Trung Quốc Thiếu Nước Mà Thừa Nợ

28 Tháng Mười Một 20186:10 CH(Xem: 340)

Trung Quốc thiếu nước mà thừa nợ

 Biểu đồ hiển thị nợ quốc gia của Trung Quốc đang gia tăng cho đến năm 2020 theo dự báo của IMF
Biểu đồ hiển thị nợ quốc gia của Trung Quốc đang gia tăng cho đến năm 2020 theo dự báo của IMF
blank AFP

Dư luận quốc tế cứ quan tâm đến trận thương chiến giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, chứ hai vấn đề nguy ngập hơn cho nền kinh tế có sản lượng thứ nhì của thế giới mới làm cho lãnh đạo Bắc Kinh mất ngủ. Đó là hiện tượng thiếu nước vì môi sinh bị hủy hoại trong khi núi nợ lại chồng chất ngay trước mắt. Vì các vấn đề này có liên hệ đến trường hợp Việt Nam nên mục Diễn đàn Kinh tế mới phải tìm hiểu.

Hai vấn nạn của Trung Quốc

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin kính chào chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa. Thưa ông, cuộc chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc - mà ông thường gọi tắt là “thương chiến Mỹ-Hoa” - sẽ gia tăng cường độ và còn kéo dài, nhưng một số công trình nghiên cứu của quốc tế lại nêu ra hai vấn đề khác của Trung Quốc. Do đó Nguyên Lam xin yêu cầu ông trình bày hai vấn đề này cho thính giả của chúng ta

Ngân hàng của nhà nước cũng tài trợ cho các dự án địa ốc của nhà nước tại địa phương và thổi lên bong bóng đầu cơ mà vẫn cứ tính như đầu tư và gia tăng sản lượng. Đấy là sản lượng ảo mà mắc nợ thật. Dù hai bàn tay nợ nhau thì sau cùng ai đó cũng phải trả và ai đó bị mất nợ, rốt cuộc thì nhà nước vẫn mất tiền.
-Nguyễn Xuân Nghĩa

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Trận thương chiến Mỹ-Hoa là đề tài nóng, nhất là khi lãnh đạo hai nước sẽ gặp nhau tuần tới tại Argentina nhân thượng đỉnh của nhóm G-20. Nhưng lồng trong đó, ta còn nên thấy nhiều vấn đề gay gắt hơn cho giới lãnh đạo của Bắc Kinh và riêng tôi thì chú ý đến hai sự kiện có vẻ trái ngược. Thứ nhất là ba nền kinh tế có sản lượng đứng đầu thế giới cũng là ba nền kinh tế mắc nợ nhiều nhất. Đó là Hoa Kỳ mắc nợ tới hơn 105% của Tổng sản lượng GDP, Nhật Bản nợ tới 250% GDP và Trung Cộng thì nợ tới 300% GDP mặc dù con số chính thức chỉ có 47,6%. Lý do sai biệt giữa số chính thức và số thật là cách đếm của Bắc Kinh. Họ không tính các khoản nợ trong nội bộ, như của Ngân hàng Nhà nước cho các Doanh nghiệp Nhà nước và xí nghiệp hương trấn của chính quyền địa phương vay tiền. Tuy nhiên, dù không tính thì khách nợ vẫn phải trả và đây đó nạn vỡ nợ đã xảy ra. Thứ hai là Trung Quốc không chỉ thiếu đất canh tác vì diện tích khả canh tính theo dân số chỉ bằng một phần ba của bình quân thế giới mà họ còn hủy hoại môi sinh cho nên sẽ thiếu nước trong khi là quốc gia Á Châu có ít nước ngọt nhất

Nguyên Lam: Ông vừa nêu ra hai vấn đề là nước và nợ của Trung Quốc. Thưa ông, nếu nhìn trên cái trục thời gian thì vấn đề nào là nghiêm trọng nhất?

Thiếu nợ

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Nói về mức nghiêm trọng trong tương lai trước mắt thì hồ sơ nợ nần của Trung Quốc là một vấn đề lớn, với hậu quả cho các nền kinh tế giao dịch với Bắc Kinh. Nhưng nhìn về ảnh hưởng lâu dài cho cả lục địa Á Châu thì nạn lạm thác - lạm dụng trong khai thác - các tháp nước thiên nhiên trên tầng băng quyển ở quanh Hy Mã Lạp Sơn mới là vấn đề sinh tử vì thiếu nước là chết, cho khoảng một tỷ 800 triệu người.

Nguyên Lam: Nếu vậy, Nguyên Lam xin đề nghị ông trình bày về hồ sơ nợ nần, trước khi ta bước qua vấn đề sinh tử là môi trường sinh sống bị thiếu nước.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Ngày nay, thế giới bắt đầu thấy ra một sự thật là tốc độ tăng trưởng sản xuất của Trung Quốc không còn cao như xưa mà đang giảm dần. Nhưng, giống tình trạng của 10 năm trước, các công ty giám định trị giá trái phiếu như Standard & Poors’ hay Moody’s vẫn chưa đánh giá cho đúng sự rủi ro của Trung Quốc nên phân lời trái phiếu dài hạn của Bắc Kinh cũng được định giá như của Hoa Kỳ hay Nhật Bản, là điều cực nguy hiểm khi khủng hoảng bùng nổ….

- Sở dĩ như vậy là vì nhà nước Bắc Kinh vừa là chủ nợ vừa là khách nợ cho nên mức rủi ro không phân tán ra nhiều thành phần kinh tế mà tập trung vào nhà nước và là sự hiểm tai hay tai họa nguy hiểm cho cả hệ thống. Đã vậy, ngoài sự kiện vừa là chủ nợ và khách nợ, nhà nước Bắc Kinh còn giữ một vai trò thứ ba, là làm luật cho cả khách nợ lẫn chủ nợ. Khi khủng hoảng bùng nổ, thì nhà nước mất nợ và các cơ quan của nhà nước bèn đảo nợ cho nhau.

Nguyên Lam: Xin ông giải thích thêm về hiện tượng ông goi “đảo nợ cho nhau” là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Việt Nam biết khá rõ chuyện này: các cơ quan vỡ nợ của nhà nước được nhà nước cho vay thêm hay kéo dài kỳ hạn hoàn trái để khỏi mang tiếng vỡ nợ hay phá sản. Nhưng hậu quả là nhà nước còn mắc nợ nhiều hơn trước!

- Thuần về kinh tế tài chính, khi khách nợ hay con nợ không thể hoàn tất nghĩa vụ hoàn trái và bị vỡ nợ hay phá sản thì chủ nợ, là người cho vay, cũng bị thiệt. Giả dụ như cho vay 100 mà thu về cả vốn lẫn lời chỉ có 70 thì coi như mất 30%. Khi nhà nước Bắc Kinh tài trợ cho doanh nghiệp của nhà nước và xí nghiệp hương trấn hay chính quyền địa phương của nhà nước trong các nghiệp vụ đầu tư lẫn chi thu ngân sách mà bị lỗ 30% thì cả nền kinh tế quốc dân đều bị ảnh hưởng.

Nguyên Lam: Thưa ông, thính giả của chúng ta có thể thắc mắc là vì sao lại có hiện tượng lạ kỳ đó?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thưa là ngân hàng của nhà nước tài trợ thẳng cho các doanh nghiệp của nhà nước nên có chức năng thật sự là bao cấp trong hệ thống nhà nước. Ngân hàng của nhà nước cũng tài trợ cho các dự án địa ốc của nhà nước tại địa phương và thổi lên bong bóng đầu cơ mà vẫn cứ tính như đầu tư và gia tăng sản lượng. Đấy là sản lượng ảo mà mắc nợ thật. Dù hai bàn tay nợ nhau thì sau cùng ai đó cũng phải trả và ai đó bị mất nợ, rốt cuộc thì nhà nước vẫn mất tiền. Mươi năm trước, Hy Lạp bị khủng hoảng như vậy vì nhà nước bắt các ngân hàng và quỹ hưu bổng của họ tài trợ cho doanh nghiệp và ngân sách của nhà nước.

- Kinh tế của Hy Lạp quá nhỏ, sản lượng hàng năm chỉ có chừng 200 tỷ đô la nên cơ chế Âu Châu còn cứu được, chứ kinh tế Trung Cộng có sản lượng là 13 ngàn tỷ đô la nên bị khủng hoảng thì chẳng ai cứu được mà còn gieo họa cho các bạn hàng quốc tế. Đấy mới là mối nguy thật sự cho một vài năm tới.

Thiếu nước

Tình trạng thiếu nước ở Trung Quốc đã xảy ra từ năm 2007.
Tình trạng thiếu nước ở Trung Quốc đã xảy ra từ năm 2007. AFP
blank

Nguyên Lam: Chúng ta bước qua phần hai là chuyện Trung Quốc thiếu nước. Nguyên Lam xin ông trình bày cho hồ sơ nước nôi này của Bắc Kinh, một xứ ông hay gọi là đói ăn, khát dầu và thiếu nước

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Từ đã lâu, tôi hay nói Trung Quốc là xứ đói ăn, khát dầu và thiếu nước, nhưng khát dầu hay thiếu năng lượng là bài toán chiến lược, chứ nếu đói ăn và thiếu nước thì đấy là chuyện sinh tử, sống chết.

- Trên thế giới, lục địa Á Châu đông dân nhất mà cũng thiếu nước nhất so với các lục địa khác. Theo Liên Hiệp Quốc, tính theo đầu người, lượng nước ngọt trên núi, trong sông, dưới giếng hay nhờ mưa thì bình quân của Á Châu chưa bằng phân nửa của thế giới. Trong lục địa này, vẫn tính theo dân số, thì Trung Quốc thiếu nước nhất dù đã chiếm đóng và kiểm soát các đỉnh núi tuyết chung quanh Hy Mã Lạp Sơn, từ Cao nguyên Thanh Tạng tới đất Tây Tạng và vùng phụ cận.

- Về đại thể, Bắc Kinh làm chủ phân nửa nguồn nước của Á Châu trên các đỉnh núi tuyết, chỉ thua có Nam Bắc Cực, nhưng họ lại khai thác với sự lãng phí vì tàn phá đỉnh tuyết như các tháp nước của thiên nhiên, làm mất 20% các tháp nước, khiến 10 con sông lớn chảy qua Trung Á như Afghanistan hay Kyrgyzstan tới Nam Á như Ấn Độ và Đông Dương tức là Việt Nam, đang bị cạn dần.

- Thế giới cứ báo động về nạn nhiệt hóa địa cầu mà chẳng thấy nhiệt độ tại miền Tây của lãnh thổ Trung Quốc đã tăng ba độ kể từ năm 1950 tới nay, làm các tảng băng tan dần, mất tới 82% kể từ thời đó tới nay. Hậu quả là nước ngọt bị cạn từ thượng nguồn và gây thiên tai cho các nước khác ở chung quanh, như dân ta đã thấy với sông Mekong. Đấy là nhân họa mà cứ tưởng là thiên tai!

Nguyên Lam: Thưa ông, trước hiện tượng hủy hoại môi sinh đó, thế giới văn minh có phản ứng gì không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thế giới văn minh thường hơi hèn và các cường quốc hung đồ thì không thèm quan tâm đến khuyến cáo hay phán quyết của quốc tế cho tới khi chính họ gây ra khủng hoảng cho người dân của họ. Gần đây, hai báo cáo của Green Peace East Asiavào tháng trước và của Chinadialoque.net hồi Tháng Năm có đề cập tới những vấn đề nguy ngập đó.

- Chúng ta nên tham khảo công trình nghiên cứu của Green Peace là tổ chức tranh đấu cho việc bảo vệ môi trường sinh sống thì thấy ra mấy số liệu đáng ngại đó vì họ phúc trình về nhiều mối nguy như đà hủy hoại tảng băng trên rặng Thiên San của Trung Quốc với không ảnh từ vệ tinh. Thí dụ như diện tích của Tảng Băng Thiên San Số Một bị mất từ 5000 mét vuông vào thời 1962-1986 thì mất gấp đôi trong thời kỳ 1964-2018, mất tới 10.600 mét vuông. Và họ dự đoán rằng với đà này tới cuối thế kỷ 21 thì hai phần ba các tảng băng ấy sẽ tiêu tan. Đấy là chưa nói tới tảng băng trên Kỳ Liên Sơn của tỉnh Cam Túc hay Hạ Long của tỉnh Thanh Hải, v.v…

- Do viễn ảnh quá xa và chính sách kiểm duyệt tin tức của Bắc Kinh, các nước chưa có phản ứng cấp bách cần thiết. Nhưng có lẽ lãnh đạo Bắc Kinh thì biết sợ vì là nạn nhân trực tiếp và trước tiên khi lãnh thổ bị thiếu nước cho việc tiêu tưới và canh tác sau khi lấy nước từ sông Dương Tử đưa lên Hoàng Hà ở phương Bắc.

Nguyên Lam: Ngoài cái núi nợ có thể sụp đổ thì các nước có thể làm những gì để đối phó với nguy cơ mất nước như vậy?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Thứ nhất là các phải tìm cách giảm dần đà gia tăng nhiệt độ trên toàn cầu, nhưng không chỉ qua hiệp ước mà nhiều nước chẳng tôn trọng. Thứ hai là phải đòi hỏi Bắc Kinh phối hợp với các nước – tức là tôn trọng các quyết định quốc tế - để không gây thêm nạn băng tan làm hạ nguồn bị cạn nước cho các láng giềng. Thứ ba là chứng minh tai họa đang cận kề cho Trung Quốc, với hai vụ băng tan xảy ra từ bốn tháng qua, vào Tháng Tám và Tháng 10, năm 2018. Đấy là chuyện thời sự trước mắt chứ không là nguy cơ vào cuối thế kỷ 21!

Nguyên Lam: Nếu vậy thì Trung Quốc không chỉ gây vấn đề cho các lân bang Châu Á mà có thể còn tự chuốc họa vào thân. Ông kết luận thề nào về tình trạng nguy hiểm đó?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: - Hiện tượng các tầng băng quyển hay “crytosphere” bị hủy hoại đang gia tốc, ngày một nhanh hơn, nên không là vấn đề của tương lai xa mờ cho Trung Quốc. Nếu muốn là quốc gia có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế, là với nhân loại, họ phải có kế hoạch xử lý càng sớm càng hay, chưa nói tới trái bom môi sinh là đập Tam Hiệp có thể nổ bất cứ lúc nào. Từ nay đến cái ngày đen tối đó, có lẽ thiên hạ nên tự chuẩn bị cho những kế hoạch cấp cứu tại Á Châu!

Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do cùng Nguyên Lam xin cảm tạ chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa về bài phân tích kỳ này, và xin hẹn quý thính giả vào tuần sau.
Theo RFA

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Việt Nam lẽ ra phải là nơi được chọn để tổ chức Thượng đỉnh Trump - Kim ngay từ lần đầu, một nhà nghiên cứu từ Hà Nội nói với Bàn tròn thứ Năm của BBC từ Hà Nội. So với Singapore trong việc đứng ra tổ chức sự kiện, Việt Nam có sự khác biệt nhất định, đặc biệt trong khía cạnh liên quan kinh phí đăng cai, vẫn theo ý kiến này.
Tờ Nikkei Asian Review gần đây cho đăng bài viết của giáo sư Minxin Pei tại Đại học Claremont McKenna, cho rằng Sáng kiến Vành đai và Con đường có thể sẽ bị Trung Quốc lặng lẽ khai tử. Hiện là Chủ tịch Quan hệ Mỹ – Trung tại Trung tâm Kluge của Thư viện Hạ viện Mỹ, Giáo sư Minxin cho rằng chương trình đầu tư toàn cầu của ông Tập đang phải đối mặt với sự chỉ trích trong nước giữa những lo ngại về kinh tế và tài chính.
Đã có một sự tuyên truyền rất khác biệt giữa hai phía ở hai bên chiến tuyến của cuộc chiến Việt - Trung nổ ra vào ngày 17/2/1979, theo một nhà nghiên cứu Trung Quốc học từ Đại học Quốc gia Hà Nội. Tuy nhiên lịch sử 'đã bị bóp méo' bởi phía Trung Quốc, Tiến sỹ Nghiêm Thúy Hằng, từ Bộ môn Trung Quốc học, Khoa Đông Phương học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, nói với Bàn tròn thứ Năm từ London của BBC Tiếng Việt hôm 14/2/2019.
Lần đầu tiên, thấy dân mạng “trân trọng” gọi cướp bằng… anh. Chuyện bề ngoài có vẻ vui vui nhưng ngẫm ra lại vừa buồn, vừa chua cay. Đó là vụ hai tên cướp đột nhập vào phòng kế toán Trạm thu phí Dầu Giây khoắng đi 2,22 tỉ đồng hôm mùng 4 tết, giữa ban ngày. Không biết con số này đã bao gồm 80 triệu đồng hai tên cướp đánh rơi ở hiện trường chưa, nếu chưa thì số tiền bị cướp là 2,3 tỉ..
Gần 500 năm trước vua Anh quyết định ly hôn khiến nước này tách khỏi châu Âu, mở đường cho Cải cách Tôn giáo và kỷ nguyên Elizabeth. Vào thập niên 1530, vua Henry VIII của Anh muốn ly hôn Hoàng hậu Catherine, người Aragon, để cưới Anne Boleyn, nữ quý tộc Anh. Lý do trực tiếp là vua Henry, một người đầy tham vọng, tàn bạo những rất tài năng, muốn có con trai để nối ngôi.
Đúng tháng 2, cách đây 40 năm cuộc chiến tranh giữa hai người anh em cộng sản Việt Nam, Trung Quốc diễn ra ngắn ngủi nhưng đẫm máu. Chủ đề này thường bị giới chỉ trích tại Việt Nam nói rằng báo chí nhà nước đã né tránh suốt một thời gian dài vừa qua. Nhưng tháng 2/2019, các bài viết về cuộc chiến tranh này rất khác so với những năm trước đây.
“Vì sự tồn tại của sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa Cộng sản, Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam đề nghị phía Trung Quốc giải quyết các mối bất đồng giữa hai nước. Phía Việt Nam sẽ cố gắng hết sức mình để vun đắp tình hữu nghị lâu đời vốn có giữa hai đảng và nhân dân hai nước do Chủ tịch Mao Trạch Đông và Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã dày công xây đắp trong quá khứ. Việt Nam bày tỏ mong muốn sẵn sàng chấp nhận làm một khu vực tự trị thuộc chính quyền trung ương tại Bắc Kinh, như Trung Quốc đã dành cho Nội Mông, Tây Tạng, Quảng Tây…. Phía Trung Quốc đồng ý và đồng ý chấp nhận đề nghị nói trên, và cho Việt Nam thời gian 30 năm (1990-2020) để Đảng Cộng sản Việt Nam giải quyết các bước tiến hành cần thiết cho việc gia nhập đại gia đình các dân tộc Trung Quốc” (1).
Tại Venezuela, danh sách các nước ủng hộ lãnh đạo đối lập Juan Guaido ngày càng dài thêm. Sau Hoa Kỳ, đến lượt hơn một chục quốc gia châu Mỹ và tiếp đến là 19 thành viên Liên Hiệp Châu Âu công nhận tổng thống tự xưng. Trong khi đó, Nga, Trung Quốc cũng như Cuba, Thổ Nhĩ Kỳ, Bolivia tiếp tục ủng hộ tổng thống Nicolas Maduro.
Sự kiện Nghị Viện Châu Âu chuẩn bị thông qua vào hôm nay, 14/02/2019 các quy định mới về đầu tư nước ngoài vào Liên Hiệp, được nhiều tờ báo chú ý. Nếu nhật báo kinh tế Les Échos nhận thấy là « Châu Âu tăng tốc trên vấn đề giám sát đầu tư ngoại quốc », thì tờ báo Công Giáo La Croix nêu rõ mục đích của châu Âu : « Tự vệ tốt hơn trước thói ăn tham của Trung Quốc ».
Năm 1978 - 79, khi Mỹ - Trung chủ động tiến gần đến nhau, hai chính khách quan trọng nhất trong tiến trình bình thường hóa quan hệ Mỹ - Trung là Zbigniew Brzezinski, cố vấn an ninh cho tổng thống Mỹ và Đặng Tiểu Bình, phó thủ tướng Trung Quốc.
Bảo Trợ