Cựu Thứ trưởng Hải quân Mỹ ‘mách nước’ đối phó chiến tranh lạnh với Trung Quốc

03 Tháng Mười Một 20183:03 SA(Xem: 167)

Tóm tắt bài viết

  • Theo cựu Thứ trưởng Hải quân Mỹ Seth Cropsey, không giống như với Liên Xô trước đây, trong cuộc chiến tranh lạnh với Trung Quốc, điều quan trọng là Mỹ phải kiểm soát được vùng biển. Do đó cần phải củng cố lực lượng hải quân và hợp tác với các nước đồng minh.
  • Một mục tiêu quan trọng là phải khiến cho Trung Quốc nao núng, từ bỏ những tham vọng bành trướng trên biển của mình, bằng cách gây sức ép, ‘áp sát’ Bắc Kinh tại những điểm yếu của họ trên đất liền.
  • Theo ông Cropsey, Mỹ cần hỗ trợ, hợp tác với Đài Loan; Quan tâm nhiều hơn đến an ninh của Nhật Bản; Tăng cường sự hiện diện của hải quân và lính thủy đánh bộ trên bờ biển phía bắc nước Úc; Hỗ trợ cho rất nhiều cuộc xung đột hiện nay giữa Moscow và Bắc Kinh; Trở lại Ấn Độ Dương trong nỗ lực cạnh tranh với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc; Nối lại những mối liên hệ với những người thiểu số Duy Ngô Nhĩ bị đàn áp ở Trung Quốc để thực hiện những cam kết của Phó Tổng thống Pence.

hkmh-uss navy
Thời báo Phố Wall gần đây cho đăng bài viết của ông Seth Cropsey, nguyên Thứ trưởng Hải quân Hoa Kỳ dưới chính quyền Tổng thống Reagan và Tổng thống George H.W Bush, trong đó đưa ra những phân tích và đề xuất về cách Mỹ có thể giành chiến thắng trong một chiến tranh lạnh với Trung Quốc.


Là giám đốc Trung tâm Sức mạnh Hải quân Mỹ, thuộc Viện Hudson, ông Cropsey cho rằng Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence, trong bài phát biểu của mình hôm 4/10 tại Viện Hudson,đã thể hiện một bước ngoặt trong mối quan hệ Trung – Mỹ, thừa nhận rằng 40 năm nỗ lực của Mỹ để khiến Trung Quốc trở thành “bên có quan hệ mật thiết” (stakeholder) trong quy phạm và thể chế toàn cầu đã thất bại hoàn toàn. Hiện Nhà Trắng cam kết sẽ thay đổi những quan hệ với Bắc Kinh cho phù hợp.

Củng cố sức mạnh Hải quân

Theo ông Cropsey, Phó Tổng thống Pence đã không đưa ra các chi tiết cụ thể, nhưng không thiếu các bước mà chính quyền Mỹ có thể thực hiện, để khẳng định những lợi ích của Mỹ, chống lại các mục tiêu bá chủ của Trung Quốc. Mỹ cần tái cam kết bảo vệ các đồng minh của Mỹ ở Đông Á, và nâng cao năng lực các lực lượng Mỹ, để ngăn chặn sự bành trướng của Trung Quốc.

blank
Ông Seth Cropsey, Giám đốc Trung tâm Sức mạnh Hải quân Mỹ, Viện Hudson. Ông từng là Thứ trưởng Hải quân Hoa Kỳ dưới chính quyền Tổng thống Reagan và Tổng thống George H.W Bush.

Các biện pháp ngăn chặn được chia thành hai loại: Những hành động Hoa Kỳ có thể đơn phương thực hiện, và những biện pháp phải được thực hiện cùng với các đồng minh trong khu vực. Các nước Đông Á ngày càng gắn kết với Mỹ, tin rằng một khi Trung Quốc chiến thắng, họ sẽ “đối xử với chúng tôi giống như đối với những con chó”, một nhà ngoại giao châu Á gần đây đã nhận xét như vậy với ông Cropsey.

Ông Cropsey cho rằng để bắt đầu, Hải quân Mỹ cần mở rộng đội tàu của mình. Chính quyền của Tổng thống Trump đã cam kết tăng số lượng tàu hoạt động từ khoảng 280 chiếc hiện nay, lên 355 chiếc. Nhưng việc mở rộng này phải được hoàn thành vào năm 2030, chứ không phải kéo dài 30 năm như Nhà Trắng đã đề xuất. Việc đẩy nhanh xây dựng hải quân hàm ý cho Trung Quốc thấy bằng chứng về quyết tâm của Mỹ chống lại tham vọng khu vực của Bắc Kinh, nói với Chủ tịch Tập Cận Bình bằng một ngôn ngữ “không cần dịch thuật”.

Mỹ có thể bắt đầu bằng cách ra lệnh cho một nhóm tàu sân bay tấn công bổ sung, triển khai ở khu vực Ấn Độ-Thái Bình Dương trong tương lai. Một tàu sân bay Mỹ hiện đóng ở Nhật Bản, không thể ‘đơn phương độc mã’ kiểm soát khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương rộng lớn. Nó cũng không thể cung cấp lực lượng tấn công mà Mỹ cần có trong một cuộc chiến tranh với Trung Quốc. Một nhóm tàu sân bay tấn công bổ sung cũng sẽ cho phép Mỹ tăng cường tuần tra Biển Đông, bao gồm cả vùng biển quốc tế của eo biển Đài Loan. Sự tham gia của các đồng minh Mỹ vào những cuộc tuần tra này sẽ thúc đẩy sự quan tâm của các quốc gia có cùng tư tưởng, trong việc bảo vệ quyền tự do hàng hải, ông Cropsey nhận xét.

Lực lượng quân đội Mỹ cũng phải được chuẩn bị để đáp trả sự khiêu khích của Trung Quốc bằng chính hành động tương tự. Thách thức của Trung Quốc đối với chiếc tàu khu trục Mỹ [USS Decatur] gần quần đảo Trường Sa tháng trước là một ví dụ về sự ‘gây hấn thụ động’ (passive aggression). Trung Quốc gần đây đã tiến hành các cuộc tấn công mạng chống lại các công ty Mỹ, bao gồm các nhà thầu quốc phòng. Chính phủ Mỹ cũng là một mục tiêu thường xuyên của các tin tặc Trung Quốc. Bắc Kinh đã khởi xướng một cuộc tấn công mạng vào trường Cao đẳng Hải chiến Mỹ (NWC) vào đầu năm 2006. Trong tháng trước, Nhà Trắng đã công bố một Chiến lược Mạng Quốc gia mới (NCS), trong đó tuyên bố Mỹ sẽ đáp trả tất cả các cuộc tấn công mạng đã được xác nhận. Đây là sự ngăn chặn đúng đắn. Chính quyền Mỹ sẽ làm nản lòng những khiêu khích của Trung Quốc bằng cách đưa ra các hình phạt tương xứng.

Ông Crospey cho rằng lợi thế của Mỹ trong trí tuệ nhân tạo có thể nâng cao lợi thế của Mỹ trong cả chiến tranh mạng và chiến tranh truyền thống, trong những năm tới. Trí tuệ nhân tạo sẽ sớm cho phép các bệ điều khiển quân sự tự động hoạt động, chống lại kẻ địch mà không có chỉ đạo của con người ngay lập tức. Một đàn các tàu lặn nhỏ không người lái có thể thông tin liên lạc với nhau, để đánh chìm một chiếc tàu địch. Sự tập trung tăng cường vào trí tuệ nhân tạo sẽ đảm bảo cho ưu thế vượt trội về quân sự và hải quân của Mỹ được tiếp tục, bất chấp tốc độ quân sự hóa của Trung Quốc đang tăng nhanh. Sự vượt trội này có thể được tăng cường bằng cách loại bỏ những trở ngại quan liêu trong Bộ Quốc phòng Mỹ, những cản trở làm chậm triển khai những công nghệ mới.

Liên kết đồng minh

Khi nói đến các liên minh trong khu vực, không có đối tác nào quan trọng hơn Đài Loan, đối thủ hoạt động dũng cảm nhất, chống lại những yêu sách lãnh thổ phi lý của Trung Quốc. Chính quyền ông Trump đã phê chuẩn 2 vụ bán vũ khí cho Đài Bắc kể từ tháng 6/2018 và sẽ mở rộng hợp tác với các lực lượng Đài Loan.

Theo ông Cropsey, Mỹ và Đài Loan cần xây dựng quan hệ gần gũi bằng cách thu xếp những cuộc gặp giữa các nhà ngoại giao và các sĩ quan quân đội cấp cao, chào đón các tàu hải quân tại các cảng của nhau. Mỹ cũng cần hỗ trợ cho chương trình tàu ngầm mới triển khai của Đài Loan. Một sự phòng thủ mạnh mẽ hơn của Đài Loan, đặc biệt chống lại một cuộc phong tỏa hoặc đổ bộ, sẽ khiến Trung Quốc phải tổn thất nhiều hơn khi chiếm đoạt hòn đảo này bằng vũ lực.

Một ưu tiên khác là sự quan tâm nhiều hơn đến an ninh của Nhật Bản. Mối quan hệ mạnh mẽ của Tổng thống Trump với Thủ tướng Shinzo Abe sẽ dẫn đến sự hợp tác chặt chẽ hơn trên biển. Tokyo đã bắt đầu cải thiện đáng kể năng lực phòng thủ của mình, và Mỹ cần hỗ trợ cho sự phát triển năng lực này, cùng với sự chuyển giao vũ khí mở rộng. Cùng với Đài Loan, các lực lượng Nhật Bản có thể được hợp nhất vào một trung tâm chỉ huy và kiểm soát chung, để giám sát các vùng biển của cả 2 nước.

Cuối cùng, Mỹ cần tăng cường sự hiện diện của hải quân và lính thủy đánh bộ trên bờ biển phía bắc nước Úc. Bắc Kinh phải hiểu rằng các đồng minh của Mỹ sẽ thách thức mạnh mẽ bất kỳ mưu toan nào, hòng kiểm soát các eo biển quần đảo, giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương.

Ông Cropsey nhận thấy trọng tâm xung đột hàng hải giữa Mỹ và Trung Quốc thay đổi hoàn toàn động lực của Chiến tranh Lạnh, vốn là một sự bế tắc chủ yếu trên đất liền.

Trong Chiến tranh Lạnh trước đây [1946-1989], Mỹ đã yêu cầu các lực lượng hải quân quấy rối các con tàu của Liên Xô, làm họ xao nhãng, không chú ý đến khu vực trung tâm của Đức.

Nhắm vào những điểm yếu

Ngày nay, một mục tiêu quan trọng là cần phải khiến Trung Quốc nao núng, từ bỏ những tham vọng hải quân của mình, bằng cách gây sức ép, ‘áp sát’ Bắc Kinh tại những điểm yếu của họ trên đất liền.

Ông Cropsey cho rằng Nga là một phương án rõ ràng nhất. Mỹ cần hỗ trợ cho rất nhiều cuộc xung đột hiện nay giữa Moscow và Bắc Kinh, chẳng hạn như tranh chấp thống trị ở Trung Á, và khai thác các tài nguyên ở khu vực Bắc Cực.

Ngoài ra, dân số Duy Ngô Nhĩ đông đúc và không chịu khuất phục trước sự đàn áp dã man của chính quyền Trung Quốc lại là vấn đề nữa, hứa hẹn sẽ trở thành một điều gây khó chịu nhiều hơn đối với chính quyền Bắc Kinh. Tranh chấp của Trung Quốc về chủ quyền ở Tây Tạng đã có từ thế kỷ 13, mà không có được sự giải quyết triệt để. Đây là những phức tạp trong nỗ lực mạnh mẽ của Trung Quốc nhằm củng cố đế chế của mình. Mỹ cần nối lại những mối liên hệ với những người thiểu số bị áp bức này, để thực hiện lời cam kết trong bài phát biểu của Phó Tổng thống Pence.

Mỹ cũng cần trở lại Ấn Độ trong nỗ lực cạnh tranh với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc, một tham vọng [của Bắc Kinh] nhằm hợp nhất và thống trị thương mại châu Á với châu Âu. Ngành công nghiệp Mỹ có thể hình thành quan hệ đối tác với Ấn Độ, để hiện đại hóa các cảng và hệ thống giao thông đường bộ của Ấn Độ.

Phó Tổng thống Pence đã cam kết Mỹ sẽ vẫn là cường quốc thống trị của Thái Bình Dương. Ông Pence nhận diện Trung Quốc là thách thức lớn nhất đối với Mỹ. Ông Pence đã nhận xét chính xác rằng Trung Quốc có một cách tiếp cận “toàn bộ chính phủ” để thúc đẩy tham vọng bá chủ của mình.

Để bảo vệ an ninh của Mỹ, hỗ trợ đồng minh, bảo vệ những lợi ích kinh tế của Mỹ và chứng minh rằng Washington không tách rời khỏi thế giới, chính quyền Trump cũng cần huy động tất cả những công cụ mà Mỹ có thể tùy ý sử dụng. Mục tiêu trong sự cạnh trạnh chiến lược này, như cựu Tổng thống Ronald Reagan đã từng nói, là “Chúng ta thắng, họ thua”, ông Cropsey kết luận.

Phạm Duy DKN

Gửi ý kiến của bạn
Tên của bạn
Email của bạn
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bắt đầu chuyến công du đến Philippines vào hôm nay (20/11) khi mối quan hệ hai nước dần ấm lên sau nhiều năm căng thẳng ở Biển Đông. Chuyến đi đến Philippines trong 2 ngày (20-21/11) đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo Trung Quốc tại quốc gia này trong 13 năm qua, theo SCMP. Philippines cũng là chặng dừng chân cuối cùng trong chuyến ngoại giao ở Thái Bình Dương của ông Tập, đó là một phần trong nỗ lực mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc ở khu vực này, SCMP cho biết.
Trước những lo ngại về rò rỉ tin tức nội bộ trong “trại cải tạo”, ĐCSTQ đã liên tục di chuyển những người Hồi giáo Duy Ngô Nhĩ trong các trại cải tạo tập trung từ miền Nam ra miền Bắc Tân Cương, BL Daily tổng hợp đưa tin. Hoa Kỳ và các nước phương Tây khác bao gồm Canada, Pháp và Đức đã cùng nhau kêu gọi ĐCSTQ đóng các trại cải tạo tập trung ở Tân Cương. Tuy nhiên, gần đây các cơ quan truyền thông của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đột nhiên đồng loạt công bố, lớp người đầu tiên trong Trại cải tạo Tân Cương đã “tốt nghiệp”, thậm chí còn tổ chức đám cưới, động thái này đặc biệt thu hút sự quan tâm chú ý của dư luận quốc tế, theo Banned Book.
Phụ trang kinh tế của Le Figaro hôm nay20/11/2018 cho biết « Châu Âu nay đã bảo vệ tốt hơn vốn quý công nghiệp của mình trước một Bắc Kinh háu ăn ». Hôm nay các nước châu Âu bàn bạc về cơ chế giám sát đầu tư nước ngoài trong những lãnh vực chiến lược. Dân biểu Franck Proust phụ trách hồ sơ này tại Nghị viện Châu Âu khẳng định : « Châu Âu không còn ngây thơ nữa ! ». Hệ thống trao đổi thông tin giữa các nước thành viên là bước khởi đầu để châu Âu đối phó với làn sóng đầu tư ồ ạt từ Bắc Kinh.
Phát biểu tại Hồng Kông ngày 19/11/2018, một quan chức ngoại giao Mỹ một lần nữa đã nhắc lại rằng Washington sẽ không nhượng bộ Bắc Kinh trong các vấn đề Biển Đông và Đài Loan, cho dù Mỹ vẫn mong muốn duy trì hợp tác ngoại giao cấp cao với Trung Quốc thông qua các cuộc đối thoại song phương và đa phương.
Cựu Tổng thống Maldives, ông Abdulla Yameen đã bay tới Bắc Kinh năm 2017 để ký Thỏa thuận Thương mại Tự do với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình Chính phủ Maldives đang xem xét rút khỏi một hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc, cựu tổng thống Mohamed Nasheed nói với BBC. "Thỏa thuận thương mại tự do này rất một chiều ... những con số không phù hợp", cựu tổng thống Mohamed Nasheed nói với BBC.
Tám mươi tám tổ chức khắp nơi trên thế giới đã cùng ký tên trên một bức thư ngỏ gửi chủ nhân công ty Facebook yêu cầu “cải thiện chính sách gỡ bài viết, xóa tài khoản” trên mạng xã hội quen thuộc này. “Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia, một nghị sỹ của Nghị viện Đan Mạch, và một phát ngôn viên điểm tin của Philippines có điểm gì chung? Tất cả họ đều bị áp dụng sai các Tiêu chuẩn Cộng đồng của Facebook. [1] Nhưng không giống như những người dùng thông thường khác, các cá nhân và tổ chức này đã được giới truyền thông chú ý tới, nhờ đó họ có thể tiếp cận với các nhân viên Facebook.
Trưởng đoàn đàm phán thương mại của Trung Quốc trong tiến trình gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới WTO, vào thập niên 1990, công khai phê phán chiến lược của Bắc Kinh trong cuộc đọ sức với Mỹ hiện nay. Sự kiện này cho thấy có sự chia rẽ, bất đồng trong nội bộ giới lãnh đạo chính trị Trung Quốc. Theo AFP, trong cuộc hội thảo do tạp chí kinh tế Tài Tân (Caixin) tổ chức tại Bắc Kinh ngày thứ Hai 19/11/2018, chuyên gia kinh tế Trung Quốc Long Vĩnh Đồ (Long Yong Tu) cho rằng Bắc Kinh đã sai lầm khi « tấn công vào ngành xuất khẩu nông phẩm của Mỹ » để trả đũa các biện pháp áp thuế của Washington.
Lần đầu tiên trong lịch sử APEC, các nhà lãnh đạo 21 quốc gia và nền kinh tế châu Á-Thái Bình Dương trong ngày bế mạc hôm nay 18/11/2018 không ra được thông cáo chung. Hội nghị thượng đỉnh tại Papua New Guinea năm nay được đánh dấu bởi sự đối đầu trực diện giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, trong bối cảnh tranh giành ảnh hưởng tại khu vực. Phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc cho biết : « Các nhà lãnh đạo quyết định, thay vì ra bản tuyên bố chung như truyền thống, đã giao cho nước chủ nhà Papua New Guinea thay mặt tất cả các thành viên đưa ra một bản tuyên bố sau đó ».
Tại Hội Nghị Thượng Đỉnh Diễn Đàn Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương APEC chính thức mở ra vào hôm nay, 17/11/2018 tại Port Moresby, thủ đô đảo quốc Papua New Guinea, Mỹ và Trung Quốc đã đấu khẩu kịch liệt, gần như trên mọi lãnh vực, từ thương mại, đầu tư cho đến an ninh khu vực. Bất đồng nghiêm trọng này dự báo nhiều khó khăn cho việc đạt được đồng thuận nhân Thượng Đỉnh APEC 2018 sẽ bế mạc vào ngày mai, 18/11.
Một hôm sau khi chỉ trích đích danh Trung Quốc về những hành vi bành trướng và quân sự hóa Biển Đông, phó tổng thống Mỹ Mike Pence hôm 16/11/2018 tiếp tục công kích ý đồ của Bắc Kinh muốn chiếm trọn vùng biển Đông Nam Á. Ông Pence tuyên bố, vùng Biển Đông không thuộc quyền sở hữu riêng của bất kỳ nước nào. Phát biểu với thủ tướng Singpore Lý Hiển Long trong khuôn khổ một chuyến thăm chính thức quốc gia Đông Nam Á này, phó tổng thống Mỹ đã nói nguyên văn như sau : « Biển Đông không thuộc về bất kỳ một quốc gia duy nhất nào và quý vị có thể chắc chắn rằng : Hoa Kỳ sẽ tiếp tục triển khai tàu thuyền và máy bay đến bất cứ nơi nào mà luật pháp quốc tế cho phép, và lợi ích của Mỹ đòi hỏi ».
Bảo Trợ