Trung Quốc hứng bão tại Liên Hiệp Quốc vì giam giữ cả triệu người Duy Ngô Nhĩ

07 Tháng Mười Một 20181:40 CH(Xem: 94)

Trung Quốc hứng bão tại Liên Hiệp Quốc vì giam giữ cả triệu người Duy Ngô Nhĩ

mediaBiểu tình trước Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc ở Genève ngày 06/11/2018 phản đối Bắc Kinh. Dòng chữ trên biểu ngữ: "Trên 1 triệu người Duy Ngô Nhĩ bị giam giữ tùy tiện tại Trung Quốc. Liên Hiệp Quốc cần phải lên tiếng!"REUTERS/Denis Balibouse

Hôm qua 06/11/2018 tại Genève, trong suốt cả buổi sáng, phái đoàn đông đảo của Trung Quốc do thứ trưởng ngoại giao Lạc Ngọc Thành (Le Yucheng) làm trưởng đoàn, đã phải hứng chịu một trận bão chỉ trích trong phiên Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (UPR) ở Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

Đại diện Mỹ Mark Cassayre đòi hỏi Bắc Kinh « chấm dứt tất cả các kiểu bắt giam tùy tiện, trả tự do ngay lập tức cho hàng trăm ngàn, thậm chí hàng triệu người bị giam giữ trong các trại cải tạo ở Tân Cương ». Đại sứ Pháp François Rivasseau cũng yêu cầu « kết thúc việc giam giữ người hàng loạt trong các trại tập trung », và đề nghị cao ủy nhân quyền Liên Hiệp Quốc Michelle Bachelet giám sát tình hình tại chỗ.

Trong lúc đại sứ các nước liên tục đặt câu hỏi, đả kích, chất vấn đoàn Trung Quốc, bên ngoài trụ sở Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc khoảng 500 người biểu tình với các khẩu hiệu đòi « Chấm dứt diệt chủng người Duy Ngô Nhĩ ».

Phía Trung Quốc, như thường lệ, bác bỏ các cáo buộc mà họ cho là « đầy định kiến » đối với « cuộc chiến chống khủng bố » của Bắc Kinh.

Một phóng sự trước đó của hãng tin Pháp AFP ghi nhận, nếu cứ tin vào các hình ảnh trên truyền hình nhà nước Trung Quốc, thì một trong những « trung tâm huấn nghiệp » dành cho những người Hồi giáo ở miền tây bắc nước này là một trường học hiện đại, nơi đó học viên được dạy tiếng Hoa, một môn thể thao hay múa cổ truyền.

Trại tập trung được giới thiệu trên kênh truyền hình nhà nước CCTV vào tuần rồi là một trong số 181 trại cải tạo được lập ra tại Tân Cương kể từ năm 2014, theo điều tra của AFP. Đài CCTV nói rằng việc nhập trại là tự nguyện, chiếu cảnh các học viên đang vui vẻ học tiếng Hoa, và học các nghề may mặc hay chế biến thực phẩm.

Ma trắc, còng…tại các trại cải tạo người Duy Ngô Nhĩ

Nhưng cơ quan chính quyền phụ trách về trung tâm này ở thành phố Hòa Điền (Hotan) nơi các hình ảnh trên được quay, hồi đầu năm đã đặt mua cả một kho vũ khí chẳng liên quan gì đến giáo dục. Có thể kể : 2.768 cây ma-trắc, 1.367 bộ còng tay, 2.792 bình xịt hơi cay.

Danh sách trên đây nằm trong số hàng ngàn đơn đặt hàng của các chính quyền địa phương ở Tân Cương, từ hai năm qua phải chịu trách nhiệm về việc thiết lập một mạng lưới « các trung tâm huấn nghệ », nhằm đối phó với các phong trào Hồi giáo và ly khai đang tăng lên tại khu vực đại đa số dân cư là người theo đạo Hồi, nằm cách Bắc Kinh 2.200 km về phía tây.

Theo các nhà tranh đấu lưu vong, thực ra đó là những trại cải tạo, đang giam giữ đến một triệu người Duy Ngô Nhĩ, trên tổng số 11,5 triệu người thuộc sắc tộc này. Bên cạnh đó, các sắc tộc thiểu số khác theo đạo Hồi như người Kazakhstan mang quốc tịch Trung Quốc, cũng nằm trong tầm ngắm.

Do bị đả kích tại Liên Hiệp Quốc cũng như từ các nước phương Tây, đứng đầu là Hoa Kỳ, Bắc Kinh sau nhiều tháng chối cãi sự hiện diện của các trại giam này, đã tung ra một chiến dịch truyền thông nhằm giới thiệu các trại cải tạo trên đây như là các trung tâm dạy nghề. Mục tiêu lập ra, theo chế độ cộng sản Trung Quốc là : ngăn ngừa khủng bố trỗi dậy, trong bối cảnh người Duy Ngô Nhĩ là nguyên nhân gây ra nhiều vụ tấn công đẫm máu trong những năm gần đây.

Tuy nhiên một cuộc điều tra của AFP dựa theo trên 1.500 tài liệu có thể tham khảo trên mạng – gồm cáo thị gọi thầu, dự chi ngân sách, báo cáo công tác – cho thấy các trung tâm trên là nhà tù thay vì trường học.

Hàng ngàn quản giáo được trang bị hơi cay, ma-trắc, súng điện giám sát các trại cải tạo bao quanh là những hàng rào thép gai và camera hồng ngoại. Những trại này phải « giảng dạy như ở trường học, được quản lý như trong quân đội và được canh gác như nhà tù » - một văn bản dẫn lời bí thư tỉnh ủy Tân Cương Trần Toàn Quốc (Chen Quanguo) chỉ đạo như trên.

Một tài liệu khác nhấn mạnh, « các biện pháp đặc biệt rất cần thiết để chấm dứt nạn khủng bố ». Để tạo ra các công dân tốt, những trung tâm này phải giúp « cắt đứt việc tạo ra các thế hệ (khủng bố) mới, cội rễ, các quan hệ và nguồn lực của họ ».

Chỉ tiêu mỗi gia đình một người đi cải tạo

Các trại cải tạo loại này trở nên phố biến từ năm ngoái, sau khi có chỉ thị của chính quyền Tân Cương. Một danh sách 25 thái độ « khả nghi » về tôn giáo và 75 dấu hiệu « cực đoan » đã được phổ biến, trong đó có việc bỏ hút thuốc, để râu dài hay mua một căn lều « mà không có lý do chính đáng »…Hoặc những người đã sống « quá lâu » ở nước ngoài, những gia đình có thành viên bị công an bắt hoặc giết chết.

Theo báo cáo của Human Rights Watch, các quy định mới được đưa ra từ năm 2014 cấm hàng loạt hành động, mơ hồ cho đến nỗi muốn bắt ai cũng được. Nhiều nhân chứng khẳng định có những người Duy Ngô Nhĩ bị bỏ tù chỉ vì đi học tiếng Ả Rập ở Ai Cập, hoặc công an tìm thấy những văn bản tôn giáo trong máy tính của họ, thậm chí chỉ do tiếp xúc với người nước ngoài. Có công an viên cho biết họ phải « hoàn thành chỉ tiêu ». Một chỉ thị cho chính quyền địa phương đòi hỏi mỗi gia đình phải có ít nhất một người vào trại cải tạo trong thời gian tối thiểu ba tháng.

Số vụ bị bắt vào trại cải tạo đã tăng vọt, và vào mùa xuân năm 2017 chính quyền các địa phương bắt đầu đưa ra nhiều cáo thị gọi thầu để xây dựng thêm các trại mới. Trong số các đơn đặt hàng có : các loại giường tầng, máy điều hòa, chén bát… Vào đầu năm nay, chỉ trong vòng một tháng, riêng cơ quan phụ trách « huấn nghệ » ở Hòa Điền đã đặt mua 194.000 sách dạy tiếng Hoa, và 11.310 đôi giày. Có cả camera giám sát, thiết bị nghe trộm điện thoại, cảnh phục, nón bảo hộ, khiên chống bạo động, lựu đạn cay, ma-trắc dùng điện và loại có gai nhọn được mệnh danh là « răng chó sói ».

Có ít nhất một trại cải tạo đặt mua loại ghế có thể trói tay chân các nghi can vào. Các cán bộ đảng ở Urumqi, thủ phủ Tân Cương đã đòi được cung cấp ngay súng điện cho các trại cải tạo, giải thích rằng nhằm « bảo đảm an toàn cho nhân viên ». Loại vũ khí không sát thương này giúp « giảm bớt nguy cơ xảy ra sự cố khi không cần thiết phải dùng đến súng ».

Hãng tin Pháp đã liên lạc với các cơ quan chính quyền địa phương về các thông tin trên nhưng không được trả lời.

Theo một chỉ thị vào cuối năm 2017, học viên phải thường xuyên được trắc nghiệm về tiếng Hoa, về chính trị và làm các bản tự kiểm thảo, bày tỏ lòng trung thành với đảng Cộng sản. Suốt cả ngày, họ phải « hô khẩu hiệu, hát những bài ca cách mạng và học thuộc lòng Tam Tự Kinh ca ngợi chế độ », như thời mao-ít trước đây (1949-1976).

Các cán bộ được lệnh phải thường xuyên đi thăm gia đình các « học viên » để quảng bá việc giáo dục « chống cực đoan » và phát hiện kịp thời các dấu hiệu phẫn nộ trước khi đối tượng trở thành người chống đối đảng Cộng Sản Trung Quốc. Một số cơ quan được lập ra năm 2017 để tập trung quản lý các trại cải tạo, bảo đảm « an toàn tuyệt đối » tại đây, tránh các vụ vượt ngục.

Học viên được phân loại theo mức độ « nhiễm độc ý thức hệ » để tẩy não. Nếu phản kháng, họ sẽ bị trừng phạt như bỏ đói, không cho ngủ, biệt giam, bị đánh đập. Một bài điều tra trên báo Libération dẫn lời Omurbel Eli, một người Duy Ngô Nhĩ bị đi cải tạo khoảng 20 ngày mô tả : « Trong xà lim có khoảng 40 tù nhân, tất cả đều là người đạo Hồi, có hai camera giám sát. Ngủ thì phải thay phiên, mỗi tháng chỉ được tắm một lần. Việc đánh đập thường xuyên diễn ra, có những người không chịu nổi đã tự sát ».

Bị đàn áp như thế, nhưng theo chuyên gia Thierry Kellner trên Le Monde, khả năng người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương đứng lên đấu tranh vũ trang là rất thấp. Ngoài sự bênh vực từ các tổ chức phi chính phủ, ít có Nhà nước nào muốn chọc giận Bắc Kinh. Chuyên gia này lý giải, do là vùng đất bản lề trong dự án « Con đường tơ lụa mới », nên Trung Quốc muốn kiếm soát toàn bộ Tân Cương, không chấp nhận bất kỳ một rủi ro nào.

Theo RFI


 Các nước bày tỏ quan ngại về tình hình nhân quyền và tôn giáo ở Trung Quốc
Trung Quốc hôm thứ Ba (6/11) một lần nữa mạnh miệng bác bỏ những chỉ trích đối với việc đàn áp người Duy Ngô Nhĩ. Tuy nhiên, những bằng chứng thực tế lại cho thấy việc lên án hành vi vi phạm nhân quyền của Bắc Kinh là có căn cứ.

blank
Một đại diện của chính quyền Trung Quốc dơ tay xin phát biểu tại một diễn đàn của LHQ. (Ảnh: Foreign Policy)

Trong cuộc họp đánh giá tình hình nhân quyền ở các quốc gia của Liên Hợp Quốc (LHQ) hôm thứ Ba, Hoa Kỳ, Canada, Nhật Bản và nhiều nước khác đã kêu gọi Bắc Kinh giải quyết những lo ngại xung quanh cáo buộc chính quyền Trung Quốc vi phạm nhân quyền ở Tân Cương, theo Fox News.

Một đại diện của Mỹ trong cuộc họp, ông Mark Cassayre, kêu gọi Trung Quốc “ngay lập tức trả tự do cho hàng trăm ngàn, có thể hàng triệu người” bị bắt giữ tùy ý ở Tân Cương. Còn đại diện từ cả Canada và Vương quốc Anh cũng bày tỏ quan ngại đối với tình hình nhân quyền đang “xấu đi” của Trung Quốc.

Phát biểu trong cuộc họp, Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Lạc Ngọc Thành đã bác bỏ những chỉ trích của quốc tế đối với việc đàn áp tôn giáo và nhân quyền của Bắc Kinh.

“Chúng tôi sẽ không chấp nhận những cáo buộc có động cơ chính trị từ một vài quốc gia có cách nhìn thiên vị”, ông Lạc tuyên bố.

Yasim Sadiq, thị trưởng người Duy Ngô Nhĩ của thủ đô Urumqi, Tân Cương, cũng tham dự cuộc họp. Ông nói với các cử tọa trong phiên họp ở Geneva rằng các chính sách hiện hành của chính quyền Bắc Kinh là phù hợp với nguyện vọng của người dân.

Ông cũng lặp lại những tuyên bố của Bắc Kinh rằng không có sự kiện đáng quan ngại nào xảy ra ở Tân Cương trong 21 tháng qua, và rằng các “học viên” người Duy Ngô Nhĩ trước đây “bị nhiễm tư tưởng cực đoan” đã và đang hòa mình vào các hoạt động văn hóa và thể thao tại các “trung tâm dạy nghề”.

Ông Sadiq từng tuyên bố du khách quốc tế luôn được chào đón ở Tân Cương, nhưng chính quyền của ông đã không giải quyết yêu cầu từ một số quốc gia đề nghị cho các nhà quan sát độc lập của LHQ tới khu vực này.

Fox News đưa tin, trong những năm gần đây, chính quyền Trung Quốc đã thiết lập ở Tân Cương một mạng lưới an ninh công nghệ cao, các trạm kiểm soát của cảnh sát và camera giám sát có mặt khắp nơi.

Trong một đánh giá thường niên về nhân quyền trong nước, chính quyền Trung Quốc xác nhận khu vực Tân Cương vốn là một điểm nóng trước đây đã được ổn định nhờ việc người dân được giáo dục trong “các trung tâm dạy nghề”.

Tuy nhiên, những “học viên” ở những trung tâm như vậy đã tiết lộ những thông tin khẳng định các trung tâm mà chính quyền Trung Quốc nói là để dạy nghề cho người dân thực chất là các “trại cải tạo chính trị”, ở đó “tù nhân” chứ không phải “học viên” bị cưỡng bức nghe các bài tuyên truyền chính trị, và bị tra tấn nếu không nghe lời quản giáo, theo WSJ .

blank
Chinh quyền Trug Quốc không những bị cáo buộc đứng sau các cuộc đàn áp người Duy Ngô Nhĩ và Tây Tạng, mà còn bị lên án mạnh mẽ vì đàn áp Kitô giáo. Trong hình, giới chức ở Trung Quốc đang cho phá hủy một nhà thờ Thiên Chúa giáo. (Ảnh: Business Insider)

LHQ từng có báo cáo trong đó khẳng định các bằng chứng từ thực tế cho thấy có tới hơn 1 triệu người Duy Ngô Nhĩ và người thiểu số theo tôn giáo khác bị giam cầm trong các “trại cải tạo chính trị” ở Trung Quốc.

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền cho hay, đánh giá của LHQ minh chứng sự tương phản giữa quan điểm của Bắc Kinh về các hồ sơ nhân quyền và “những sự thật nghiệt ngã”.

“Trung Quốc đã thất bại trong việc thuyết phục nhiều quốc gia tin rằng Bắc Kinh không lạm dụng nhân quyền”, ông John Fisher, giám đốc của Tổ chức theo dõi Nhân quyền, nêu quan điểm.

Khoảng 500 người, trong đó có sự tham gia của người Duy Ngô Nhĩ và những người ủng hộ Tây Tạng, đã tổ chức biểu tình phản đối Trung Quốc bên ngoài phòng họp của LHQ ở Geneva, nơi diễn ra các thảo luận về nhân quyền hôm thứ Ba. Những người biểu tình đã hô vang các câu như “nỗi sỉ nhục Trung Quốc” và cáo buộc Bắc Kinh là “khủng bố”.

Trí Dũng DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Bắc Kinh cần chuẩn bị cho một cuộc đàm phán khó khăn khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp nhau tại hội nghị thượng đỉnh G20, các nhà quan sát nêu quan điểm, theo SCMP. Mỹ-Trung khác biệt trong vấn đề thương mại dẫn đến 21 quốc gia thành viên của APEC đã không đạt được tuyên bố chung sau khi hội nghị kết thúc vào cuối tuần qua tại Port Moresby, Papua New Guinea. Ba đại biểu tham dự APEC ở Papua New Guinea đã mô tả bầu không khí giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ tại hội nghị này là “cực kỳ căng thẳng”.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bắt đầu chuyến công du đến Philippines vào hôm nay (20/11) khi mối quan hệ hai nước dần ấm lên sau nhiều năm căng thẳng ở Biển Đông. Chuyến đi đến Philippines trong 2 ngày (20-21/11) đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo Trung Quốc tại quốc gia này trong 13 năm qua, theo SCMP. Philippines cũng là chặng dừng chân cuối cùng trong chuyến ngoại giao ở Thái Bình Dương của ông Tập, đó là một phần trong nỗ lực mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc ở khu vực này, SCMP cho biết.
Trước những lo ngại về rò rỉ tin tức nội bộ trong “trại cải tạo”, ĐCSTQ đã liên tục di chuyển những người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ trong các trại cải tạo tập trung từ miền Nam ra miền Bắc Tân Cương, BL Daily tổng hợp đưa tin. Hoa Kỳ và các nước phương Tây khác bao gồm Canada, Pháp và Đức đã cùng nhau kêu gọi ĐCSTQ đóng các trại cải tạo tập trung ở Tân Cương. Tuy nhiên, gần đây các cơ quan truyền thông của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đột nhiên đồng loạt công bố, lớp người đầu tiên trong Trại cải tạo Tân Cương đã “tốt nghiệp”, thậm chí còn tổ chức đám cưới, động thái này đặc biệt thu hút sự quan tâm chú ý của dư luận quốc tế, theo Banned Book.
Phụ trang kinh tế của Le Figaro hôm nay20/11/2018 cho biết « Châu Âu nay đã bảo vệ tốt hơn vốn quý công nghiệp của mình trước một Bắc Kinh háu ăn ». Hôm nay các nước châu Âu bàn bạc về cơ chế giám sát đầu tư nước ngoài trong những lãnh vực chiến lược. Dân biểu Franck Proust phụ trách hồ sơ này tại Nghị viện Châu Âu khẳng định : « Châu Âu không còn ngây thơ nữa ! ». Hệ thống trao đổi thông tin giữa các nước thành viên là bước khởi đầu để châu Âu đối phó với làn sóng đầu tư ồ ạt từ Bắc Kinh.
Phát biểu tại Hồng Kông ngày 19/11/2018, một quan chức ngoại giao Mỹ một lần nữa đã nhắc lại rằng Washington sẽ không nhượng bộ Bắc Kinh trong các vấn đề Biển Đông và Đài Loan, cho dù Mỹ vẫn mong muốn duy trì hợp tác ngoại giao cấp cao với Trung Quốc thông qua các cuộc đối thoại song phương và đa phương.
Cựu Tổng thống Maldives, ông Abdulla Yameen đã bay tới Bắc Kinh năm 2017 để ký Thỏa thuận Thương mại Tự do với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình Chính phủ Maldives đang xem xét rút khỏi một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc, cựu tổng thống Mohamed Nasheed nói với BBC. "Thỏa thuận thương mại tự do này rất một chiều ... những con số không phù hợp", cựu tổng thống Mohamed Nasheed nói với BBC.
Tám mươi tám tổ chức khắp nơi trên thế giới đã cùng ký tên trên một bức thư ngỏ gửi chủ nhân công ty Facebook yêu cầu “cải thiện chính sách gỡ bài viết, xóa tài khoản” trên mạng xã hội quen thuộc này. “Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia, một nghị sỹ của Nghị viện Đan Mạch, và một phát ngôn viên điểm tin của Philippines có điểm gì chung? Tất cả họ đều bị áp dụng sai các Tiêu chuẩn Cộng đồng của Facebook. [1] Nhưng không giống như những người dùng thông thường khác, các cá nhân và tổ chức này đã được giới truyền thông chú ý tới, nhờ đó họ có thể tiếp cận với các nhân viên Facebook.
Trưởng đoàn đàm phán thương mại của Trung Quốc trong tiến trình gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới WTO, vào thập niên 1990, công khai phê phán chiến lược của Bắc Kinh trong cuộc đọ sức với Mỹ hiện nay. Sự kiện này cho thấy có sự chia rẽ, bất đồng trong nội bộ giới lãnh đạo chính trị Trung Quốc. Theo AFP, trong cuộc hội thảo do tạp chí kinh tế Tài Tân (Caixin) tổ chức tại Bắc Kinh ngày thứ Hai 19/11/2018, chuyên gia kinh tế Trung Quốc Long Vĩnh Đồ (Long Yong Tu) cho rằng Bắc Kinh đã sai lầm khi « tấn công vào ngành xuất khẩu nông phẩm của Mỹ » để trả đũa các biện pháp áp thuế của Washington.
Lần đầu tiên trong lịch sử APEC, các nhà lãnh đạo 21 quốc gia và nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương trong ngày bế mạc hôm nay 18/11/2018 không ra được thông cáo chung. Hội nghị thượng đỉnh tại Papua New Guinea năm nay được đánh dấu bởi sự đối đầu trực diện giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, trong bối cảnh tranh giành ảnh hưởng tại khu vực. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho biết : « Các nhà lãnh đạo quyết định, thay vì ra bản tuyên bố chung như truyền thống, đã giao cho nước chủ nhà Papua New Guinea thay mặt tất cả các thành viên đưa ra một bản tuyên bố sau đó ».
Tại Hội Nghị Thượng Đỉnh Diễn Đàn Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương APEC chính thức mở ra vào hôm nay, 17/11/2018 tại Port Moresby, thủ đô đảo quốc Papua New Guinea, Mỹ và Trung Quốc đã đấu khẩu kịch liệt, gần như trên mọi lãnh vực, từ thương mại, đầu tư cho đến an ninh khu vực. Bất đồng nghiêm trọng này dự báo nhiều khó khăn cho việc đạt được đồng thuận nhân Thượng Đỉnh APEC 2018 sẽ bế mạc vào ngày mai, 18/11.
Bảo Trợ