Vành đai – Con đường liệu có như điển tích con ngựa thành Troy?

22 Tháng Mười Một 20188:48 SA(Xem: 759)

Tóm tắt bài viết

  • Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.
  • Liệu Nepal có rơi vào bẫy nợ ? Lào đã thấy trước những khó khăn, Maldives đã thấy món nợ phủ bóng.
  • Philippine cần nhìn vào cái đã xảy ra với Sri Lanka.

TroyDự án Vành đai Con đường (BRI) của Trung Quốc có tham vọng tái định hình nền kinh tế toàn cầu bằng cách kết nối hơn 60 quốc gia trên khắp châu Á, châu Âu và châu Phi thông qua các dự án thương mại và cơ sở hạ tầng.

Theo như mường tượng, gần 2/3 dân số thế giới sẽ được kết nối thông qua các dự án BRI tương lai. Một số nhà kinh tế ước tính BRI có thể thúc đẩy thương mại toàn cầu lên tới 12%.

Mặc dù có những lợi ích, nhiều nghi vấn đã được đặt ra về động cơ của Trung Quốc cho sáng kiến ​​này, và liệu Bắc Kinh có thể chi 1 nghìn tỷ đô la Mỹ đã cam kết cho các dự án cơ sở hạ tầng hay không, và liệu những đối tác của họ có đủ khả năng trả nợ hay không, theo The Quint.

Liệu BRI có phải là ‘Con ngựa thành Troy’ ?

Một số mối lo ngại rằng dự án BRI có thể là con ngựa Trojan cho sự thống trị toàn cầu thông qua bẫy nợ, theo The Quint.

Sri Lanka là một trường hợp thường xuyên được nêu lên như một câu chuyện cảnh giác. Không thể hoàn trả khoản vay trên một dự án xây dựng cảng trị giá 1,5 tỷ USD Mỹ, chính phủ Sri Lanka đã đồng ý cho Trung Quốc thuê 99 năm cảng làm thế chấp [cho khoản nợ].

Những chức sắc cảng và bộ trưởng đã cho biết vào thời điểm đó: “Chúng tôi đã phải đưa ra quyết định để thoát khỏi cái bẫy nợ này”.

blank
Một nhóm du khách Sri Lanka tới thăm cảng vận tải nước sâu xem tàu nạo vét Trung Quốc hoạt động tại Hambantota, hôm 24/3/2010. (Ảnh: Reuters)

Con ngựa thành Troy (Troia – Tơ roa) là con ngựa gỗ mà quân Hy Lạp đã sử dụng để giành chiến thắng trong cuộc chiến thành Troy.

Cuộc chiến kéo dài 10 năm mà người Hy Lạp không thể thắng bằng sức mạnh, nên sử dụng một kế sách của tướng Odyssey, họ dỡ tàu và lấy gỗ dựng một con ngựa và dùng kế lui binh, chỉ để lại một người. Người này với nhiệm vụ đánh lừa quân Troy, khiến thành Troy tưởng rằng ngựa gỗ là món quà đền bù cho bức tượng nữ thần Athena đã bị phá hủy.

Thực chất trong bụng ngựa gỗ chứa đầy binh lính. Quân Troy đã mất cảnh giác và no say sau tiệc mừng chiến thắng, đêm đến quân Hy Lạp trong bụng ngựa đã xông ra đánh và mở cổng thành cho quân bên ngoài ồ ạt kéo vào, vì vậy, với kế sách ngựa gỗ, Hy Lạp đã chiến thắng và đánh bại thành Troy.

blank
Con ngựa gỗ thành Troy trong bộ phim chiến tranh sử thi cổ trang “Troy”do David Benioff viết kịch bản và đạo diễn bởi Wolfgang Petersen phát hành năm 2004 (Ảnh: ferdoselhayat)

Nepal có rơi vào bẫy nợ ?

Mặc dù lo sợ về các khoản vay không thể trả lại, nhiều quốc gia nhỏ đã chấp nhận BRI như một con đường thay thế cho sự phát triển kinh tế thịnh vượng. Nepal là một trong số những quốc gia như vậy – họ đã bước vào BRI trong năm ngoái với một sự hào hứng nồng nhiệt.

Sau đó, vào tháng 6 năm nay, Thủ tướng Nepal KP Sharma Oli đã tới Trung Quốc để ký thỏa thuận trị giá 2,4 tỷ USD cho tất cả mọi thứ, từ các dự án cơ sở hạ tầng và năng lượng cho đến các nỗ lực tái thiết sau thiên tai.

Điểm “sáng” của các thỏa thuận là một kế hoạch táo bạo để xây dựng một tuyến đường sắt xuyên qua dãy Himalaya. Tuyến đường sẽ nối liền thị trấn biên giới Kerung với thủ đô Nepal, Kathmandu, và các thị trấn du lịch Pokhara và Lumbini (nơi sinh của Phật). Tuyến đường sắt này cũng đang được coi là nguồn lực tiềm năng cho ngành du lịch Nepal, với khoảng 2,5 triệu khách du lịch Trung Quốc dự kiến thăm viếng hàng năm.

blank
Đường sắt Trung Quốc – Nepal. (Ảnh: The Quint)

Nếu tuyến đường sắt được xây dựng như đề xuất, Nepal cũng sẽ được định vị thành một vị trí trung tâm giao thông chính cho giao thương giữa Trung Quốc và đối thủ của nó là Ấn Độ. Một nghiên cứu ước tính thương mại của Nepal có thể được tăng thêm 35-45% khi tuyến đường sắt và các cơ sở dự án hạ tầng BRI khác được hoàn thành.

Chính phủ Trung Quốc đã tiến hành nghiên cứu tiền khả thi trên tuyến đường sắt Kerung-Kathmandu. Nghiên cứu ước tính 72,25 km đường từ biên giới Trung Quốc tới Kathmandu sẽ có giá 2,25 tỷ USD (các ước tính khác nói rằng chi phí có thể nhiều hơn nữa). Các quan chức đường sắt Nepal cho biết 98,5% con đường chạy xuyên qua các đường hầm và những cây cầu do địa hình đồi núi.

blank
Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Mosaicadventure)

Cuộc tranh luận chính về Kathmandu hiện nay đó là liệu tuyến đường sắt được đề xuất có khả thi về mặt kỹ thuật và tài chính hay không, và nếu một ngày nào đó nó được hoàn thành, nó có thể là một dự án Voi trắng – một tuyến đường vận chuyển đắt tiền nhưng là một tuyến đường lớn không được sử dụng đúng công suất. (Voi trắng là thuật ngữ chỉ những dự án tốn kém nhưng không có hiệu quả).

Các câu hỏi về chi phí đã được đặt ra. Bên cạnh đó là sự vật lộn của Sri Lanka nhằm trả lại tổng số 8 tỷ Mỹ kim đang nợ các công ty Trung Quốc, nhiều quốc gia khác đang ở trong tình trạng khó khăn tương tự.

blank
Khách du lịch tại Thamel, một khu phố thương mại sầm uất từ lâu là trung tâm du lịch tại Kathmandu, Nepal. (Ảnh: Shutterstock)

Lào và Maldives

Các nhà kinh tế lo ngại rằng Lào vốn đã nhìn thấy khoản nợ của họ đạt 68% GDP, sẽ gặp khó khăn trong việc thanh toán phần đường sắt trị giá 6 tỷ USD do Trung Quốc xây dựng.

Và tại Maldives, phe đối lập đang tuyên bố rằng đất nước đang đối mặt với một cái bẫy nợ đang lờ mờ xuất hiện, với 92 triệu USD trong các khoản thanh toán hàng năm do Trung Quốc chi trả cho một dự án nâng cấp sân bay và cầu – khoảng 10% toàn bộ ngân sách.

‘Philippines cần nhìn vào những thứ đã xảy ra với Sri Lanka’

Hôm thứ Ba, trước chuyến thăm của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Malina, ông Jaime Florcruz, một giáo sư trợ giảng tại đại học Peking đưa ra cảnh báo rằng: Chính phủ Philippine phải thông minh trong việc đối phó với Trung Quốc, theo kênh ABS-CBN News.

Ông Jaime Florcruz cho biết các thỏa thuận đến sau chuyến thăm sẽ là hữu hình và có lợi ích dài hạn, nhưng chính phủ phải nhìn vào những cái thứ xảy ra với Sri Lanka như một “câu chuyện cảnh giác” để tránh rơi vào cái gọi là “bẫy nợ Trung Quốc”.

“Chúng ta nên coi chúng là những câu chuyện cảnh giác… Nó cho thấy chúng ta cần phải thông minh, kiểm tra điều chỉnh chặt chẽ những ưu và khuyết điểm. Chúng ta cần phải chắc chắn rằng chúng ta có thể trả nợ”, và rằng các giao dịch với Trung Quốc luôn được chào đón miễn là nó không làm tổn hại đến chủ quyền Philippines và các tuyên bố chủ quyền lãnh thổ, theo ông Florcruz.

Xi - Duterte
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong buổi lễ chào đón tại Cung điện Malacanang ở Manila hôm thứ ba. (Ảnh: EPA-EFE)

Cũng theo abs-cbn, trong Hội nghị Thượng đỉnh Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương mới đây, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã cho rằng các khoản vay của Trung Quốc đi kèm với các ràng buộc và tạo nên “món nợ đáng kinh ngạc” cho những nước nghèo hơn.

Triệu Hằng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
“Trung Quốc muốn thắng Mỹ trong cuộc tranh chấp ở Biển Đông, nhưng lại không muốn đối đầu quân sự. Tôi tin là như vậy.” Đó là câu trả lời của học giả Bonnie Glaser, khi nhật báo Người Việt đặt câu hỏi, “Liệu Trung Quốc và Mỹ sẽ đối đầu trong cuộc tranh chấp ở Biển Đông, cùng lúc có những sự kiện liên quan đến Đài Loan và Hồng Kông?”
Trong gần hai thập kỷ qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã tài trợ cho hơn 100 viện Khổng Tử đặt tại các trường đại học và cao đẳng của Hoa Kỳ. Viện Khổng Tử là tổ chức tuyên truyền của nhà nước Trung Quốc [hợp tác với nhiều tổ chức giáo dục Hoa Kỳ] để truyền giáo tư tưởng cộng sản Trung Quốc cho giới sinh viên trẻ của Hoa Kỳ.
Liên tiếp trong những ngày gần đây, Tổng thống Donald Trump cùng các quan chức hàng đầu trong nội các của ông đã có những phát biểu và hành động cực kỳ cứng rắn, trong cuộc đối đầu toàn diện với Đảng Cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) mà đại dịch virus chỉ là “giọt nước tràn ly". Sâu xa hơn trong những nỗ lực này chính là làm sụp đổ ĐCSTQ - một thể chế “nổi tiếng" tàn bạo, dối trá và bất lương nhất hành tinh.
Ngày 22/5/2020 ‘Tổ công tác đặc biệt’ và đề án thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), được quyết định thành lập với mục đích vừa nêu. Chính phủ Hà Nội đã nhận thức tầm quan trọng của vấn đề. Tuy nhiên, nếu chỉ quan niệm đó là cơ hội để thu hút FDI, thì có lẽ chưa xứng tầm với cơ hội thay đổi để phát triển hiện nay. Đại dịch COVID-19 đang gây ra cuộc khủng khoảng kép nghiêm trọng về y tế và kinh tế cho thế giới. Đây là ‘một biến cố lớn’ chưa từng có từ trăm năm nay, sẽ định hình lại ‘trật tự thế giới’,
Thời gian qua các nhà ngoại giao Trung cộng hung hăng tấn công bất cứ nước nào nghi ngờ về sự minh bạch và thành công của Trung cộng trong xử lý đại dịch do virus corona gây ra. Thủ tướng Úc ông Scott Morrison lại đề nghị tiến hành điều tra về nguồn gốc và cách thức các quốc gia xử lý đại dịch, nên nước Úc lãnh chịu phản ứng hung bạo nhất, nhưng chính nhờ vậy người Úc mới thức tỉnh đồng lòng “thoát Trung”, một bài học đáng giá để chúng ta học hỏi.
Nhà nghiên cứu Raul Pedrozo, chuyên gia luật quốc tế từng nhiều năm làm việc cho Hải quân Mỹ, nói các nước Đông Nam Á cần đứng lên chống lại sự bắt nạt của Trung Quốc ở Biển Đông. "Có những lúc, các quốc gia Đông Nam Á phải lựa chọn giữa việc tiếp tục thỏa hiệp hay cùng nhau đứng lên. Trung Quốc là kẻ bắt nạt. Cách duy nhất để chống lại kẻ bắt nạt là đẩy lùi nó và đứng lên bảo vệ lợi quyền của mình", ông Raul Pedrozo trao đổi với BBC News Tiếng Việt hôm 21/5.
Có đến 73% người Đài Loan tín nhiệm tổng thống Thái Anh Văn, chỉ có 2,7% cảm thấy mình là người Trung Quốc. Mặc cho Tập Cận Bình đe dọa, đa số chuyên gia phương Tây tin rằng Bắc Kinh khó thể can thiệp quân sự, do nguy cơ xung đột lan rộng, và tác động tiêu cực lên hình ảnh của Trung Quốc trước thế giới.
Một cuốn nhật ký của nữ tác giả người Trung Quốc từng đoạt giải thưởng văn học, ghi lại cuộc sống của bà ở Vũ Hán trong những ngày đầu đại dịch virus corona hiện đã được dịch sang tiếng Anh. Bà Phương Phương bắt đầu đăng các bài viết online về trải nghiệm của bà trong thành phố Vũ Hán vào tháng Giêng, khi vụ dịch vẫn được coi là một cuộc khủng hoảng cấp địa phương.
Lần đầu tiên kể từ khi đại dịch virus corona bắt đầu, các quan chức y tế sẽ gặp nhau (qua mạng) tuần tới tại Hội đồng Y tế Thế giới để quyết định thế giới nên giải quyết khủng hoảng như thế nào. Nhưng một trong những nước thành công nhất trong việc bảo vệ người dân khỏi bị nhiễm này sẽ không được mời tham dự cuộc họp của cơ quan ra quyết định của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Đài Loan đã được quốc tế hoan nghênh vì đã ngăn chặn được nhanh chóng và có hiệu quả sự lây lan của virus và nói rằng họ nên có một nền tảng để chia sẻ kinh nghiệm của mình với thế giới.
AMTI : Trung Quốc gia tăng mở rộng sự hiện diện về mặt hành chính trên Biển Đông một cách âm thầm, nên ẩn giấu phía sau là những hậu quả thực sự cho các quốc gia yêu sách khác. Việc lập hai « quận » mới cho « thành phố Tam Sa » không chỉ mang tính biểu tượng.
Bảo Trợ