Kinh, chẳng ai khẳng định là ông Tập sẽ né được các sắc thuế mới, và nếu đạt được điều này thì đã là một thành công. Cũng có thể ông Trump loan báo đánh thuế nhưng sau đó hủy bỏ nếu Trung Quốc thực hiện những cải cách mà Mỹ đòi hỏi. Hôm thứ Tư trong chuyến thăm cấp nhà nước ở Tây Ban Nha, Tập Cận Bình hứa hẹn sẽ mở cửa thêm thị trường Hoa lục, cải thiện điều kiện đầu tư và tăng cường bảo vệ sở hữu trí tuệ.

Nhưng vấn đề là ở đó : cho đến nay, Bắc Kinh liên tục đưa ra những lời hứa hẹn nhưng phương Tây chờ mãi chẳng thấy gì. Ông Tập cũng lờ đi việc tài trợ cho các tập đoàn quốc doanh khổng lồ, mập mờ về tài chính và độc quyền trong các lãnh vực quan trọng như ngân hàng, viễn thông.

Dù có thỏa thuận, sẽ chỉ là hưu chiến ?

Le Monde ghi nhận, hôm thứ Ba 27/11, thứ trưởng Khoa học Công nghệ Từ Nam Bình (Xu Nanping) đã có hành động bất thường là mời khoảng 15 phóng viên ngoại quốc đến dùng tiệc trà để phân trần về ba điểm.

Trước hết, theo ông, Bắc Kinh còn lâu lắm mới theo kịp Mỹ về công nghệ, và nếu có tiến bộ nhanh thì đó là nhờ các nỗ lực của chính người Trung Quốc. Ông Từ Nam Bình không hề nhắc đến việc Trung Quốc đã hưởng lợi rất nhiều khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2001.

Cuối cùng ông nói rằng Washington than phiền thâm hụt thương mại mà lại muốn cấm xuất khẩu các mặt hàng công nghệ cao sang Trung Quốc, vì Mỹ xuất siêu trong lãnh vực này – một « nghịch lý », theo ông. Vị thứ trưởng mỉa mai, như vậy sẽ kích thích Trung Quốc nỗ lực nâng tầm. Tập đoàn kiểu mẫu là Hoa Vi (Huawei) phát triển trên khắp thế giới nhờ công nhân « làm việc như điên ». Tuy nhiên Le Monde nhắc nhở, đây chính là tập đoàn viễn thông bị Washington cho vào tầm ngắm, tố cáo dọ thám cho Bắc Kinh.

Một cuộc xung đột địa chính trị kéo dài 15-20 năm ?

Phía sau giọng điệu hòa nhã, thông điệp của ông Từ Nam Bình có vẻ đã rõ : Trung Quốc sẽ không nhượng bộ đáng kể trước Mỹ. Nhà kinh tế Alicia Garcia-Herrero, phụ trách về châu Á của Natixis ở Hồng Kông nhận định : « Cho dù có tìm ra một thỏa thuận, thì chỉ là hưu chiến thay vì giải quyết dứt điểm chiến tranh thương mại. Lý do rất đơn giản : Hoa Kỳ và Trung Quốc đang trở thành hai đối thủ cạnh tranh chiến lược, và còn sẽ tiếp tục như thế trong tương lai ».

Trong bài « Tại G20, Trung Quốc và Hoa Kỳ thanh toán lẫn nhau », La Croix dự báo cuộc đối mặt Trump-Tập sẽ làm mờ nhạt đi tất cả những chủ đề khác. Với câu hỏi trung tâm mà các nhà quan sát đều đặt ra : cuộc gặp này sẽ dẫn đến xung đột, hay là còn có khả năng đạt được một thỏa thuận nào đó ?

Nhà kinh tế Christian Saint-Etienne nhấn mạnh : « Nếu có được thỏa thuận, thì chỉ là bề ngoài, từng phần và ngắn hạn. Những gì diễn ra giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc vượt quá cạnh tranh thương mại đơn thuần. Đó là một cuộc đối đầu trên mọi phương diện giữa hai siêu cường nhằm thống trị thế giới. Một cuộc xung đột địa chính trị, hứa hẹn sẽ kéo dài từ 15 đến 20 năm ».

Mỹ đang ở thế thượng phong

Theo La Croix, hiện giờ rõ ràng Washington « trên cơ » rất nhiều. Chỉ số tăng trưởng (3%), thất nghiệp (4%), và việc tăng 10% thuế hải quan quyết định hồi tháng Chín lên 176 tỉ đô la hàng Trung Quốc nhập khẩu cũng đã khiến cho ngân sách nhà nước thêm rủng rỉnh. Một nghiên cứu của Viện IFO (Đức) ước lượng những biện pháp bảo hộ đã giúp giảm 17% thâm hụt thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, mang về 16 tỉ euro cho chính quyền liên bang. Và ông Donald Trump còn rất nhiều đạn dược : tăng mức thuế và áp thuế toàn bộ hàng Trung Quốc.

Tuy nhiên ông Sébastien Jean, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Quốc tế (CEPII) cho rằng : « Sức khỏe dồi dào của nền kinh tế Mỹ hiện nay là nhờ cải cách thuế, nhưng lại làm tăng thâm hụt ngân sách và nợ công. Người tiêu dùng và các nhà sản xuất Mỹ lệ thuộc vào thị trường Hoa lục sẽ phải trả giá ». Ông Julien Marcilly, kinh tế gia trưởng COFACE kết luận : « Chiến tranh thương mại chỉ gây thiệt hại, trực tiếp hoặc gián tiếp ».

Trước tình hình đó, châu Âu tất nhiên không khỏi lo ngại. Người ta hy vọng ít nhất có thể thúc đẩy hiện đại hóa WTO – được đưa vào chương trình nghị sự theo đề nghị của Pháp. Và theo một nhà ngoại giao giàu kinh nghiệm với G20, thì « một sự đồng thuận tối thiểu về điểm này đã có thể coi là chiến thắng, trong hoàn cảnh hiện nay ».

Trump mong thuyết phục cử tri, Tập không muốn tỏ ra sợ Mỹ

Les Echos cho rằng cơ hội « hưu chiến » về thương mại, dù chỉ từng phần, là rất nhỏ nhoi.

Tổng thống Donald Trump cần có được những nhượng bộ từ Tập Cận Bình để thuyết phục được các cử tri trung thành với mình, rằng cuộc chiến thương mại sắp mang lại kết quả. Cuộc bầu cử giữa kỳ vừa qua cho thấy một số vùng Trung Tây vốn đóng góp rất lớn vào chiến thắng của ông Trump trước đây, bị ảnh hưởng thuế quan nhiều nhất, có vẻ sẵn sàng quay lưng.

Về phía Tập Cận Bình, cũng cần chứng tỏ không sợ hãi trước Mỹ. Mục tiêu chính của cuộc gặp này đối với Bắc Kinh là tránh được việc Mỹ tăng thuế kể từ ngày 1 tháng Giêng như ông Trump đã đe dọa, khi đó 200 tỉ đô la hàng Trung Quốc phải chịu mức thuế 25% thay vì 10%.

Nhà nghiên cứu Ding Yifan, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển trực thuộc chính quyền Trung Quốc dự báo : « Có thể sẽ được giảm nhẹ mức thuế, nhưng không có nghĩa là tình hình trở lại bình thường ». Ông « không quá lạc quan » về kết quả, nhất là do chính sách thất thường của Mỹ.

Trung Quốc không từ bỏ « Made in China 2025 »

Các kinh tế gia của Nomura trong báo cáo hôm qua 29/11 nhận xét : « Bắc Kinh rất mong cuộc gặp Trump-Tập thành công, nhưng rõ ràng lại không muốn có những nhượng bộ theo đòi hỏi của Donald Trump».

Bắc Kinh có thể cam kết nhập thêm hàng Mỹ hoặc mở cửa thêm thị trường, nhưng « đa số những hứa hẹn tương tự cũng đã được đưa ra trong những cuộc đàm phán trước ». Và khó có khả năng Trung Quốc « cam kết cụ thể » về chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, sáng tạo. Washington vào đầu tuần đã cho biết thất vọng với câu trả lời của Bắc Kinh, và có thể sẽ tăng thuế nhập khẩu xe hơi từ Trung Quốc từ 25% lên 40% cho ngang với mức thuế đánh vào xe Mỹ hiện nay.

Cũng không loại trừ một thỏa thuận khiêm tốn. Wall Street Journal nêu ra khả năng Washington cam kết không đánh thêm thuế mới, đổi lại Bắc Kinh cam đoan dỡ bỏ thuế hải quan trên một số mặt hàng, chủ yếu là nông sản. Nhưng không một nhà quan sát nào tin rằng hai nguyên thủ sẽ giải quyết được những bất đồng chính yếu.

Trung Quốc không muốn từ bỏ kế hoạch « Made in China 2025 » đang bị Hoa Kỳ « chiếu tướng », và cuộc thương chiến khiến Bắc Kinh muốn đạt được tự cung tự cấp trong một số lãnh vực chủ chốt.

Cuộc gặp Trump-Tập như vậy, trừ khi có bất ngờ, theo Les Echos, sẽ kết thúc mà không có tuyên bố lẫn họp báo chung. Như vậy mỗi nguyên thủ tha hồ diễn dịch kết quả của bữa ăn tối làm việc theo ý mình.

G20 : Thượng đỉnh của mọi căng thẳng

Nhìn rộng ra, bên cạnh võ sĩ ngôi sao Donald Trump đến Buenos Aires với quyết tâm so găng cùng Tập Cận Bình, Les Echos cho rằng G20 kỳ này là « hội nghị thượng đỉnh của mọi căng thẳng ». Tranh chấp thương mại, đấu tranh chống biến đổi khí hậu, bất đồng địa chính trị đa dạng…sẽ nằm trong chương trình nghị sự.

Trong bài « G20 với Donald Trump, chủ nghĩa đa phương đơn độc », Libération ví von, bàn hội nghị G20 không lớn hơn chiếc bàn họp của 27 nước châu Âu, hay ở Liên Hiệp Quốc, nhưng có thể sẽ rung chuyển nhiều đợt.

Đặc biệt là sự hiện diện của thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed Ben Salmane (MBS). Vị thái tử trẻ nhận được một món quà tẩm thuốc độc vô tiền khoáng hậu : một thẩm phán Achentina đang xem xét đơn kiện về tội ác chống nhân loại do Human Rights Watch đệ trình. Sự kiện này chưa từng diễn ra đối với một nguyên thủ đến dự G20. Nếu nhiều nguyên thủ khác sẽ cố tránh chụp hình chung với ông, MBS ít nhất vẫn phải tiếp xúc với tổng thống Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ, tổng thư ký Liên Hiệp Quốc về cuộc chiến tranh ở Yemen.

Tựa chính báo Pháp

Về thời sự trong nước, Le Monde đề cập đếntình trạng chia rẽ trầm trọng trong đảng cực tả Nước Pháp Bất Khuất. Les Echos tìm cách lý giải vì sao giá nhà tiếp tục gia tăng, đặc biệt là ở thủ đô Paris. Libération quan tâm đến môi trường, đặt vấn đề « Có nên sinh đẻ ít hơn để bảo vệ hành tinh ? ». Nhật báo công giáo La Croix nói về việc các giáo khu trợ giúp cho những tu sĩ bị ảnh hưởng bởi tai tiếng lạm dụng tình dục. Le Figaro nhìn sang Trung Đông, chạy tựa « Những nạn nhân bị quên lãng trong cuộc chiến Yemen ».
Theo RFI

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Việt Nam lẽ ra phải là nơi được chọn để tổ chức Thượng đỉnh Trump - Kim ngay từ lần đầu, một nhà nghiên cứu từ Hà Nội nói với Bàn tròn thứ Năm của BBC từ Hà Nội. So với Singapore trong việc đứng ra tổ chức sự kiện, Việt Nam có sự khác biệt nhất định, đặc biệt trong khía cạnh liên quan kinh phí đăng cai, vẫn theo ý kiến này.
Tờ Nikkei Asian Review gần đây cho đăng bài viết của giáo sư Minxin Pei tại Đại học Claremont McKenna, cho rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường có thể sẽ bị Trung Quốc lặng lẽ khai tử. Hiện là Chủ tịch Quan hệ Mỹ – Trung tại Trung tâm Kluge của Thư viện Hạ viện Mỹ, Giáo sư Minxin cho rằng chương trình đầu tư toàn cầu của ông Tập đang phải đối mặt với sự chỉ trích trong nước giữa những lo ngại về kinh tế và tài chính.
Đã có một sự tuyên truyền rất khác biệt giữa hai phía ở hai bên chiến tuyến của cuộc chiến Việt - Trung nổ ra vào ngày 17/2/1979, theo một nhà nghiên cứu Trung Quốc học từ Đại học Quốc gia Hà Nội. Tuy nhiên lịch sử 'đã bị bóp méo' bởi phía Trung Quốc, Tiến sỹ Nghiêm Thúy Hằng, từ Bộ môn Trung Quốc học, Khoa Đông Phương học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, nói với Bàn tròn thứ Năm từ London của BBC Tiếng Việt hôm 14/2/2019.
Lần đầu tiên, thấy dân mạng “trân trọng” gọi cướp bằng… anh. Chuyện bề ngoài có vẻ vui vui nhưng ngẫm ra lại vừa buồn, vừa chua cay. Đó là vụ hai tên cướp đột nhập vào phòng kế toán Trạm thu phí Dầu Giây khoắng đi 2,22 tỉ đồng hôm mùng 4 tết, giữa ban ngày. Không biết con số này đã bao gồm 80 triệu đồng hai tên cướp đánh rơi ở hiện trường chưa, nếu chưa thì số tiền bị cướp là 2,3 tỉ..
Gần 500 năm trước vua Anh quyết định ly hôn khiến nước này tách khỏi châu Âu, mở đường cho Cải cách Tôn giáo và kỷ nguyên Elizabeth. Vào thập niên 1530, vua Henry VIII của Anh muốn ly hôn Hoàng hậu Catherine, người Aragon, để cưới Anne Boleyn, nữ quý tộc Anh. Lý do trực tiếp là vua Henry, một người đầy tham vọng, tàn bạo những rất tài năng, muốn có con trai để nối ngôi.
Đúng tháng 2, cách đây 40 năm cuộc chiến tranh giữa hai người anh em cộng sản Việt Nam, Trung Quốc diễn ra ngắn ngủi nhưng đẫm máu. Chủ đề này thường bị giới chỉ trích tại Việt Nam nói rằng báo chí nhà nước đã né tránh suốt một thời gian dài vừa qua. Nhưng tháng 2/2019, các bài viết về cuộc chiến tranh này rất khác so với những năm trước đây.
“Vì sự tồn tại của sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa Cộng sản, Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam đề nghị phía Trung Quốc giải quyết các mối bất đồng giữa hai nước. Phía Việt Nam sẽ cố gắng hết sức mình để vun đắp tình hữu nghị lâu đời vốn có giữa hai đảng và nhân dân hai nước do Chủ tịch Mao Trạch Đông và Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã dày công xây đắp trong quá khứ. Việt Nam bày tỏ mong muốn sẵn sàng chấp nhận làm một khu vực tự trị thuộc chính quyền trung ương tại Bắc Kinh, như Trung Quốc đã dành cho Nội Mông, Tây Tạng, Quảng Tây…. Phía Trung Quốc đồng ý và đồng ý chấp nhận đề nghị nói trên, và cho Việt Nam thời gian 30 năm (1990-2020) để Đảng Cộng sản Việt Nam giải quyết các bước tiến hành cần thiết cho việc gia nhập đại gia đình các dân tộc Trung Quốc” (1).
Tại Venezuela, danh sách các nước ủng hộ lãnh đạo đối lập Juan Guaido ngày càng dài thêm. Sau Hoa Kỳ, đến lượt hơn một chục quốc gia châu Mỹ và tiếp đến là 19 thành viên Liên Hiệp Châu Âu công nhận tổng thống tự xưng. Trong khi đó, Nga, Trung Quốc cũng như Cuba, Thổ Nhĩ Kỳ, Bolivia tiếp tục ủng hộ tổng thống Nicolas Maduro.
Sự kiện Nghị Viện Châu Âu chuẩn bị thông qua vào hôm nay, 14/02/2019 các quy định mới về đầu tư nước ngoài vào Liên Hiệp, được nhiều tờ báo chú ý. Nếu nhật báo kinh tế Les Échos nhận thấy là « Châu Âu tăng tốc trên vấn đề giám sát đầu tư ngoại quốc », thì tờ báo Công Giáo La Croix nêu rõ mục đích của châu Âu : « Tự vệ tốt hơn trước thói ăn tham của Trung Quốc ».
Năm 1978 - 79, khi Mỹ - Trung chủ động tiến gần đến nhau, hai chính khách quan trọng nhất trong tiến trình bình thường hóa quan hệ Mỹ - Trung là Zbigniew Brzezinski, cố vấn an ninh cho tổng thống Mỹ và Đặng Tiểu Bình, phó thủ tướng Trung Quốc.
Bảo Trợ